background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 
 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 

NARODOWEJ 

 

 
 
 
 
Iwona Sosnowska 

 

 
 
 
 
 

Obsługa  maszyn  i  urządzeń  stosowanych  w  produkcji 
instrumentów muzycznych 731[02].Z1.02

 

 

 

 

 

 

Poradnik dla nauczyciela 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Wydawca

 

Instytut Technologii Eksploatacji  Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2007
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

Recenzenci: 
mgr Piotr Sieczka 
mgr Marcin Winiarski 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne:  
mgr Iwona Sosnowska  
 
 
 
Konsultacja: 
dr Jacek Przepiórka  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  731[02].Z1.02 
„Obsługa  maszyn  i  urządzeń  stosowanych  w  produkcji  instrumentów  muzycznych”, 
zawartego  w  modułowym  programie  nauczania  dla  zawodu  monter  instrumentów 
muzycznych. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

SPIS TREŚCI 

 

1.  Wprowadzenie 

2.  Wymagania wstępne 

3.  Cele kształcenia 

4.  Przykładowe scenariusze zajęć 

5.  Ćwiczenia 

13 

5.1. Środki ochrony osobistej 

13 

5.1.1. Ćwiczenia 

13 

5.2. Narzędzia do obróbki materiałów stosowanych do produkcji instrumentów 

muzycznych 

15 

5.2.1. Ćwiczenia 

15 

5.3. Mechaniczna obróbka drewna 

17 

5.3.1. Ćwiczenia 

17 

5.4. Mechaniczna obróbka wiórowa 

20 

5.4.1. Ćwiczenia 

20 

5.5. Obrabiarki do obróbki plastycznej 

22 

5.5.1. Ćwiczenia 

22 

5.6. Ocena stanu technicznego obrabiarek 

24 

5.6.1. Ćwiczenia 

24 

6.  Ewaluacja osiągnięć ucznia 

26 

7.  Literatura 

41 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

1.  WPROWADZENIE

 

 

Przekazujemy Państwu Poradnik dla  nauczyciela, który będzie pomocny w prowadzeniu 

zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie

 

monter instrumentów muzycznych. 

W poradniku zamieszczono: 

 

wymagania wstępne, wykaz umiejętności, jakie uczeń powinien mieć już ukształtowane, 
aby bez problemów mógł korzystać z poradnika,  

 

cele  kształcenia,  wykaz  umiejętności,  jakie  uczeń  ukształtuje  podczas  pracy 
z poradnikiem, 

 

przykładowe scenariusze zajęć, 

 

przykładowe ćwiczenia ze wskazówkami do realizacji, zalecanymi metodami nauczania– 
–uczenia oraz środkami dydaktycznymi, 

 

ewaluację osiągnięć ucznia, przykładowe narzędzie pomiaru dydaktycznego, 

 

literaturę. 

 

Wskazane  jest,  aby  zajęcia  dydaktyczne  były  prowadzone  różnymi  metodami  ze 

szczególnym uwzględnieniem aktywizujących metod nauczania. 

Formy  organizacyjne  pracy  uczniów  mogą  być  zróżnicowane,  począwszy  od 

samodzielnej pracy uczniów do pracy zespołowej. 

Jako  pomoc  w  realizacji  jednostki  modułowej  dla  uczniów  przeznaczony  jest  Poradnik 

dla ucznia. Nauczyciel powinien ukierunkować uczniów na właściwe korzystanie z poradnika 
do nich adresowanego. 

Materiał  nauczania  (w  Poradniku  dla  ucznia)  podzielony  jest  na  rozdziały,  które 

zawierają  podrozdziały.  Podczas  realizacji  poszczególnych  rozdziałów  wskazane  jest 
zwrócenie uwagi na następujące elementy: 

 

materiał  nauczania  –  w  miarę  możliwości  uczniowie  powinni  go  przeanalizować 
samodzielnie.  Należy  zauważyć,  że  treści  zawarte  w  poradniku  dla  ucznia  stanowią 
jedynie  pewien  wstęp  do  dosyć  skomplikowanych  zagadnień  związanych  z  obsługą 
maszyn i urządzeń stosowanych w produkcji instrumentów muzycznych.  

 

pytania  sprawdzające  mają  wykazać,  na  ile  uczeń  opanował  materiał  teoretyczny  i  czy 
jest  przygotowany  do  wykonania  ćwiczeń.  W  zależności  od  tematu  można  zalecić 
uczniom samodzielne odpowiedzenie na pytania lub wspólne odpowiadanie z całą grupą 
uczniów,  w formie  dyskusji  opracowanie  odpowiedzi  na  pytania.  Druga  forma  jest 
korzystniejsza,  ponieważ  nauczyciel  sterując  dyskusją  może  uaktywniać  wszystkich 
uczniów oraz w trakcie dyskusji usuwać wszelkie wątpliwości, 

 

dominującą  rolę  w  kształtowaniu  umiejętności  oraz  opanowaniu  materiału  spełniają 
ćwiczenia.  W  trakcie  ich  wykonywania  uczeń  powinien  zweryfikować  wiedzę 
teoretyczną  oraz  opanować  nowe  umiejętności.  Przedstawiono  dosyć  obszerną 
propozycję  ćwiczeń  wraz  ze  wskazówkami  o  sposobie  ich  przeprowadzenia, 
uwzględniając  różne  możliwości  ich  realizacji  w  szkole.  Nauczyciel  decyduje,  które 
z zaproponowanych  ćwiczeń  jest  w  stanie  zrealizować  przy  określonym  zapleczu 
techniczno  dydaktycznym  szkoły.  Prowadzący  może  również  zrealizować  ćwiczenia, 
które sam opracował, 

 

sprawdzian  postępów  stanowi  podsumowanie  rozdziału,  zadaniem  uczniów  jest 
udzielenie  odpowiedzi  na  pytania  w  nim  zawarte.  Uczeń  czytając  samodzielnie 
zamieszczone  w  nim  stwierdzenia  powinien  potwierdzić  lub  zaprzeczyć  opanowanie 
określonego  zakresu  materiału.  Jeżeli  wystąpią  zaprzeczenia,  nauczyciel  powinien  do 
tych  zagadnień  wrócić,  sprawdzając  czy  braki  w  opanowaniu  materiału  są  wynikiem 
niezrozumienia  przez  ucznia  tego  zagadnienia,  czy  niewłaściwej  postawy  ucznia 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

w trakcie  nauczania.  W  tym  miejscu  jest  szczególnie  ważna  rola  nauczyciela,  gdyż  od 
jego postawy, sposobu prowadzenia zajęć zależy między innymi zainteresowanie ucznia. 
Uczeń  nie  zainteresowany  materiałem  nauczania,  wykonywaniem  ćwiczeń  nie  nabędzie 
w pełni  umiejętności  założonych  w  jednostce  modułowej.  Należy  rozbudzić  wśród 
uczniów  tak  zwaną  „ciekawość  wiedzy”.  Potwierdzenie  przez  ucznia  opanowania 
materiału  nauczania  rozdziału  może  stanowić podstawę  dla  nauczyciela  do  sprawdzenia 
wiedzy  i umiejętności ucznia z tego zakresu. Nauczyciel realizując  jednostkę modułową 
powinien  zwracać  uwagę  na  predyspozycje  ucznia,  ocenić,  czy  ten  ma  większe 
uzdolnienia  manualne,  czy  może  lepiej  radzi  sobie  z rozwiązywaniem  problemów 
teoretycznych, 

 

testy zamieszczone w rozdziale Ewaluacja osiągnięć ucznia zawierają zadania z  zakresu 
całej  jednostki  modułowej  i  należy  je  wykorzystać  do  oceny  uczniów,  a  wyniki 
osiągnięte  przez  uczniów  powinny  stanowić  podstawę  do  oceny  pracy  własnej 
nauczyciela  realizującego  tę  jednostkę  modułową.  Każdemu  zadaniu  testu  przypisano 
określoną  liczbę  możliwych  do  uzyskania  punktów  (0  lub  1  punkt).  Ocena  końcowa 
uzależniona jest od ilości uzyskanych punktów. Nauczyciel może zastosować test według 
własnego  projektu  oraz  zaproponować  własną  skalę  ocen.  Należy  pamiętać,  żeby  tak 
przeprowadzić  proces  oceniania  ucznia,  aby  umożliwić  mu  jak  najpełniejsze  wykazanie 
swoich umiejętności.  

 

Metody polecane do stosowania podczas kształcenia modułowego to: 

 

pokaz, 

 

ćwiczenie (laboratoryjne lub inne), 

 

projektów, 

 

przewodniego tekstu. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 

 

 

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 

Schemat układu jednostki modułowej  

731[02].Z1 

Techniki wytwarzania elementów 

instrumentów muzycznych 

731[02].Z1.02 

Obsługa maszyn i urządzeń 

stosowanych w produkcji 

instrumentów muzycznych

 

731[02].Z1.03 

Wykonywanie połączeń kształtowych 

 

731[02].Z1.01 

Dobieranie materiałów 

konstrukcyjnych 

 

731[02].Z1.04 

Wykonywanie połączeń klejonych 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

2.  WYMAGANIA WSTĘPNE 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

 

korzystać z różnych źródeł informacji, 

 

obsługiwać komputer, 

 

pracować w grupie, 

 

dobierać materiały konstrukcyjne, 

 

wykonywać pomiary wielkości fizycznych, 

 

znać techniki wytwarzania instrumentów muzycznych, 

 

posługiwać się dokumentacją techniczną. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

3. CELE KSZTAŁCENIA 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

 

zorganizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii, 

 

scharakteryzować  budowę  i  zasady  działania  maszyn  stosowanych  w procesach  wytwarzania 
instrumentów muzycznych,  

 

sklasyfikować obrabiarki stosowane w procesach wytwarzania instrumentów muzycznych, 

 

sklasyfikować obrabiarki sterowane automatycznie, 

 

wyjaśnić różnice między obrabiarkami sterowanymi ręcznie i automatycznie, 

 

scharakteryzować proces skrawania, 

 

rozróżnić narzędzia skrawające, 

 

rozróżnić elementy geometrii ostrza skrawającego, 

 

rozróżnić ruchy główne i pomocnicze w procesach obróbki skrawaniem, 

 

scharakteryzować parametry geometryczne i technologiczne obróbki skrawaniem, 

 

rozróżnić prasy śrubowe i pneumatyczne oraz urządzenia do gięcia drewna, 

 

scharakteryzować zasadę procesu gięcia, 

 

posłużyć się dokumentacją techniczno-ruchową, 

 

wyjaśnić strukturę procesu wytwarzania instrumentów muzycznych, 

 

odczytać karty instrukcji obróbki i montażu, 

 

określić  zagrożenia  występujące  podczas  obsługi  obrabiarek  i maszyn  stosowanych  w procesach 
wytwarzania instrumentów muzycznych, 

 

dobrać środki ochrony indywidualnej, 

 

posłużyć się narzędziami traserskimi, 

 

posłużyć się ręcznymi narzędziami do obróbki drewna, tworzyw drzewnych, tworzyw sztucznych 
i metali, 

 

posłużyć się zmechanizowanymi narzędziami do obróbki drewna, tworzyw drzewnych, tworzyw 
sztucznych i metali, 

 

dobrać narzędzia skrawające, 

 

wyposażyć obrabiarki w pomoce warsztatowe zgodnie z wytycznymi zamieszczonymi na kartach 
instrukcji obróbki, 

 

zamocować narzędzia skrawające w uchwytach obrabiarek, 

 

zamocować przedmiot obrabiany na obrabiarce skrawającej, 

 

ustawić parametry obróbki zgodnie z instrukcjami zawartymi w kartach instrukcyjnych, 

 

wykonać  operacje  technologiczne  na  obrabiarkach  ogólnego  przeznaczenia  –  tokarkach, 
frezarkach, wiertarkach, szlifierkach, 

 

wykonać operacje technologiczne na prasach śrubowych i pneumatycznych, 

 

wykonać operacje technologiczne na urządzeniach do gięcia drewna, 

 

wykonać  operacje  technologiczne  na  obrabiarkach  specjalnych,  stosowanych  w procesach 
wytwarzania instrumentów muzycznych, 

 

wykonać  operacje  technologiczne  na  obrabiarkach  wyposażonych  w systemy  sterowania 
automatycznego, 

 

ocenić jakość wykonanych elementów instrumentów muzycznych, 

 

wykonać  czynności  związane  z  konserwacją  narzędzi  i  maszyn  stosowanych  w  procesach 
wytwarzania instrumentów muzycznych, 

 

określić  zagrożenia  występujące  podczas  obsługi  maszyn  i  użytkowania  narzędzi  stosowanych 
w procesach wytwarzania instrumentów muzycznych, 

 

zastosować  środki  ochrony  indywidualnej  podczas  wykonywania  prac  związanych  z  obróbką 
ręczną i mechaniczną, 

 

zastosować  przepisy  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy,  ochrony  środowiska  oraz  ochrony 
przeciwpożarowej podczas obsługi maszyn i urządzeń do produkcji instrumentów muzycznych. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ 

 
Scenariusz zajęć 1 
 

Osoba prowadząca    

 

..…………………………………….…………. 

Modułowy program nauczania: 

Monter instrumentów muzycznych 731[02] 

Moduł: 

Techniki wytwarzania elementów instrumentów 
muzycznych 731[02].Z1 

Jednostka modułowa: 

Obsługa  maszyn  i  urządzeń  stosowanych  w  produkcji 
instrumentów muzycznych 731[02].Z1.02 

Temat:  Wykonywanie przeglądu technicznego tokarki uniwersalnej. 

Cel ogólny:  Wykonywanie  czynności  związanych  z  konserwacją  maszyny,  zgodnie  

z wytycznymi zawartymi w DTR. 

 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

 

scharakteryzować wykonywanie przeglądów technicznych, 

 

scharakteryzować dokumentację technologiczną przeglądu technicznego, 

 

opisać przeznaczenie przyrządów i urządzeń do wykonania przeglądu technicznego, 

 

dobrać oprzyrządowanie do wykonania przeglądu technicznego, 

 

przygotować obrabiarkę do przeglądu technicznego, 

 

ocenić stan techniczny elementów obrabiarki podczas przeglądu, 

 

posłużyć się dokumentacją technologiczną przeglądu technicznego, 

 

prawidłowo zorganizować stanowisko pracy, 

 

opracować plan wykonania przeglądu technicznego, 

 

wykonać  przegląd  techniczny  obrabiarek  skrawających  na  przykładzie  tokarki 
uniwersalnej, 

 

zastosować przepisy bhp i ochrony środowiska na stanowisku pracy. 

 
Metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

dyskusja dydaktyczna, 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

 

grupowa, 

 

indywidualna. 

 

Czas: 8 godzin dydaktycznych. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

stanowiska do pracy grupowej i indywidualnej, 

 

plansze i foliogramy, 

 

rzutnik pisma, 

 

instrukcja i formularze do ćwiczeń, 

 

dokumentacja techniczna, 

 

narzędzia i przyrządy montażowe do wykonania przeglądu technicznego, 

 

obrabiarka skrawająca (zgodnie z dokumentacją), 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

narzędzia pomiarowo-kontrolne do wykonania przeglądu technicznego, 

 

instrukcje obsługi obrabiarek, 

 

poradnik dla ucznia, 

 

poradnik mechanika. 

 

Przebieg zajęć: 
1.  Wstępne czynności organizacyjno-przygotowawcze przed rozpoczęciem zajęć. 
2.  Instruktaż wstępny 

  poznawanie nowych faktów, 

  systematyzowanie wiedzy. 

3.  Instruktaż bieżący (grupowy i indywidualny). 

  wykonywanie zadań praktycznych. 

4.  Instruktaż końcowy 

  utrwalenie wiadomości i umiejętności, 

  sprawdzenie osiągnięć. 

 

Czynności wykonywane przez nauczyciela 

Czynności wykonywane przez uczniów 

Czynności organizacyjno porządkowe 

 

zapoznaje uczniów z tematem, określa cele 
zajęć, 

 

nawiązuje do wiadomości z zakresu organizacji 
i wykonywania przeglądów, 

 

przypomina zasady bhp obowiązujące podczas 
wykonywania przeglądów. 

 

zapoznają się z tematem i celami zajęć, 

 

udzielają odpowiedzi na pytania nauczyciela. 

Instruktaż wstępny 

 

charakteryzuje wykonywanie przeglądów ze 
szczególnym uwzględnieniem obrabiarek 
skrawających, 

 

objaśnia i pokazuje czynności wykonywane 
podczas przeglądu technicznego, 

 

objaśnia zasady wykonywania przeglądów, 

 

omawia zagrożenia występujące podczas 
przeglądu technicznego, 

 

demonstruje zabiegi wykonywane podczas 
przeglądu technicznego, 

 

wydaje dokumentację, materiały, narzędzia 
i przydziela stanowiska pracy. 

 

rozpoznają obrabiarki przygotowane do zajęć, 

 

rozpoznają narzędzia i przyrządy do 
wykonywania przeglądów technicznych, 

 

zapoznają się z instrukcjami obsługi obrabiarek 
skrawających, 

 

obserwują czynności wykonywane podczas 
przeglądu technicznego, zapisują wskazówki 
bhp, 

 

pobierają materiały i dokumentację, 

 

analizują dokumentację technologiczną 
przeglądu technicznego, 

 

organizują stanowisko pracy zgodnie  
z zasadami bhp, 

 

sprawdzają stan techniczny sprzętu potrzebnego 
do przeglądu technicznego. 

Instruktaż bieżący 

 

przeprowadza przegląd stanowisk pracy, 

 

ocenia: rozmieszczenie narzędzi na stanowisku 
pracy, poprawność posługiwania się sprzętem 
do przeprowadzenia przeglądu technicznego, 
przestrzeganie zasad bhp, 

 

udziela niezbędnych instrukcji, koryguje 
elementarne błędy. 

 

podejmują pracę na przydzielonych 
stanowiskach, 

 

posługują się narzędziami zgodnie z ich 
przeznaczeniem i zachowaniem zasad bhp, 

 

dokonują niezbędnych pomiarów, regulacji 
i napraw 

 

wypełniają dokumentację technologiczną 
przeglądu technicznego. 

Instruktaż końcowy 

 

dokonuje przeglądu prac, 

 

komentuje jakość wykonania przeglądu 
technicznego, 

 

ocenia jakość pracy uczniów. 

 

uzupełniają formularze do ćwiczenia, 

 

prezentują wykonane prace, 

 

formułują i zapisują wnioski z przebiegu 
montażu, 

 

porządkują stanowiska pracy. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

10 

Zakończenie zajęć 
Czynności organizacyjno-porządkowe kończące zajęcia 

− 

sprawdzenie stanu stanowisk, 

− 

podanie tematu następnych zajęć. 

 
Praca domowa 

Odszukaj  w  literaturze  i  wypisz  wiadomości  na  temat  wykonywania  przeglądów 

technicznych tokarek sterowanych numerycznie. 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

 

samoocena, 

 

pytania kontrolne. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

11 

Scenariusz zajęć 2 

Osoba prowadząca    

 

..…………………………………….…………. 

Modułowy program nauczania: 

Monter instrumentów muzycznych 731[02] 

Moduł: 

Techniki wytwarzania elementów instrumentów 
muzycznych 731[02].Z1 

Jednostka modułowa: 

Obsługa  maszyn  i  urządzeń  stosowanych  w  produkcji 
instrumentów muzycznych 731[02].Z1.02 

Temat: Obróbka mechaniczna drewna – toczenie. 

Cel ogólny:  Kształtowanie umiejętności obsługi maszyn i urządzeń do obróbki mechanicznej 

drewna. 

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

 

dobrać narzędzia i sprzęt do toczenia drewna, 

 

zorganizować stanowisko do wykonywania pracy zgodnie z zasadami bezpieczeństwa  
i higieny pracy, 

 

zdefiniować pojęcie: obróbka mechaniczna, 

 

wymienić rodzaje narzędzi i sprzętu do toczenia drewna, 

 

określić kolejność wykonywanych prac związanych z toczeniem drewna, 

 

omówić zastosowanie obróbki mechanicznej drewna w budowie instrumentów 
muzycznych, 

 

wykonać szkic techniczny obrabianego materiału. 

 
Metody nauczania–uczenia się:  

 

ćwiczenia praktyczne, 

 

metoda tekstu przewodniego 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

 

indywidualna, 

 

grupowa. 

 
Czas: 6 godzin lekcyjnych. 
 
Środki dydaktyczne:
 

 

blok rysunkowy formatu A4,  

 

ołówki różnej twardości, 

 

przybory kreślarskie,  

 

gumka, 

 

zestaw maszyn i urządzeń do toczenia drewna, 

 

materiał do obróbki. 

 
Przebieg zajęć: 
Zadanie dla ucznia 
Przedmiotem zadania jest obróbka skrawaniem okrąglaka, wykorzystywanego do budowy 
nóg fortepianowych. 

 

FAZA WSTĘPNA 
Czynności organizacyjno-porządkowe, podanie tematu lekcji, zaznajomienie uczniów z pracą 
metodą przewodniego tekstu. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

12 

FAZA WŁAŚCIWA 
INFORMACJE 
1.  Na czym polega obróbka mechaniczna drewna? 
2.  Jakie rozróżniamy maszyny i narzędzia do toczenia drewna? 
3.  Gdzie w budowie instrumentów muzycznych ma zastosowanie toczenie drewna? 
4.  Czy potrafisz zgromadzić odpowiednie narzędzia do obróbki mechanicznej drewna? 
 
PLANOWANIE 
1.  Ustal, jaki kształt chcesz osiągnąć przez toczenie okrąglaka. 
2.  Ustal, jakie wykonasz pomiary okrąglaka w celu wykonania zadania. 
3.  Zaplanuj kolejność czynności wykonania toczenia okrąglaka. 
4.  Ustal format kartki papieru i skalę wykonania rysunku. 
 
UZGODNIENIE 
1.  Omów z nauczycielem wszystkie punkty z fazy planowania. 
2.  Odnieś się do uwag i propozycji nauczyciela. 
 
WYKONANIE 
1.  Dokonaj pomiarów długości i średnicy okrąglaka. 
2.  Zapisz pomiary w bloku rysunkowym. 
3.  Wykonaj  zgodnie  z  zaplanowanymi  czynnościami  rysunek  szkicowy  toczonego 

okrąglaka. 

4.  Sprawdź sprawność działania maszyn i narzędzi do wykonania zadania. 
5.  Wykonaj zadane i zaplanowane ćwiczenie zgodnie z zasadami bhp. 
6.  Zwróć uwagę na estetykę i dokładność twojej pracy. 
7.  Przygotuj się do zaprezentowania swojej pracy.  
 
SPRAWDZANIE 
1.  Czy poprawnie zostały wykonane pomiary okrąglaka? 
2.  Czy prawidłowo został wykonany rysunek szkicowy obrabianego elementu? 
3.  Czy rysunek jest czytelny i estetyczny? 
4.  Czy  wszystkie  cechy  charakterystyczne  (detale)  obrabianego  okrąglaka  zostały 

zaznaczone na szkicu? 

 
ANALIZA 

Uczniowie wskazują, które etapy ćwiczenia sprawiły im najwięcej trudności. Nauczyciel 

podsumowuje  całe  ćwiczenie,  wskazuje  jakie  nowe,  ważne  umiejętności  zostały 
wykształcone, jakie wystąpiły nieprawidłowości i jak ich unikać w przyszłości. 
 
FAZA KOŃCOWA 
 
Zakończenie zajęć 
Praca domowa 

Jakie  występują  fazy  obróbki  w  obróbce  mechanicznej  elementów  drewnianych 

stosowanych w produkcji instrumentów muzycznych? 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

  anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć, trudności podczas 

realizowania zadania i zdobytych umiejętności. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

13 

5.  ĆWICZENIA

 

 
5.1.  Środki ochrony osobistej

 

 
5.1.1.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 
 

Określ rodzaje i zastosowanie środków ochrony indywidualnej. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres 

i sposób wykonania. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien odpowiedzieć na następujące pytania: 

1)  Jakie  znasz  rodzaje  ubiorów  i  okryć  ochronnych?  Przy  każdym  z  nich  podaj  jego 

zastosowanie. 

2)  Na czym polega różnica między odzieżą roboczą a odzieżą ochronną? 
3)  Jakie  znasz  rodzaje  sprzętu  ochrony  osobistej?  Przy  każdym  z  nich  podaj  jego 

zastosowanie? 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

instrukcje stanowiskowe, 

 

literatura. 

 
Ćwiczenie 2 

Przyporządkuj poniżej wymienione objaśnienia do znaków graficznych przedstawionych 

na rysunku. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres 

i sposób wykonania.  
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  podać właściwe objaśnienia do rysunków. 

objaśnienia:  nakaz  stosowania:  ochrony  oczu,  ochrony  dróg  oddechowych,  sprzętu 
chroniącego  przed  upadkiem  z  wysokości,  ochrony  słuchu,  ochrony  twarzy,  ochrony 
głowy, ochron rąk, ochrony nóg. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

14 

a)

 b)

 c)

 d)

 e)

 f)

g)

  

 
a) ………………………… b) ………………………… c)………………………… d) ………………………… 
 
  
e) ………………………… f) ………………………… g) ………………………… 
 

Rys. do ćwiczenia 2. Znaki nakazu stosowania środków ochrony indywidualnej 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

arkusz ćwiczeniowy, 

 

literatura z rozdziału 7. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

15 

5.2.  Narzędzia  do  obróbki  ręcznej  materiałów  stosowanych  do 

produkcji instrumentów muzycznych 

 
5.2.1.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Z zestawu narzędzi do dłutowania wybierz żłobak i scharakteryzuj go. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres 

i sposób wykonania.  
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z treścią zadania, 
2)  wybrać żłobak spośród narzędzi do dłutowania,  
3)  omówić budowę żłobaka, 
4)  omówić zastosowanie żłobaka, 
5)  omówić sposób jego użytkowania. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

zestawy narzędzi i sprzętu do dłutowania, 

 

literatura z rozdziału 7. 

 
Ćwiczenie 2 

Wybierz gładzik z zestawu narzędzi do strugania i scharakteryzuj go. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres 

i sposób wykonania.  
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z treścią zadania, 
2)  wybrać gładzik spośród narzędzi do strugania,  
3)  omówić budowę gładzika, 
4)  omówić zastosowanie gładzika, 
5)  omówić sposób użytkowania gładzika. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pogadanka dydaktyczna, 

 

ćwiczenia praktyczne. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

16 

Środki dydaktyczne: 

– 

zestawy narzędzi i sprzętu do strugania drewna, 

– 

literatura z rozdziału 7. 
 

Ćwiczenie 3 

Wybierz piłę grzbietnicę z zestawu narzędzi do piłowania i scharakteryzuj ją. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres 

i sposób wykonania.  
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z treścią zadania, 
2)  spośród narzędzi wybrać piłę grzbietnicę,  
3)  omówić jej budowę, 
4)  omówić zastosowanie piły grzbietnicy, 
5)  omówić sposób jej użytkowania. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pogadanka dydaktyczna, 

 

pokaz z objaśnieniem. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

zestawy narzędzi i sprzętu do piłowania drewna, 

 

literatura z rozdziału 7. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

17 

5.3.  Mechaniczna obróbka drewna

 

 
5.3.1.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Obejrzyj pilarkę tarczową i zaobserwuj jej działanie. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres 

i sposób wykonania.  
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z treścią zadania, 
2)  przyjrzeć się wzdłużnemu i poprzecznemu przecinaniu drewna, które wykona instruktor,  
3)  przyjrzeć się geometrii ostrzy piły tarczowej, 
4)  omówić, na czym polega rozwarcie zębów piły i co jest celem tego zabiegu. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

  pilarka tarczowa, 

  elementy drewniane do przecinania piłą, 

  literatura z rozdziału 7. 

 
Ćwiczenie 2 

Obejrzyj strugarkę i zaobserwuj obróbkę kształtującą element drewniany. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres 

i sposób wykonania. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z treścią zadania, 
2)  przyjrzeć  się  wyrównywaniu  powierzchni  elementu  drewnianego  tak,  aby  przylegał  do 

stołów przykładni lub prowadnic obrabiarek,  

3)  zaobserwować i opisać ustawianie obrabiarki. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pogadanka dydaktyczna, 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

  strugarka wyrówniarka, 

  elementy drewniane do obróbki, 

  literatura z rozdziału 7. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

18 

Ćwiczenie 3 

Obejrzyj frezarkę dolnowrzecionową i zaobserwuj frezowanie na niej. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres 

i sposób wykonania. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia. 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z treścią zadania, 
2)  przyjrzeć się frezowaniu elementu drewnianego wykonywanemu przez instruktora,  
3)  przyjrzeć się przygotowaniu obrabiarki do pracy, a szczególnie zamocowaniu frezu, 
4)  omówić, na czym polega frezowanie i co jest efektem tej obróbki, 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pogadanka dydaktyczna,  

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

frezarka dolnowrzecionowa, 

 

elementy drewniane do frezowania, 

 

literatura z rozdziału 7. 

 

Ćwiczenie 4 

Obejrzyj  kilka  rodzajów  wierteł  i  określ,  do  jakiego  sposobu  wiercenia  maszynowego 

przeznaczone  jest  każde  z  nich  i  dlaczego.  Wyjaśnij  jakimi  wiertłami  można  wykonywać 
otwory  o  przekroju  poprzecznym  okrągłym  i  płaskim  (zbliżonym  do  prostokąta),  a  jakimi 
otwory płytkie i głębokie. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres 

i sposób wykonania. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z treścią zadania, 
2)  przyjrzeć się planszy przedstawiającej rodzaje wierteł,  
3)  przyjrzeć się planszy przedstawiającej sposoby maszynowego wiercenia drewna, 
4)  omówić poszczególne typy  wierteł i podać,  jakimi wiertłami  można wykonywać otwory 

o  przekroju  poprzecznym,  okrągłym  i  płaskim  (zbliżonym  do  prostokąta),  a  jakimi 
otwory płytkie i głębokie. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pogadanka dydaktyczna,  

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

plansza z rodzajami wierteł,  

 

plansza ze sposobami maszynowego wiercenia drewna, 

 

literatura z rozdziału 7. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

19 

Ćwiczenie 5 

Scharakteryzuj szlifierki taśmowe i tarczowe. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres 

i sposób wykonania. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z treścią zadania, 
2)  przyjrzeć się planszy przedstawiającej rodzaje szlifierek,  
3)  omówić, na czym polega szlifowanie płaskie na szlifierce taśmowej. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pogadanka dydaktyczna,  

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

plansza z różnymi rodzajami szlifierek, 

 

literatura z rozdziału 7. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

20 

5.4.  Mechaniczna obróbka wiórowa

 

 
5.4.1.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Rozpoznaj narzędzia do obróbki wiórowej. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres 

i sposób wykonania. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  zidentyfikować narzędzia do obróbki wiórowej korzystając z katalogów, 
2)  odczytać  parametry narzędzi, 
3)  zanotować nazwy i parametry. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenie. 
 
Środki dydaktyczne: 

 

zestaw narzędzi do obróbki wiórowej, 

 

katalogi, 

 

literatura z rozdziału 7. 

 
Ćwiczenie 2 

Na  podstawie  dokumentacji  technicznej  tokarki  kłowej  nazwij  oznaczone  numerami 

części występujące w zespole przedstawionym na rysunku. 
 

 

Rysunek do ćwiczenia 2 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres 

i sposób wykonania. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

21 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się dokumentacją techniczną tokarki kłowej, 
2)  zidentyfikować zespół wskazany na rysunku, 
3)  rozpoznać i nazwać części występujące na rysunku oznaczone cyframi 1÷7, 
4)  uzupełnić odpowiednio tabelę, wpisując nazwy rozpoznanych części, 
5)  zaprezentować efekty pracy, 
6)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pogadanka dydaktyczna, 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

arkusz do ćwiczenia, 

 

przybory do pisania, 

 

dokumentacja techniczna tokarki kłowej, 

 

literatura z rozdziału 7. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

22 

5.5.  Obrabiarki do obróbki plastycznej 
 

5.5.1.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Przyporządkuj właściwą  nazwę obrabiarkom do obróbki plastycznej przedstawionym  na 

modelach. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres 

i sposób wykonania. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z rodzajami obrabiarek do obróbki plastycznej, 
2)  zapoznać się z przygotowanymi modelami obrabiarek, 
3)  rozpoznać obrabiarki do obróbki plastycznej, przyporządkować im właściwą nazwę, 
4)  zaprezentować efekty pracy, 
5)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pogadanka dydaktyczna, 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

modele obrabiarek do obróbki plastycznej, 

 

przybory do pisania, 

 

literatura z rozdziału 7. 

 
Ćwiczenie 2 

Na  podstawie  dokumentacji  technicznej  prasy  śrubowej  przedstawionej  na  rysunku 

nazwij poszczególne części składowe i podzespoły. 
 

 

Rysunek do ćwiczenia 2 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

23 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres 

i sposób wykonania. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z budową i zasadą działania prasy śrubowej, 
2)  zapoznać się z dokumentacją techniczną obrabiarki, 
3)  wyszukać przy pomocy dokumentacji technicznej poszczególne podzespoły, 
4)  wypisać nazwy wyszukanych zespołów, 
5)  zaprezentować efekty pracy, 
6)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pogadanka dydaktyczna, 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

dokumentacja techniczna prasy śrubowej. 

 

przybory do pisania, 

 

literatura z rozdziału 7. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

24 

5.6.  Ocena stanu technicznego obrabiarek 

 
5.6.1.  Ćwiczenia 
 

Ćwiczenie 1 

Sporządź charakterystykę techniczną wskazanego urządzenia lub maszyny. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres 

i sposób wykonania. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  pracować w grupie 2–3-osobowej, 
2)  zapoznać się z wykazem wielkości stanowiących charakterystykę techniczną maszyny, 
3)  pobrać instrukcję i materiały do ćwiczeń od nauczyciela, 
4)  zapoznać  się  z  instrukcją  do  ćwiczenia  i  załączoną  dokumentacją  techniczno-ruchową 

maszyny, 

5)  wyszukać  w  dokumentacji  i  wpisać  do  tabeli  nazwy  parametrów  i  odpowiadające 

im wartości, 

6)  uzupełnić tabelę podając nazwę i przeznaczenie wskazanego urządzenia, 
7)  zaprezentować pracę, 
8)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia. 
 

 

Nazwa urządzenia ……………………………………………………………….  
Przeznaczenie …………………………………………………………………….. 

Nazwa parametru 

Wartość parametru 

 

 

 

 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pogadanka dydaktyczna,  

 

pokaz z objaśnieniem. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

przybory do pisania, 

 

materiał przygotowany przez nauczyciela, 

 

dokumentacja techniczno-ruchowa wskazanego urządzenia, 

 

literatura z rozdziału 7. 

 
Ćwiczenie 2 

Na  podstawie  instrukcji  smarowania  maszyny  określ,  w  jaki  sposób  smarowane  są  jej 

poszczególne podzespoły maszyny. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres 

i sposób wykonania.  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

25 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  pobrać materiały do ćwiczenia od nauczyciela, 
2)  zapoznać się z przykładową instrukcją smarowania maszyny lub urządzenia, 
3)  zapoznać się z zawartością instrukcji, 
4)  wyszukać  w  instrukcji  i  wypisać  poszczególne rodzaje  elementów konstrukcji  maszyny, 

które podlegają smarowaniu, 

5)  dopasować do poszczególnych  elementów sposób smarowania, posługując się  instrukcją 

smarowania, 

6)  zaprezentować wyniki pracy, uzasadnić wskazane zapisy, 
7)  dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

instrukcja smarowania maszyny lub urządzenia, 

 

przybory do pisania, 

 

literatura z rozdziału 7. 

 

Ćwiczenie 3 

Sporządź  wykaz  czynności  obsługi  codziennej  dla  dowolnie  wybranej  maszyny  lub 

urządzenia. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres 

i sposób wykonania.  

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  pracować w grupie, 
2)  pobrać materiały do ćwiczenia od nauczyciela, 
3)  dokonać  wyboru  maszyny  lub  urządzenia,  dla  którego  będziesz  sporządzał  wykaz 

czynności obsługi codziennej, 

4)  wypisać  wszystkie  czynności  obsługi  codziennej  wykonywane  podczas  eksploatacji 

wybranego urządzenia, 

5)  zapisać wyniki pracy w formie plakatu, 
6)  zaprezentować wyniki pracy, przedyskutować w klasie, uzasadnić wskazane zapisy, 
7)  dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

arkusz papieru, format A2, 

 

przybory do pisania, 

 

tablica do prezentacji plakatów, 

 

literatura z rozdziału 7. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

26 

6. 

EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA

 

 
Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 
 

Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  „Obsługa  maszyn  i  urządzeń 
stosowanych w produkcji instrumentów muzycznych” 

 

Test składa się z zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

− 

zadania 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 11, 13, 14, 15, 16, 17 są z poziomu podstawowego, 

− 

zadania 18, 19, 20, 21, 22 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

 

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzymuje następujące 
oceny szkolne: 

− 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 8 zadań z poziomu podstawowego, 

− 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 12 zadań z poziomu podstawowego, 

− 

dobry – za rozwiązanie 15 zadań, w tym co najmniej 1 z poziomu ponadpodstawowego, 

− 

bardzo dobry – za rozwiązanie 20 zadań, w tym 3 z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Klucz  odpowiedzi: 1. c, 2. b, 3. a, 4. b, 5. c, 6. d, 7. b, 8. d, 9. c, 10. d, 11. d, 
12 
a, 13. a, 14. a, 15. a, 16. c, 17. b, 18. c, 19. c, 20. d, 21. a, 22. d. 
 
Plan testu 
 

Nr 
zad. 

Cel operacyjny  
(mierzalne osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

1   

Ustalić przypadki konieczności stosowania 
środków ochrony indywidualnej 

2    Określić przyczyny zmian w prawie pracy 

3   

Określić, jaki mechanizm służy do realizacji 
ruchu suportu 

4   

Podać długość wystawienia noża poza 
powierzchnię płozy w strugu równiaku 

5    Wymienić kolejność użycia strugów 

6    Rozpoznać na rysunku rodzaj struga 

7   

Określić kąt zagłębiania piły przy 
przerzynaniu 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

27 

8    Rozpoznać na rysunku ośnik 

9   

Określić czynność wykonywaną przed 
rozpoczęciem wiercenia otworu świdrem 
ręcznym. 

10   

Określić do jakiej obróbki drewna służy 
frezarka 

11   

Określić, jakim rodzajem obrabiarki 
wykonuje się w drewnie otwory i gniazda 
o przekroju poprzecznym okrągłym  

12   

Określić, do jakiej obróbki drewna służy 
pilarka taśmowa 

13   

Określić, jakim rodzajem obrabiarki 
wykonuje się dzielenie tarcicy na elementy 
surowe 

14   

Rozróżnić narzędzia do wykonywania 
gwintów  

15    Rozróżnić rodzaje obrabiarek 

16    Określić zakres codziennej obsługi maszyn 

17   

Rozróżnić dokumenty technologiczne 
napraw 

18   

Dobrać i zmierzyć kąt zaostrzenia noża 
struga przy ostrzeniu na toczaku 

PP 

19   

Podać czynność wykonywaną przy ręcznym 
wierceniu otworów przelotowych 
w elementach o grubości większej niż 30mm 

PP 

20   

Ustalić o czym decyduje ilość noży  
w strugarce 

PP 

21   

Ustalić maksymalną grubość warstwy 
zbieranej strugarką wyrówniarką 

PP 

22   

Ustalić termin obsługi technicznej okresowej 
maszyny 

PP 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

28 

Przebieg testowania 

 
Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem  co  najmniej 

jednotygodniowym. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań zawartych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Przygotuj odpowiednią liczbę testów. 
5.  Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań. 
6.  Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję dla ucznia. 
7.  Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszelkie wątpliwości wyjaśnij. 
8.  Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test. 
9.  Kilka  minut  przed  zakończeniem  testu  przypomnij  uczniom  o  zbliżającym  się  czasie 

zakończenia udzielania odpowiedzi. 

 
Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test  zawiera  22  zadania.  Do  każdego  zadania  dołączone  są  4  możliwości  odpowiedzi. 

Tylko jedna jest prawidłowa. 

5.  Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce 

znak X. W przypadku pomyłki należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie 
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

6.  Test  składa  się  z  dwóch  części.  Część  I  zawiera  zadania  z  poziomu  podstawowego, 

natomiast w części II  są zadania z poziomu ponadpodstawowego i te  mogą przysporzyć 
Ci  trudności,  gdyż  są  one  na  poziomie  wyższym  niż  pozostałe  (dotyczy  to  pytań 
o numerach od 18 do 22). 

7.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
8.  Jeśli udzielenie odpowiedzi  będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego rozwiązanie 

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

9.  Na rozwiązanie testu masz 60 minut. 
 

Powodzenia! 

 

Materiały dla ucznia: 

− 

instrukcja, 

− 

zestaw zadań testowych, 

− 

karta odpowiedzi. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

29 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 
1.  Środki ochrony indywidualnej stosujemy 

a)  podczas wykonywaniu każdej pracy. 
b)  gdy pracownik zgłosi taką potrzebę. 
c)  kiedy nie ma możliwości zmniejszenia narażenia na czynniki niebezpieczne. 
d)  kiedy ich używanie przez pracownika podczas pracy nie jest uciążliwe. 

 
2.  Zmiany w polskim prawie pracy są spowodowane 

a)  zmianą kadencji Sejmu. 
b)  dostosowaniem do zmieniającej się sytuacji gospodarczo-politycznej oraz do prawa 

Unii Europejskiej. 

c)  wymogami, jakie stawia kodeks pracy. 
d)  dostosowaniem prawa pracy do prawa Unii Europejskiej. 

 
3.  Mechanizm stosowany w tokarkach kłowych do realizacji ruchu suportu to mechanizm 

a)  śrubowy. 
b)  maltański. 
c)  korbowy. 
d)  dźwigniowy. 
 

4.  W strugu równiaku wystawienie noża poza powierzchnię płozy wynosi  

a)  powyżej 3 mm. 
b)  0,1÷0,25 mm. 
c)  0,5÷2 mm. 
d)  2÷3 mm. 
 

5.  Dobierz strugi w kolejności ich użycia  

a)  równiak, gładzik zdzierak. 
b)  równiak, zdzierak, gładzik.  
c)  zdzierak, równiak, gładzik. 
d)  spust, równiak, gładzik. 

 

6.  Rysunek przedstawia strug o nazwie 

 

 

a)  równiak. 
b)  stalowy. 
c)  zdzierak. 
d)  spust.  

 

7.  Przy przerzynaniu piłę należy zagłębiać pod kątem 

a)  około 10

o

b)  około 20

o

c)  około 45

o

d)  około 60

o

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

30 

8.  Rysunek przedstawia  

a)  zdzierak. 
b)  topór. 
c)  równiak. 
d)  ośnik. 

 

9.  Przed rozpoczęciem wiercenia otworu świdrem ręcznym, należy 

a)  wypalić w elemencie otwór o średnicy mniejszej niż docelowy. 
b)  trzymając element jedną ręką, drugą trzymać świder. 
c)  zamocować element w strugnicy. 
d)  zamocować świder w strugnicy. 

 

10.  Frezarka służy do 

a)  piłowania drewna. 
b)  ociosywania drewna. 
c)  przycinania elementów drewnianych. 
d)  wybierania wąskich podłużnych gniazd. 

 

11.  Otwory i gniazda o przekroju poprzecznym okrągłym wykonuje się  

a)  pilarkami. 
b)  frezarkami.  
c)  strugarkami. 
d)  wiertarkami. 

 

12.  Pilarki taśmowe służą do  

a)  przecierania kłód. 
b)  szlifowania drewna. 
c)  przecinania łat listew i opołów. 
d)  przecinania poprzecznego desek. 

 

 

13.  Dzielenie tarcicy na elementy surowe wykonuje się 

a)  pilarkami. 
b)  dłutarkami. 
c)  strugarkami. 
d)  wiertarkami. 

 

14.  Na rysunku przedstawiono 
 

 

a)  frezarkę wspornikową poziomą. 
b)  tokarkę karuzelową. 
c)  tokarkę pociągową kłową. 
d)  wiertarkę. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

31 

15.  W przedstawionym na rysunku koniku cyfrą 5 oznaczono 

 

 

 

a)  zacisk tulei konika. 
b)  kieł. 
c)  korpus konika. 
d)  tuleje. 

 

16.  Codzienna obsługa maszyn nie obejmuje sprawdzenia 

a)  czystości maszyn. 
b)  działania mechanizmów jezdnych. 
c)  pomiaru bicia wrzeciona. 
d)  stanu osłon ochronnych. 

 
17.  Wyniki badań maszyny po naprawie głównej należy zapisać w karcie 

a)  technologicznej naprawy. 
b)  pomiarów, prób i badań. 
c)  technologicznej montażu. 
d)  technologicznej regeneracji. 

 

18.Ostrzenie noża struga wykonuje się na toczaku w taki sposób, aby kąt zaostrzenia wynosił  

a)  około 15

o

b)  około 60

o

c)  około 30

o

d)  około 45

o

.  

 
19.  Przy  ręcznym  wierceniu  otworów  przelotowych  w  elementach  o  grubości  większej  niż 

30 mm 
a)  wiercimy bez trasowania. 
b)  trasujemy otwór z jednej strony. 
c)  trasujemy otwór z dwóch stron. 
d)  robimy gniazdo dłutem do połowy grubości elementu.  

 
20.  Ilość noży w strugarce decyduje o 

a)  grubości deski. 
b)  budowie strugarki. 
c)  szybkości strugania. 
d)  jakości otrzymanej powierzchni. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

32 

21.  Maksymalna grubość warstwy zbieranej strugarką wyrówniarką to  

a)  5 mm. 
b)  10 mm. 
c)  15 mm. 
d)  20 mm. 

 
22.  Obsługę techniczną okresową maszyny wykonuje się 

a)  co tydzień. 
b)  co dwa dni. 
c)  po awarii technicznej maszyny. 
d)  po przepracowaniu określonej przez producenta liczbie godzin. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

33 

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko ............................................................................... 

 
Obsługa  maszyn  i  urządzeń  stosowanych  w  produkcji  instrumentów 
muzycznych

 

 

Zakreśl poprawną odpowiedź.

 

 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

11 

 

12 

 

13 

 

14 

 

15 

 

16 

 

17 

 

18 

 

19 

 

20 

 

21 

 

22 

 

Razem: 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

34 

Test 2 
Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  „Obsługa  maszyn  i  urządzeń 
stosowanych w produkcji instrumentów muzycznych” 

 

Test składa się z zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

− 

zadania 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10,11, 12,13, 14, 15 są z poziomu podstawowego, 

− 

zadania 16, 17, 18, 19, 20 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

 

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzymuje następujące 
oceny szkolne: 

− 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 7 zadań z poziomu podstawowego, 

− 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 11 zadań z poziomu podstawowego, 

− 

dobry – za rozwiązanie 14 zadań, w tym co najmniej 1 z poziomu ponadpodstawowego, 

− 

bardzo dobry – za rozwiązanie 19 zadań, w tym 3 z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Klucz  odpowiedzi1. d, 2. c, 3. c, 4. b, 5. a, 6. b, 7. d, 8. b9. a, 10. c, 11. c, 
12. a, 13. a, 14. d, 15. d, 16. b, 17. a, 18. c, 19. c, 20. a. 

 

Plan testu 

 

Nr 
zad.

 

Cel operacyjny  
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

Nazwać szczelinę w materiale wyciętą przez 
piłę w czasie jej pracy 

Nazwać drewno skrawane i usuwane przez piłę 
ze szczeliny 

Ustalić kąt skrawania piły przeznaczonej do 
piłowania podłużnego 

Określić zastosowanie piły płatnicy 

Zdefiniować pojęcie brzeszczotu 

Wymienić element pomocny podczas 
przerzynania deski pod kątem 

Wyjaśnić, w jaki sposób należy dobrać rodzaj 
struga aby prawidłowo przebiegało struganie 

Wyjaśnić cel dłutowania 

Określić przeznaczenie strugnicy stolarskiej 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

35 

10 

Wyjaśnić, w jaki sposób wywiercić gniazdo o 
odpowiedniej głębokości 

11 

Określić, jaka może być największa szczelina 
między krawędzią tnącą noża strugarki  
a nakładkami stołu 

12 

Określić, po której stronie obrabianego 
elementu ma być wykonana powierzchnia 
bazowa 

13 

Określić, kierunek obrabiania elementu  
w stosunku do kierunku włókien 

14  Zdefiniować pojęcie frezu 

15  Określić, co decyduje o głębokości frezowania 

16 

Dobrać obrabiarkę do obróbki gniazda 
o przekroju prostokątnym 

PP 

17 

Wskazać i scharakteryzować metody 
zapobiegania odłupywaniu się drewna przy 
dłutowaniu dłutarką łańcuszkową 

PP 

18 

Wskazać i scharakteryzować elementy 
poddawane obróbce na szlifierce taśmowej 

PP 

19  Dobrać szlifierkę do obróbki brył 

PP 

20 

Zidentyfikować i scharakteryzować wiertła 
stosowane w praktyce stolarskiej 

PP 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

36 

Przebieg testowania 

 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem  co  najmniej 

jednotygodniowym. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań zawartych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Przygotuj odpowiednią liczbę testów. 
5.  Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań. 
6.  Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję dla ucznia. 
7.  Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszelkie wątpliwości wyjaśnij. 
8.  Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test. 
9.  Kilka  minut  przed  zakończeniem  testu  przypomnij  uczniom  o  zbliżającym  się  czasie 

zakończenia udzielania odpowiedzi. 

 
Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test  zawiera  20  zadań.  Do  każdego  zadania  dołączone  są  4  możliwości  odpowiedzi. 

Tylko jedna jest prawidłowa. 

5.  Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce 

znak X. W przypadku pomyłki należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie 
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

6.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
7.  Jeśli udzielenie odpowiedzi  będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż  jego rozwiązanie 

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.  Na rozwiązanie testu masz 60 minut. 

Powodzenia! 

Materiały dla ucznia: 

− 

instrukcja, 

− 

zestaw zadań testowych, 

− 

karta odpowiedzi. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

37 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 
1.  Szczelina w materiale wycięta przez piłę w czasie jej pracy to 

a)  wypiłowanie. 
b)  rozpiłowanie. 
c)  kłoda. 
d)  rzaz. 
 

2.  Drewno skrawane i usuwane przez piłę ze szczeliny to 

a)  trociny. 
b)  tarcica. 
c)  wióry. 
d)  wręby. 

 
3.  Do piłowania podłużnego służą piły o kącie skrawania mniejszym od 

a)  110

º. 

b)  100

º. 

c)  90

º. 

d)  80

º. 

 
4.  Piła płatnica służy do 

a)  wyrzynania zarysów krzywoliniowych. 
b)  piłowania mniejszych elementów. 
c)  nacinania małych elementów. 
d)  wyrzynania otworów.  

 

5.  Brzeszczot to 

a)  uzębiona taśma stalowa. 
b)  rękojeść. 
c)  oprawa. 
d)  dłuto. 

 

6.  Podczas przerzynania deski pod kątem, wygodnie jest posłużyć się 

a)  skrzynką na narzędzia. 
b)  skrzynką uciosową. 
c)  wyznacznikiem. 
d)  kątownikiem. 

 

7.  Aby struganie przebiegało prawidłowo, należy dobrać rodzaj struga w zależności od 

a)  rodzaju elementu drewnianego. 
b)  szerokości elementu. 
c)  grubości elementu. 
d)  rodzaju strugania. 

 

8.  Celem dłutowania jest wyrobienie w drewnie za pomocą dłut 

a)  połączeń. 
b)  gniazd i bruzd. 
c)  otworów na śruby. 
d)  otworów na kołki. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

38 

9.  Strugnica stolarska służy do 

a)  zamocowania obrabianego elementu.  
b)  dłutowania gniazd w elemencie. 
c)  zaostrzania końca pali. 
d)  strugania elementu. 

 

10.  Aby wywiercić gniazdo o odpowiedniej głębokości należy 

a)  użyć wiertła odpowiedniej długości. 
b)  sprawdzać głębokość wiercenia. 
c)  nałożyć na wiertło ogranicznik. 
d)  nabrać wprawy. 

 

11.  Szczelina  między  krawędzią  tnącą  noża  strugarki  a  nakładkami  stołu  nie  powinna  być 

większa niż 
a)  7 mm. 
b)  5 mm. 
c)  3 mm. 
d)  2 mm. 

 
12.  Przy struganiu, pierwsza powierzchnia bazowa powinna być wykonana  

a)  po stronie wklęsłej elementu.  
b)  po stronie wybrzuszonej elementu. 
c)  na węższej płaszczyźnie elementu.  
d)  na szerszej płaszczyźnie elementu. 

 
13.  Drewno obrabia się zawsze 

a)  wzdłuż włókien. 
b)  w poprzek włókien. 
c)  po węższej stronie elementu. 
d)  po szerszej stronie elementu. 
 

14.  Frez jest to 

a)  tarcza stalowa z nożem.  
b)  walec metalowy z nożem. 
c)  nóż zamocowany na stałe na tarczy lub walcu metalowym. 
d)  zbiór kilku lub kilkunastu noży zamocowanych na stałe na tarczy lub walcu 

metalowym. 

 

15.  O głębokości frezowania decyduje 

a)  ostrze frezu.  
b)  rodzaj frezu. 
c)  wysokość ustawienia narzędzia nad stołem frezarki. 
d)  wysokość wystawania ostrzy frezów poza płaszczyznę przykładni  

 

16.  Gniazda o przekroju prostokątnym wykonuje się  

a)  pilarkami. 
b)  dłutarkami. 
c)  strugarkami. 
d)  wiertarkami. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

39 

17.  Odłupywaniu się drewna przy wychodzeniu łańcuszka z drewna zapobiegamy przez 

a)  stosowanie klina dociskowego. 
b)  stosowanie odpowiedniego łańcuszka. 
c)  szybkie wyciągnięcie łańcuszka z gniazda. 
d)  powolne wyciągnięcie łańcuszka z gniazda. 

 

18.  Szlifierką taśmową szlifujemy elementy 

a)  krzywoliniowe. 
b)  profilowane. 
c)  płaskie. 
d)  gładkie. 

 

19.  Bryły szlifujemy szlifierką 

a)  jednowalcową. 
b)  walcową. 
c)  tarczową. 
d)  taśmową. 

 
20.  W praktyce stolarskiej najczęściej stosuje się wiertła 

a)  kręte. 
b)  śrubowe. 
c)  łyżkowe. 
d)  środkowe. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

40 

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko ............................................................................... 

 
Obsługa  maszyn  i  urządzeń  stosowanych  w  produkcji  instrumentów 
muzycznych

 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź.

 

 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

11 

 

12 

 

13 

 

14 

 

15 

 

16 

 

17 

 

18 

 

19 

 

20 

 

Razem: 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

41 

7.  LITERATURA 

 

1.  Górecki A.: Technologia ogólna. WSiP, Warszawa 1998 
2.  Kiecoń B.: Kuźnictwo, WSiP, Warszawa 1991 
3.  Legutko S.: Podstawy eksploatacji maszyn i urządzeń. WSiP, Warszawa 2004

 

 

4.  Lenkiewicz W., Zdziarska-Wis I.: Technologia. Ciesielstwo. WSiP, Warszawa 1998 
5.  Mac  S.,  Leowski  J.:  Bezpieczeństwo  i  higiena  pracy  dla  szkół  zasadniczych.  WSiP, 

Warszawa 1999  

6.  Mac S.: Obróbka metali z materiałoznawstwem. Wyd. XII. WSIP, Warszawa 1997 
7.  Olczak  S.,  Jędrejek  W.,  Wiater  W.:  Roboty  ciesielskie,  stolarskie  i  dekarskie.  Poradnik 

cieśli wiejskiego. Arkady, Warszawa 1961  

8.  Prządka W., Szczuka J.: Stolarstwo cz.2. WSiP, Warszawa 1997 
 
Literatura metodyczna 
1.  Dretkiewicz-Więch  J.:  ABC  nauczyciela  przedmiotów  zawodowych.  Operacyjne  cele 

kształcenia. Zeszyt 32. CODN, Warszawa 1994 

2.  Ornatowski T., Figurski J.: Praktyczna nauka zawodu. ITeE, Radom 2000