Technik_spedytor_342[02]_Z1.02

„Projekt wspó

łfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

MINISTERSTWO EDUKACJI

NARODOWEJ

Damian Ostrowski

Stosowanie procedur obowiązujących
w międzynarodowym obrocie towarów 342[02].Z1.02

Poradnik dla ucznia

Wydawca

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy
Radom 2006

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie

2. Wymagania wstępne

3. Cele kształcenia

4. Materiał nauczania

4.1. Unormowania prawne dotyczące działalności spedytora

4.1.1. Materiał nauczania

4.1.2. Pytania sprawdzające

4.1.3. Ćwiczenia

4.1.4. Sprawdzian postępów

4.2. Krajowe i międzynarodowe organizacje zrzeszające spedytorów

4.2.1. Materiał nauczania

4.2.2. Pytania sprawdzające

4.2.3. Ćwiczenia

4.2.4. Sprawdzian postępów

4.3. Uwarunkowania handlu zagranicznego

4.3.1. Materiał nauczania

4.3.2. Pytania sprawdzające

4.3.3. Ćwiczenia

4.3.4. Sprawdzian postępów

4.4. Międzynarodowe regulacje kontraktowe

4.4.1. Materiał nauczania

4.4.2. Pytania sprawdzające

4.4.3. Ćwiczenia

4.4.4. Sprawdzian postępów

4.5. Warunki płatności w handlu zagranicznym

4.5.1. Materiał nauczania

4.5.2. Pytania sprawdzające

   4.5.3. Ćwiczenia
   4.5.4. Sprawdzian postępów
5. Sprawdzian osiągnięć
6. Literatura

30
32
33
37

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1. WPROWADZENIE

Poradnik będzie Ci pomocny w kształtowaniu umiejętności stosowania procedur

obowiązujących w międzynarodowym obrocie towarów, zwracając szczególną uwagę na
działalność transportowo-spedycyjną.

Poradnik ten zawiera:

1. Wymagania wstępne, czyli wykaz niezbędnych umiejętności, które powinieneś opanować,

aby przystąpić do realizacji programu jednostki modułowej.

2. Cele kształcenia programu jednostki modułowej.
3. Materiał nauczania (rozdział 4), który umożliwia samodzielne przygotowanie się

do wykonania ćwiczeń i zaliczenia sprawdzianów. Obejmuje on również ćwiczenia, które
zawierają:

−

wskazówki potrzebne do realizacji ćwiczenia. Jeżeli masz trudności ze zrozumieniem

tematu lub ćwiczenia, to poproś nauczyciela o wyjaśnienie i ewentualne sprawdzenie,
czy dobrze wykonujesz daną czynność,

−

pytania sprawdzające wiedzę potrzebną do wykonania ćwiczenia,

−

sprawdzian postępów.

4. Zestaw

pytań

testowych

sprawdzających

opanowanie

wiedzy

i umiejętności z zakresu całej jednostki. Zaliczenie tego testu jest dowodem osiągnięcia
umiejętności określonych w tej jednostce modułowej.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2. WYMAGANIA WSTĘPNE

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:

−

definiować pojęcie spedycja,

−

interpretować podstawowe przepisy prawne związane z pracą spedytora,

−

rozróżniać formy prawno – organizacyjne podmiotów gospodarczych,

−

interpretować wiedzę ekonomiczną powiązaną z procesami spedycyjnymi,

−

wyszukiwać informacje,

−

analizować dokumenty spedycyjne,

−

wypełniać dokumenty spedycyjne.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:

−

określić prawa i obowiązki spedytora,

−

zinterpretować ogólne przepisy regulujące stosunki między spedytorem a zleceniodawcą,

−

rozpoznać przeszkody w wykonywaniu czynności spedycyjnych,

−

sformułować cele i zadania międzynarodowych organizacji spedytorów,

−

scharakteryzować działalność krajowego zrzeszenia spedytorów,

−

zidentyfikować

standaryzowane

dokumenty

spedytorskie

stosowane

w międzynarodowym obrocie towarów,

−

wyjaśnić

znaczenie

standaryzacji

dokumentów

spedytorskich

stosowanych

w międzynarodowym obrocie towarów,

−

określić czynności wykonywane w ramach transakcji w handlu zagranicznym,

−

scharakteryzować etapy i rodzaje transakcji handlowej,

−

ustalić kryteria wyboru formy prowadzenia działalności handlowej z zagranicą,

−

zastosować

wzorcowe

rozwiązania

ograniczające

wystąpienie

ryzyka

w międzynarodowej wymianie handlowej,

−

zidentyfikować ryzyko i oszacować wielkość możliwych strat,

−

określić zasady zawierania kontraktów na podstawie dowolnych formuł,

−

zastosować obowiązujące w handlu zagranicznym procedury zapłaty za usługi,

−

zinterpretować międzynarodowe wykładnie formuł handlowych Incoterms,

−

obliczyć koszty odprawy celnej według formuł Incoterms,

−

określić warunki płatności w handlu zagranicznym zawarte w kontrakcie,

−

scharakteryzować wspólnotową procedurę celna stosowaną w transporcie drogowym,
kolejowym, lotniczym i morskim.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4. MATERIAŁ NAUCZANIA

4.1. Unormowania prawne dotyczące działalności spedytora

4.1.1. Materiał nauczania

Umowa spedycji według Kodeksu Cywilnego

W jednostce modułowej „Stosowanie przepisów prawa w działalności spedycyjnej”

zostały  podane  podstawowe  przepisy  prawne  dotyczące  działalności  spedytora.  Naczelnym
aktem  prawnym  normującym  stosunek  prawny  między  spedytorem  a zleceniodawcą  usługi
jest  kodeks  cywilny.  Kodeks  cywilny  definiuje  w  sposób  bardzo  ogólny  usługę  spedycyjną.
Zakres takiej usługi dotyczy właściwie wszystkiego, co jest związane z przewozem przesyłki.
Dla  prawidłowego  znaczenia  procesu  spedycyjnego  i roli  spedytora,  zostały  omówione
czynności  wynikające  z  umowy  spedycji.  W  związku  z szerokim  pojęciem  umowy  spedycji
nie  jest  możliwe  wymienienie  wszystkich  czynności,  dlatego  zostaną  przytoczone  jedynie
najważniejsze:

−

prowadzenie poradnictwa spedycyjnego w zakresie udzielania rad przedsiębiorcom

w wyborze środka transportu, ustalenia trasy przewozu ładunku itp.,

−

kompleksowe zorganizowanie przewozu ładunku od momentu wydania ładunku przez

dostawcę, aż po moment dostarczenia ładunku do odbiorcy,

−

zawierania umów z przewoźnikami oraz innymi przedsiębiorcami biorącymi udział

w procesie spedycyjnym,

−

kompleksowa obsługa dokumentacji koniecznej w procesie spedycyjnym,

−

organizowanie czynności związanych z obsługą celną, weterynaryjną, itp.,

−

ubezpieczenie ładunku w zależności od zlecenia,

−

monitorowanie całego procesu spedycyjnego pod względem właściwego wykonania

zlecenia,

−

regulowanie wszelkich należności dotyczących procesu spedycyjnego,

−

obsługa transakcji zagranicznych,

−

obsługa procesu logistycznego,

−

opracowanie koncepcji przewozu dla ładunków ponadgabarytowych i niebezpiecznych.

Do zawarcia umowy spedycji dochodzi w momencie przyjęcia przez spedytora zlecenia

spedycyjnego.  Zlecenie  spedycyjne  to  dokument,  na  podstawie,  którego  spedytor  przyjmuje
wykonanie  zlecenia  spedycyjnego.  Zlecenie  spedycyjne  powinno  zawierać  wszelkie
informacje  potrzebne  do  przeprowadzenia  zlecenia  spedycyjnego,  np.:  dane  dotyczące
ładunku  i jego  właściwości,  dane  przewozowe,  itp.  Istotą  zlecenia  spedycyjnego  jest  brak
odpowiedzialności  ze  strony  spedytora  w  kwestii  niekompletnych  danych.  Za  te  braki
odpowiada zleceniodawca usługi.

Nawiązanie stosunku prawnego niesie ze sobą powstanie praw i obowiązków leżących

zarówno po stronie spedytora, jak i po stronie zleceniodawcy usługi.

Generalnie rzecz biorąc, na spedytorze ciąży obowiązek wykonania zlecenia

spedycyjnego  w sposób  staranny  i  zgodny  z  interesem  zleceniodawcy.  Powinien  on
wykonywać  szczegółowo  zawarte  w  umowie  postanowienia.  W  przypadku  wystąpienia
trudności  podczas  realizacji  umowy  spedycyjnej,  powinien  on  niezwłocznie  zawiadomić
o tym  swojego  zleceniodawcę  celem  dalszego  ustalenia  działania  w  nowej  sytuacji.  Jeżeli
kontakt  ze  zleceniodawcą  jest  niemożliwy,  spedytor  powinien  postępować  kierując  się
dobrem  nadawcy.  Szczegółowe  obowiązki  spedytora  wynikają  z  zapisów  umowy,  jednak
można na podstawie przepisów prawa cywilnego wymienić te najistotniejsze:

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

podejmowanie działań zmierzających do odzyskania nienależnie pobranych sum

pieniężnych z tytułu umowy spedycji przez uczestników procesu spedycyjnego,

−

podejmowanie czynności związanych z dbaniem o interesy zleceniodawcy,

−

zakaz używania przez spedytora we własnym interesie rzeczy i pieniędzy powierzonych

przez zleceniodawcę,

−

udzielanie na bieżąco informacji dotyczących przebiegu procesu spedycyjnego.

Do najważniejszych praw wynikających z podpisania umowy spedycji należą:

−

wynagrodzenie za przeprowadzenie procesu spedycyjnego,

−

zwrot poniesionych wydatków, które spedytor poczynił w celu należytego wykonania

zlecenia np. dodatkowe opłaty, które wystąpiły w procesie spedycyjnym a nie były
możliwe do przewidzenia w momencie podpisywania umowy,

−

pobieranie zaliczek,

−

jeżeli zleceniodawca nie jest w stanie pokryć należności za proces spedycyjny

to spedytorowi przysługuje ustawowe prawo zastawu na przesyłce tzn. spedytor może
wstrzymać kontynuację przewozu ładunku do czasu uregulowania należności.

Ogólne Polskie Warunki Spedycyjne (OPWS 2002)

Istotnym dokumentem prawnym, który może regulować obowiązki i prawa stron procesu

spedycyjnego  jest  zbiór  przepisów,  który  został  opracowany  przez  Polską  Izbę  Spedycji
i Logistyki oraz Krajową Izbę Gospodarczą. OPWS mają charakter fakultatywny, co oznacza,
że  stosowane  zasady  obowiązują  wówczas,  kiedy  strony  umówią  się,  co  do  zasady
stosowania.  OPWS  bazują  na  rozwiązaniach  kodeksu  cywilnego,  jak  również  na  własnych
ustaleniach.
OPWS składa się z piętnastu części:

−

Przepisy ogólne – normują podstawowe zasady obowiązywania OPWS, normują strony

stosunku prawnego, obowiązki stron itp.

−

Oferty – przedstawiają ważność oferty złożonej przez spedytora, możliwość jej korekty,

itp.

−

Umowa spedycji – koresponduje z umową spedycji zawartą w kodeksie cywilnym.

−

Zlecenie spedycyjne – ogólne zasady dotyczące zlecenia spedycyjnego jak również prawa

i obowiązki spedytora.

−

Wykonanie zlecenia – sposób i odpowiedzialność spedytora za należyte wykonanie

zlecenia spedycyjnego.

−

Ubezpieczenia – zapisy normują zasady ubezpieczenia ładunku.

−

Składowanie – normowane są prawa i obowiązki względem składowania

(magazynowania) ładunku.

−

Przeszkody w wykonywaniu czynności spedycyjnych – część ta reguluje prawa

i obowiązki spedytora w przypadku wystąpienia przeszkód w wykonywaniu czynności
spedycyjnej.

−

Wynagrodzenie spedytora, zwrot poniesionych kosztów – część ta omawia całokształt

spraw związanych z wynagrodzeniem spedytora i zwrotu poniesionych kosztów.

−

Odpowiedzialność spedytora z tytułu niewykonania, bądź nienależytego wykonania,

usługi spedycyjnej.

−

Ograniczenia i wyłączenia odpowiedzialności spedytora – w tej części wymienione są

przypadki, które zwalniają spedytora z odpowiedzialności w procesie spedycyjnym.

−

Reklamacje – część ta opisuje sposób wnoszenia reklamacji przez zleceniodawcę usługi

spedycyjnej.

−

Prawo zastawu i zatrzymania – cześć ta określa, w jakich okolicznościach przysługuje

spedytorowi prawo zastawu.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

Przedawnienie – część ta normuje termin przedawnienia roszczeń z umowy spedycji.

−

Rozstrzyganie sporów i prawo właściwe – w części tej uregulowano, jaki sąd będzie

rozstrzygał spory wynikające z umów spedycji. Dodatkowo wskazano, że spory te będą
podlegać rozstrzygnięciu przez Sąd Polubowny, który znajduje się przy Polskiej Izbie
Spedycji i Logistyki w Gdyni.

4.1.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Jakie  czynności zaliczysz do czynności spedytora?
2.  Jakie są prawa i obowiązki spedytora dotyczące umowy spedycji?
3.  Co to jest zlecenie spedycyjne?
4.  Co to są Ogólne Polskie Warunki Spedycji?
5.  Co to znaczy, że OPWS jest fakultatywny w stosowaniu?
6.  Z ilu części składa się OPWS?

4.1.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Firma Drukarki Polska, ul. Krakowska 25, 65-259 Wrocław zleca opracowanie trasy

przejazdu ładunku (100 szt. drukarek) z Wrocławia do odbiorcy w Londynie – OldCopy,
King Street 256 78WER Londyn. Zleceniodawca prosi o ubezpieczenie ładunku. Sporządź
własną umowę spedycji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  wyszukać w Internecie przykładową umowę spedycji,
2)  wydrukować umowę,
3)  zapoznać się z zamieszczonymi elementami umowy,
4)  sporządzić własną umowę spedycji do danych zawartych w zadaniu,
5)  przedyskutować rozwiązanie na forum grupy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

komputer z dostępem do Internetu i do drukarki.

Ćwiczenie 2

Odpowiadając na pytania dokonaj interpretacji Ogólnych Polskich Warunków

Spedycyjnych (OPWS 2002).

1.  Jakie dane powinny być zawarte w zleceniu spedycyjnym?
2.  Określ przeszkody w wykonywaniu czynności spedycyjnej.
3.  Określ  zasady  naliczania  wynagrodzenia  spedytora  oraz  kosztów  poniesionych  przy

realizacji zlecenia spedycyjnego.

4. Określ zasady odpowiedzialności spedytora.
5. Wymień przypadki, w których spedytor nie ponosi odpowiedzialności za realizację

umowy spedycji.

6. Określ zasady wnoszenia reklamacji przez zleceniodawcę.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z treścią OPWS,
2)  zapisać odpowiedzi na pytania,
3)  przedyskutować rozwiązanie na forum grupy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

komputer z dostępem do Internetu.

4.1.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak Nie

1) omówić przepisy prawne dotyczące zawierania umów spedycji?

¨ ¨

2) zinterpretować przepisy prawne?

¨ ¨

3) sporządzić przykładową umowę spedycji?

¨ ¨

4) zdefiniować prawa i obowiązki spedytora?

¨ ¨

5) rozpoznać przeszkody w wykonywaniu czynności spedycyjnych?

¨ ¨

6) wymienić sytuacje, które zwalniają z odpowiedzialności spedytora?

¨ ¨

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.2. Krajowe i międzynarodowe organizacje zrzeszające

spedytorów

4.2.1. Materiał nauczania

Polskie organizacje zrzeszające firmy spedycyjne

W 1993 roku powstał Polski Związek Spedytorów Międzynarodowych (PZSM)

z siedzibą w Gdyni. Głównym celem związku było:

−

reprezentowanie interesów polskich przedsiębiorstw spedycyjnych wobec organów

władzy i administracji państwowej,

−

reprezentowanie Polski w stosunkach z międzynarodowymi organizacjami spedycji,

−

kształtowanie zasad etyki zawodowej,

−

prowadzenie poradnictwa związanego ze spedycją dla swoich członków,

−

współdziałanie przy tworzeniu podstaw prawnych działalności spedycyjnej,

−

prowadzenie działalności edukacyjnej poprzez organizację wykładów, szkoleń itp.

−

prowadzenie biblioteki z literaturą fachową.

W 2001 roku postanowiono przekształcić związek w organizację działającą na podstawie

przepisów  o  izbach  gospodarczych,  co  oznacza  możliwość  szerszego  i  skuteczniejszego
działania  na  arenie  krajowej  i  międzynarodowej.  Formalnie  od  1  lutego  2002  roku
następczynią PZSM jest Polska Izba Spedycji i Logistyki w Gdyni.

PISiL jest największą i najważniejszą instytucją reprezentującą przedsiębiorstwa

spedycyjne w Polsce. Oprócz PISiL istnieją również inne organizacje o mniejszej skali
działalności, do nich należą:

−

Krajowa Izba Gospodarki Morskiej,

−

Zrzeszenie Międzynarodowych Przewoźników Drogowych,

−

Stowarzyszenie Pro – Logistyka,

−

Pomorskie Stowarzyszenie Przewoźników Drogowych,

−

Ogólnopolskie Zrzeszenie Agencji Celnych.

Międzynarodowe organizacje spedycyjne

Organizacją zrzeszającą europejskie stowarzyszenia przedsiębiorstw spedycyjnych jest

CLECAT – European Association for Forwarding, Transport, Logistic and Customs Servives.
CLECAT  została  założona  w  1958  roku  w  Brukseli.  Reprezentuje  ok.  19 000  firm,
zatrudniających  około  1 000 000  osób.  Do  organizacji  należą  następujące  krajowe
stowarzyszenia,  pochodzące  z:  Malty,  Wielkiej  Brytanii,  Węgier,  Portugalii,  Belgii,
Hiszpanii, Danii, Niemiec, Estonii,  Włoch, Holandii, Grecji, Polski, Szwecji, Czech, Francji,
Słowacji, Bułgarii, Rumunii, Turcji, Ukrainy, Norwegii, Szwajcarii.

Celem działalności stowarzyszenia jest promocja i ochrona interesów członków

stowarzyszenia, w kontaktach z europejskimi instytucjami. CLECAT działa na arenie ochrony
środowiska, jak i zapewnienia bezpieczeństwo obrotu międzynarodowego.

Ogólnoświatową organizacją zrzeszającą stowarzyszenia przedsiębiorstw spedycyjnych

jest FIATA, która została założona 31 marca 1926 roku w Wiedniu. FIATA jest pozarządową
organizacją reprezentującą ok. 40 000 firm spedycyjnych i logistycznych z całego świata,
zatrudniających ok. 10 000 000 pracowników w 150 krajach. Zasięg działalności FIATA jest
ogromny. Organizacja jest stałym członkiem wielu międzynarodowych organizacji między
innymi Narodów Zjednoczonych, Międzynarodowej Organizacji Handlu.
Głównymi celami działalności FIATA są:

−

koordynacja działań izb spedycyjnych na arenie międzynarodowej,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

reprezentowanie, promocja i ochrona interesów gałęzi transportowej poprzez uczestnictwo

jako organ doradczy i ekspercki w międzynarodowych organizacjach,

−

polepszenie jakości usług w systemie międzynarodowej spedycji poprzez promocję

zunifikowanych dokumentów dotyczących transakcji,

−

zwiększenie efektywności urządzeń wspomagających międzynarodowy obrót ładunków

poprzez system EDI.

Dokumenty FIATA

Jednym z najważniejszych dokonań FIATA było stworzenie gamy dokumentów

ułatwiających przemieszczanie ładunków na rynkach międzynarodowych. FIATA opracowała
ujednolicone  dokumenty  spedytorskie,  które  umożliwiają  sprawną  i  kompleksową  obsługę
obrotu towarowego.
Pełny zestaw dokumentów obejmuje:

FBL  –  zbywalny  multimodalny  konosament  –  umożliwia  spedytorowi  występowanie  w  roli

przewoźnika  morskiego  w  przewozach  w  relacji  port  –  port  oraz  operatora
multimodalnego,  oferującego  kompleksową  usługę  przemieszczania  towaru  od  miejsca
jego produkcji do ostatecznego miejsca przeznaczenia, bez względu na to, iloma i  jakimi
środkami transportu, towar ten będzie przewożony.

FIATA FCR – spedytorskie zaświadczenie przejęcia towaru – jest dokumentem wystawionym

przez spedytora, w którym spedytor potwierdza, że przejął w pieczę określony towar,
z nieodwracalnym zleceniem jego dostarczenie do odbiorcy.

FIAT FCT – spedytorskie zaświadczenie transportowe – dokument jest wystawiany przez

spedytora, w którym spedytor potwierdza, że określoną w dokumencie przesyłkę przyjął
z zobowiązaniem dostarczenia do określonego odbiorcy.

AIR WAYBILL – lotniczy list przewozowy – wystawiony przez spedytora w transporcie

lotniczym ładunków.

FWB – niezbywalny, multimodalny list przewozowy – dokument wystawiony w transporcie

multimodalnym.

FWR – kwit składowy – wystawiany przez spedytora w sytuacji, kiedy spedytor świadczy

usługę składowania ładunku.

FIATA SDT – deklaracja załadowcy dotycząca przewozu towarów niebezpiecznych –

dokument dotyczy przewozów towarów niebezpiecznych.

FIATA SIC – certyfikat załadowcy dotyczący wagi towaru w kontenerze – dokument dotyczy

kontenerów wysyłanych do i ze Stanów Zjednoczonych. Istota tego dokumentu wynika
z innej metody obliczania ciężkości konteneru.

FFI – zlecenie spedycyjne – dokument, w którym powinny się znaleźć najważniejsze dane

dotyczące umowy spedycyjnej.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.2.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Jakie znasz polskie organizacje zrzeszające spedytorów?
2.  Jakie są cele działalności Polskiej Izby Spedycji i Logistyki?
3.  Co to jest CLECAT?
4.  Co to jest FIATA?
5.  Jakie są cele działalności FIATA?
6.  Jakie korzyści wynikają z unifikacji dokumentów przeprowadzonych przez FIATA?

4.2.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

W poniższej tabeli określ cele działalności organizacji oraz korzyści wynikające dla

przedsiębiorców z przynależności do Polskiej Izby Spedycji i Transportu.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z zasadami działalności organizacji PISiL,
2)  wyszukać stronę internetową organizacji PISiL,
3)  w  poniższej  tabeli  wypisać  cele  działalności  organizacji  oraz  korzyści  wynikające  dla

przedsiębiorców z przynależności do PISiL,

4) przedyskutować rozwiązanie na forum grupy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

komputer z dostępem do Internetu.

Ćwiczenie 2

Wyszukaj w Internecie 3 dowolne dokumenty FIATA i określ ich najważniejsze cechy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z treścią materiału nauczania dotyczącego dokumentów FIATA,
2)  odnaleźć w Internecie dokumenty FIATA,
3)  wybrać dowolne trzy dokumenty FIATA,
4)  określić najważniejsze cechy tych dokumentów,
5)  przedyskutować rozwiązanie na forum grupy.

Cele działalności PISiL.

Korzyści dla spedytorów
wynikające z członkostwa
w PISiL

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

komputer z dostępem do Internetu.

4.2.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak Nie

1) analizować działalność organizacji zrzeszających spedytorów?

¨ ¨

2) wskazać korzyści wynikające z przynależności do tych organizacji?

¨ ¨

3) zinterpretować podstawowe zapisy dotyczące dokumentów FIATA?

¨ ¨

4) wyszukać informacje dotyczące spedycji?

¨ ¨

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.3. Uwarunkowania handlu zagranicznego

4.3.1. Materiał nauczania

Handel zagraniczny to odpłatna wymiana towarów i usług pomiędzy podmiotami

umiejscowionymi na różnych obszarach celnych. Najważniejszym przejawem działalności
międzynarodowej jest różnorodność i wielkość zawieranych transakcji.

Istota transakcji handlowej

Pojęcie transakcji bywa w praktyce bardzo różnorodnie rozumiane. Najczęściej termin

ten używany jest zamiennie z innymi terminami: umowa, kontrakt, efekt negocjacji, itp.
Transakcja w handlu zagranicznym to działania, które zmierzają do zawarcia kontraktu
(umowy kupna – sprzedaży) i jego realizacji. W trakcie realizacji kontraktu można wymienić
różne fazy i czynności związane przebiegiem całego procesu.

FAZA I – przygotowanie transakcji, które obejmuje:

−

zebranie informacji na temat ewentualnych nabywców naszych towarów,

−

przesłanie ofert lub zapytań ofertowych jak również materiałów reklamowych lub próbek,

−

przeprowadzenie wstępnych rozmów handlowych.

FAZA II – zawarcie transakcji:

−

zawarcie kontraktu,

−

zawarcie innych umów, np. z pośrednikami.

FAZA III- realizacja transakcji:

−

zlecenie spedycji,

−

ubezpieczenia,

−

uzyskanie pozwoleń na przywóz lub wywóz (w zależności od potrzeb),

−

przygotowanie ładunku do wysyłki lub przygotowanie się do odbioru ładunku,

−

wystawienie wymaganych dokumentów,

−

dostawa lub odbiór ładunku,

−

zapłata za towar.

FAZA IV – rozliczenie, likwidacja i kontrola transakcji:

−

ustalenie zgodności dokumentów ze stanem faktycznym,

−

archiwizowanie dokumentów.

Rodzaje transakcji w handlu zagranicznym

Najstarszą i najprostszą transakcją w handlu zagranicznym jest tzw. transakcja barterowa

(towar za towar). W tej transakcji występują dwie strony po jednej z każdego kraju, wymiana
towarowa polega na dostarczeniu ładunku o takiej samej wartości. Współczesne transakcje
barterowe znajdują zastosowanie w ramach tzw. porozumień międzyrządowych. Oznacza to,
że na podstawie podpisanego protokołu handlowego określa się kontyngent towarów
podległych wymianie.

Nieco odmiennie od barteru przebiegają transakcje wymienne zaliczane do tzw.

transakcji iunctim, czyli wzajemnie uwarunkowanych. Wzajemne uwarunkowanie polega na
jednoczesnym uzależnieniu od siebie eksporterów i importerów. Współczesne transakcje
iunctim przybierają trzy formy:

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

Zakup poprzedzający. Ta transakcja przybiera formę niezależnych kontraktów. Pierwszy

jest, z punktu widzenia eksportera, sprzedażą eksportową, a drugi stanowi zakup od tegoż
partnera.  Każda  transakcja  jako  przebiegająca  niezależnie  od  drugiej  jest  finansowana
osobno.  Połączenie  obu  następuje  w  formie dodatkowej umowy,  nazywanej protokołem.
Protokoł  ten  warunkuje  sprzedaż  eksportową  od  uprzednio  dokonanego  zakupu  w  kraju
kontrahenta.  Przykładem  tego typu  transakcji  są stosowane zakupy  lokalnych  usług,  np.:
turystycznych, medycznych, hotelarskich, itp.

−

Buy – back. Transakcja buy – back charakteryzuje się tym, że przedmiotem transakcji są

środki trwałe, całe wyposażenie fabryk lub technologie. Okresy realizacji tych transakcji
są  bardzo  długie  i  wynoszą  maksymalnie  25  lat.  Transakcja  polega  na  tym,  że
otrzymujący  dany  środek  trwały  spłaca  ją  produktami  wytworzonymi  na  tych  środkach
trwałych.  Protokoł  łączący  strony  kontraktu  precyzyjnie  warunkuje  techniczną  jakość,
jakie muszą osiągnąć produkty. Szczególną odmianą buy –  backu  jest  leasing  stosowany
w  zamian  za  dostawy  produktów  otrzymywanych  w  wyniku  produkcyjnego
wykorzystania udostępnionych w leasingu maszyn.

−

Offset. Transakcja offsetowa łączy w sobie transakcje zakupu poprzedzającego i buy –

back.  Przedmiotem  kontraktu  są  środki  trwałe  o  wysokiej  wartości.  Sprzedaż  środka
trwałego  musi  być  poprzedzona  zakupem  w  kraju  kontrahenta  technologii  i  produktów
służących  do  wytworzenia  danego  środka  trwałego  (offset  bezpośredni)  lub  produktów
branżowych  (offset  pośredni).  Transakcje  offsetowe  mają  zastosowanie  do  obecnych
transakcji  bronią  i  uzbrojenia.  W  Polsce  przepisy  dotyczące  stosowania  transakcji
offsetowych dotyczą kontraktów, których wartość przewyższa 5 000 000 euro.

Warunki prowadzenia działalności gospodarczej w sferze wymiany międzynarodowej

Zgodnie z zasadą obowiązującą w Polsce, podejmowanie i wykonywanie działalności

w handlu  zagranicznym  jest  dozwolone  dla  każdego  na  równych  zasadach.  Jednocześnie  ze
względu  na  znaczenie  strategiczne  dla  państwa,  jakim  jest  handel  międzynarodowy,
występują  pewnego  rodzaju  ograniczenia.  Do  takich  ograniczeń  należą:  zezwolenie  na
wykonywanie eksportu i importu, kontyngenty, pozwolenie na wywóz i przywóz określonych
grup towarów. Należy zaznaczyć, że integracja gospodarcza z Unią Europejską doprowadziła
do liberalizacji tych zasad.

Ryzyko w transakcjach handlu zagranicznego

Ryzyko to pojęcie z zakresu teorii decyzji, oznaczające sytuację, w której wybranie

danego  wariantu  pociąga  za  sobą  możliwości  wystąpienia  różnych  konsekwencji,  znamy
jednak  prawdopodobieństwa  wystąpienia  każdej  możliwości.  Niezwykle  istotną  czynnością
w prowadzeniu  handlu  zagranicznym  jest  oszacowanie  ryzyka,  czyli  wyliczenie,  określenie,
ocenienie stopnia zagrożenia, np. prowadzenia działalności handlowej z danym kontrahentem.
By  prawidłowo  oceniać  ryzyko  należy  zidentyfikować  (nazwać,  wymienić,  odszukać)
zagrożenia powodujące wzrost ryzyka.

Sfera handlu zagranicznego charakteryzuje się tym, że obok ryzyk typowych dla

prowadzenia  działalności  gospodarczej,  występują  także  specyficzne,  mające  swoje  źródło
w różnicach  systemów politycznych, prawnych, ekonomicznych krajów, z których pochodzą
strony  kontraktu.  Świadomość  zagrożeń  związanych  z  realizacją  transakcji  eksportowej
i importowej powinna prowadzić do ograniczenia bądź nawet wyeliminowania tych zagrożeń.
W  wyniku  praktyki  i  doświadczenia  uczestnicy  obrotu  międzynarodowego  mają  do
dyspozycji  wiele  instrumentów  i  rozwiązań,  które  umożliwiają  zwiększenie  bezpieczeństwa
obrotu  międzynarodowego.  Istotną  rolę  odgrywają  stosowane  powszechnie  wzorcowe
rozwiązania, opracowane przez instytucje światowe, zainteresowane bezpieczeństwem obrotu
międzynarodowego. np. formuły handlowe Incoterms, dokumenty opracowane przez FIATA.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

W  trakcie  zawierania  transakcji  można  ubezpieczyć  kontrakt  przed  spodziewanymi
wydarzeniami.  To  oczywiście  nie  powoduje,  że  możemy  całkowicie  wyeliminować  ryzyko.
Dlatego każda firma działająca w tej gałęzi biznesu powinna nauczyć się zarządzać ryzykiem,
tzn.  tak  działać,  aby  mieć  świadomość  występowania  ryzyka  i  znać  sposoby
zminimalizowania go.

4.3.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Co to jest handel zagraniczny?
2.  Na czym polega kontrakt w handlu zagranicznym?
3.  Na czym polega transakcja barterowa?
4.  Na czym polega transakcja poprzedzająca?
5.  Na czym polega transakcja buy – buck?
6.  Na czym polega transakcja offset?
7.  Na czym polega ryzyko w handlu zagranicznym?
8.  Jak można zminimalizować jego wpływ na działalność handlową?

4.3.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Jesteś producentem specjalnych opon do samochodów. Twoim zadaniem jest stworzenie

planu  nawiązania  kontaktu  z  firmami w  Europie  Zachodniej.  Opracuj  projekt  realizacji  prac
związanych  z  planem  swoich  działań  zawierający  takie  elementy,  jak:  sposób  zbierania
informacji  na  temat  firm,  które  będą  zainteresowane  twoimi  wyrobami,  stwórz  ofertę
handlową, reklamując swoje produkty.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z materiałem nauczania dotyczącym istoty transakcji w handlu

zagranicznym,

2)  zaplanować sposób zbierania informacji,
3)  przygotować ofertę handlową,
4)  wykorzystując

program

komputerowy

stworzyć

plan

czynności

związanych

z przeprowadzeniem transakcji handlowej,

5) przedyskutować rozwiązanie na forum grupy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

komputer z dostępem do Internetu.

Ćwiczenie 2

Jesteś ekspertem od spraw międzynarodowych, dostałeś zlecenia oszacowania ryzyka dla

firmy, która chce podpisać kontrakty z przedsiębiorcami z niżej wymienianych państw. Twoja
rola polega na opracowaniu możliwych ryzyk związanych z danymi krajami. Przedsiębiorcy
pochodzą z: Indonezji, Argentyny, Republiki Południowej Afryki, Afganistanu.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z ryzykiem w transakcji zagranicznej,
2)  określić ryzyko dla każdego kraju osobno,
3)  skorzystać  ze  stron  internetowych  np.  Ministerstwa  Spraw  Zagranicznych,  na  których

znajdziesz informację o ryzyku,

4) przedyskutować rozwiązanie na forum grupy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

komputer z dostępem do Internetu.

Ćwiczenie 3

Dokonaj rozróżnienia kontraktów w handlu zagranicznym odpowiednio wypełniając

poniższą tabelę.

Lp.

Opis

Prawda

Fałsz

Transakcja offset dotyczy środków trwałych o wartości większej niż
5 000 000zł.

W transakcji barterowej występuje pieniądz

Transakcje poprzedzające są wykorzystywane w handlu przygranicznym

W transakcji buy – back można spłacać należność wyprodukowanymi na
zakupionych środkach trwałych produktami

Czy w zakupie bojowych samolotów przez polski rząd wykorzystano transakcję
offset

W transakcji poprzedzającej występuje tylko jeden kontrakt.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z materiałem nauczania dotyczącym kontraktów w handlu zagranicznym,
2) zaznaczyć w tabeli, czy podane zdania są prawdziwe czy fałszywe stawiając znak x

w odpowiedniej kratce.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

literatura z rozdziału 6, pozycja 3.

4.3.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak Nie

1) zidentyfikować i opisać czynności w realizacji transakcji handlowej?

¨ ¨

2) interpretować ryzyko w handlu zagranicznym?

¨ ¨

3) zminimalizować ryzyko w handlu zagranicznym?

¨ ¨

4) rozróżnić transakcje w handlu zagranicznym?

¨ ¨

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.4. Międzynarodowe regulacje kontraktowe

4.1.4. Materiał nauczania

Formuły handlowe

Wzrost obrotów międzynarodowych i kontaktów zagranicznych spowodował potrzebę

zestandaryzowania  języka  handlowego,  w  celu  unikania  różnorodnych  form  interpretacji.
Decentralizacja  handlu  zagranicznego,  włączenie  w  system  rozliczeń  instytucji  bankowych
i ubezpieczeniowych,  podział  obowiązków  i  kosztów  między  strony  kontraktu,  ułatwienia
w zawieraniu  kontraktów  poprzez  wyeliminowanie  opisów,  co  do  praw  i  obowiązków  stron
doprowadziło  do  powstania  formuł  handlowych.  Strony  mogą  zawierać  kontrakty  na
podstawie  dowolnych  formuł,  jednak  nieraz  interpretacja  tak  samo  brzmiących  formuł  jest
różna  w  poszczególnych  krajach.  Mogą  pojawić  się  określenia,  których  znaczenie  nie  jest
zdefiniowane.  Aby  uniknąć,  ewentualnych  sporów  i  nieporozumień  w  trakcie  realizacji
dostawy,  należy  stosować  formuły  zawarte  w  znanych  międzynarodowych  wykładniach
terminów  handlowych  i  wyraźnie  się  na  te  powoływać.  Realizacja  transakcji
międzynarodowej  może  odbywać  się  sprawnie  i  bez  trudności  tylko  wtedy,  gdy  eksporter
i importer,  a  także  obsługujący  ich  ładunki  spedytor,  w  jednakowy  sposób  interpretują
skrótowe  formuły  zawarte  w  kontrakcie.  Strony  muszą  identycznie  pojmować,  w  którym
miejscu  przechodzi  ryzyko  uszkodzenia  czy  utraty  towaru  ze  sprzedawcy  na  kupującego,
a także, który z  nich  i  na  jakim odcinku, organizuje transport oraz pokrywa  jego koszty oraz
inne koszty związane z dostawą towaru.
Do  międzynarodowych  formuł  handlowych  powszechnie  stosowanych  w  obrocie
międzynarodowej zaliczamy:

−

Incoterms,

−

Znowelizowane Amerykańskie Definicje w Handlu Zagranicznym ( Revised American

Foreign Trade Definitions) – RAFTD,

−

Combiterms.

Incoterms 2000

Najbardziej znaną i powszechnie używaną jest wykładnia opracowana przez

Międzynarodową Izbę Handlową w Paryżu.

Incoterms 2000 zawierają interpretacje 13 formuł. Formuły uszeregowane są w taki

sposób,  że  pierwsza  zawiera  minimum,  a  ostatnia  maksimum  obowiązków  sprzedającego.
Wszystkie  formuły  są  podzielone  na  cztery  grupy,  oznaczone  literami  E,  F,  C,  D.  Dla  osób
zawierających  kontrakt  najważniejsze  unormowania  w  Incotermsach  dotyczą  gestii
transportowej,  a  więc  określenie,  która ze stron  kontraktu i  na  jakim  odcinku  ma  obowiązek
zorganizowania  transportu  i  pokrycia  jego  kosztów.  Niżej  zaprezentowano  tabelę,  która
pokazuje  podział  obowiązku  ponoszenia  kosztów  między  nabywcą  a  sprzedawcą  towarów
w różnych formułach Incoterms.

Tabela 1. Formuły Incoterms. [J.J.Coyle, E. J. Bardi, C.J. Langley Jr, Zarządzanie logistyczne, Polskie

Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2002].

Koszt lub czynność

EXW

FCA

FAS

FOB

PAKOWANIE

ODPRAWA CELNA

TRANSPORT KRAJOWY

ZAŁADUNEK NA STATEK/SAMOLOT

TRANSPORT PODSTAWOWY

UBEZPIECZENIE ŁADUNKU

OPŁATY CELNE

TRANSPORT MIEDZYNARODOWY

ŚRODEK TRANSPORTU

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ciąg dalszy Tabeli 1. Formuły Incoterms.

Koszt lub czynność

CFR

CIF

CPT

CIP

DAF

DES

DEQ

DDU

DDP

PAKOWANIE

ODPRAWA CELNA

TRANSPORT
KRAJOWY

ZAŁADUNEK

STATEK/SAMOLOT

TRANSPORT
PODSTAWOWY

UBEZPIECZENIE
ŁADUNKU

OPŁATY CELNE

TRANSPORT
MIĘDZYNARODOWY

ŚRODEK
TRANSPORTU

N – nabywca, S – sprzedawca, W – przewoźnik wodny, X – przewoźnik lotniczy, samochodowy, kolejowy,
intermodalny

Klasyfikacja formuł Incoterms

Grupa E
EXW – kupujący posiada pełną gestię transportową, organizuje transport, ponosi jego koszty,

oraz ryzyko na całej trasie dostawy, sprzedający stawia towar do dyspozycji kupującego
w punkcie wydania (np. magazyn) i do jego obowiązków nie należy ani odprawa celna
towaru ani załadunek towaru na środek transportu.

Grupa F
FCA – obowiązkiem sprzedającego jest dostarczenie towaru przewoźnikowi w oznaczone

miejsce i w oznaczonym terminie. Od tego miejsca gestie transportową posiada
kupujący.

FAS – kupujący ma gestię transportową i do niego należy zawarcie umowy o przewóz towaru

morzem  i  poinformowanie  sprzedającego  o  nazwie  statku,  miejscu  załadunku.
Obowiązkiem  sprzedającego  jest  dostarczenie  towaru  w  wyznaczone  miejsce  tzn.
w oznaczonym  porcie  załadunku  i  od  tego  miejsca  odpowiedzialność  za  ryzyko  utraty
towaru ponosi kupujący.

FOB – gestię transportową posiada kupujący, który ma obowiązek zawrzeć na swój koszt,

umowę o przewóz towaru morzem, a także poinformować sprzedającego o nazwie statku,
miejscu załadunku i wymaganym terminie dostawy. Obowiązkiem sprzedającego jest
dostarczenie towaru w uzgodnionym dniu na wyznaczony przez kupującego statek,
w oznaczonym porcie załadunku. Sprzedający ponosi koszty oraz ryzyko uszkodzenia lub
utraty towaru, dopóki towar nie przekroczy linii nadburcia statku.

Grupa C
CFR – sprzedający ma gestię transportową i do jego obowiązków należy zawarcie umowy

przewozu do określonego punktu przeznaczenia i opłacenie jego kosztu. Ryzyko
uszkodzenia czy utraty towaru ponosi tylko do linii nadburcia w porcie załadunku.

CIF – identyczna sytuacja jak w wypadku formuły CFR, przy czym rozszerzony jest

obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia i pokrycia jego kosztów.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

CPT – sprzedający posiada gestię transportową do określonego punktu przeznaczenia,

obowiązany jest zawrzeć umowę przewozu i opłacić jego koszty, natomiast ryzyko
ponosi tylko do momentu oddania ładunku przewoźnikowi.

CIP – w porównaniu do formuły CPT zakres obowiązków sprzedającego jest rozszerzony

o obowiązek zawarcia umowy ubezpieczania.

Grupa D
DAF – obowiązkiem sprzedającego jest postawienie towaru do dyspozycji kupującego

i poniesienie  związanych  z  tym  kosztów  oraz  ryzyka,  na  środku  transportu
w określonym  punkcie  dostawy  na  granicy,  ale  przed  granicą  celną  kraju  sąsiedniego.
Do  jego  obowiązków  należy  odprawa celna a ewentualne  koszty  wyładunku  ze  środka
transportu na granicy ponosi kupujący.

DES – sprzedający posiada gestię transportową do portu przeznaczenia, przy czym jego

obowiązkiem  jest nie tylko zawarcie umowy o przewóz i poniesienie  jego kosztów, ale
i postawienie  towaru  do  dyspozycji  kupującego,  na  statku  w  porcie  przeznaczenia.
Odprawa celna importowa, jak i wyładunek nie należy do jego obowiązków.

DEQ – obowiązkiem sprzedającego jest postawienie towaru do dyspozycji kupującego, na

określonym nadbrzeżu, w porcie przeznaczenia. W porównaniu do formuły DES zakres
obowiązków sprzedającego jest rozszerzony o wyładunek towarów ze statku na
nadbrzeże.

DDU – sprzedający organizuje transport, ponosi jego koszty i ryzyka do określonego miejsca

przeznaczenia. Jego obowiązkiem jest postawienie towaru do dyspozycji kupującego, na
środku transportu. Wyładunek ze środka transportu należy do obowiązków kupującego.

DDP – formuła ta zawiera maksimum obowiązków sprzedającego. Sprzedający organizuje

transport na całej trasie, ubezpiecza towar, ponosi koszty transportu, odprawy celnej itp.

RAFTD

W przypadku kontaktów zagranicznych z partnerem ze Stanów Zjednoczonych, Kanady

i państwami  Ameryki  Środkowej  należy  mieć  na  uwadze  występowanie  innego  systemu
regulacji  formuł  handlowych.  Problemem  jest  to,  że  niektóre  formuły  handlowe,  mimo
identycznego brzmienia,  mają zupełnie inną interpretację. Po raz pierwszy zostały ogłoszone
w 1919 roku, po czym zostały znowelizowane w 1941 roku.
Zawierają one wykładnie następujących formuł:
EX, FOB (A – FOB do F – FOB), FAS, CEF, CIF, EX DOCK.
Choć  formuły  RAFTD  powstały  do  regulacji  obrotów  handlu  zagranicznego  Stanów
Zjednoczonych,  to  jednak  w  handlu  z  USA  znajdują także  zastosowanie  formuły  Incoterms.
Wybór miedzy między RAFTD a Incoterms może być, również wynikiem negocjacji między
stronami kontraktu.

Combiterms 2000

W związku z rozwojem nowych technik i sposobów transportu, zwłaszcza transportu

ładunku w kontenerach, wystąpiła konieczność unormowania bardziej szczegółowego
podziału kosztów i zasad odpowiedzialności za ładunek tylko dla takiego sposobu transportu.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Twórcą Combiterms 2000 podobnie jak w przypadku Incoterms, jest Międzynarodowa Izba
Handlowa w Paryżu. W Combiterms 2000 występują 22 formuły.

4.4.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń

1.  Jakie są przyczyny powstania formuł handlowych?
2.  Jakie formuły handlowe występują w handlu międzynarodowym?
3.  Kto opracował formuły Incoterms 2000 i Combiterms 2000?
4.  Z ilu grup i formuł składa się Incoterms 2000?
5.  Co to są formuły RAFTD?
6.  Czego dotyczą formuły Combiterms 2000?

4.4.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Z przedstawionych norm INCOTERMS wybierz właściwe odpowiedzi:

1. Obowiązkiem sprzedającego jest postawienie towaru do dyspozycji kupującego

i związanych  z  tym  kosztów  oraz  ryzyka,  na  środku  transportu  oraz  w  określonym
punkcie  dostawy  na  granicy,  ale  przed  granicą  celną  kraju  sąsiedniego;  do  jego
obowiązków należy odprawa celna eksportowa, a ewentualne koszty wyładunku ze środka
transportu na granicy ponosi kupujący.
                    a) EXW          b) FOB               c) DAF               d) DDU

2. Kupujący posiada pełną gestię transportową, organizuje transport, ponosi jego koszty oraz

ryzyko na całej trasie dostawy; sprzedający stawia towar do dyspozycji kupującego
w punkcie wydania i do jego obowiązków nie należy już ani odprawa celna ani załadunek.
a)CPT b) EXW c) DAF d) FAS

3. Sprzedający posiada gestię transportową do określonego punktu przeznaczenia

i zobowiązany  jest  zawrzeć  umowę  o  przewóz  i  zapłacić  jego  koszt  oraz  umowę
ubezpieczenia  i  opłacić  jej  koszty  –  ryzyko  ponosi  do  momentu  oddania  towaru
przewoźnikowi.
                    a) CIP          b) CPT               c) FOB                 d) DDU

4. Obowiązkiem sprzedającego jest postawienie towaru do dyspozycji kupującego, na

określonym nabrzeżu, w porcie przeznaczenia oraz wyładunek ze statku na nabrzeże-
posiada on gestię transportową do portu przeznaczenia.
a) DDU b) FOB c) DAF d) DEQ

5. Sprzedający organizuje transport, ponosi jego koszty i ryzyko do wymienionego miejsca

przeznaczenia;  jego  obowiązkiem  jest  postawienie  towaru  do  dyspozycji  kupującego  na
środku transportu –  wyładunek należy do kupującego.
                    a) EXW          b) FOB               c) DDU                d) DEQ

6. Kupujący posiada gestię transportową, zawiera na swój koszt umowę o przewóz towaru

morzem, oraz informuje sprzedającego o nazwie statku, miejscu załadunku i wymaganym
terminie  dostawy;  sprzedający  –  dostarcza  towar  w  uzgodnionym  dniu  i  terminie,  na
wyznaczony przez kupującego statek w oznaczonym porcie załadunku, ponosi on również
ryzyko  uszkodzenia  lub  utraty  towaru,  dopóki  towar  nie  przekroczy  linii  burty  statku
w porcie załadunku.
                    a) FAS         b) FOB               c) DAF                d) DDU

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

7. Sprzedający organizuje transport, pokrywa jego koszty i ponosi ryzyko z nim związane

oraz dokonuje odprawy celnej; do jego obowiązków nie należy wyładunek ze środka
transportu.
a) DDP b) DDU c) DAF d) CIP

8. Sprzedający ma gestię transportową – do jego obowiązków należy zawarcie umowy

przewozu  do  określonego  portu  przeznaczenia,  opłacenie  frachtu,  zawarcia  umowy
ubezpieczenia  i  pokrycie  jego  kosztów  –  ryzyko  uszkodzenia  czy  utraty  towaru  ponosi
tylko do burty statku w porcie załadunku.
                    a) FAS         b) CPT               c) FCA               d) CIF

9. Sprzedający posiada gestię transportową do portu przeznaczenia, zawiera on umowę

przewozu  i  ponosi  jego  koszty,  podstawia  towar  do  dyspozycji  kupującego  na  statku
w porcie  przeznaczenia  w  sposób  umożliwiający  wyładunek;  do  jego  obowiązków  nie
należy odprawa celna importowa i wyładunek.
                     a) DDP          b) FOB               c) DES               d) DDU

10. Sprzedający posiada gestię transportową do określonego punktu przeznaczenia, zawiera

umowę o przewóz i opłaca jego koszty – ryzyko ponosi tylko do momentu oddania towaru
w piecze przewoźnikowi.
a) CIP b) CPT c) DAF d) FCA

11. Kupujący ma gestię transportową i do niego należy zawarcie umowy o przewóz towaru

morzem  i  poinformowanie  sprzedającego  o  nazwie  statku,  miejscu  załadunku
i wymaganym  terminie  dostawy  do  portu;  sprzedający  –  dostarcza  towar  wzdłuż  burty
statku,  w  określonym  miejscu,  w  oznaczonym  porcie  załadunku  i  od  tego  momentu
wszystkie koszty, ryzyko uszkodzenia towaru ponosi kupujący.
                    a)FAS          b) FOB              c) DAF               d) DEQ

12. Sprzedający ma gestię transportową i do jego obowiązków należy zawarcie umowy

przewozu do określonego portu przeznaczenia i opłacenie frachtu; ryzyko uszkodzenia lub
utraty towaru ponosi tylko do linii nadburcia statku w porcie załadunku.
a) EXW b) CIF c) DES d) CFR

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania dotyczącym formuł Incoterms 2000,
2)  przeczytać pytania,
3)  zakreślić odpowiednią odpowiedź,
4)  uzasadnić wybór.

Ćwiczenie 2

Dokonaj porównania formuł handlowych Incoterms 2000 z formułami RAFTD.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z materiałem nauczania dotyczącym formuł handlowych Incoterms 2000

i RAFTD,

2) wyszukać w Internecie dodatkowe informacje o formule RAFTD,
3) do tabelki wpisać cechy charakterystyczne dla każdej formuły, przede wszystkim ich

różnice i podobieństwa.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Incoterms 2000

RAFTD

Różnice

Podobieństwa

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

komputer z dostępem do Internetu.

4.4.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak Nie

1) zinterpretować formuły handlowe Incoterms 2000?

2) wskazać różnice między formułami Incoterms 2000 a RARTD?

3) określić główne założenia działalności Izby Handlowej w Paryżu?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.5. Warunki płatności w handlu zagranicznym

4.5.1. Materiał nauczania

Sposoby płatności w handlu zagranicznym

Sposób dokonania zapłaty za towar będący przedmiotem transakcji wymaga dokładnego

określenia w kontrakcie. Jest to istotne zarówno z punktu widzenia eksportera, który na ogół
wysyła  ładunek  przed  otrzymaniem  zapłaty,  jak  i  z  punktu  widzenia  importera,  który
dokonuje  zapłaty  najczęściej  po  odebraniu  ładunku.  Prowadzenie  działalności  na  rynkach
międzynarodowych  obarczone  jest  pewnym  ryzykiem.  Niezapłacenia  za  ładunek
w uzgodnionym terminie przez kupującego, przed czym stara się zabezpieczyć eksporter, jak
i ryzyko  dokonania  zapłaty  za  niedostarczony  ładunek,  przed  czym  stara  się  zabezpieczyć
importer.  Występujące  w  praktyce  obrotów  międzynarodowych  sposoby  zapłaty  pozwalają
w znacznym  stopniu  zmniejszyć  to  ryzyko.  Zapłata  za  towar  może  mieć  charakter
nieuwarunkowany bądź uwarunkowany.

Uwarunkowane sposoby płatności

Sposób uwarunkowany, czyli uzależniony od spełnienia określonych warunków –

eksporter  otrzyma  zapłatę  po  przedstawieniu  określonych  dokumentów  reprezentujących
ładunek,  natomiast  importer  nie  otrzyma  tych  dokumentów  dopóki  nie  zostanie  dokonana
zapłata.  Wymienia  się  w  tej  metodzie  następujące  dokumenty:  inkaso  dokumentowe
i akredytywa dokumentowa.

Inkaso dokumentowe

Ustalenie w kontrakcie inkasa dokumentowego jako sposobu zapłaty za ładunek oznacza,

że importer zobowiązuje się do uregulowania należności za wysłany przez eksportera ładunek
w zamian za dokumenty reprezentujące ładunek, przy czym do transakcji zostaje włączone
ogniowo pośredniczące – bank. Inkaso dokumentowe dokonywane jest w dwóch
podstawowych formach:

−

zapłata gotówkowa, kiedy bank wydaje importerowi dokumenty, po dokonaniu przez

niego zapłaty,

−

zaakceptowanie weksla, trasowowanego, stanowiącego zabezpieczenie zapłaty w terminie

późniejszym. Eksporter udziela kredytu kupieckiego importerowi, a bank wydaje
importerowi dokumenty po zaakceptowaniu przez niego weksla trasowanego.

Procedura zapłaty przebiega następująco (rys. 1.):

1. eksporter i importer zawierają kontrakt, ustalają warunki transakcji, określają wymagane

dokumenty, które winien przekazać eksporter,

2. eksporter wysyła towar do importera i gromadzi dokumenty dotyczące ładunku,
3. po skompletowaniu niezbędnych dokumentów eksporter powierza realizacje inkasa

swojemu  bankowi,  wysyłając  dokumenty  wraz  ze  zleceniem  inkasowym,  w  którym
eksporter  powinien  udzielić  dokładnej  instrukcji  i  podać  niezbędne  informacje,
umożliwiające  bankowi  prawidłową  realizację  płatności.  Banki  posiadają  własne
formularze, należy wypełnić druk i podać dane: nazwa i adres importera, kwota do zapłaty
i rodzaj waluty, kiedy i w zamian za jakie dokumenty należy wydać importerowi, nazwę
banku importera, kto ponosi koszty inkasa itp.,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4. bank eksportera sprawdza pod względem formalnym zgodność dokumentów ze zleceniem

inkasowym i wysyła dokumenty do banku importera,

5. bank importera zawiadamia importera o otrzymanych dokumentach i wzywa go do

zapłaty,

6.  importer dokonuje zapłaty i wchodzi w posiadanie dokumentów,
7.  bank importera przekazuje należność bankowi eksportera,
8.  bank eksportera przekazuje należność na rachunek eksportera.

Rys. 1. Obieg Inkasa dokumentowego. [Opracowanie własne].

Rozważając kwestie korzyści dla eksportera należy wziąć pod uwagę, iż mimo to,

że inkaso  dokumentowe  należy  do  uwarunkowanych  form  zapłaty,  nie  daje  eksporterowi
stuprocentowej  gwarancji  otrzymania  zapłaty  za  dostawę.  Występują  sytuacje,  że  importer
odmawia lub płaci w późniejszym terminie za ładunek. Należy pamiętać, że przy inkasie bank
sprawdza  jedynie  liczbę  dokumentów,  kwotę  faktury,  nazwę  płatnika,  nie  wnikając
w merytoryczną treść dokumentów. Jeżeli chodzi o importera to inkaso dokumentowe jest dla
niego  korzystniejszą  formą  zapłaty  niż  dla  importera.  Importer  płacąc  za  dokumenty  ma
pewność,  że  ładunek  został  wysłany,  chociaż  na  ogół  nie  ma  możliwości  sprawdzenia  stanu
ładunku.

Akredytywa dokumentowa

Akredytywa dokumentowa (wzór dokumentu na stronie 28) jest bardzo korzystnym dla

eksportera  sposobem  zapłaty  za  wysłany  ładunek.  Polega  ona  na  tym,  że  bank  importera
zobowiązuje  się  do  zapłaty  bądź  zabezpieczenia  środków  finansowych  przeznaczonych  na
zapłatę  pod  warunkiem  przedłożenia  przez  eksportera  prawidłowo  wypełnianych
dokumentów.  Najważniejszym  ogniwem  w  tym  procesie  jest  bank  importera,  bo  to  on
podejmuje decyzje o zapłacie za ładunek eksporterowi, a nie importer.

Procedura zapłaty wygląda następująco (rys. 2.):
1.  eksporter i  importer ustalają zasady kontrakt, w którym ustalają jako dokument płatności

akredytywę dokumentową,

Eksporter

Importer

Bank

Importera

Bank

Eksportera

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2. importer otwiera w swoim banku akredytywę poprzez wpłacenie odpowiedniej kwoty

pieniężnej lub blokadę środków na własnym rachunku bankowym,

3.  bank importera zawiadamia bank eksportera o otwarciu akredytywy,
4.  bank eksportera zawiadamia eksportera o otwarciu akredytywy,
5.  eksporter dokonuje wysyłki ładunku i przygotowuje dokumenty,
6.  eksporter przekazuje dokumenty do banku eksportera,
7.  bank eksportera sprawdza dokumenty i przesyła do banku importera,
8.  bank importera po zbadaniu merytorycznym dokumentów przekazuje należność do banku

eksportera,

9. bank importera przekazuje dokumenty importerowi,
10. bank eksportera przekazuje należność eksporterowi.

Praktyka bankowa i zasady posługiwania się nią zostały ujednolicone przez

Międzynarodową Izbę Handlową w Paryżu, która opracowała jednolite zwyczaje i praktykę
dotyczące akredytyw dokumentowych, w skrócie UCP 500.

Rys. 2 . Akredytywa dokumentowa. [Opracowanie własne].

Z punktu widzenia eksportera akredytywa jest bardzo dobrą formą zapłaty, ponieważ to

bank  importera jest odpowiedzialny za zapłatę, a nie importer. Eksporter ma pewność, co do
szybkiej  możliwości  otrzymania  należności,  jeżeli  dokumenty  złożone  przez  niego  są
właściwe  i  kompletne.  Z  punktu  widzenia  importera  akredytywa  nie  jest  korzystną  formą
zapłaty,  gdyż  angażuje  on  własne  środki  przed  realizacją  dostawy.  Banki  blokują  środki  na
rachunku  bankowym,  przez  co  następuje  zamrożenie  kapitału  i  możliwość  utraty  zysku
zaangażowania kapitału w inną inwestycję.

Eksporter

Importer

Bank

importera

Bank

Eksportera

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Nieuwarunkowane sposoby płatności

Do nieuwarunkowanych sposobów płatności, możemy zaliczyć takie formy płatności,

które  nie  są  uzależnione  od  spełnienia  przez  eksportera  określonych  warunków,  poza
oczywiście  przekazaniem  importerowi  dowodu  wysyłki  towaru.  Do  tej  formy  zaliczamy
weksle i czeki.

Weksel

Prawo wekslowe rozróżnia dwa rodzaje weksli:

−

Weksel trasowany (ciągniony, trata) jest papierem wartościowym, w którym wystawca

trasant, poleca innej osobie – trasantowi zapłacić w oznaczonym terminie określoną sumę
pieniężną na rzecz lub na zlecenie wymienionej w wekslu osoby, zwanej remitentem.
W obrotach handlowych wystawcą weksla trasowanego jest sprzedający/eksporter, który
poleca kupującemu/importerowi lub jego bankowi zapłatę określonej sumy.

−

Weksel własny (sola weksel, weksel prosty) jest papierem wartościowym, w którym

wystawca zobowiązuje się do zapłacenia w oznaczonym terminie określonej sumy
pieniężnej na rzecz lub na zlecenie wymienionej w wekslu osoby; w tym wypadku
wystawcą i zobowiązanym do zapłaty jest ta sama osoba.

Prawo wekslowe systemu konwencyjnego przewiduje, że aby dany dokument mógł być

uznany za weksel, musi zawierać następujące elementy:

−

nazwę „weksel” w samym tekście dokumentu – nie wystarczy umieszczenie tego słowa

tylko w nagłówku,

−

bezwarunkowe polecenie zapłacenia oznaczonej sumy pieniężnej,

−

termin płatności weksla,

−

miejsce płatności,

−

nazwisko osoby/nazwa firmy, na której rzecz lub zlecenie: zapłata ma być dokonana,

−

datę i miejsce wystawienia weksla.

Brak choćby jednego ze wskazanych elementów powoduje, że dany dokument nie może

być uznany za weksel.

Weksel, jako papier wartościowy, jest dokumentem potwierdzającym zobowiązania osób,

które go podpisały, a należność z weksla może zrealizować osobą będąca w jego posiadaniu.
Weksel pełni najczęściej funkcję kredytową, jest stosowany przy kredytach kupieckich.
Eksporter, sprzedając towar na kredyt, żąda od importera wystawienie weksla, w ten sposób
uzyskuje zabezpieczenie.
Przykład weksla.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Czek

Czek jest to pisemny dokument sporządzony na specjalnym blankiecie zawierającym

bezwarunkowe  polecenie  wypłacenia  przez  bank  (trasata)  z  rachunku  wystawcy  (trasanta)
określonej  kwoty  pieniężnej  okazicielowi  lub  osobie  wymienionej  w  czeku  (remitentowi).
Z chwilą  wystawienia,  czek  staje  się  samodzielnym  środkiem  płatniczym,  niezależnym  od
danej  transakcji.  Stosowanie  czeków  reguluje  prawo  czekowe  oparte  na  konwencjach
czekowych  zawartych  w  Genewie  w  1931  roku. W  handlu  międzynarodowym  stosowane  są
głównie  czeki  bankierskie,  czyli  czeki  wystawione  przez  banki.  Posługiwanie  się  takimi
czekami  znacznie  zwiększa  zarówno  bezpieczeństwo  obrotu  czekowego  (minimum  ryzyka
braku pokrycia czeku), jak i szybkości jego realizacji. Trasantem jest w tym wypadku na ogół
bank korespondent banku wystawcy. Czek jest płatny za okazaniem, prawo czekowe określa,
w  jakim  terminie  czek  powinien  być  przedstawiony  do  zapłaty.  Czek  powinien  być
przedstawiony do zapłaty w banku w ciągu:

−

10 dni od daty wystawienia, jeżeli czek jest wystawiony i płatny w tym samym kraju,

−

20 dni od daty wystawienia, jeżeli miejsce wystawienia czeku i jego miejsce płatności

znajduje się w „tej samej części świata”- ten sam kontynent,

−

70 dni od daty wystawienia, jeżeli miejsce wystawienia czeku i miejsce jego płatności

znajdują się w „różnych częściach świata”- inny kontynent.

Czek w transakcji handlu zagranicznego jako instrument zapłaty występuje raczej przy
regulowaniu należności opiewających na mniejsze kwoty, dotyczących przede wszystkim
obrotów usługowych.

4.5.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Na czym polega uwarunkowane sposoby płatności w handlu zagranicznym?
2.  Co to jest inkaso dokumentowe?
3.  Jakie są procedury zapłaty w inkasie dokumentowym?
4.  Co to jest akredytywa dokumentowa?
5.  Jakie są procedury zapłaty w akredytywie dokumentowej?
6.  Na czym polegają nieuwarunkowane sposoby płatności w handlu zagranicznym?
7.  Co to jest weksel?
8.  Jakie są elementy weksla?
9.  Co to jest czek?

4.5.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Wypełnij blankiet inkasa dokumentowego.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) w banku prowadzącym rozliczenia w handlu międzynarodowym zdobyć blankiet inkasa

dokumentowego,

2) zapoznać się z materiałem nauczania dotyczącym inkasa dokumentowego,
3) zapoznać się z blankietem inkasa dokumentowego,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4)  zebrać informacje niezbędne do sporządzenie inkasa dokumentowego,
5)  wypełnić przygotowany blankiet inkasa dokumentowego,
6)  przedyskutować rozwiązanie na forum grupy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

blankiet inkasa dokumentowego,

−

przybory do pisania.

Ćwiczenie 2

Wypełnij akredytywę dokumentową.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) w banku prowadzącym rozliczenia w handlu międzynarodowym zdobyć blankiet

akredytywy dokumentowej,

2)  zapoznać się z materiałem nauczania dotyczącym akredytywy dokumentowej,
3)  zapoznać się z blankietem akredytywy dokumentowej,
4)  zebrać informacje niezbędne do sporządzenie akredytywy dokumentowej,
5)  wypełnić blankiet akredytywy dokumentowej,
6)  przedyskutować rozwiązanie na forum grupy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

blankiet akredytywy dokumentowej,

−

przybory do pisania.

Ćwiczenie 3

Wypełnij weksel, który kupiłeś w banku.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  w banku prowadzącym handel wekslami kupić blankiet weksla,
2)  zapoznać się z materiałem nauczania dotyczącym  zasad wypełniania weksli,
3)  zapoznać się z dokumentem weksla,
4)  zebrać informacje niezbędne do sporządzenie weksla,
5)  wypełnić blankiet weksla,
6)  przedyskutować rozwiązanie na forum grupy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

blankiet weksla,

−

przybory do pisania.

Ćwiczenie 4

Wypełnij wyszukany przez Ciebie w Internecie formularz czeku.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z materiałem nauczania dotyczącym czeków,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2)  odnaleźć w Internecie wzór czeku,
3)  wydrukować wzór czeku,
4)  zapoznać się z czekiem,
5)  zebrać informacje niezbędne do sporządzenie czeku,
6)  wypełnić czek,
7)  przedyskutować rozwiązanie na forum grupy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

wzór czeku,

−

przybory do pisania,

−

komputer z dostępem do Internetu.

Ćwiczenie 5

Celem projektu jest stworzenie własnej firmy spedycyjnej zgodnie z zasadami prawnymi

obowiązującymi

w Polsce,

firma zajmuje się obsługą rynku krajowego

jak

i międzynarodowego.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) wykorzystać wiedzę z dwóch jednostek modułowych Z1.01 i Z1.02,
2) zastanowić się nad nazwą firmy, celem działania i ofertą, jaką przedstawisz swoim

klientom,

3) przypomnieć sobie zasady zakładania firmy w Polsce,
4) zgromadzić odpowiednie formularze potrzebne do rejestracji własnej firmy, wypełnić

wszystkie potrzebne dokumenty i formularze,

5) przedyskutować rozwiązanie na forum grupy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

komputer z dostępem do Internetu i do drukarki,

−

formularze.

4.5.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak Nie

1) charakteryzować uwarunkowane sposoby płatności w handlu

zagranicznym?

2) charakteryzować nieuwarunkowane sposoby płatności w handlu

zagranicznym?

3) wypełnić druk inkasa dokumentowego?

4) wypełnić druk akredytywy dokumentowej?

5) wypełnić weksel?

6) wypełnić czek?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. SPRAWDZIAN OSIĄGNIĘĆ

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję.
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
3.  Zapoznaj się z zestawem pytań testowych.
4.  Test

zawiera

zadania

dotyczące

stosowania

procedur

obowiązujących

w międzynarodowym obrocie towarów. Zadania: 1 - 20 są to zadania wielokrotnego
wyboru i tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa.

5. Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi:

−

w pytaniach wielokrotnego wyboru zaznacz prawidłową odpowiedź X (w przypadku
pomyłki należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie zakreślić
odpowiedź prawidłową),

6. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
7. Na rozwiązanie testu masz 45 min.

Powodzenia

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

1. Umowa spedycji normowana jest przez kodeks:

a)  administracyjny,
b)  cywilny,
c)  umów,
d)  postępowania cywilnego.

2. Do czynności spedytora należy ubezpieczyć ładunek:

a)  tylko na wyraźne żądanie zleceniodawcy,
b)  jest to obligatoryjna czynność,
c)  nie ma takiego obowiązku,
d)  tak, jeżeli wynika to z przepisów handlu zagranicznego.

3. Roszczenia z tytułu umowy spedycji przedawniają się po upływie:

a)  2 lat,
b)  1 roku,
c)  1,5 roku,
d)  3 lat.

4. Który skrót identyfikuje Międzynarodową Organizację Zrzeszającą Spedytorów?

a)  OPWS,
b)  PISiL,
c)  CLECAT,
d)   FIATA.

5. Która organizacja międzynarodowa jest twórcą formuły Incoterms 2000?

a)  Organizacja Narodów Zjednoczonych,
b)  Światowa Organizacja Handlu,
c)  Międzynarodowa Izba Handlowa,
d)  Stowarzyszenie Spedytorów Światowych.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6. Który

dokument

wystawiony

przez

FIATA

dotyczy

przewozów

towarów

niebezpiecznych?
a)  FIATA FCR,
b)  FIATA SDT,
c)  FIATA SIC,
d)  FIATA FIS.

7. W obrotach międzynarodowych ze Stanami Zjednoczonymi obowiązują formuły:

a)  tylko Incoterms,
b)  tylko RAFTD,
c)  Incoterms i RAFTD,
d)  przy imporcie tylko RAFTD, a przy eksporcie Incoterms.

8. Z punktu widzenia sprzedającego, która formuła Incoterms jest najlepsza?

a)  EXW,
b)  FOB,
c)  DAF,
d)  CIF.

9. Który rodzaj transakcji jest wykorzystywany w międzynarodowym handlu sprzętem

wojskowym, np. pojazdami samochodowymi, samolotami z bronią?
a)  barterowa,
b)  zakup poprzedzający,
c)  buy – back,
d)  offset.

10. Uwarunkowanym sposobem płatności jest:

a)  weksel,
b)  czek,
c)  inkaso dokumentowe,
d)  polecenie zapłaty.

11. Który sposób płatności w handlu zagranicznym jest najkorzystniejszy z punktu widzenia

eksportera?
a)  akredytywa dokumentowa,
b)  inkaso dokumentowe,
c)  czek,
d)  weksel.

12. W obrocie wekslami w Polsce stosuje się:

a)  system konwencyjny,
b)  system anglosaski,
c)  system wiedeński,
d)  system brukselski.

13. Transakcją „towar za towar” jest:

a)  transakcja baletowa,
b)  transakcja bilateralna,
c)  transakcja barterowa,
d)  transakcja bukowa.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

14. Formuła handlowa Combiterms dotyczy:

a)  przewozu towarów między państwami europejskimi,
b)  przewozu ładunków miedzy Europą a Azją,
c)  przewozu towarów niebezpiecznych,
d)  przewozu ładunku w kontenerach.

15. Wskaż, który dokument w obrocie międzynarodowym powinien być użytkowany przy

transakcjach o niedużych kwotach?
a)  weksel,
b)  czek,
c)  weksel trasowany,
d)  inkaso dokumentowe.

16. Stosowanie OPWS ma charakter:

a)  obligatoryjny,
b)  obowiązkowy za każdym razem,
c)  obligatoryjny jeżeli dotyczy przewozu materiałów niebezpiecznych,
d)  fakultatywny.

17. Wolność w prowadzeniu działalności gospodarczej w handlu międzynarodowym polega

na:

a) na swobodnym handlu międzynarodowym,

b) na konieczności uzyskania zezwolenia,

c) na swobodzie handlu z krajami Unii Europejskiej, z innymi krajami należy uzyskać

licencje,

      d) na zakazie handlu.

18. Który, czynnik ma największy wpływ na ryzyko w handlu międzynarodowym
      a) postęp technologiczny,
      b) czynniki atmosferyczne,
      c) zmiany kursów walut,
      d) opóźnienia komunikacyjne.

19. Określ czynność która wchodzi w zakres poradnictwa spedycyjnego:
      a) dobór środka transportu,
      b) metody unikania płacenia podatków,
      c) sposoby najszybszego (sprzecznego z prawem) przesyłu ładunku,
      d) uzyskanie kredytu w banku.

20. Wykorzystanie w transakcjach międzynarodowych formuł Incoterms prowadzi do:
       a) wzrostu wielkości obrotu,
       b) braku niedomówień przy interpretacji praw i obowiązków stron,
       c) wzrostu ilości dostawców,
       d) wzrostu wielkości zamówień.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko ……………………………………………………..

Zakreśl poprawną odpowiedź

Numer

pytania

ODPOWIEDŹ

Punktacja

10.

11.

12.

13.

14.

15.

16.

17.

18.

19.

20.

Razem