Rachunkowość
Wykład 1
T: Rachunkowość, jako nauka stosowana. Pojęcie, zakres i funkcje rachunkowości.
Informacja ekonomiczna jest podstawowym elementem. System informacji ekonomicznej,
z którego dane wykorzystywane są między innymi do analiz ekonomicznych oraz
w przygotowaniu decyzji ekonomicznych i finansowych na różnych szczeblach. System
informacji ekonomicznej tworzą 3 podstawy:
•
gromadzenia danych – informacji źródłowych,
•
przetwarzania danych w zestawy informacji,
•
prezentacji informacji powstałych w wyniku przetworzenia danych.
Zagadnienia związane z gromadzeniem, przetwarzaniem i dostarczaniem określonym
podmiotom informacji o stanie majątkowym i finansowym oraz o przebiegu procesów
zachodzących w jednostkach gospodarczych oraz podmiotach organizacyjnych są domeną
rachunkowości.
Rachunkowość jest całościowym, zamkniętym systemem obejmującym proces: identyfikacji,
klasyfikacji, pomiaru, rejestracji i przygotowania informacji o procesach gospodarczych,
powodujących zmiany w zakresie majątku jednostki gospodarującej lub organizującej i źródeł
ich pochodzenia. Ujmuje ona jednocześnie całość kosztów i strat oraz całość dochodów
i zysków, umożliwiając w ten sposób ustalenie ostatecznego finansowego wyniku
działalności.
„RACHUNKOWOŚĆ JEST SZTUJĄ POMIARU, OPISU I INTEPRETOWANIA
DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ.”
Użytkownicy informacji zawartych w sprawozdaniach finansowych to m.in.:
właściciele i kierownictwo danej jednostki gospodarczej,
System
Ewidencji
Gospodar
czej
banki oraz inni pożyczkodawcy,
inwestorzy,
wierzyciele,
administracja rządowa na różnych szczeblach,
władze podatkowe,
opinia publiczna,
konkurencja.
Wykład 2
Branże rachunkowości
: ze względu na przedmiot zainteresowania rachunkowości,
uwzględniając charakter przebiegu procesów gospodarczych i finansowych możemy
wyróżnić tzw. rachunkowości branżowe, jak np.:
•
Rachunkowość przedsiębiorstw.
•
Bankowa.
•
Rachunkowość budżetowa.
•
Jednostek sektora finansów publicznych.
•
Rolnicza.
•
Rachunkowość jednostek non profit itd.
Funkcje rachunkowości:
1.
Funkcja informacyjna: szczegółowe informacje dla poszczególnych odbiorców, odbiorcy
zewnętrzni i wewnętrzni, wspomaganie procesu zarządzania jednostką)
2.
Funkcja kontrolna:
a) Ochrona i zabezpieczenie mienia powierzonego przez wspólników/klientów do
zarządzania
b) Na ile możemy wykorzystywać ten majątek
c)
Możliwość kontroli, w jakim stopniu firma realizuje założone cele (controlling
zarządczy)
3.
Funkcja stymulacyjna - porównywanie między firmami, aby inne firmy nas nie
„wyprzedziły”.
4.
Funkcja dowodowa - rozliczenia firmy, dowody w sprawach sądowych.
Regulacje prawne prowadzenia rachunkowości
1.
Ustawa o rachunkowości z dnia 29 września 1994 (DzU nr 121 poz. 591 z poźn. zm,
tekst jednolity DzU Nr 76 z 2002 roku poz. 694).
2.
Międzynarodowe Standardy Rachunkowości Dyrektywy Unii Europejskiej.
3.
Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej.
Podmioty, które mają obowiązek prowadzenia rachunkowości i stosowania
ustawy o rachunkowości:
Spółki handlowe (osobowe i kapitałowe, w tym również w organizacji) oraz spółki
cywilne a także inne osoby prawne, z wyjątkiem Skarbu Państwa i Narodowego
Banku Polskiego.
Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz
spółki partnerskie, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów
i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej
równowartość w walucie polskiej 1 200 000 euro.
Jednostki organizacyjne działające na podstawie: prawa bankowego, przepisów
o obrocie papierami wartościowymi, przepisów o funduszach inwestycyjnych,
przepisów o działalności ubezpieczeniowej lub przepisów o organizacji
i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.
Gminy, powiaty, województwa i ich związki.
Osoby zagraniczne, oddziały i przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych,
w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.
Jednostki, które otrzymują na realizację zadań zleconych dotacje lub subwencje
z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub funduszów
celowych.
Podwójny charakter majątku
OPERACJE
GOSPODARCZE
EWIDENCJA W UJĘCIU
WARTOŚCIOWYM
EWIDENCJA W MIERNIKACH
NATURALNCH – UJĘCIE
SPRAWOZDANIA
FINANSOWE I RAPORTY
RZECZOWE
KSIĘGOWE
ZAMKNIĘCIE
ROCZNE
ANALIZA
EKONOMICZNA I
FINANSOWA
R
A
C
H
U
N
K
O
W
O
Ś
Ć
A
N
A
LI
Z
A
CELE
WARIANTY DECYZJI
INFORMACJE Z
POZOSTAŁYCH ŹRÓDEŁ
P
LA
N
O
W
A
N
IE
RACHUNEK
Majątek ~> pochodzi z kapitałów własnych i obcych
Kapitały ~> przejawia się w majątku trwałym i obrotowym
Majątek = aktywa
Aktywa - są to kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej
wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do
jednostki korzyści ekonomicznych, np. budynek, samochód, komputer, środki pieniężne,
papiery wartościowe.
Podział aktywów:
1. Aktywa trwałe (długoterminowe):
Wartości niematerialne i prawne.
Rzeczowe aktywa trwałe.
Należności długoterminowe.
Inwestycje długoterminowe.
Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe.
2. Aktywa obrotowe (krótkoterminowe):
Zapasy (materiały, towary, produkty – gotowe i półprodukty).
Należności krótkoterminowe.
Inwestycje krótkoterminowe (środki pieniężne, aktywa finansowe).