1
Ryzyko w działalno
ś
ci
gospodarczej i
ubezpieczenia
Ć
wiczenia 7a –Ubezpieczenia gospodarcze.
Ubezpieczenia
maj
ą
tkowe.
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
2
Plan zaj
ęć
Ryzyko
Zarz
ą
dzanie ryzykiem
Ubezpieczenia
Istota, klasyfikacja, miary
Metody identyfikacji i
oceny ryzyka
Ryzyko w ubezpieczeniach
Ubezpieczenia gospodarcze
Ubezpieczenia społeczne
Zasady obliczania wys.
odszkodowania
Mapa ryzyka
Podstawy prawne
Ubezpieczenia maj
ą
tku
Ubezpieczenia
ż
yciowe
Prezentacje metod
System zabezpieczenia
społecznego
System emerytalny
7
Kolokwium
Umowa ubezpieczenia
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
3
Literatura
•
Ubezpieczenia, red. W. Sułkowska,
Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w
Krakowie, Kraków 2007, rozdział 6
•
Ubezpieczenia gospodarcze i społeczne,
pod red. E. Kuckiej, Wydawnictwo
Uniwersytetu Warmi
ń
sko – Mazurskiego w
Olsztynie, Olsztyn 2009, rozdział 10
Ubezpieczenia
maj
ą
tkowe
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
5
Ubezpieczenia gospodarcze
Ubezpieczenia
gospodarcze
Ubezpieczenia
osobowe
Ubezpieczenia
maj
ą
tkowe
ż
yciowe
wypadkowe
chorobowe
praw i zobowi
ą
za
ń
mienia
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
6
Ubezpieczenia maj
ą
tkowe
Art. 821 k.c. „Przedmiotem ubezpieczenia maj
ą
tkowego
jest ka
ż
dy interes maj
ą
tkowy, który nie jest sprzeczny z
prawem i daje si
ę
oceni
ć
w pieni
ą
dzu”
W ramach ubezpiecze
ń
maj
ą
tkowych mo
ż
na wyró
ż
ni
ć
:
ubezpieczenia rzeczowe (dóbr materialnych) – inaczej mienia
ubezpieczenia maj
ą
tkowe sensu stricto (dotycz
ą
praw i
zobowi
ą
za
ń
ubezpieczonego takich jak np. odpowiedzialno
ść
cywilna)
2
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
7
Charakterystyka wybranych
ubezpiecze
ń
maj
ą
tkowych
Ubezpieczenia ogniowe
Ubezpieczenia kradzie
ż
owe
Ubezpieczenia komunikacyjne
Ubezpieczenia odpowiedzialno
ś
ci cywilnej
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
8
Ubezpieczenia ogniowe
Ubezpieczenia od ognia i innych zdarze
ń
losowych
Ubezpieczenia ogniowe nale
żą
do najstarszych i
najpopularniejszych ubezpiecze
ń
maj
ą
tkowych.
Oferowane s
ą
w kilku wariantach:
1)
samodzielne ubezpieczenia mienia od ognia i innych
zdarze
ń
losowych
2)
jeden z produktów w pakiecie ubezpiecze
ń
, który
skierowany jest do okre
ś
lonych grup odbiorców i który
zawiera równie
ż
ubezpieczenia kradzie
ż
owe oraz
ubezpieczenia odpowiedzialno
ś
ci cywilnej (OC)
3)
ubezpieczenia all risk – ubezpieczenia tego typu
zapewniaj
ą
ochron
ę
ubezpieczeniow
ą
szkód b
ę
d
ą
cych
skutkiem wszystkich zdarze
ń
losowych, z wyj
ą
tkiem
enumeratywnie wymienionych w OWU
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
9
Ubezpieczenia ogniowe cd.
Ubezpieczenie od ognia i innych zdarze
ń
losowych obejmuje
okre
ś
lone w umowie
•
budynki i budowle
•
mienie ruchome (wyposa
ż
enie)
•
nakłady adaptacyjne
które s
ą
własno
ś
ci
ą
ubezpieczaj
ą
cego b
ą
d
ź
znajduj
ą
si
ę
w jego
posiadaniu na podstawie tytułu prawnego
Zakład zwykle pokrywa równie
ż
nakłady zwi
ą
zane z:
•
zabezpieczeniem przed szkod
ą
ubezpieczonego mienia gdy
znajduje si
ę
ono w bezpo
ś
rednim zagro
ż
eniu
•
akcj
ą
ratownicz
ą
podejmowan
ą
w celu zmniejszenia strat lub
niedopuszczenia do ich zwi
ę
kszenia
•
uprz
ą
tni
ę
ciem pozostało
ś
ci po szkodzie, rozbiórk
ą
, demonta
ż
em
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
10
Ubezpieczenia ogniowe - zakres
Standardowe UO obejmuje szkody b
ę
d
ą
ce skutkiem:
a)
ognia,
b)
Uderzenia pioruna,
c)
eksplozji,
d)
upadku statku powietrznego
/FLEXA/
Zakres mo
ż
e by
ć
rozszerzony o szkody b
ę
d
ą
ce skutkiem:
a)
huraganu, deszczu nawalnego ,
b)
powodzi,
c)
gradu,
d)
lawiny,
ś
niegu
e)
trz
ę
sienia ziemi, osuwania i zapadania si
ę
ziemi
f)
uderzenia pojazdu, huku ponadd
ź
wi
ę
kowego, dymu i sadzy,
g)
nast
ę
pstw szkód wodoci
ą
gowych.
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
11
Podstawowymi wył
ą
czeniami jakie zakład
ubezpiecze
ń
stosuje w ubezpieczeniach
ogniowych s
ą
szkody b
ę
d
ą
ce bezpo
ś
rednim lub
po
ś
rednim nast
ę
pstwem:
a)
działa
ń
wojennych, zamieszek, sabota
ż
u,
b)
aktów terroryzmu,
c)
działania energii j
ą
drowej lub zanieczyszczenia
radioaktywnego,
d)
Szkód górniczych
e)
umy
ś
lnego działania lub ra
żą
cego niedbalstwa
ubezpieczaj
ą
cego lub osób za które ponosi od
odpowiedzialno
ść
,
f)
utarty zysku.
Ubezpieczenia ogniowe - wył
ą
czenia
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
12
Ubezpieczenia ogniowe - składka
ZU wyznacza składk
ę
w oparciu o:
Ustalony udział własny poszkodowanego
Rodzaj i warto
ść
mienia
Zakres ubezpieczenia
Wielko
ść
ryzyka towarzysz
ą
cego ubezpieczeniu
Dotychczasowy przebieg ubezpieczenia
Istniej
ą
ce zabezpieczenia przeciwpo
ż
arowe
Najpopularniejsze zni
ż
ki:
Samoczynne urz
ą
dzenia tryskaczowe – do 30%
Samoczynny system ga
ś
niczy CO2 – do 30%
Elektroniczne systemy sygnalizacyjne (alarmowe) –
do 10%
3
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
13
Ubezpieczenia kradzie
ż
owe
Ubezpieczenie mienia od kradzie
ż
y z
włamaniem i rabunku
Odnosz
ą
c si
ę
do zaprezentowanego
schematu (ubezpieczenia ogniowe) prosz
ę
przeanalizowa
ć
samodzielnie w domu
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
14
Ubezpieczenia komunikacyjne
Odnosz
ą
c si
ę
do zaprezentowanego
schematu (ubezpieczenia ogniowe) prosz
ę
przeanalizowa
ć
samodzielnie w domu
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
15
Ubezpieczenia komunikacyjne -
rodzaje
Ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów
mechanicznych za szkody powstałe w zwi
ą
zku z
ruchem tych pojazdów
Ubezpieczenie Autocasco
Ubezpieczenia Assistance
OC w ruchu zagranicznym – Zielona Karta
Ubezpieczenie NNW zwi
ą
zanych z ruchem
pojazdów mechanicznych
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
16
Ubezpieczenia odpowiedzialno
ś
ci
cywilnej
Odnosz
ą
c si
ę
do zaprezentowanego
schematu (ubezpieczenia ogniowe) prosz
ę
przeanalizowa
ć
samodzielnie w domu
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
17
Ubezpieczenia OC obowi
ą
zkowe i
dobrowolne
Triggers
Najpopularniejsze rodzaje ubezpiecze
ń
OC
Ubezpieczenia odpowiedzialno
ś
ci
cywilnej
Ryzyko w działalno
ś
ci
gospodarczej i
ubezpieczenia
Ć
wiczenia 7b – Ubezpieczenia
ż
yciowe
4
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
19
Plan zaj
ęć
Ryzyko
Zarz
ą
dzanie ryzykiem
Ubezpieczenia
Istota, klasyfikacja, miary
Metody identyfikacji i
oceny ryzyka
Ryzyko w ubezpieczeniach
Ubezpieczenia gospodarcze
Ubezpieczenia społeczne
Zasady obliczania wys.
odszkodowania
Mapa ryzyka
Podstawy prawne
Ubezpieczenia maj
ą
tku
Ubezpieczenia
ż
yciowe
Prezentacje metod
System zabezpieczenia
społecznego
System emerytalny
7
Kolokwium
Umowa ubezpieczenia
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
20
Literatura
Ubezpieczenia, pod red. W. Sułkowskiej,
Wydawnictwo AE w Krakowie, Kraków 2007,
Rozdział 7
Ubezpieczenia gospodarcze i społeczne, pod
red. E. Kuckiej, Wyd. UW-M w Olsztynie,
Olsztyn 2009, Rozdział 11
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
21
Ubezpieczenia
ż
yciowe
Zdarzeniami obj
ę
tymi ubezpieczeniem mog
ą
by
ć
:
utrata
ż
ycia (bez wzgl
ę
du na przyczyn
ę
),
choroba,
rozstrój zdrowia,
uszkodzenie ciała wskutek NW,
utrata zdolno
ś
ci do pracy,
zdarzenia typowe dla
ż
ycia i rozwoju osobistego lub
rodzinnego (do
ż
ycie okre
ś
lonego wieku, rozpocz
ę
cie
nauki, studiów, zawarcie zwi
ą
zku mał
ż
e
ń
skiego,
narodziny dziecka, itp.)
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
22
W
ą
tpliwo
ś
ci
Czy zdarzenia takie jak rozpocz
ę
cie studiów,
zawarcie zwi
ą
zku mał
ż
e
ń
skiego, narodziny
dziecka s
ą
zdarzeniami o negatywnych
skutkach?
Czy
ś
mier
ć
jest zdarzeniem losowym?
Kryterium nadzwyczajno
ś
ci
Insurance a assurance
Ustalanie sumy ubezpieczenia
Mo
ż
liwo
ść
„podwójnego” ubezpieczenia
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
23
Funkcje ubezpiecze
ń
ż
yciowych
1.
Zabezpieczenie na wypadek
nieszcz
ęś
liwych zdarze
ń
powoduj
ą
cych
zmniejszenie dochodów przy
zwi
ę
kszeniu kosztów utrzymania
2.
Akumulacja i pomna
ż
anie oszcz
ę
dno
ś
ci
3.
Zabezpieczenie finansowe innych osób,
które poniosłyby strat
ę
finansow
ą
w razie
ś
mierci ubezpieczonego
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
24
Specyfika ubezpiecze
ń
ż
yciowych
W ubezpieczeniach osobowych nie ma zastosowania
regres ubezpieczeniowy
Ubezpieczaj
ą
cy nie ma obowi
ą
zku wykazywania
interesu ubezpieczeniowego, jedyne ograniczenie to
pisemna zgoda potencjalnego ubezpieczonego na
zawarcie tego typu umowy
Ubezpieczaj
ą
cy mo
ż
e wypowiedzie
ć
umow
ę
w ka
ż
dym
czasie (z zachowaniem terminu wypowiedzenia)
Ubezpieczonym mo
ż
e by
ć
wył
ą
cznie osoba fizyczna
Wyst
ę
powanie rezerwy matematycznej
Obejmuj
ą
one zdarzenia, które musz
ą
wyst
ą
pi
ć
cho
ć
termin ich wyst
ą
pienia nie jest znany
5
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
25
Suma ubezpieczenia
SU jest ustalana przez ubezpieczaj
ą
cego
Przewa
ż
nie nie ma górnego limitu
W zale
ż
no
ś
ci od produktu SU mo
ż
e by
ć
:
Stała (niezmienna)
Podwy
ż
szana (rosn
ą
ca) – waloryzacja lub
udział w zysku
Malej
ą
ca
Elastyczna
Produkty ubezpiecze
ń
ż
yciowych
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
27
Ustawowa klasyfikacja ubezpiecze
ń
Dział I. Ubezpieczenia na
ż
ycie
1. Ubezpieczenia na
ż
ycie
2. Ubezpieczenia posagowe, zaopatrzenia dzieci
3. Ubezpieczenia na
ż
ycie, zwi
ą
zane z ubezpieczeniowym
funduszem kapitałowym
4. Ubezpieczenia rentowe
5. Ubezpieczenia wypadkowe i chorobowe
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
28
Klasyczne ubezpieczenia na
ż
ycie
Ubezpieczenie na całe
ż
ycie
Terminowe ubezpieczenie na
ż
ycie
Ubezpieczenie na do
ż
ycie
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
29
Ubezpieczenie zaopatrzenia dzieci bez
renty
Ubezpieczenie zaopatrzenia dzieci z rent
ą
Ubezpieczenie dzieci „na dwa
ż
ycia”
Ubezpieczenia młodzie
ż
owe i
stypendialne
Ubezpieczenia posagowe,
zaopatrzenia dzieci
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
30
Ubezpieczenia na
ż
ycie zwi
ą
zane z
ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym
Ubezpieczenia typu unit-linked
(wyst
ę
powanie jednostek uczestnictwa)
Składaj
ą
si
ę
z dwóch cz
ęś
ci:
Ubezpieczeniowej
Inwestycyjnej
Poszczególne elementy składki s
ą
rozdzielone, przejrzyste i ujawnione
klientowi
Nie wyst
ę
puje rezerwa matematyczna
6
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
31
Rozwi
ą
zanie dla tych, którzy chc
ą
skorzysta
ć
z regularnych, dodatkowych
ś
wiadcze
ń
w latach pó
ź
niejszych
(emerytura)
Ubezpieczenie rentowe
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
32
Wyst
ę
puje najcz
ęś
ciej jako ubezpieczenie
dodatkowe do czystych ubezpiecze
ń
na
ż
ycie
Rodzaje:
NNW /
Ś
NW
NP – niezdolno
ść
do pracy
US – ubezpieczenie składki
Ch - chorobowe
KL (KLZ) – koszty leczenia (za granic
ą
)
Ubezpieczenia zdrowotne
Ubezpieczenie wypadkowe i
chorobowe
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
33
Ć
wiczenie 1. Analiza OWU
Bardzo prosz
ę
o szanowanie i zwrot
rozdanych OWU
Wszystkie materiały b
ę
d
ą
na moodle
mgr Tomasz Jedynak
Katedra Ubezpiecze
ń
34
Dzi
ę
kuj
ę
za uwag
ę
.