Strona główna

Artykuły Rośliny lecznicze

Moje książki Bibliografia

GRZYBICE CANDIDA

Szanowni  Państwo.  Ukazało  się  w  księgarniach  nowe  wydanie  mojej  książki  ,,Nie  daj  się  zjeść
grzybom Candida". Informacje o niej zamieściłem w linku - Moje książki. 

Z punktu widzenia lekarza medycyny klasycznej, grzybica jest chorobą bardzo trudną w leczeniu,
przebiegającą  z  licznymi  nawrotami.  Spotykam  się  często  z  opinią  pacjentów  poddawanych
wielokrotnym  terapiom,  że  grzybica  ogólnoustrojowa  (z  zajęciem  narządów  wewnętrznych)  jest
chorobą nieuleczalną. Jest w tym ziarenko prawdy z powodów, które przedstawię poniżej.
Wobec  nasilających  się  nieokreślonych  dolegliwości  chory  człowiek  próbując  znaleźć  ich
przyczynę  szuka  pomocy  u  swojego  lekarza.  Wykonane  rutynowe  badania  dodatkowe  nie
ujawniają  istotnych  odchyleń  od  normy.  Najczęściej  występują  zaburzenia  ze  strony  przewodu
pokarmowego,  alergie  skórne  i  pokarmowe,  suchy  kaszel,  zapalenia  stawów,  zatok  obocznych
nosa, spojówek i narządów płciowych, a także nerwice, lęki, zaburzenia emocjonalne oraz zespół
przewlekłego  zmęczenia.  Dolegliwości  nasilają  się,  a  ich  przyczyny  nie  można  ustalić.  Po
wielokrotnych  wizytach  w  przychodni  lekarskiej  pacjent  jest  kierowany  do  odpowiednich
specjalistów. Tam również nie można ustalić przyczyny chorób i w związku z tym chory wraca do
swojego  lekarza  z  plikami  wykonanych  badań  i  kart  informacyjnych  z  postawionymi  doraźnie
rozpoznaniami  dotyczącymi  różnych  narządów  i  układów.  Błędne  koło  zamyka  się.  Od  tego
momentu  pacjent  uważany  jest  za  chorego  psychicznie.  Do  leczenia  włącza  się  leki
psychotropowe  i  niekiedy  chory  kierowany  jest  do  szpitala  psychiatrycznego.  Tu,  otumaniony
lekami, poddaje się swojemu losowi uważając, że tak już musi być.

Akademicki  program  nauczania  lekarzy  nie  ujmuje  wiedzy  dotyczącej  rozpoznawania  chorób
wywołanych  przez  grzyby  Candida,  więc  lekarze  nie  są  przygotowani  do  przeprowadzania
diagnostyki i leczenia schorzeń, które one wywołują. W podręcznikach dla studentów medycyny
brak  jest  wiadomości  na  temat  grzybic  wywołanych  przez  drożdżaki  Candida  lub  są  one  bardzo
enigmatyczne.
Ponieważ  lekarze  nie  rozpoznają  grzybic  Candida,  laboratoria  też  nie  są  przygotowane  do
diagnostyki  tych  chorób.  Pomimo  licznych  badań  i  publikacji  naukowych,  wiedza  na  temat
masowego  rozprzestrzeniania  się  chorób  grzybiczych  nie  jest  upowszechniana  nawet  w
środowisku lekarskim. Skoro lekarze nie rozpoznają grzybic Candida, tym bardziej społeczeństwo
jest dalej nieświadome wielkiego niebezpieczeństwa, jakie niosą ze sobą tego typu infekcje.

I tu można zadać sobie pytanie: – Dlaczego wiedza ta nie jest dostępna ogółowi społeczeństwa?
– Otóż uważam, że wiedza ta jest ukrywana celowo, z tego powodu, że najczęściej bezpośrednią
przyczyną  pojawienia  się  grzybic  Candida  w  tak  masowej  skali  są  zaburzenia  w  składzie
mikroflory  jelitowej  spowodowane  powszechnym  stosowaniem  antybiotyków.  Producentów
antybiotyków  nie  interesuje  zdrowie  społeczeństwa  ale  zasada  –  zysk  za  wszelką  cenę.
Zastanowić należałoby się jedynie nad tym, dlaczego lekarze, którzy mają chronić nasze zdrowie
– biernie przyglądają się temu zjawisku i aprobują postępowanie koncernów farmaceutycznych.

Działania  medycyny  klasycznej  w  leczeniu  grzybic  należy  uznać  za  prawdziwą  porażkę,
wynikającą z nieuznawania grzybów Candida za czynnik chorobotwórczy wywołujący kilkadziesiąt
pozornie  nie  powiązanych  z  sobą  schorzeń.  Ponieważ  oficjalnie  nie  można  ustalić  przyczyny
powstania tych chorób, to każdą z nich leczy się w sposób polegający na łagodzeniu wyłącznie jej
objawów.  Oddzielnie  dla  każdej  z  tych  chorób  tworzy  się  coraz  to  nowe  teorie  naukowe
uzasadniające  przyczyny  ich  wystąpienia,  a  ostatecznym  tego  celem  jest  wyprodukowanie  i
sprzedaż coraz to nowszej generacji leków farmaceutycznych. Zarabianie pieniędzy wiąże się też
z  wprowadzaniem  na  rynek  medyczny  coraz  to  nowszych  i  bardziej  specjalistycznych  badań
diagnostycznych, do których wykonywania lekarze zachęcają swoich pacjentów.

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

Niektórzy  świadomi  lekarze,  wbrew  opinii  świata  naukowego,  rozpoznają  zakażenia  grzybicze
wywołane  przez  drożdżaki  Candida,  ale  narażają  się  na  drwinę  i  ośmieszenie.  Próbują  leczyć
grzybicę  podając  antybiotyki  przeciwgrzybicze,  lecz  nie  osiągają  pozytywnego  i  trwałego  efektu.
Leczenie antybiotykami przeciwgrzybiczymi jest nieskuteczne, ponieważ po okresie kilku tygodni
następuje  nawrót  choroby.  Brak  pozytywnych  efektów  leczenia  wynika  z  tego,  że  lekarze  nie
zwracają  uwagi  na  rolę  systemu  odpornościowego  w  zwalczaniu  choroby,  którego  zadaniem  w
trakcie  leczenia  i  po  wyleczeniu  jest  trwałe  i  skuteczne  zablokowanie  ponownego  rozsiewu  w
organizmie  zarodników  drożdżaka  i  ich  likwidacja,  zanim  zakiełkują  osadzając  się  w  tkankach
narządów wewnętrznych. Stosuje się więc kolejny, bardziej skuteczny i silniejszy antybiotyk, itd.

Przyczyna  niepowodzeń  w  leczeniu  grzybic  tkwi  także  w  tym,  że  drożdżaki  osiągnęły  znacznie
wyższy szczebel rozwoju niż bakterie, w związku z czym lepiej i szybciej potrafią przystosować się
do  zmiennych  warunków  środowiska.  Są  zatem  trudniejsze  do  zniszczenia  i  szybko  nabywają
oporność na kolejno stosowane antybiotyki.
Po  zakończeniu  leczenia,  zarodniki  (komórki)  grzyba,  których  nie  zlikwidował  antybiotyk  i  słabo
funkcjonujący  system  odpornościowy,  krążą  we  krwi  przez  okres  2  -  3  lat  i  w  tym  czasie  mają
możliwość  ponownego  wywołania  infekcji.  I  wywołują  ją.  Potwierdzam  ten  smutny  fakt  swoimi
obserwacjami. Zarodniki grzyba osadzone w narządach wewnętrznych kiełkują tworząc grzybnię,
której strzępki przerastają w krótkim czasie cały organizm.
Dlatego  moje  działania  w  leczeniu  grzybicy  skupiają  się  na  dwóch  podstawowych  kierunkach  –
likwidacji  grzybicy  i  wzmacnianiu  systemu  odpornościowego.  Po  zakończeniu  leczenia,  lekarz
leczący grzybicę powinien postawić przed sobą zadanie nauczenia swojego pacjenta stosowania
w  praktyce  codziennej  profilaktyki  prozdrowotnej,  pod  którym  to  pojęciem  rozumiem  zmianę
sposobu  odżywiania  i  trybu  życia,  leczenie  nadżerek  przewodu  pokarmowego  spowodowanych
przez substancje toksyczne zawarte w żywności, usuwanie z organizmu nagromadzonych toksyn
oraz  suplementację  związkami  witaminowo-mineralnymi  wzmacniającymi  system  odpornościowy
organizmu w okresie rekonwalescencji.

Drożdżaki Candida
Drożdżaki  nazywane  są  drożdżami,  lecz  w  rzeczywistości  są  one  zarodnikami  grzybów.  Innymi
słowy, drożdżaki posiadają wszystkie cechy drożdży, z tą różnicą, że w odpowiednich warunkach
mogą zakiełkować, zapuścić korzenie, z których wyrasta grzybnia, czyli ciało wegetatywne grzyba.
Ponadto drożdżaki niczym od drożdży się nie różnią. 
Drożdżaki  Candida  wraz  z  bakteriami  stanowią  naturalną  mikroflorę  jelit  człowieka,  w  których
wnętrzu odpowiednia wilgotność, obfitość pożywienia oraz stała temperatura na poziomie 36,6 °C
stwarza  im  doskonałe  warunki  do  życia.  Drożdżaki,  jak  drożdże,  odżywiają  się  cukrami  prostymi
pozostałymi w masie kałowej. Jako komensale wraz z innymi drobnoustrojami współuczestniczą w
zagospodarowaniu  resztek  pokarmowych,  nie  czyniąc  gospodarzowi  żadnych  szkód  –  nie  są
patogenam  (czynnikiem  chorobotwórczym). W  normalnych  warunkach  drobnoustroje  jelitowe
nieustannie  konkurują  między  sobą  o  dostęp  do  pożywienia,  dzięki  czemu  samoistnie  utrzymuje
się  między  nimi  równowaga  ilościowa  (homeostaza).  Równowaga  ta  jest  jednak  chwiejna  i
wystarczy chwilowy wzrost ilości cukrów prostych w jelicie grubym lub jedna tabletka antybiotyku
przeciwbakteryjnego  (na  które  drożdżak  jest  odporny),  by  równowaga  została  zachwiana  na
korzyść drożdżaka. 

Grzyby Candida
Grzyby  Candida  są  bezwarunkowymi  pasożytami,  bowiem  do  życia  niezbędna  jest  im  tkanka
organizmu żywiciela, która jest ich środowiskiem, pożywieniem, a także miejscem, gdzie wydalają
produkty  przemiany  materii,  czyli  własne  odchody.  A  to  oznacza,  że  są  niebezpiecznymi
patogenami,  które  wykorzystują  każde  osłabienie  systemu  odpornościowego  żywiciela,  by
rozrosnąć się w jego tkankach, uszkadzając je.
W obrębie uszkodzonej tkanki grzyb wytwarza ognisko grzybicze, któremu zazwyczaj towarzyszy
miejscowy  stan  zapalny*. Z  rozpadu  komórek  tkanki  pozostają  resztkowe  substancje,  którymi
grzyb się nie odżywia. Ale w przyrodzie zawsze jest tak, że jeśli jest pożywka, to amator na nią z
pewnością  się  znajdzie.  Konsumentami  tej  pożywki  są  bakterie,  najczęściej  gronkowce  i
paciorkowce.  Z  tego  właśnie  powodu  w  laboratoryjnej  hodowli  wymazu  pobranego  z  ogniska
grzybiczego najczęściej hoduje się bakterie, a najrzadziej faktycznego sprawcę odpowiedzialnego
za  zainicjowanie  przewlekłego  stanu  zapalnego  –  grzyba  Candida.  Toteż  wyniki  badań
dodatkowych  nie  mogą  więc  mieć  decydującego  znaczenia  przy  stawianiu  rozpoznania
grzybiczego zakażenia organizmu, ponieważ najczęściej okazują się niewiarygodne. 

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

Różnice między drożdżakiem Candida a grzybem Candida
Grzyby  Candida  wyrastają  z  ich  zarodników  –  drożdżaków  Candida,  jak  dęby  z  żołędzi.  Jeśli
żołądź trafi na odpowiedni grunt, to zakiełkuje, zapuści korzenie i wyrośnie z niego dorodny dąb,
który po jakimś czasie będzie produkował żołędzie. Podobnie rzecz ma się w przypadku grzybów
Candida. Gdy ich zarodniki trafią na odpowiedni grunt – kiełkują i wyrastają z nich grzyby, które
po jakimś czasie będą produkować zarodniki – jak dęby żołdzie. Ale tutaj podobieństwo dębów do
grzybów i żołędzi do drożdżaków się kończy, bowiem z nasion jakimi są żołędzie mogą wyrosnąć
wyłącznie dęby, a zarodniki grzybów Candida są organizmami zdolnymi do samodzielnego życia i
w zależności od warunków – mogą zakiełkować w podłożu przekształcając się w grzyby, albo żyć i
rozmnażać się przez pączkowanie jak drożdże. 
Po co to porównanie grzybów do dębów i drożdżaków do żołędzi? Otóż po to, by uświadomić, jak
olbrzymia  różnica  jest  między  grzybami  Candida  a  ich  zarodnikami  –  drożdżakami  Candida.
Różnią  się  one  w  zasadzie  wszystkim  –  wyglądem,  kształtem,  sposobem  odżywiania  i
rozmnażania,  a  także  środowiskiem,  w  którym  żyją.  W  związku  z  tym  występują  w  diametralnie
różnych relacjach do naszych organizmów, bowiem zarodniki Candida jako drożdżaki są w gruncie
rzeczy pożytecznymi komensalami, zaś grzyby Candida to groźne, chorobotwórcze pasożyty.
Wyjaśnienie tej kwestii jest niezwykle istotne ze względu na ustalenie tego, na co mamy się leczyć
–  czy  leczyć  na  obecności  drożdżaków  Candida  w  jelicie  grubym,  czy  na  wywołane  przez  nie
grzybice  organizmu.  Wiemy,  że  drożdżaki  Candida  występują  w  jelicie  grubym  jako  naturalny
element  tego  środowiska,  zaś  ich  obecność  w  kale  świadczy  tylko  o  tym,  że  drożdżaki  Candida
znajdują się na swoim miejscu, co rzecz jasna nie ma nic wspólnego z chorobą. 

Wniosek  stąd,  że  nie  należy  leczyć  drożdżaki  wykryte  w  kale.  Co  innego,  gdy  grzyby
Candida zasiedlają ścianę śluzową jelita grubego, to wtedy mamy do czynienia z bardzo
poważną chorobą pasożytniczą – grzybicą jelita grubego.

Rodzaje grzybów Candida
Obecnie  znanych  jest  około  196  rodzajów  grzybów  Candida,  a  tylko  15  z  nich  ma  właściwości
chorobotwórcze.  Odmianą  najczęściej  infekującą  organizmy  ludzkie  jest  Candida  albicans,  który
jest  sprawcą  90%  wszystkich  infekcji  grzybiczych,  resztę  zakażeń  wywołują:  Candida  tropicalis,
Candida glabrata, Candida parapsilosis, Candida krusei, Candida lusitaniae. Groźną odmianą jest
także  Candida  parapsilosis,  który  najczęściej  zasiedla  śluzówkę  jelit,  jamy  ustnej,  gardła,  dróg
moczowych i pochwy (u kobiet), a u mężczyzn prostatę. 

Toksyny wytwarzane przez grzyby Candida
Gatunki grzybów Candida wytwarzają substancje o charakterze endotoksyn. Wszystkie one mają
jedną wspólną cechę: są groźne dla organizmu żywiciela. Spośród nich najbardziej poznana jest
kandydotoksyna  wykazująca  działanie  toksyczne  w  stosunku  do  komórek  zainfekowanego
organizmu, uszkadzająca system odpornościowy oraz nasilająca rozprzestrzenianie się zakażenia.
Toksyny,  uszkadzając  błonę  śluzową  jelita  cienkiego,  zmniejszają  powierzchnię  wchłaniania
składników pokarmowych, zaś uszkadzając śluzówkę jelita grubego, powodują przenikanie z masy
kałowej do organizmu toksyn, metali ciężkich oraz alergenów pokarmowych. Jedną z grupy toksyn
produkowanych  przez  grzyby  Candida  są  neurotoksyny  –  substancje  chemiczne  wywierające
negatywne  działanie  na  ośrodkowy  układ  nerwowy  (mózg),  które  wywołują  stany  depresyjne  i
rozchwianie  emocjonalne,  np.:  zmienne  nastroje,  niezdecydowanie,  chaotyczność,  gwałtowne
zachowania,  hałaśliwość,  agresję  (również  skierowaną  na  siebie)  oraz  usilne  tłumienie  złości  w
sobie. Dość często zdarza się, że objawy te przybierają formę fobii, nerwicy natręctw, a w wielu
przypadkach przypominają schizofrenię. 
Chorzy zatruci neurotoksynami najczęściej poddawani są leczeniu psychiatrycznemu, a wynikiem
tego jest pogorszenie stanu ogólnego i dodatkowo uzależnienie od leków psychotropowych.
Neurotoksyna  grzybicza  o  budowie  zbliżonej  do  hormonu  przysadki  mózgowej  (TSH)  może  z
łatwością rozregulować cały układ hormonalny człowieka, ale przede wszystkim tarczycę. Toksyna
ta nie uzyskała dotychczas swojej nazwy. 

Wnioski dla nas
Z przedstawionych informacji nasuwają się trzy oczywiste wnioski:

1.  Naturalnym środowiskiem życia drożdżaków Candida jest jelito grube i wykrycie ich w kale

nie świadczy o chorobie; po prostu nie świadczy o niczym.

2.  Drożdżaki Candida są oportunistami(postępowanie adekwatne do zaistniałej sytuacj, mające

na celu odniesienie korzyści bez osobistego zaangażowania) i w związku z tym nie atakują

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

organizmu  człowieka.  Żeby  niegroźne  drożdżaki  Candida  mogły  przeistoczyć  się  w  groźne
pasożyty,  muszą  mieć  stworzone  odpowiednie  warunki,  tj.  istnienie  pożywki  w  postaci
martwiczych  lub  osłabionych  komórek,  przy  jednoczesnej  niewydolności  systemu
odpornościowego. Ta istotna informacja powinna wytyczyć nowy kierunek leczenia grzybic,
który powinien polegać nie tylko na eliminacji grzyba z organizmu, ale przede wszystkim na
wzmacnianiu systemu odpornościowego.

3.  Nie  należy  leczyć  symptomów  oddziaływania  toksyn  grzybiczych  na  organizm  chorego,

ponieważ  nie  są  one  samoistnymi  chorobami,  lecz  jedynie  przemijającymi  objawami
kumulacji  tych  toksyn  w  krwi.  Jedynym  rozsądnym  przedsięwzięciem  w  tej  sytuacji  jest
podjęcie  działań  wspomagających  organizm  w  naturalnym  eliminowaniu  toksyn  przez
narządy  i  układy  wydalnicze:  nerki,  przewód  pokarmowy,  układ  oddechowy  i  skórę.
Natomiast  zabijanie  grzybów  przy  zastosowaniu  antybiotyków  grzybobójczych  jest
pozbawione jakiegokolwiek sensu, bowiem w sprzyjających warunkach – istnieniu pożywki i
niewydolności  systemu  odpornościowego  –  potrafią  one  odrosnąć  w  ciągu  2  -  3  tygodni.
Wyraźną poprawę funkcjonowania systemu odpornościowego obserwuję dopiero po upływie
6  miesięcy  intensywnego  leczenia.  Od  tego  też  momentu  stwierdzam  wyraźne  postępy  w
leczeniu i likwidacji grzyba Candida.

Drożdżyca jelita grubego
Drożdżyca jelita grubego to stan nierównowagi ilościowej drobnoustrojów jelita grubego, w którym
drożdżaki odgrywają rolę dominującą nad innymi mieszkańcami tego środowiska.
W  normalnych  warunkach  drożdże  Candida  zajmują  niewielką  przestrzeń  w  środowisku  jelita
grubego, gdzie rywalizują z pozostałymi drobnoustrojami o cukry proste, którymi się odżywiają. 
Zatem ilość drożdżaków w jelicie grubym zależna jest od dwóch zasadniczych czynników:

1.  Ilości cukrów prostych w masie kałowej
2.  Ogólnej  ilości  innych  mieszkańców  tego  środowiska,  najczęściej  bakterii,  które  także

odżywiają się cukrami prostymi i konkurują z drożdżakami o pożywienie.

Cukry proste jako pożywka drożdżaków
Żeby  zrozumieć  istotę  rozwoju  drożdżycy  występującej  wskutek  pojawienia  się  w  większej  ilości
cukrów  prostych  w  jelicie  grubym,  musimy  wyjaśnić  sobie,  co  to  są  owe  cukry  proste.  Są  to
niewymagające  trawienia  jednocukry,  głównie  glukoza  i  fruktoza,  które  w  postaci  niezmienionej
wchłaniają się w jelicie cienkim, natomiast cukry złożone, by mogły być wchłonięte, muszą zostać
strawione do postaci cukrów prostych. 
Cukry proste wchłaniane są w jelicie cienkim (czczym i krętym) i przenikają z krwią do wątroby. W
związku  z  tym,  że  przewód  pokarmowy  jest  doskonale  przygotowany  do  trawienia  i  wchłaniania
cukrów  prostych,  to  w  masie  kałowej  występują  one  w  ilościach  niewielkich,  niemalże
symbolicznych,  i  w  żaden  sposób  nie  mogą  wpłynąć  na  nadmierny  rozwój  drożdżaków.
Oczywiście  sytuacja  ta  ma  miejsce  w  przypadku  prawidłowego  trawienia  cukrów  złożonych
(wydzielania  przez  trzustkę  odpowiedniej  ilości  amylazy)  oraz  dobrego  ich  wchłaniania  już  jako
cukrów prostych w jelicie cienkim.
Cukry proste w jelicie grubym w ilościach pozwalających na nadmierny rozwój drożdżaków mogą
pojawić się z trzech zasadniczych powodów:

1.  Niedokładnego  pogryzienia  i  żucia  pokarmu  uniemożliwiającego  strawienie  owoców  i

produktów skrobiowych, co uniemożliwia ich wchłonięcie w jelicie cienkim, w wyniku czego
cukry proste przedostają się do jelita grubego.

2.  Nadmiernej  podaży  cukrów  złożonych,  tj.  cukru  buraczanego  (sacharozy)  oraz  produktów

skrobiowych,  co  prowadzi  do  niedokładnego  ich  trawienie  do  cukrów  prostych,  wywołując
tym  samym  zaburzone  ich  wchłanianie  w  jelicie  cienkim,  w  wyniku  czego  cukry  proste
przedostają się do jelita grubego.

3.  Chorób  żołądka,  jelita  cienkiego,  narządów  trawiennych  i  związanych  z  nimi  problemów

trawiennych, w wyniku których cukry proste przedostają się do jelita grubego.

Przyczyny drożdżycy jelita grubego
Ponieważ  drożdżyca  jelita  grubego  wywiera  niekorzystny  wpływ  na  funkcjonowanie  całego
organizmu,  to  warto  dokładnie  zapoznać  się  z  najważniejszymi  czynnikami  mającymi  wpływ  na
powstanie tej choroby, którymi są:

1.  Spożywanie nadmiernej ilości cukrów prostych i złożonych.
2.  Połykanie pożywienia bez dokładnego pogryzienia go.
3.  Stosowanie  leków  wpływających  na  zmniejszenie  ilości  wydzielanych  soków  żołądkowych  i

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

na obniżenie ich kwasoty.

4.  Przyjmowanie  antybiotyków,  sulfonamidów  i  chemicznych  preparatów  farmaceutycznych  w

ostrych i przewlekłych chorobach infekcyjnych oraz stosowanie chemioterapii i radioterapii w
procesie leczenia chorób nowotworowych.

5.  Przyjmowanie preparatów hormonalnych oraz hormonalnych środków antykoncepcyjnych.

Wpływ ilości drożdżaków na środowisko jelita grubego
Populacja  bakterii  jelitowych  jest  dziesięciokrotnie  większa  niż  liczebność  wszystkich  komórek
organizmu i składa się aż z 400 różnych gatunków. Można zatem łatwo zdać sobie sprawę z wagi i
wpływu, jaki te mikroorganizmy mają na stan naszego zdrowia.
Wszystkie  żywe  bakterie  w  jelitach  pozostają  w  stosunku  do  siebie  albo  w  antagonizmie  (
przeciwieństwo;  wzajemne  zwalczanie  się),  albo  w  symbiozie  (ścisłe  współżycie  gatunków
przynoszące korzyści każdej ze stron), albo w oportunizmie.
Z  bakteriami  dobroczynnymi  dla  zdrowia  człowiek  wchodzi  w  związek  symbiotyczny,  gdyż
dostarcza  drobnoustrojom  potrzebnego  im  pożywienia,  a  one  „w  zamian”  wytwarzają  kwaśną
chemiczną  barierę  chroniącą  przed  wnikaniem  i  rozmnażaniem  się  bakterii  patologicznych  i
grzybów. Ponadto bakterie symbiotyczne unieszkodliwiają toksyczne związki chemiczne obecne w
treści  pokarmowej,  neutralizują  niezwykle  szkodliwe  substancje  zwane  wolnymi  rodnikami
tlenowymi  oraz  produkują  związki  chemiczne  o  charakterze  antybiotyków  przeciwbakteryjnych,
przeciwgrzybiczych i niszczących wirusy.
Mikroflora  jelit  posiada  niezwykłą  zdolność  do  utrzymywania  stabilnego  składu  (homeostazy),
mimo  stałego  oddziaływania  na  nią  wielu  czynników  zewnętrznych.  Stabilność  ta  ma  olbrzymie
znaczenie  w  utrzymaniu  przewodu  pokarmowego,  a  tym  samym  całego  organizmu  w  stanie
zdrowia.  Obecność  przyjaznych  drobnoustrojów  z  grupy  Lactobacillus  acidophilus  i
Bifidobacterium bifidum przywartych do nabłonka jelitowego powoduje, że drożdżaki Candida nie
mogą  się  łatwo  do  niego  przytwierdzić,  przeistoczyć  w  grzyby  i  wnikać  w  głąb  ściany  jelit,
doprowadzając do zakażenie całego organizmu.
Niekorzystne zaburzenia prawidłowego składu flory bakteryjnej jelit, nazywane dysbakteriozą lub
dysbiozą, pojawiają się wtedy, gdy przestaje ona pełnić funkcję ochronną przed rozmnażaniem się
w  obrębie  jelit  bakterii  chorobotwórczych  i  grzybów.  Z  tym  zjawiskiem  mamy  najczęściej  do
czynienia  w  trakcie  stosowania  terapii  antybiotykami,  gdy  zniszczone  zostają  nie  tylko  bakterie
chorobotwórcze wywołujące infekcję, ale także te przyjazne dla naszego zdrowia. 

Wpływ drożdżycy jelita grubego na zatrucie organizmu
Charakterystycznym  objawem  drożdżycy  jelita  grubego  są  wzdęcia,  które  tworzą  gazy  będące
efektem  fermentacji  alkoholowej  drożdżaków  Candida.  W  sytuacji,  gdy  nie  mogą  one  opuścić
jelita grubego w postaci wiatrów, na przykład w zaparciach lub gdy nie wypada puszczać „bąków”
w towarzystwie – ciśnienie w jelicie grubym wymusza transport tych gazów do krwiobiegu, wtedy
organizm stara się wydalić je drogą oddechową, co objawia się nieprzyjemnym zapachem z ust, a
nierzadko całego ciała.
Toksyny  i  metabolity  fermentacji  alkoholowej  (alkohol  etylowy,  aldehyd  octowy  i  formaldehyd),
wchłonięte  do  krwiobiegu,  mogą  przyczynić  się  do  wystąpienia  przewlekłego  zapalenia  wątroby,
pęcherzyka  żółciowego  i  trzustki.  Niewydolność  pracy  trzustki  może  prowadzić  do  zakłócenia
produkcji  insuliny  i  wydzielania  enzymów  trawiennych,  co  objawia  się  zaburzeniami  trawienia,
przyswajania  węglowodanów,  białek  i  tłuszczów  oraz  upośledzonym  wytwarzaniem  energii  z
glukozy i kwasów tłuszczowych.
Wszystkie  substancje  toksyczne  produkowane  przez  drożdżaki  przedostają  się  z  krwią  do
wątroby,  gdzie  muszą  zostać  zneutralizowane  i  oczyszczone.  Toksyny  te  blokują  dostęp  do
komórek  wątroby  innym  substancjom  odpadowym  powstającym  w  trakcie  normalnej  przemiany
materii. W procesie neutralizacji toksyn wydzielanych przez drożdżaki organizm musi zużyć własne
enzymy  oraz  tlen  służący  do  utleniania  (spalania)  składników  odżywczych  na  potrzeby
energetyczne  organizmu.  W  efekcie  tego  dochodzi  do  korzystnego  dla  drożdżaka  obniżenia
temperatury ciała, często znacznie poniżej 36,6 °C, co wpływa na spadek odporności organizmu
wskutek  zmniejszenia  aktywności  krwinek  białych,  a  także  wywołuje  dokuczliwe  marznięcie,
najczęściej odczuwane w kończynach, nawet w upalne dni.
Kumulacja  substancji  toksycznych  prowadzi  do  zaburzenia  funkcji  nie  tylko  narządów
wewnętrznych,  ale  także  całego  organizmu.  Wpływa  niekorzystnie  na  procesy:  trawienia,
przyswajania  składników  odżywczych,  wytwarzania  energii,  usuwania  zbędnych  produktów
przemiany  materii,  ochrony  przed  infekcjami  oraz  przed  negatywnymi  czynnikami  środowiska
zewnętrznego, a także na regenerację tkanek krwi, tkanki łącznej, tkanek gruczołów wydzielania
wewnętrznego oraz komórek układu nerwowego.
W  ten  oto  sposób  lawinowo  narasta  ilość  nie  wydalonych  toksyn  i  dochodzi  do  toksemii,  czyli

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

zatrucia organizmu. 

Objawy drożdżycy jelita grubego
Objawy  nadmiaru  drożdżaków  w  jelicie  grubym  są  specyficzne  i  stosunkowo  łatwe  do
zdiagnozowania. Do typowych objawów drożdżycy jelita grubego należą:

silne gazy i wzdęcia całego brzucha,
przelewania i bulgotania w jelitach,
charakterystyczny  stolec,na  początku  twardy,  jakby  zaczopowany,  a  potem  rozluźniony,  aż  do

wodnistej, cuchnącej biegunki,

delikatny żołądek, czyli reakcja po zjedzeniu pewnych produktów objawiająca się pojedynczymi,

piekącymi, luźnymi stolcami lub średnio nasiloną biegunką,

nieprzyjemne,  okresowo  pojawiające  się  nieokreślone  parcie  na  stolec,  występujące  tuż  po

wypróżnieniu, mogące utrzymywać się kilka godzin.

Grzybica ogólnoustrojowa
Ggrzybicą ogólnoustrojową należy nazwać stan osłabienia systemu odpornościowego, w którym
przestaje  on  pełnić  swoją  rolę  ochronną  przed  rozwojem  zakażenia  grzybiczego,  a  choroba
obejmuje  stopniowo  kolejne  narządy  wewnętrzne  organizmu.  Właśnie  w  takim  stanie  osłabienia
nieszkodliwy drożdżak Candida przeistacza się w agresywnego, patologicznego grzyba-pasożyta.
Grzybicze  zakażenia  ogólnoustrojowe  są  niesłychanie  niebezpieczne,  gdyż  w  początkowej  fazie
rozwoju ukrywają się pod maską innych chorób i traktowane są przez medycynę akademicką jako
odrębne i samodzielne schorzenia – nerwice, alergie, przewlekłe zapalenie zatok przynosowych,
refluks  żołądkowo-przełykowy  bądź  dwunastniczo-żołądkowy,  zespół  jelita  drażliwego,  grzybice
paznokci  czy  też  skóry,  i  tak  dalej,  i  dalej. Proces  leczenia  grzybicy  ogólnoustrojowej  jest
długotrwały i wymaga wielu wyrzeczeń, ale wyleczenie tej podstępnej i niezwykle niebezpiecznej
choroby jest możliwe! 

Grzyby wywołujące zakażenie ogólnoustrojowe
Zakażenie  ogólnoustrojowe  wywołuje  najczęściej  grzyb  Candida  albicans,  jednak  z  roku  na  rok
wzrasta  liczba  zakażeń  wywołanych  przez  inne  gatunki  grzybów  Candida,  takie  jak  Candida
glabrata,  Candida  tropicalis  i  Candida  crusei.  Źródłem  pierwotnym  zakażenia  grzybem  Candida
jest  z  reguły  jelito  grube,  choć  zakażenie  może  pochodzić  z  innego  miejsca.  W  sprzyjających
warunkach grzybnia rozrasta się, przerasta wszystkie tkanki i narządy organizmu żywiciela, oprócz
okostnej.  Nie  ma  różnicy  w  objawach  klinicznych,  wywołanych  przez  poszczególne  gatunki
grzybów  Candida,  a  te,  jakie  się  zauważa,  wynikają  z  drogi i  szybkości  rozprzestrzeniania  się
zakażenia, a przede wszystkim stanu systemu odpornościowego organizmu i bezpośrednio z tym
związanej osobistej predyspozycji do zachorowania. 

Czynniki sprzyjające rozwojowi grzybicy ogólnoustrojowej
Najistotniejszy wpływ na rozwój grzybicy ma sposób odżywiania się. Nieprawidłowe żywienie albo
niedożywienie może spowodować przemijające lub przewlekłe zaburzenia odporności organizmu.
Mam  tu  na  myśli  niedobór  w  organizmie  wszystkich  składników  odżywczych  lub  pojedynczych
składników spowodowanych ich niską podażą w pożywieniu – białek, węglowodanów, tłuszczów,
błonnika  roślinnego,  witamin  i  związków  mineralnych.  Do  tego  mogą  dołączyć  także  zaburzenia
ich wchłaniania w jelitach spowodowane różnymi czynnikami np.: niestrawnością, zaburzeniami w
wydzielaniu soków trawiennych przez żołądek, trzustkę i wątrobę, itd.
Tutaj nasuwa się niby oczywisty wniosek: skoro grzyby Candida odżywiają się aminokwasami, nie
cukrami, to zjedzenie garści białego cukru nie wpływa na wzrost grzybów. Otóż nie! Ten sposób
myślenia  jest  próbą  zaakceptowania  swojej  skłonności  do  jedzenia  nadmiernej  ilości
węglowodanów.  Jeśli  ktoś  permanentnie  nadużywa  jedzenia  cukru  i  jego  przetworów,  a  także
wysokoprzetworzonych produktów skrobiowych, to tym samym naraża się na rozwój drożdżycy i
później  grzybicy!  Drożdżycy  dlatego,  że  produkty  wysokoprzetworzone  nie  zawierają  błonnika
stanowiącego  niezbędne  podłoże  do  hodowli  bakterii  acidofilnych  w  jelicie  grubym,  a  spadek
liczby tych bakterii powoduje niedobór produkowanych przez nie witamin.
Na  domiar  złego  –  w  procesie  metabolizmu  cukrów  powstają  toksyczne  produkty  przemiany
materii, a ich wydalenie wymaga udziału dużej ilości witamin i minerałów.
W  efekcie  niedoboru  witamin  i  minerałów  w  tkankach  pojawiają  się  komórki  nie  w  pełni
ukształtowane,  osłabione,  bardziej  podatne  na  enzymatyczny  atak  grzyba  Candida,  niż  komórki
zdrowe,  zaś  spadek  odporności  spowodowany  niedoborem  witamin  eliminuje  ostatni  czynnik
zapobiegający rozwojowi tego grzyba. 

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

Etapy rozwoju grzybicy ogólnoustrojowej
Objawy  grzybicy  ogólnoustrojowej  nie  trwają  permanentnie,  lecz  pojawiają  się  okresowo  jako
wynik  zaostrzenia  choroby,  na  przykład  w  trakcie  i  po  kuracji  antybiotykowej,  jako  efekt  diety
bogatej w oczyszczone węglowodany oraz przy każdym osłabieniu systemu odpornościowego. Po
ustąpieniu  podstawowych  objawów  chorobowych,  organizm  zaczyna  odrabiać  straty  i  pewną
część  grzybów  likwiduje,  a  część  pozostaje  jako  ślad  infekcji  ogólnoustrojowej,  z  którą  w  danej
chwili  organizm  nie  był  w  stanie  walczyć  i  wygrać  tej  walki. W  ten  sposób  każde  zaostrzenie
objawów grzybicy wpływa – krok po kroku – na systematyczne przerastanie organizmu grzybnią
grzyba  Candida. W  procesie  rozwoju  infekcji  ogólnoustrojowej  wywołanej  przez  grzyby  Candida
można wyróżnić pięć charakterystycznych etapów: 

Etap I
Wystarczy  chwilowe  osłabienie  systemu  odpornościowego  i  powstanie  osłabionych  komórek  w
tkance błony śluzowej jelita grubego, by drożdżaki Candida zakiełkowały, rozrosły się w grzybnię i
zapoczątkowały  proces  chorobowy,  zwany  grzybicą  jelita  grubego. Jest  to  niejako  preludium
grzybicy  ogólnoustrojowej,  bowiem  wyłomy  poczynione  przez  grzyby  w  ciągłości  błony  śluzowej
stanowią wrota zakażenia, przez które do krwiobiegu wnikają drobnoustroje jelita grubego, w tym
oczywiście  drożdżaki  Candida. Dopóki  system  odpornościowy  nie  jest  zanadto  obciążony
zwalczaniem  infekcji  przebiegającej  w  innym  miejscu  organizmu,  dopóty  organizm,  poprzez
rozszerzenie  drobnych  naczyń  krwionośnych,  (zmieniających  barwę  śluzówki  z  matowej  na
żywoczerwoną)  gromadzi  w  pobliżu  wrót  zakażenia  dużą  liczbę  białych  krwinek,  które  niszczą
drobnoustroje  w  miejscu  zakażenia,  nie  dopuszczając  do  zakażenia  nimi  całego  organizmu. Ten
niezwykle  istotny  etap  pokonania  bariery  oddzielającej  środowisko  przewodu  pokarmowego  od
organizmu  i  przekształcenia  się  pożytecznego  w  gruncie  rzeczy  komensalnego  drożdżaka  w
agresywnego  grzyba-pasożyta  z  reguły  przebiega  równolegle  z  drożdżycą  jelita  grubego,  w
związku  z  czym  objawy  owej  drożdżycy  należy  uznać  jako  zainicjowanie  grzybicy
ogólnoustrojowej. 

Etap II
W  tym  etapie,  wykorzystując  chwilowe  osłabienie  organizmu,  drożdżaki  Candida  przedostające
się  przez  wrota  zakażenia  (najczęściej  w  jelitach),  nie  napotykając  oporu  ze  strony  systemu
odpornościowego, są zabierane z prądem krwi i roznoszone po całym organizmie, gdzie szukają
dogodnego  miejsca  do  zakiełkowania  i  przeistoczenia  się  w  grzyby. Choć  nie  u  wszystkich
chorych  objawy  są  jednakowe  i  te  same,  to  we  wstępnym  okresie  rozwoju  grzybicy
ogólnoustrojowej najczęściej pojawiają się:

pleśniawki jamy ustnej,
zakażenie układu moczowego,
grzybicze zapalenie pochwy,
nasilone objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego (PMS),
wysypki skórne i trądzik,
alergie: pokarmowe, na kurz, pleśnie i popularne środki chemiczne używane w gospodarstwie

domowym oraz na substancje chemiczne zawarte w aerozolach, a także na zapach tanich perfum,

skłonność do przeziębień, zapaleń gardła i angin,
suchy kaszel,
częste zapalenia oskrzeli,
przewlekły nieżyt zatok obocznych nosa,
zapalenia  płuc  na  tle  grzybiczym  (najczęściej  błędnie  rozpoznawane  jako  bakteryjne,  a

zastosowane antybiotyki przeciwbakteryjne przyspieszają rozwój grzybicy ogólnoustrojowej).

W tym etapie mogą wystąpić także pozornie nie powiązane ze sobą objawy, np.:

bóle głowy,
migreny,
bóle mięśni i ścięgien,
zespół przewlekłego zmęczenia,
grzybica paznokci,
łuszczyca,
bóle reumatyczne.

Niestety,  wszystkie  schorzenia  występujące  w  drugim  etapie  ekspansji  pasożytniczych  grzybów

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

traktowane są przez medycynę oficjalną jako odrębne, nie powiązane z sobą choroby. 

Etap III
Jest  to  etap  rozwoju  grzybicy  ogólnoustrojowej,  w  którym,  wykorzystując  kolejne  osłabienie
systemu odpornościowego, z drożdżaków kiełkujących w różnych miejscach organizmu rozrastają
się grzybnie emitujące do organizmu toksyczne produkty przemiany materii, podtruwające mózg.
Charakterystyczne w tym etapie jest występowanie objawów ze sfery psychiki, takie jak:

zaburzenia koncentracji i brak możliwości skupienia uwagi,
utrata nabytych zdolności, np. gry na instrumentach,
nienadążanie za tokiem myśli naszych rozmówców,
wypadanie słów,
niezrozumienie zdań i zastępowanie ich innymi znaczeniami,
roztargnienie i zapominalskość,
niczym nieuzasadniona złość,
agresja w stosunku do otoczenia,
trudności w zapamiętywaniu i zaniki pamięci ? myśli o śmierci,
głęboka depresja i myśli samobójcze,
stany lękowe i nerwowość,
fobie,
bezsenność,
koszmary senne,
chrapanie i zaburzenia oddychania, tzw. bezdechy.

Najczęściej  z  powodu  nasilania  się  wymienionych  objawów  chorzy  są  poddawani  leczeniu
psychiatrycznemu. Standardowo rozpoznaje się u nich zespół maniakalno-depresyjny, psychozy,
a także schizofrenię. Często chorzy są z tego powodu hospitalizowani. Stosowane jest oczywiście
leczenie objawowe – preparaty uspokajające, przeciwdepresyjne, itp. 

Etap IV
W tym etapie rozwoju schorzenia najczęściej zaburzona jest praca narządów wewnętrznych oraz
funkcje  gruczołów  wydzielania  wewnętrznego.  Często  dominującymi  są  objawy  ze  strony
przewodu  pokarmowego,  jak  wzdęcia,  gazy,  wymioty,  biegunki  lub  zaparcia  stolca.  Zespół
przewlekłego zmęczenia może być tak nasilony, że często chory nie jest zdolny do wykonywania
jakiegokolwiek  wysiłku  fizycznego  i  psychicznego,  a  w  skrajnych  wypadkach  nie  jest  w  stanie
utrzymać  głowy  na  odpowiednim  poziomie.  Mogą  także  pojawiać  się  wysypki  skórne  pod  różną
postacią i o różnym nasileniu. Ilość komórek drożdży we krwi może być tak duża, że są w stanie
zablokować krwionośne naczynia włosowate. Obrazem tego może być toksemia organizmu, a jej
objawami  obniżenie  temperatury  ciała,  zimne  poty,  niemiarowość  i  przyspieszenie  pracy  serca
(tachykardia), uczucie duszności, przyśpieszenie oddychania (hiperwentylacja) oraz napady lęku.
W tym etapie zazwyczaj radykalnie spada wydolność systemu odpornościowego. Organizm staje
się niemal całkowicie bezbronny, podatny na infekcje wirusowe i bakteryjne. 

Etap V
Ten etap zwany jest posocznicą drożdżakową lub sepsą. Zakażenie obejmuje wszystkie narządy
wewnętrzne  i  nawet  po  podjęciu  działań  diagnostycznych  oraz  intensywnego  leczenia
polegającego na zniszczeniu grzyba Candida albicans, a także wzmocnieniu sił odpornościowych
organizmu, połowa przypadków kończy się śmiercią. 

Wnioski
Przedstawiona analiza wielofazowego rozwoju grzybicy organizmu narzuca dwa istotne wnioski:

1.  Charakterystycznym  etapem  w  procesie  ekspansji  grzybów  Candida  jest  drożdżyca  jelita

grubego  przyczyniająca  się  do  pokonania  bariery  ochronnej  organizm  jaką  jest  błona
śluzowa  przewodu  pokarmowego,  co  umożliwia  drożdżakom  Candida  wniknięcie  do
krwiobiegu i zakażenie całego ustroju, zapoczątkowując proces zagrzybiania, zwany grzybicą
ogólnoustrojową.

2.  Drugi  wniosek  wypływa  bezpośrednio  z  pierwszego.  Otóż  wystąpienie  objawów  grzybicy  w

jakimkolwiek miejscu organizmu należy uznać za objaw grzybicy ogólnoustrojowej.

Podsumowując: miejscowe leczenie objawów grzybicy – bez usunięcia grzybicy ogólnoustrojowej
– jest pozbawione sensu. 

Czynniki sprzyjające rozwojowi grzybic:

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

Czynniki wrodzone

atopowe (niewiadomego pochodzenia) alergie skórne,
zaburzenia rogowacenia naskórka,
endokrynopatie (zaburzenia wydzielania hormonów),
zaburzenia mechanizmów odporności immunologicznej,
predyspozycje osobnicze

Czynniki ogólnoustrojowe

niedożywienie,
osłabiony system immunologiczny,
zakażenia pasożytami,
infekcje bakteryjne i wirusowe,
zespół złego wchłaniania,
cukrzyca,
kolagenozy (choroby tkanki łącznej),
choroby naczyń obwodowych,
wielokrotne ciąże,
niedoczynność przytarczyc,
niedoczynność nadnerczy,
okres noworodkowy,
podeszły wiek,
ciała obce,
oparzenia,
przewlekły stres,
brak snu i odpoczynku,
niedobór żelaza,
niedobór molibdenu,
niedobór wit.B2,
niedobór wit. B5

Nowotwory i choroby krwi

białaczka,
chłoniaki,
grasiczak,
zaawansowany rak.

Zaburzenia odporności pierwotne i nabyte

niedorozwój grasicy i tkanki chłonnej,
zespół nabytego niedoboru odporności (AIDS),
złożony niedobór odporności,
zespół nadmiaru IgE (immunoglobuliny E),
niedorozwój grasicy.

Czynniki zewnętrzne

narażenie na kontakt z wodą (maceracja skóry),
niewłaściwe nawyki higieniczne,
zły stan sanitarno - higieniczny otoczenia,
częste korzystanie z publicznych urządzeń kąpielowych,
masowe podróże międzykontynentalne,
promienie rentgenowskie i elektromagnetyczne,
cewniki założone na stałe,
konserwanty,
środki ochrony roślin,
cukier,
dieta wysokowęglowodanowa z nadmiarem białka i tłuszczów stałych,
niedobór w diecie witamin i związków mineralnych,
niedobór w diecie błonnika roślinnego,
nadużywanie kawy, alkoholu oraz nikotyny,
picie zanieczyszczonej wody z kranu,

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

spożywanie słodzonych i gazowanych napojów,
praca w pomieszczeniach zakurzonych, wilgotnych i klimatyzowanych.

Czynniki środowiskowe

zamieszkiwanie w dużych aglomeracjach miejskich,
zamieszkiwanie  w  określonych  grupach  środowiskowych  -  mieszkańcy  internatów,  żołnierze,

górnicy, sportowcy, pracownicy leśni, dzieci.

Najczęstszej  występujące  objawy  grzybicy  organizmu  Zaburzenia  ze  strony
ośrodkowego układu nerwowego (OUN)

trudności w zapamiętywaniu, przyswajaniu wiedzy i w nauce,
stan chronicznego zmęczenia,
niepokój i roztargnienie,
zmienność nastroju, napady leku, paniki i płaczu,
senność, ospałość, brak energii - "mgła umysłowa",
obniżony nastrój,
przewlekła irytacja,
uporczywe stany depresyjne, depresja maniakalna,
chronicznie zły humor,
brak koncentracji,
zaburzenia równowagi,
krytykanctwo,
nadpobudliwość psychoruchowa,
nerwowość, wybuchowość, niecierpliwość,
bóle i zawroty głowy,
zaburzenia snu i bezsenność,
autyzm,
choroby psychiczne (w tym schizofrenia),
mikroskopijne rozsiane uszkodzenia mózgu,
ucisk ponad i za uszami oraz uczucie opuchnięcia głowy,
alkoholizm,
nadwrażliwość psychiczna na kosmetyki, substancje chemiczne, dym tytoniowy i perfumy.

Zaburzenia ze strony narządu ruchu

osłabienie i bóle mięśni,
mrowienie w kończynach,
zaburzenia koordynacji ruchowej,
obrzęk ścięgien,
niezdolność do wysiłku,
sztywność i bóle stawów,
reumatyczne zapalenie stawów,
bóle mięśni,
obrzęki stawów.

Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego

rozdrażnienie z równoczesną chęcią jedzenia słodkich rzeczy,
niedowaga lub nadwaga,
spękane usta i biały nalot na języku,
nieprzyjemny zapach z ust,
zapalenie czerwieni wargowej,
suchość w ustach i gardle,
metaliczny smak w ustach,
nietolerancje i alergie pokarmowe,
wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
zaparcia lub biegunki,
nieokreślone bóle brzucha,
burczenie, przelewanie, gazy jelitowe,
trudności w trawieniu składników pokarmowych,
zgaga,

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

swędzenie i pieczenie w okolicy odbytu, śluzowate stolce,
żylaki odbytu,
nadwrażliwość i nietolerancja: mleka, glutenu pszenicy i żyta.

Zaburzenia ze strony układu moczowo - płciowego

nawracające niebakteryjne zapalenia pęcherza moczowego i dróg moczowych,
częste oddawanie moczu,
uczucie pieczenia i swędzenia w czasie oddawania moczu,
zapalenie prostaty,
niechęć do kontaktów seksualnych,
impotencja,
zanik popędu płciowego,
zapalenie błony śluzowej macicy,
niepłodność,
częste poronienia,
napięcie przedmiesiączkowe,
kurcze i bóle w okresie miesiączkowania.

Zaburzenia ze strony skóry

sucha skóra i łuszcząca się,
nadmierna nocna potliwość skóry,
obrzęk skóry twarzy - najczęściej poranny,
zimne ręce i stopy, obniżona temperatura ciała, poniżej 36,6°C,
kruche i zabrązowione paznokcie,
pokrzywka,
egzema (wypryski skórne),
pseudołuszczyca,
nawracające grzybice skóry,
utrata włosów,
trądzik,
tendencja do pękania naczyń i łatwego powstawania siniaków,
nieprzyjemny zapach skóry stóp,
mysi zapach skóry mimo częstego mycia.

Zaburzenia ze strony układu oddechowego

problemy z zatokami szczękowymi i czołowymi,
częste infekcje bakteryjne i wirusowe,
zapalenia uszu,
płytki oddech, uczucie braku powietrza,
dychawica oskrzelowa (astma),
sapanie przy oddychaniu,
czucie zapchanego nosa i wyciekanie wydzieliny,
świąd w nosie,
ból gardła i nieustanne pochrząkiwanie,
podrażnienie krtani,
chrypa, pogorszenie głosu,
przewlekły suchy kaszel z tendencją do zaostrzenia się,
nieustanne odpluwanie lepkiej, szarej lub brązowej wydzieliny,
sztywność i uczucie napięcia w klatce piersiowej.

Zaburzenia ze strony narządu wzroku

pieczenie i łzawienie spojówek,
ciemnie plamki przed oczyma (mroczki),
zaburzenia widzenia pod postacią rozmazywania się obrazu.

Zaburzenia ze strony układu hormonalnego

nadczynność, a rzadziej niedoczynność tarczycy,

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

niedoczynność nadnerczy.

Grzybice wewnętrzne i zewnętrzne 

Medycyna  akademicka  dzieli  grzybice  na  ogólnoustrojowe  i  zewnętrzne  ale  uważem,  że  podział
ten jest nieprawidłowy, gdyż często pierwotne ogniska zakażenia grzybic zewnętrznych znajdują
się  wewnątrz  organizmu.  Leczenie,  więc  grzybic  zewnętrznych  polega  na  likwidowaniu  objawów
zewnętrznych  lekami  działającymi  miejscowo.  Tylko  niektórzy  lekarze  zwracają  uwagę  na  to,  że
źródłem tych schorzeń mogą być zainfekowane wcześniej narządy wewnętrzne. 
Bardzo  często  sami  chorzy  nie  zwracają  uwagi  na  objawy  zakażenia  wewnętrznego,  ale  są
zaniepokojen  wtórnymi  zewnętrznymi  objawami  infekcji  np.:białym  nalotem  na  języku,  bólem  i
nalotami w obrębie gardła lub zapaleniem wałów paznokciowych. 

Grzybice jamy ustnej i gardła
Grzybica jamy ustnej i gardła jest zaliczana przez medycynę klasyczną do zakażeń zewnętrznych.
Pierwotne  ich  źródło  jednak  tkwi  wewnątrz  organizmu.  Obrazem  infekcji  grzybiczej  są  zmiany
zapalne  jamy  ustnej,  gardła  i  niekiedy  przełyku.  Chorują  na  nie  najczęściej  dzieci  oraz  osoby  w
podeszłym wieku, noszące protezy zębowe. Choroby te pojawiają się częściej u palaczy tytoniu, w
nabytych zespołach niedoboru odporności – u osób po przeszczepach narządów wewnętrznych,
poddanych leczeniu immunosupresyjnemu oraz AIDS. 

Grzybice skóry i jej przydatków 
Patogenne drożdżaki (grzyby Candida) nie należą do fizjologicznej flory zdrowej i zadbanej skóry.
Osiedlają się na niej tylko wtedy, gdy napotkają sprzyjające warunki do swojego rozwoju. Skóra
pokryta  rogową  warstwą  naskórka  oraz  jej  przydatki  tj.  włosy  i  paznokcie,  stwarzają  trudne
warunki  do  kolonizacji  i  rozwoju  grzybów.  Inwazji  skóry  dokonują  tyko  te  gatunki  grzybów,  które
mają własności keratynofilne - o powinowactwie do białka keratyny. W początkowej fazie rozwój
grzyba przebiega bezobjawowo, dopóki nie przeniknie do świeżo wytworzonej keratyny wywołując
miejscowy stan zapalny, czego następstwem jest pojawienie się wykwitu grzybiczego na skórze.
Równolegle  z  tym  procesem  rozwija  się  odporność  organizmu  na  to  zakażenie,  co  często
prowadzi  do  samowyleczenia  nawet  głębokich  zmian  na  skórze.  Na  taki  stan  rzeczy  wydaje  się
mieć  wpływ  układ  hormonalny,  gdy  np.  w  okresie  pokwitania  ulegają  zakażeniu  grzybiczemu
mieszki włosowe, a po jego zakończeniu dochodzi do samowyleczenia. Do grzybiczego zapalenie
skóry  i  jej  przydatków  dochodzi  u  ludzi  stosunkowo  często.  Tam  gdzie  przewija  się  wiele  osób  i
chodzi  się  boso  np.  w  łaźniach,  basenach,  saunie  łatwo  jest  paść  ofiarą  grzybów  infekujących
skórę. Dlatego zaleca się chodzić w takich miejscach w klapkach. Łatwo jest również zakazić się
grzybami używając wspólnych ręczników, czepków kąpielowych, nosząc cudzą bieliznę osobistą.
Rozwojowi  zachorowań  grzybicy  stóp  sprzyja  noszenie  obuwia  z  tworzyw  sztucznych
skóropodobnych,  mało  przewiewnych  i  nieprzepuszczających  wilgoci,  bielizny  osobistej  ze
sztucznych tkanin. 

Grzybica wyprzeniowa
Schorzenie  to  wywołuje  najczęściej  grzyb  Candida  albicans.  Zmiany  zapalne  w  grzybicy
wyprzeniowej  często  rozwijają  się  u  osób  chorych  na  cukrzycę  i  niekiedy  są  pierwszym
symptomem  mogącym  sugerować  rozwój  tej  choroby.  Charakterystyczne  dla  tej  choroby  są
zmiany  zapalne  skóry  rumieniowo  –  złuszczające,  w  obrębie  których  dochodzi  do  nadmiernego
złuszczania  i  pękania  naskórka,  powstania  swędzących  nadżerek  oraz  przesiąkania  płynu
surowiczego.  Zwykle  przekraczają  obszar  wzajemnego  przylegania  fałdów  skóry,  w  dalszym
przebiegu złuszczając się, obnażają obszar o barwie ciemnoczerwonej o powierzchni połyskliwej i
wilgotnej.  Ognisko  odgraniczone  jest  od  skóry  zdrowej  rąbkiem  odwarstwionego  naskórka.
Charakterystyczne jest pojawienie się w okolicy tych zmian ognisk rumieniowo – złuszczających
zwanych  satelitami.  Podziału  grzybic  wyprzeniowych  dokonano  na  podstawie  ich  lokalizacji  i  są
nimi:  wyprzenie  w  fałdzie  międzypośladkowym,  wyprzenie  w  fałdzie  pachwinowo-udowym,
wyprzenie  w  okolicach  podpiersiowych,  wyprzenie  między  palcami  stóp,  wyprzenie
międzypalcowe na ręku. 

Zapalenie  czerwieni  wargowej  (cheilitis  candidamycetica)  oraz  kącików  ust  (Angelus
infectious oris)
Jest  następstwem  zakażenia  grzybiczego  przeniesionego  z  jamy  ustnej  na  przyległe  okolice.
Przewlekaniu się tej choroby sprzyja nawyk ślinienia się i oblizywania warg. 

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

Cechą  morfologiczną,  różniącą  wyprzenia  od  grudkowych  i  pęcherzykowych  wykwitów  grzybicy
pachwin,  jest  ich  lokalizacja.  W  wyprzeniach  zmiany  skórne  umiejscowione  są  w  głębi  fałdów
skórnych,  natomiast  w  grzybiczych  na  ich  obwodzie.  Lokalizacja  zmian  chorobowych  w  obrębie
fałdów skóry sprzyja rozwojowi grzybicy ze względu na istnienie sprzyjających warunków do ich
rozwoju  -  podwyższona  temperatura  ciała,  wilgotność,  a  także  naruszające  ciągłość  bariery
naskórkowej podrażnienia mechaniczne pachwin w czasie chodu. W celu ustalenia rozpoznania
należy  ocenić  materiał  pobrany  ze  zmiany  pod  mikroskopem,  ewentualnie  wykonać  posiew  na
podłoża mikologiczne. 

Grzybica pieluszkowa
Rozwija  się  w  następstwie  niewłaściwej  pielęgnacji  niemowląt.  Zajmuje  najczęściej  obszar
pośladków i podbrzusza, ale może rozprzestrzenić się na całą powierzchnię skóry. 

Grzybica otoczki brodawki sutkowej (candidiasis areolae mammae)
Dotyczy  brodawki  sutkowej  i  jej  okolicy  u  matek  karmiących.  Zmiany  zapalne  mają  charakter
rumieniowo  –  złuszczający  lub  pęcherzykowy.  Proces  jest  ograniczony  do  samej  brodawki
sutkowej. Sprzyja rozwojowi choroby ślinienie się noworodka i pleśniawki występujące w obrębie
jego jamy ustnej. 

Grzybica międzypalcowa wyprzeniowa
Jednym  z  czynników  wywołujących  tę  chorobę  jest  grzyb  Candida  albicans.  Szczególnie  często
pojawia się u żołnierzy noszących szczelne i małoprzewiewne obuwie. Proces chorobowy zaczyna
się w IV przestrzeni międzypalcowej palców stóp i obejmuje po kolei inne fałdy między przyległymi
palcami.  Ponieważ  zmiany  są  swędzące,  zakażenie  przenosi  się  w  następstwie  drapania.  Na
skórze  między  palcami,  we  wstępnej  fazie  rozwoju  choroby,  pojawiają  się  przezroczyste
pęcherzyki, które pękają. Naskórek przybiera kolor biały , staje się rozpulchniony, zmacerowany i
złuszczając  się  obnaża  różową  połyskliwą  wilgotną  powierzchnię.  Maceracja  posuwa  się  w
kierunku  obwodowym  i  obejmuje  swym  zasięgiem  -  fałd  podpaznokciowy,  palce  i  przylegające
miejsca na grzbiecie stopy. 

Grzybica paznokci
Najczęstszym  objawem  grzybicy  paznokci  jest  zanokcica  (paronychia)  charakteryzująca  się
występowaniem  ostrego  lub  przewlekłego  stanu  zapalnego  tkanek  miękkich  otaczających
paznokieć, wywołanego z reguły przez Candida albicans lub C. parapsilosis. Najczęściej dochodzi
do  infekcji  u  ludzi  mających  częsty  kontakt  z  wodą  –  pomywaczy,  sprzątaczek  itp.  Proces
obejmuje początkowo 1- 2 paznokcie, a następnie dalsze. Wiodącymi objawami zakażenia są: ból
i  obrzęk  wału  paznokciowego,  okresowe  sączenie  wydzieliny  ropnej.  Boczny  brzeg  płytki
paznokciowej może być podminowany treścią ropną i oddzielony od tkanek miękkich. Paznokcie z
czasem stają się żółto - zielonkawe, tracą połysk, ulegają przerostowi i rozwarstwieniu, począwszy
od  ich  brzegów  zewnętrznych.  Zanokcicę  mogą  wywołać  również  bakterie,  więc  decydujące
znaczenie  w  diagnostyce  może  mieć  bezpośrednie  badanie  mikroskopowe  wydzieliny  lub  jej
posiew. Często dochodzi do zakażeń mieszanych grzybiczo - bakteryjnych. W miarę przedłużania
się choroby płytka paznokciowa może ulec całkowitemu zniszczeniu. 

Grzybicze zakażenia ogólnoustrojowe 

O  grzybicy  ogólnoustrojowej  mówimy  wtedy,  gdy  chorobą  objęte  są  narządy  wewnętrzne
organizmu. 

Skala  wzrostu  liczby  zachorowań  na  grzybice  wewnętrzne  organizmu  zaczyna  wydawać  się  w
chwili  obecnej  problemem  ogólnospołecznym.  Zjawiska  tego  jednak  nie  dostrzega  współczesna
naukowa  medycyna  oraz  nie  podejmuje  też  żadnych  działań  profilaktycznych  ograniczających
rozprzestrzenianie się tego typu infekcji. 

Wiadomości ogólne
Pierwotna  lokalizacja  zmian  chorobowych  może  być  różna,  ale  jest  nią  z  reguły  jelito  grube,
ewentualnie  jama  ustna,  gardło,  pęcherz  moczowy,  pochwa,  oskrzela,  skóra,  palce  dłoni  i  stóp
oraz paznokcie. Pierwotnymi wrotami rozprzestrzeniania się zakażenia u narkomanów mogą być
miejsca wykonywania przez nich injekcji. Z pierwotnej lokalizacji grzybnia rozrastając się przerasta
wszystkie  tkanki  i  narządy  żywiciela.  Nie  ma  różnicy  w  objawach  klinicznych  wywołanych  przez
poszczególne  gatunki  grzybów,  a  te  jakie  zauważa  się,  wynikają  z  drogi  i  szybkości

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

rozprzestrzeniania  się  zakażenia,  stanu  systemu  odpornościowego  organizmu  oraz  osobistej
predyspozycji do zachorowania. 

Grzybicze schorzenia ogólnoustrojowe są niesłychanie groźne i niebezpieczne, gdyż ukrywają się
w początkowej fazie ich rozwoju pod maską innych chorób i traktowane są przez medycynę jako
odrębne i samodzielne schorzenia - nerwica, alergie, przewlekłe zapalenie zatok obocznych nosa,
refluks  żołądkowo  –  przełykowy  bądź  dwunastniczo  -  żołądkowy,  zespół  jelita  nadwrażliwego,
astma oskrzelowa, łuszczyca itd. 

Czynniki sprzyjające rozwojowi grzybicy ogólnoustrojowej
Grzybiczym  zakażeniom  ogólnoustrojowym  sprzyja  osłabienie  systemu  odpornościowego
organizmu. Z reguły chorych zakaża drożdżak, którego do tej pory człowiek był jedynie nosicielem,
a który w sprzyjających jemu warunkach przekształca się w grzyba. 
Uważa  się,  że  neutropenia  -  spadek  liczby  granulocytów  w  krwi  obwodowej,  w  większości
wypadków przyczynia się do rozwoju infekcji grzybiczych. Uważam jednak, że zjawisko to pojawia
się  również  już  w  trakcie  infekcji  grzybiczych  i  trudno  jest  ustalić,  czy  przyczyniło  się  to  do  jej
wystąpienia, czy było jej skutkiem. 

Uważa  się  powszechnie,  że  do  rozwoju  grzybiczych  zakażeń  wewnętrznych  dochodzi  u
ludzi z wyraźnie osłabionym systemem odporności: 

ludzi po przeszczepach narządów wewnętrznych poddanych leczeniu immunosupresyjnemu,
u chorych na nowotwory poddanych leczeniu chemioterapią i radioterapią,
u pacjentów przewlekle chorych na oddziałach intensywnej opieki medycznej,
u ludzi z osłabionym systemem odpornościowym poddanych zabiegom chirurgicznym,
u chorych na AIDS.

Zauważam  jednak  bardzo  niepokojące  zjawisko  znacznego  wzrostu  zachorowań
grzybiczych wśród ludzi: 

poddanych przewlekłej antybiotykoterapii,
nadużywających chemicznych preparatów farmakologicznych,
u  kobiet  zażywających  hormonalne  środki  antykoncepcyjne  i  poddanych  kuracjom

hormonalnym,

stosujących na co dzień dietę wysokowęglowodanową z nadmiarem białka i tłuszczów stałych.

Grzybica przewodu pokarmowego
Grzybica  przewodu  pokarmowego,  jeszcze  niedawno  stanowiła  stosunkowo  rzadki  problem
kliniczny. Ostatnio obserwuje się ją coraz częściej, co pozostaje w związku z rozpowszechnieniem
leków przeciwwrzodowych obniżających pH żołądka, antybiotykoterapii oraz z powiększaniem się
grupy chorych z obniżoną odpornością - nowotworowych, poddawanych leczeniu cytostatykami,
AIDS itp. Grzybicę przewodu pokarmowego należy uznać za schorzenie oportunistyczne. Termin
ten  używany  jest  wobec  drobnoustrojów,  które  wywołują  chorobę  wówczas,  gdy  w  organizmie
toczy się jakiś pierwotny proces chorobowy – miejscowy lub ogólny. Wyzdrowienie po zakażeniu
nie  pozostawia  specyficznej  odporności  i  kolejna  infekcja  może  pojawić  się,  jeśli  siły
odpornościowe organizmu ulegną ponownie osłabieniu.
W latach 70–tych i połowie 80–tych przełyk i jama usta był najczęściej rozpoznawanym miejscem
infekcji grzybem Candida w przewodzie pokarmowym. Obecnie najczęściej rozpoznaje się infekcję
żołądka, co należy przynajmniej wiązać z upowszechnieniem farmakoterapii przeciwwrzodowej w
skład  której  obecnie  wchodzą  leki  obniżające  kwaśność  soku  żołądkowego  oraz  antybiotyki.  Z
innych  czynników  ryzyka  wymienia  się:  cukrzycę,  doustną  albo  aerozolową  sterydoterapię,
chorobę nowotworową oraz marskość wątroby.
Istotnym  problemem  diagnostyki  chorób  grzybiczych  przewodu  pokarmowego  jest  obecność
drożdżaków  jako  naturalnego  składnika  stolca.  Duże  znaczenie  diagnostyczne  przypisuje  się
pogłębieniu tych dolegliwości podczas stosowania diety bogatowęglowodanowej, gdyż uważa się,
że  szybko  metabolizowany  przez  drożdżaki  cukier  jest  dla  nich  źródłem  energii.  Okoliczności
powstawania biegunek związanych z infekcją grzybiczą nie są jeszcze dobrze poznane niemniej
faktem jest, że wielu chorych zostało skutecznie wyleczonych środkami przeciwgrzybiczymi i dietą
z  ograniczoną  podażą  węglowodanów.  O  rozpoznaniu  grzybicy  często  decyduje  pozytywna
odpowiedź na leczenie środkami przeciwgrzybiczymi.
Diagnostytka grzybiczych infekcji górnego odcinka przewodu pokarmowego (jama ustna, przełyk,

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

żołądek) może opierać się na cenie stanu miejscowego również w badaniu endoskopowym jednak
ostateczną weryfikację otrzymujemy dzięki badaniom laboratoryjnym. 

Grzybica przełyku (oesophagitis mycotica)
Grzybice  przełyku  są  groźne  dla  zdrowia  i  życia.  Znane  są  przypadki  pojawienia  się  grzybicy
przełyku  jako  powikłanie  leczenia  choroby  wrzodowej  lekami  zmniejszającymi  kwasowość
żołądka.  Po  ich  odstawieniu  i  zastosowaniu  leczenia  przeciwgrzybiczego  infekcja  ustępuje,  co
wskazywać  na  to,  że  naturalny  reflux  soku  żołądkowego  zawierającego  kwas  solny  może
odgrywać  rolę  zabezpieczającą  przełyk  przed  zakażeniem.  Strzępki  grzybni  wrastają  w  ścianę
naczyń  krwionośnych,  wywołują  ich  uszkodzenia  i  stają  się  przyczyną  krwotoków.  Chorobę  tę
należy  różnicować  z  rakiem  przełyku  mycetoma,  a  rozstrzygające  może  być  badanie  biopsyjne  i
mikologiczne. U 45–60% chorych z grzybicy przełyku nie występują żadne objawy kliniczne, więc
nie przeprowadza się szczegółowej diagnostyki w tym kierunku. Stąd przypuszczenie, że jest ona
częstsza  niż  to  mogłoby  się  wydawać.  Podstawową  dolegliwością  jest  ból  występujący  przy
połykaniu, 

który często  uniemożliwia  pobieranie  pokarmu.  Występują  również  u  chorych

zaburzenia połykania, zwłaszcza w stosunku do pokarmów stałych. Inne najczęściej występujące
dolegliwości  to:  bóle  zamostkowe,  okolicy  przykręgosłupowej,  okołołopatkowej  i  bóle  całych
pleców. Rozpoznanie opiera się na badaniach radiologicznych, endoskopowych, mikologicznych i
histologicznych.
W  obrazie  ezofagoskopowym  krucha,  zaczerwieniona  śluzówka  przełyku  pokryta  jest  białym
nalotem, kryjącym niekiedy powierzchowne owrzodzenia. 
Kombinacja  2  parametrów,  tj.  obecności  grzybicy  jamy  ustnej  oraz  objawów  klinicznych
pochodzących z przełyku są charakterycznym objawem zakażenia. 

Grzybica żołądka i dwunastnicy (candidosis ventriculi et duodeni)
Ponieważ drożdżaki bytują w przewodzie pokarmowym jako flora saprofityczna, w związku z tym
lekarze  nie  biorą  ich  pod  uwagę  jako  czynnika  zakaźnego.  Niekiedy  błona  śluzowa  żołądka  jest
ogniskiem  pierwotnym  rozmnażania  się  drożdżaka  i  miejscem  rozprzestrzeniania  się  infekcji  na
cały organizm. Dla niektórych drożdżaków - Candida albicans i C. glabrata, normalna kwasowość
soków żołądkowych nie stanowi żadnej przeszkody do ich rozwoju. Istnieją podstawy by sądzić,
że  obecność  Candida  na  powierzchni  żołądka  nie  pozostaje  bez  wpływu  na  stan  jego  śluzówki.
Uważa się, że pewne produkty uboczne fermentacji Candida albicans, takie jak krótkołańcuchowe
kwasy  karboksylowe,  aldehyd  octowy  czy  enzymy  proteolityczne  wydzielane  przez  grzyby  mogą
zainicjować  czy  współuczestniczyć  w  procesie  niszczenia  nabłonka.  Istotnymi  przyczynami
sprzyjającymi ich rozwojowi w obrębie żołądka są: leczenie antybiotykami i sterydami, odżywianie
pozajelitowe,  zabiegi  chirurgiczne,  niedoczynność  tarczycy,  przytarczyc  i  nadnerczy.  Częstość
występowania  wrzodów  grzybiczych  waha  się  od  18%  do  37%  całości  rozpoznań.  W  ocenie
endoskopowej  wykazują  cechy  różniące  je  nieco  od  niezainfekowanych  wrzodów.  Są  zwykle
większe, o średnicy powyżej 2 cm, są głębokie, mają nieregularne brzegi, twarde podłoże, pokryte
są biało-szarą błoną pokrywającą zaczerwienioną śluzówkę, cechują się większą skłonnością do
krwawienia, częściej nasuwają podejrzenie choroby nowotworowej.
Pomimo głębokich martwiczych zmian w błonie śluzowej żołądka, grzyby bytują wyłącznie na ich
powierzchni.  Pobierana  endoskopowo  w  celu  przeprowadzenia  badań  mykologicznych  treść
żołądkowa i dwunastnicza może być zanieczyszczona grzybami pochodzącymi z jamy ustnej i stąd
medycyna nie uznaje rozpoznanych zmian jako grzybiczych. Objawy kliniczne są niespecyficzne,
zwykle  obejmują  bóle  brzucha  i  utratę  wagi  ciała,  spadek  wagi  ciała,  wymioty,  dolegliwości
wrzodowe. Niekiedy mogą wystąpić krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego. 

Refluks żołądkowo - przełykowy
Schorzenie  to  określa  się  jako  zarzucanie  treści  żołądkowej  do  przełyku.  Treść  żołądka  ma
kwaśny charakter, uszkadza błonę śluzową przełyku i w konsekwencji powoduje tzw. refluksowe
zapalenie  przełyku.  Przyczyną  tej  choroby  jest  nadmierne  rozluźnienie  dolnego  zwieracza
przełyku.  W  warunkach  prawidłowych  fala  perystaltyczna  docierająca  do  zwieracza  powoduje
jego  zwiotczenie,  co  umożliwia  przejście  połkniętego  kęsa  do  żołądka.  Przedłużenie  w  czasie
zwiotczenia  zwieracza,  który  nie  obkurcza  się  po  połkniętej  porcji  pokarmu,  powoduje
przedostawanie  się  treści  żołądkowej  do  przełyku  i  w  rezultacie  jego  chemiczne  zapalenie.
Zaburzenie czynności dolnego zwieracza przełyku może związane być ze stanem zapalnym w jego
obrębie, a na podstawie własnych obserwacji uważam, że często jego przyczyną jest zakażenie
grzybicze. 
Objawem  refluksu  żołądkowo  –  przełykowego  jest  pieczenie  za  mostkiem,  ból  pozamostkowy,
ulewanie treści żołądkowej lub zwracanie pokarmów i odbijanie. Nieleczona choroba może dawać
poważne  powikłania,  w  tym  zwężenie  przełyku,  krwawienie  z  uszkodzonego  przełyku,  a  nawet

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

przyczynić się do rozwoju nowotworów. 

Grzybica jelit (candidosis ilei et colonis)
Jak  wspomniałem  wcześniej,  drożdżaki  chorobotwórcze  są  mniej  wrażliwe  na  działanie  kwasu
solnego  żołądka  niż  niechorobotwórcze  i  w  związku  z  tym  mogą  przedostać  się  poza  obręb
żołądka i kolonizować jelito cienkie i grube. 
Osłabienie  funkcjonowania  systemu  odpornościowego  ułatwia  zagnieżdżeniu  się  drożdżaków  w
jelitach  i  penetrację  ich  ściany  po  przekształceniu  się  w  grzyba.  Czynnikiem  sprzyjającym  temu
jest tzw. dysbioza - zaburzenie w składzie naturalnej flory bakteryjnej jelit. 

Bakterie  z  grupy  Lactobacillus  acidophilus  i  Bifidobacterium  bifidum  wydzielają  substancje  o
charakterze  antybiotyku,  których  działanie zapobiega  nadmiernemu  rozrostowi  drożdżaków.
Wyjałowienie  przewodu  pokarmowego  antybiotykiem  przeciwbakteryjnym  o  szerokim  spektrum
działania lub zmniejszenie liczby bakterii saprofitycznych i o dobroczynnym działaniu na organizm,
umożliwia rozrost drożdżaków. Ze zjawiskiem tym mamy do czynienia również w nabytym zespole
deficytu  immunologicznego  -  AIDS,  u  osób  z  granulocytopenią  oraz  z  rozległymi  oparzeniami
skóry.  Sprzyja  to  zakażeniom  uogólnionym,  które  często  kończą  się  masywną  infekcją
prowadzącą do śmierci. W przypadku grzybicy ogólnoustrojowej, może dojść do zajęcia nie tylko
jelit, ale każdego narządu wewnętrznego. 
Drożdżyca jest wstępnym objawem rozmnażania się drożdżaków w przewodzie pokarmowym i są
zaburzenia  trawienia  określane  jako  dyspeptyczne  –  nudności,  nieprzyjemny  zapach  z  ust,
burczenie, przelewania, gazy jelitowe, zaparcia lub biegunki, nieokreślone bóle brzucha i niekiedy
podostre  zapalenie  wyrostka  robaczkowego.  Biegunka  kojarzona  z  nadmiernym  rozwojem  flory
grzybiczej  jest  najczęściej  długotrwała,  wodnista  i  bezkrwawa.  Usta  u  chorych  są  spękane,
pojawia  się  suchość  i  pragnienie  picia  płynów.  Charakterystyczny  dla  obecności  toksyn
grzybiczych w organizmie jest metaliczny smak w ustach. Narasta rozdrażnienie oraz nieustająca
potrzeba jedzenia węglowodanów skrobiowych i słodyczy. Najczęściej z tymi objawami mamy do
czynienia  po  antybiotykoterapiach.  Dzięki  stosowaniu  probiotyków,  wzmocnieniu  systemu
odporności  preparatami  witaminowo  -  mineralnymi,  wymienione  objawy  te  mogą  ustąpić
całkowicie.
Zespoły  jelitowe  związane  z  grzybicą  Candida  mają  bogatą  symptomatologię.  Histopatologiczne
potwierdzenie  grzybicy  uzyskuje  się  zarówno  w  nieżytowych,  krwotoczno–martwiczych,
rzekomobłoniastych  oraz  martwiczych  przypadkach  zapalenia  jelita  cienkiego  i  grubego.
Rozpoznanie może zostać potwierdzone powtarzanymi badaniami mikologicznymi, serologicznymi
oraz  poprzedzone  wykluczeniem  innych  przyczyn  biegunki.  W  badaniu  kolonoskopowym  u
chorych  z  potwierdzoną  biegunką  grzybiczą  można  zaobserwować  białe  naloty  i  rumieniowato
zmienioną śluzówkę podobną do tej, która występuje w grzybicy przełyku. 

W przypadku, kiedy drożdżak napotka sprzyjające warunki do swojego rozwoju, w krótkim czasie
przeistoczy się w grzyba i wytworzy grzybnię, która rozrastając się, przerośnie całą powierzchnię
jelit  i  narządów  trawiennych  –  trzustki  i  wątroby.  Gromadzące  się  toksyny  drożdżaka  w  obrębie
trzustki,  zaburzają  jej  funkcje  wydzielania  soków  trawiennych  i  insuliny.  Objawem  tych  zaburzeń
są  kłopoty  związane  z  trawieniem  białek  i  tłuszczów  oraz  wahania  wysokości  stężenia  cukru  w
krwi, gdyż insulina bierze udział w transporcie glukozy do wnętrza komórek organizmu. Wzrost jej
ilości  w  krwi  przyczynia  się  do  obniżenia  stężenia  cukru  w  krwi.  O  tzw.  hipoglikemii,  która  jest
częstym zjawiskiem w infekcji drożdżakiem mówimy wtedy, kiedy stężenie cukru w krwi obniża się
poniżej  normy  i  osiąga  wartość  poniżej  60mg%.  Spada  poziom  energii  i  rozwija  się  tzw.  zespół
przewlekłego  zmęczenia  związany  z  brakiem  podstawowego  materiału  energetycznego  w
organizmie  jakim  jest  glukoza.  Obniża  się  zdolność  człowieka  do  wykonania  pracy  fizycznej  i
umysłowej. 

Zaburzenia funkcjonowania wątroby związane są z ograniczeniem jej wydolności w neutralizacji i
wydalania  normalnych  produktów  przemiany  materii  oraz  toksyn  wydzielanych  przez  organizm
grzyba. W wielu przypadkach, z powodu nagromadzenia się substancji toksycznych w organizmie,
dochodzi  nie  tylko  do  upośledzenia  funkcji  wątroby,  ale  następuje  uszkodzenie  jej  komórek.
Wzrasta  nieznacznie  poziom  transaminaz  i  bilirubiny.  Maleje  również  zdolność  wytwarzania  żółci
przez  wątrobę,  co  ma  swoje  odbicie  w  upośledzeniu  emulgacji  żółci  i  wtórnych  kłopotów
związanych z trawieniem tłuszczów przez trzustkę 

Zespół jelita drażliwego
(łac.  colon  irritabile  ,  ang.  IBS  -  Irritable  Bowel  Syndrom)  Co  mówi  o  przyczynach  rozwoju  tej

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

choroby  współczesna  naukowa  medycyna. Czynniki  wywołujące  tę  chorobę  nie  do  końca  są
jeszcze  poznane.  Rozważa  się  między  innymi  rolę  zaburzeń  motoryki  jelita,  wpływ  diety  -
nietolerancję laktozy, stosowanie diety wysokowęglowodanowej, zbyt małą w diecie ilość błonnika
roślinnego,  spożywanie  w  nadmiarze  sorbitolu,  fruktozy,  aspartamu.  Wystąpienie  objawów
choroby  bardzo  często  ma  związek  z  ciężkimi  przeżyciami  w  życiu  pacjenta.  Częściej  niż  inni
chorują osoby prowadzące nerwowy, stresujący tryb życia. U ponad połowy chorych stwierdza się
objawy depresji, niepokoju oraz hipochondrii. 

Nie  mogę  zrozumieć,  dlaczego  nie  bierze  się  pod  uwagę  infekcji  grzybiczej  jako  przyczyny
wystąpienia  tej  choroby,  powiązanej  najczęściej  z  objawami  nietolerancji  glutenu.  U  większości
osób  zebrany  wywiad  chorobowy,  badanie  lekarskie,  wykonane  posiewy  mikologiczne  kału
wykazują stan zaawansowanej grzybicy jelit. 

Do  najważniejszych  objawów  związanych  z  tą  chorobą  należą:  ból  brzucha,  zaparcia  stolca  lub
przewlekła  biegunka.  Zaburzenia  te  mogą  u  danego  chorego  występować  naprzemiennie  lub
jedno z nich może dominować w obrazie choroby. Ważnymi cechami charakterystycznymi Zespołu
jelita dwrażliweggo jest brak krwi w stolcu oraz ustępowanie jego objawów podczas snu. 

Postać zaparciowa
Głównym  objawem  tej  choroby  są  zaparcia  stolca  pojawiające  się  naprzemiennie  z  okresami
prawidłowego  oddawania  stolca,  napadami  bólów  o  charakterze  kolki,  często  występujących  w
okolicy okrężnicy. Bóle brzucha są zwykle zlokalizowane w lewym podbrzuszu, ale mogą pojawić
się  w  każdym  innym  miejscu  jamy  brzusznej,  mogą  być  stałe,  ostre,  tępe,  zazwyczaj  łagodnieją
przy ruchach jelit. Mogą występować wzdęcia, przelewania w jamie brzusznej, nudności i zgaga.
Spożycie posiłku może nasilić objawy. 

Postać biegunkowa
Postać  biegunkową  charakteryzuje  oddawanie  licznych  stolców  o  niewielkiej  objętości,  często  z
domieszką  śluzu,  prawie  natychmiast  po  zjedzeniu  posiłku.  Oprócz  tego  pacjenci  skarżą  się
często  na  uczucie  niepełnego  wypróżnienia  i  nagłe  parcie  na  stolec  z  koniecznością
pospiesznego wypróżnienia się. U większości chorych występują silne bóle brzucha, dokuczliwe
wzdęcia  i  częstsze  oddawanie  gazów.  Najczęściej  nasilają  się  po  jedzeniu,  a  łagodnieją  lub
ustępują po oddaniu stolca i gazów. Dolegliwości te nasilają się w ciągu dnia, w nocy łagodnieją.
Rano  chorego  budzi  nagła  potrzeba  oddania  stolca,  lub  pojawia  się  natychmiast  po  wstaniu  z
łóżka lub po posiłku. 

Grzybice układu oddechowego 

Grzybica tchawicy i oskrzeli
Postaci  tej  grzybicy  towarzyszy  kaszel,  krwioplucie  i  wykrztuszanie  śluzowej  galaretowanej
wydzieliny  często  podbarwionej  na  brązowo.  Rozpoznanie  tej  choroby  jest  możliwe  podczas
bronchoskopii,  kiedy  widoczne  są  białe  naloty  pokrywające  błonę  śluzową  tchawicy  i  oskrzeli.
Objawem  towarzyszącym  tej  chorobie  są  często  pleśniawki  jamy  ustnej.  W  przypadkach  nie
leczonych choroba ta może przejść na tkankę płucną. 

Grzybica płuc
Choroba  ta  powstaje  jako  następstwo  przejścia  grzybicy  z  oskrzeli  na  tkankę  płucną  lub  jest
następstwem posocznicy wywołanej komórkami drożdżaka. Grzybicy towarzyszy uporczywy suchy
kaszel,  wykrztuszanie  śluzowej  wydzieliny  często  podbarwionej  na  brązowo,  narastająca
duszność i gorączka. Chorzy są najczęściej w ciężkim stanie. Zmiany w obrazie radiologicznym są
rozsiane i przypominają gruźlicę prosówkową, mogą zajmować cały płat płuca. Pojawiać się mogą
w obszarze płuc pojedyncze ropnie. 

Grzybice układu moczowego 

Zapalenie grzybicze cewki moczowej (urethritis mycotica)
Objawy  chorobowe  grzybiczego  zapalenia  cewki  moczowej  nie  są  charakterystyczne  i  są  nimi:
pieczenie  i  bolesność  podczas  oddawania  moczu.  Rozpoznanie  stawia  się  na  podstawie
bezpośredniego  badania  mikroskopowego  wydzieliny  z  cewki  moczowej  oraz  posiewu
mikologicznego.  Zakażenie  cewki  moczowej  u  kobiet  występuje  częściej  niż  u  mężczyzn  z
przyczyny  anatomicznej  -  cewka  moczowa  jest  w  bezpośrednim  sąsiedztwie  zakażonej  grzybicą
pochwy. 

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

Grzybicze  zapalenie  pęcherza  moczowego  i  miedniczek  nerkowych  (cystopyelitis
mycotica)
Obraz  kliniczny  choroby,  podobnie  jak  w  innych  grzybicach  układu  moczowego  nie  jest
charakterystyczny. Rozpoznanie opiera się głównie na badaniu mikologicznym. 

Zapalenie grzybicze gruczołu krokowego (prostatitis mycotica)
Wystąpieniu  grzybiczego  zakażenia  gruczołu  krokowego  u  mężczyzn  sprzyja  założony  na  stałe
cewnik  moczowy  i  zaleganie  moczy  w  pęcherzu  moczowym.  Czynnikiem  infekcyjnym  może  być
drożdżak Candida albicans. Obawy stanu zapalnego nie są charakterystyczne, a grzyb Candida
jako przyczyna zakażenia nie jest najczęściej brany pod uwagę. Wykrycie drożdżaków (komórek
grzyba) w wydzielinie z gruczołu krokowego jest możliwe za pomocą badania mikroskopowego i
posiewu mikologicznego. 

Grzybicze schorzenia laryngologiczne 

Grzybicze zapalenie ucha środkowego
Grzybicze zapalenia ucha środkowego są rzadsze niż zewnętrznego. Są najczęściej powikłaniem
przewlekłego  bakteryjnego  zapalenia  ucha  wewnętrznego  lub  rozwijają  się  w  ranach
pooperacyjnych  w  1-  2  latach  po  wykonanym  zabiegu.  Głównym  objawem  jest  upośledzenie
słuchu  o  różnym  stopniu  nasilenia  połączone  z  szumem  w  uchu  i  obecnością  wydzieliny.  W
badaniu  przedmiotowym  zwykle  stwierdza  się  polipy  wyrastające  z  jamy  bębenkowej  oraz  obfitą
śluzowo – ropna wydzielinę. 

Grzybica jam nosa i zatok przynosowych (rhinitis et sinusitis mycotica)
Czynnikiem  etiologicznym  tych  schorzeń  jest  Candida  albicans,  C.  parapsilosis,  C.  krusi,  C.
tropicalis  i  C.  guilliermondii.  Objawy  choroby  dotyczą  głównie  zatok  szczękowych  i  są  nimi:
upośledzenie  drożności  nosa  najsilniejsze  w  godzinach  porannych,  stale  utrzymująca  się
cuchnąca wydzielina, poranny obrzęk twarzy, silne bóle głowy. 

Grzybica gardła (candidosis)
Czynnikami  etiologicznymi  tej  choroby  są  najczęściej  Candida  albicans,  C.  krusi,  C.  tropicalis.
Biorąc  pod  uwagę  przebieg  choroby  dzieli  się  ją  na  postać  ostrą  i  przewlekłą.  Postać  ostrą
cechuje  ból  gardła,  podwyższona  temperatura  ciała,  ogólne  osłabienie,  brak  łaknienia  i  suchy
kaszel. Migdałki podniebienne są powiększone, rozpulchnione, a na ich powierzchni widoczne są
drobne, punkcikowe, białokremowe lśniące naloty. Po ich mechanicznym usunięciu błona śluzowa
nie  krwawi.  Niekiedy  migdałki  podniebienne  pokrywa  gruby  jednolity  kożuch,  który  przy  próbie
oderwania go krwawi. Węzły chłonne podżuchwowe i szyjne są znacznie powiększone i bolesne. 
W  grzybicy  przewlekłej  gardła  objawem  charakterystycznym  jest  uczucie  przeszkody  w  gardle  i
stany  podgorączkowe.  Migdałki  w  badaniu  przedmiotowym  są  średniej  wielkości,  z  których  przy
ucisku wypływa treść ropna. Łuki podniebienne są przekrwione. Niekiedy węzły chłonne szyjne i
podżuchwowe są powiększone i bolesne. 

Grzybica krtani
Najczęściej  czynnikiem  etiologicznym  tej  choroby  jest  Candida  albicans.  Występuje  najczęściej
jako grzybica towarzysząca zmianom zlokalizowanym w oskrzelach. Objawami dominującymi jest
chrypka  często  prowadząca  do  bezgłosu  oraz  trudności  w  połykaniu.  Badaniem  przedmiotowym
stwierdza się na nagłośni i fałdach głosowych rozległe i grube tarczki o kolorze białożółtym. Wokół
nich błona śluzowa jest zmieniona zapalnie z ziarnistościami na jej powierzchni. 

Grzybicze zakażenia narządów rodnych u kobiet 

Czynniki  etiologiczne  Czynnikiem  etiologicznym  zakażenia  narządów  płciowych  jest  głównie
Candida albicans, a także C. tropicalis, C. kefyr, C. guilliermondii, C. glabrata, C. krusei i inne. 

Wiadomości ogólne
W  chwili  porodu  matka  przekazuje  swojemu  dziecku  –  dziewczynce,  szczepy  bakterii  z  grupy
Lactobacillus  acidophilus,  które  kolonizują  błonę  śluzową  pochwy  dziecka  wytwarzając  tzw.
odporność symbiotyczną. Jednakże zdarza się, że u matki występują zaburzenia w składzie flory
bakteryjnej  pochwy  i  nie  jest  w  stanie  przekazać  swojemu  dziecku  odpowiedniej  ilości  pałeczek
kwasu  mlekowego,  dzięki  czemu  podatne  jest  ono  na  zakażenia  bakteryjne  i  grzybicze.  Grzyby

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

Candida w pochwie u kobiet ciężarnych izoluje się w 50 – 90 % przypadków. Przyczyna tego jest
wzrost  ilości  gestagenów  (progesteronu),  związany  z  tym  wzrost  ilości  glikogenu  w  komórkach
nabłonka pochwy, przesunięcie pH wewnętrznego środowiska pochwy w kierunku zasadowym -
co sprzyja rozwojowi drożdżaków i przekształcenia się ich w organizm grzyba. 

W ostatnich latach obserwowany jest znaczny wzrost liczby zachorowań u kobiet i przyjmuje się,
że obecnie co czwarte zakażenie narządów płciowych jest spowodowane zakażeniem grzybiczym.
Najwięcej  zachorowań  notuje  się  wśród  kobiet  między  16  a  30  rokiem  życia.  Zdecydowanie
najczęściej grzybica dotyka kobiety – 60% wszystkich zachorowań, w znacznie mniejszym stopniu
mężczyzn - 20% oraz dziewczynki i chłopców (razem) - 20%. 

Do niedawna uważano, że drożdżaki stanowią część naturalnej fizjologicznej mikroflory pochwy i
dopiero  ich  nadmierny  rozwój  powoduje  wystąpienie  schorzenia.  Ich  obecność  w  pochwie
stwierdza  się  u  10  -  40%  kobiet.  Obecnie  naukowcy  twierdzą,  że  obecność  komórek  grzyba
(drożdżaków)  może  świadczyć  o  potencjalnej  możliwości  zakażenia,  a  ich  obecność  jest  na  tyle
groźna,  że  wymaga  profilaktycznego  stosowania  pałeczek  kwasu  mlekowego  aplikowanych
dopochwowo. 

Wpływ odmienności regulacji hormonalnej płci na częstotliwość zachorowań grzybiczych
Amerykańscy  lekarze  w  latach  80  ubiegłego  wieku  zauważyli  różnicę  częstości  występowania
zakażenia  grzybiczego  między  kobietami  i  mężczyznami  i  powiązali  ten  fakt  z  odmiennością
regulacji  hormonalnej  płci  Większą  zachorowalność  wśród  kobiet  należy  rozpatrywać  w  kilku
różnych  aspektach  i  zastanowić  się  nad  tego  przyczyną.  Czy  ma  to  związek  z  nadużywaniem
przez nie antybiotyków? Niepotwierdzone dowody sugerują, że w istocie tak nie jest. Otóż kobiety
bardziej unikają antybiotyków niż mężczyźni, zdając sobie z tego sprawę, że po ich zażyciu może
pojawić się grzybica pochwy. 

Podstawowej  przyczyny  infekcji  należy  szukać  we  wzajemnej  relacji  jaka  zachodzi  między
hormonami  płciowymi  w  fazie  cyklu  miesięcznego,  czego  odzwierciedleniem  są  zmiany  fizyczne,
jakie  zachodzą  w  organizmie  kobiety  w  czasie  jego  trwania.  Wzajemna  równowaga  między
estrogenem a progesteronem ma podstawowe znaczenie w utrzymaniu równowagi hormonalnej i
stabilizacji  wewnętrznej  organizmu  kobiety.  Czynnikiem  zabezpieczającym  przed  rozwojem
grzybicy jest fizjologicznie wysoka kwasowość pochwy, która w prawidłowych warunkach wynosi
pH 3,5 - 4,5. Taka kwasowość uniemożliwia rozwój mikroorganizmów chorobotwórczych, bowiem
większość z nich zaczyna rozmnażać się przy pH ponad 4,0; rzęsistki przy pH 5 - 6; zaś drożdżaki
i pałeczki Escherichia Coli dopiero przy pH 5,8 - 7,8. 

Wewnętrzna  kwasowość  pochwy  jest  utrzymywana  na  stałym  poziomie  przez  pałeczki  kwasu
mlekowego  Lactobacillus  acidophilus,  stanowiące  jej  naturalną  florę  bakteryjną.  Do  swojego
rozmnażanie  potrzebują  glikogenu  zmagazynowanego  w  komórkach  nabłonka  pochwy.
Końcowym  produktem  ich  przemiany  materii  jest  wydzielany  kwas  mlekowy  utrzymujący
wewnętrzne  kwaśne  pH  środowiska  wewnętrznego  pochwy  na  stabilnym  poziomie.  W  drugiej
fazie  cyklu  miesięcznego,  aż  do  pojawienia  się  menstruacji,  wzrasta  poziom  hormonu  –
progesteronu,  który  zwiększa  zasoby  glikogenu  w  komórkach  nabłonka  pochwy.  Jedna
cząsteczka glikogenu składa się z pięciu cząsteczek glukozy, a ta jest materiałem energetycznym
dla  rozmnażających  się  bakterii  kwasu  mlekowego.  Wraz  ze  wzrostem  ich  ilości,  wzrasta  ilość
produkowanego  przez  nie  kwasu  mlekowego,  dzięki  czemu  wzrasta  kwasowość  pochwy,
stanowiąc  naturalną  barierę  ochronna  przed  infekcjami  bakteryjnymi  w  okresie  menstruacji.  W
przypadku rozwoju infekcji grzybiczej, glikogen zmagazynowany w nabłonku pochwy wykorzystują
do  swojego  rozwoju  przede  wszystkim  komórki  grzyba  (drożdżaki),  a  nie  pałeczki  kwasu
mlekowego.  W  związku  z  tym  wielokrotnie  zaobserwowałem  u  kobiet  w  drugiej  fazie  cyklu
miesięcznego, i tuż przed menstruacją, nasilenie objawów chorobowych związanych z zakażeniem
grzybiczym. 

Należy wziąć też pod uwagę możliwość wystąpienia infekcji grzybiczej, jako wynik leczenia infekcji
antybiotykiem  przeciwbakteryjnym,  gdyż  ujemnym  skutkiem  jego  działania  może  być  zniszczenie
naturalnej  flory  bakteryjnej  jelit  i  pochwy.  Zmniejszona  liczba  pałeczek  bakterii  Lactobacillus
acidophilus  nie  jest  w  stanie  wyprodukować  wystarczającej  ilości  kwasu  mlekowego,  i  z  tego
powodu  kwasowość  pochwy  zmienia  się  w  kierunku  zasadowym,  co  sprzyja  rozwojowi  infekcji
grzybiczej. 

Objawy choroby

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

Stopień  nasilenia  objawów  choroby  jest  wynikiem  interakcji  jaka  zachodzi  między  organizmem
gospodarza  a  komórkami  grzyba.  U  około  30%  kobiet  zakażeniu  nie  towarzyszą  objawy  stanu
zapalnego  lub  są  tak  dyskretnie  wyrażone.  Zakażone  kobiety  odczuwają  jedynie  lekki  świąd  w
okolicy  ujścia  zewnętrznego  pochwy,  zwłaszcza  przed  miesiączką  i  nieświadome  zagrożenia
stanowić mogą źródło zakażenia dla swojego partnera. Schorzenie często ma przebieg ostry lub
przewlekły i nawrotowy z okresami poprawy i pogorszenia. Objawy grzybicy zwykle rozwijają się
szybko  i  gwałtownie,  czemu  towarzyszy  ból,  świąd  i  pieczenie  w  obrębie  pochwy,  które  często
nasilają  się  po  stosunku  płciowym.  Błony  śluzowe  pochwy  i  sromu  są  obrzęknięte  i
zaczerwienione,  a  na  ścianach  pochwy  zwykle  widoczne  są  punktowe,  rozsiane  białe  serowate
naloty.  Równocześnie  pojawiają  się  piekące,  gęste  i  serowate  upławy  przypominające  ścięte
mleko,  lub  rzadkie  i  wodniste.  Objawom  tym  towarzyszy  ból  i  pieczenie  przy  oddawaniu  moczu
oraz ból podczas stosunków płciowych. Zakażenie przechodzi często ze śluzówek na skórę warg
sromowych, 

uda, 

krocze, 

pępek, 

pachwiny, 

okolice 

podsutkowe 

oraz 

przestrzeń

międzypośladkową wywołując obrzęk tkanek i nieprzyjemne objawy pieczenia i świądu. Ma zwykle
charakter typowego wyprzenia grzybiczego, często z krostkowymi wykwitami na obrzeżach stanu
zapalnego.  Oprócz  pochwy  zaatakowane  chorobą  mogą  być  również:  szyjka  macicy,  gruczoł
przedsionkowy,  pęcherz  i  cewka  moczowa.  Przewlekająca  się  grzybica  sprzyja  powstaniu
nadżerki szyjki macicy i pochwy, niosące zagrożenie rozwojem komórek nowotworowych. 

Nierzadko pierwotnym źródłem choroby jest zakażone jelito grube, a objawy grzybicy pochwy są
jedynie  wynikiem  przerastania  strzępkami  grzybni  narządu  rodnego.  Uważam,  to  za  jedną  z
przyczyn  braku  skuteczności  leczenia  nawrotowych  zakażeń  grzybiczych  pochwy.  Podobne
zjawisko występuje również w przypadku zapalenia pęcherza moczowego, kiedy strzępki grzybni
przerastają  jego  ścianę  ze  strony  pochwy  lub  jelita  grubego,  wywołując  stan  zapalny  i
dolegliwości 

bólowe. 

Zatem 

likwidowanie 

objawów 

zapalenia 

pochwy 

preparatami

przeciwgrzybiczymi  działającymi  miejscowo  jest  z  tego  powodu  często  nieskuteczne,  przynosząc
jedynie krótkotrwałą ulgę. 

Uwagi dotyczące leczenia
Leczenie  grzybiczych  zakażeń  narządu  rodnego  wymaga  dobrej  znajomości  i  zrozumienia
patofizjologii  poszczególnych  objawów.  Istotne  jest  zwłaszcza  zebranie  dokładnego  wywiadu
przed  wdrożeniem  jakiegokolwiek  postępowania  terapeutycznego.  Często  jedynym  dowodem
istnienia grzybicy pochwy u kobiety jest wystąpienie tej infekcji u partnera seksualnego. W terapii
grzybicy narządów płciowych powinno się leczyć jednocześnie obydwoje partnerów, bez względu
na  to,  który  z  nich  zachorował  pierwszy  i  jakie  było  źródło  zakażenia.  Lekarz  powinien  zawsze
brać  pod  uwagę  możliwość  nakładania  się  schorzeń,  które  dają  podobne  objawy.  Przed
podjęciem  terapii  powinien  wykluczyć  nierzeżączkowe  zakażenie  bakteryjne,  rzęsistkowicę,
rzeżączkę, opryszczkę czy kłykciny kończyste. 

Grzybice  są  groźne,  uciążliwe  i  trudno  poddają  się  stosowanemu  leczeniu.  Mają  tendencję  do
nawrotów  i  przechodzenia  w  stan  przewlekły.  Używanie  do  higieny  intymnej  dobrych  środków
myjących  o  kwaśnym  pH,  łagodzi  objawy  związane  z  zakażeniem  grzybiczym,  pomaga  w  ich
leczeniu oraz zapobiega dalszemu rozwojowi infekcji grzybiczej poprzez utrzymanie kwaśnego pH
tej  okolicy.  Zwykłe  mydło  nie  ma  tych  właściwości,  ponieważ  ma  odczyn  zasadowy.  Duże
znaczenie w profilaktyce ma również noszenie przewiewnej, bawełnianej bielizny. 

Uważam, że podstawowym warunkiem rozpoczęcia leczenia grzybicy u kobiety jest rezygnacja z
hormonalnych  preparatów  antykoncepcyjnych  oraz  syntetycznych  hormonów  stosowanych  w
okresie  przedmenopauzalnym  i  w  menopauzie.  Alternatywą  dla  chemicznych  preparatów
hormonalnych mogą być leki homeopatyczne. 

Grzybicze zakażenia narządów płciowych u mężczyzn
Do  wystąpienia  zakażenia  grzybiczego  narządów  płciowych  u  mężczyzn  dochodzi  podczas
stosunku  płciowego  z  zakażoną  partnerką.  Skłonni  do  zakażenia  są  mężczyźni  chorujący  na
cukrzycę  oraz  stosujący  przewlekłą  antybiotykoterapię.  W  wielu  wypadkach  zakażenie  nie  daje
jakichkolwiek  dolegliwości,  jednak  mężczyźni  stają  się  nosicielami  drożdżaka  Candida  (komórek
grzyba),  który  zakaża  gruczoł  prostaty,  skórę  narządów  płciowych  i  napletka.  Podczas  stosunku
płciowego  i  ejekulacji,  kontakt  z zakażonym nasieniem, mężczyzny może spowodować zarażenia
partnerki.  Inną  przyczyna  infekcji  może  być  tylko  bezpośredni  kontakt  fizyczny  z  zakażonym
partnerem i sprzyjają temu mikrourazy błon śluzowych czy skóry. 

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

Typowymi  objawami  zakażenia  grzybem  Candida  są  białe  naloty  na  żołędzi,  połączone  ze
świądem  oraz  nieprzyjemnym  pieczeniem,  zaczerwienienie  skóry  prącia,  śluzówki  żołędzi  i
napletka.  Pojawić  się  też  mogą  rumieniowo  -  złuszczające  ogniska  stanu  zapalnego,  nadżerki,
wykwity  satelitarne  na  obwodzie  zaczerwienienia.  W  związku  ze  stanem  zapalnym  istnieje
możliwość  pojawienia  się  stulejki.  U  wielu  mężczyzn,  zakażenie  prostaty  wywołuje  jej  stan
zapalny,  powiększenie  i  przykre  dolegliwości  bólowe  pod  postacią  bolesnego  parcia  na  mocz,
częstego oddawania moczu, pieczenia w cewce moczowej podczas oddawania moczu oraz bólu
podczas ejekulacji. 

Zakażenie grzybicze przyczyną bezpłodności
Bardzo często infekcja grzybicza jest przyczyną bezpłodności zarówno kobiet, jak i mężczyzn. W
wielu  przypadkach  jest  także  przyczyną  poronień  i  problemów  z  donoszeniem  ciąży.  W
korzystnych  dla  siebie  warunkach  grzyb  wytwarza  żeński  hormon  płciowy  17-beta-estradiol.
Skutkiem jego działania na organizm jest nadmierny rozwój piersi u dziewczynek, zaburzenia cyklu
menstruacyjnego  u  kobiet.  Obserwuje  się  też  u  kobiet  wzrost  ilości  wydzielanej  prolaktyny  -
hormonu  produkowanego  przez  przedni  płat  przysadki  mózgowej  utrzymujący  funkcjonowanie
ciałka żółtego jajnika oraz zapoczątkowujący i podtrzymujący laktację. U mężczyzn obserwuje się
spadek ilości i żywotności plemników w nasieniu oraz ginekomastię - rozrost tkanki gruczołowej
piersi. 

Alergie i ich związek z zakażeniami grzybem Candida
Alergie  na  pleśnie  czy  inne  grzyby  mają  ścisły  związek  z  infekcją  grzybiczą,  ze  względu  na
krzyżowe  reakcje  alergiczne.  Zjawisko  to  wynika  z  podobieństwa  budowy  chemicznej  struktury
organicznej  jednych  i  drugich.  Grzyby  stanowią  jedną  z  podstawowych  grup  alergenów
inhalacyjnych.  Niewielkie  rozmiary  zarodników  grzybów,  nie  przekraczające  najczęściej  10
mikronów, pozwalają na głęboką penetrację układu oddechowego. 

Organizm  broniąc  się  przed  inwazją  grzyba  wytwarza  swoiste  przeciwciała  klasy  IGE,  a
odpowiedzią organizmu na kontakt z zarodnikami pleśni innych grzybów zawartych w powietrzu i
otoczeniu  jest  reakcja  alergiczna,  która  swoją  symptomatologią  przypomina  pyłkowicę.
Dominującym  objawem  tej  choroby  jest  blokada  i  obrzęk  przewodów  nosowych,  czemu
towarzyszą objawy ze strony oczu – łzawienia i przekrwienia spojówek. Bezpośredni kontakt skóry
z komórkami pleśni owocuje pojawieniem się wysypek skórnych. Niekiedy reakcja organizmu jest
niezwykle  burzliwa  i  silna  prowadząc  do  obrzęku  błony  śluzowej  oskrzeli,  oskrzelików  i
pęcherzyków płucnych, a nawet objawić się może napadem astmy oskrzelowej. Większość osób
wykazujących nadwrażliwość na tą grupę alergenów inhalacyjnych prezentuje objawy całoroczne,
z okresami sezonowych zaostrzeń. 

Dawniej  sądzono,  że  alergiczne  zmiany  zapalne  błony  śluzowej  przewodu  pokarmowego  były
pierwotne, a rozwój zakażenia grzybiczego przewodu pokarmowego zjawiskiem wtórnym. Obecnie
sądzi się inaczej. U wielu osób wyleczonych z grzybicy antybiotykami przeciwgrzybicznymi objawy
alergii  i  wysoki  poziom  przeciwciał  utrzymują  się  nadal  i  zjawisko  to  wynika  z  krzyżowej  reakcji
alergicznej na zarodniki grzybów pleśniowych.

Po  rozpoznaniu  u  pacjenta  jakichkolwiek  objawów  alergii,  przewlekłych  chorób  oskrzeli,  astmy
oskrzelowej,  zalecam  wykonanie  badań  diagnostycznych  mających  na  celu  potwierdzenie  lub
wykluczenie  infekcji  grzybiczej.  Należy  wykonać  posiew  mikologiczny  kału  na  grzyby,  wymazy
bakteriologiczne z nosa i gardła w kierunku gronkowca i paciorkowca, badanie kału na obecność
pasożytów oraz wykonanie próby plasterkowej mającej na celu wykrycie jaj owsików. Posiew kału
na grzyby jest badaniem ilościowym, gdzie maksymalny wynik oznacza się czterema plusami lub
w sposób opisowy - brak wzrostu, wzrost - mierny, średnio obfity i obfity. 

Grzybice u dzieci

Grzybice zewnętrzne

Pleśniawki (soor)
Jest to ostre zapalenie jamy ustnej, które powinno być zakwalikowane do grzybic wewnętrznych.
Zmiany  przeważnie  pojawiające  się  u  noworodków  zakażonych  podczas  porodu  grzybami
Candida,  pochodzącymi  z  narządów  rodnych  matki.  Pierwsze  objawy  choroby  pojawiają  się
dopiero po kilku dniach od zakażenia i zajmują podniebienie, policzki, dziąsła i język. W obrębie
błony  śluzowej  jamy  ustnej,  gardła  i na  języku  pojawiają  się  białoszare  i  powierzchowne  naloty

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

przypominające  zsiadłe  mleko.  W  cięższych  przypadkach  zmiany  mogą  przechodzić  na  przełyk
utrudniając  połykanie,  powodować  chrypkę,  a  nawet  na  oskrzela  utrudniając  oddychanie.
Pieluszkowe zapalenie skóry
Jest  postacią  zapalenia  skóry  spowodowaną  jej  podrażnieniem,  które  często  ulega  wtórnemu
zainfekowaniu - najczęściej grzybem Candida albicans. 

Grzybice ogólnoustrojowe u dzieci 

Grzybica u dzieci donoszonych i urodzonych o czasie
U dzieci urodzonych o czasie i z normalną wagą, sygnałem alarmowym zakażenia są tzw. atopowe
(niewiadomego pochodzenia) zapalenia skóry oraz pleśniawki w jamie ustnej. Ściana jelit małego
dziecka  jest  niedojrzała  biologicznie,  a  tym  samym  nieszczelna.  Fizjologicznie  umożliwia
przenikanie przeciwciał zawartych w mleku matki do organizmu dziecka i jest na tyle szczelna, że
chroni  jego  organizm  przed  patogenami.  Ochrona  ta  może  okazać  się  jednak  niewystarczająca
przed rozwojem się gzybicy Candida. 
Noworodek  niekiedy  ulega  nim  zakażeniu  w  łonie  matki,  ale  najczęściej  do  infekcji  dochodzi  w
czasie  porodu.  Objawy  jakie  zauważa  się,  są  w  początkowym  okresie  łagodne  i  najczęściej
związane z obecnością pleśniawek w obrębie jamy ustnej. W późniejszym okresie obserwuje się
słabszy przyrost masy ciała, wzdęcia, kolki jelitowe, częstsze oddawanie cuchnących stolców. Na
skórze  pojawiają  się  wykwity  krostkowie  i  grudkowe,  wyprzenia  zapalne  w  obrębie  pachwin,
zaczerwienienie  i  podrażnienie  skóry  w  okolicy  odbytu.  Rodzice  zaniepokojeni  są  stanem
psychicznym  swoich  dzieci  -  rozdrażnieniem,  niepokojem,  trudnością  w  zasypianiu  i  częstym
wybudzaniem się ze snu. Spada odporność organizmu dzieci podatne są na infekcje bakteryjne i
wirusowe.  Podawanie  antybiotyku  z  powodu  wystąpienia  tych  zakażeń,  zaostrza  wymienione
wyżej objawy. 
Po wprowadzeniu do diety mleka krowiego czy innego obcogatunkowego białka, pojawić się może
skumulowana reakcja alergiczna organizmu na to białko oraz na substancje organiczne zawarte w
grzybni Candida (i jego zarodnikach), który zainfekował organizm. Do jej uaktywnienia przyczynia
się stan zapalny wywołany zakażeniem i związany z tym wzrost przepuszczalności błony śluzowej
jelit  dla  związków  organicznych  mających  charakter  alergenów.  Objawy  alergii  związane  z  tym
stanem  nazywane  są  atopowym  zapaleniem  skóry  (niewiadomego  pochodzenia),  pokrzywką,
stanem  skurczowym  mięśniówki  oskrzeli,  obturacyjnym  zapaleniem  oskrzeli  (oskrzela
zablokowane  dużą  ilością  lepkiej  śluzowej  wydzieliny).  Język  jest  najczęściej  obłożony  białym
nalotem, może pojawić się świąd i zaczerwienienie w okolicy odbytu, oraz możliwość pojawienia
się odczynów alergicznych na składniki organiczne i nieorganiczne, w tym dym tytoniowy. 

Grzybicze zakażenia układu moczowego u noworodków i niemowląt
Grzybicze zakażenia układu moczowego zagrażające życiu, występują najczęściej u noworodków i
niemowląt w przypadku wcześniactwa oraz urodzonych z niską wagą urodzeniową. Ich pojawieniu
się  sprzyja  stosowanie  antybiotyków  o  szerokim  spektrum  działania,  cewników  naczyniowych,
cewników  założonych  na  stałe  do  pęcherza  moczowego,  przedłużona  intubacja,  żywienie
pozajelitowe.  Trudności  w  diagnostyce  tych  chorób  wynikają  z  braku  charakterystycznych
objawów  w  badaniach  obrazowych.  Skąpomocz  lub  zatrzymanie  moczu  mogą  być  pierwszymi
objawami rozwoju zakażenia grzybiczego w obrębie nerek. 
Grzybicze zakażenia układu moczowego (jako zakażenia narządowe), zalicza się do grupy grzybic
głębokich. Może być egzogenne - rozwijające się w wyniku zakażenia grzybami z zewnątrz przez
założony na stałe cewnik moczowy i endogenne (krwiopochodne) - wywoływane przez drożdżaki
saprofityczne przybierające formę inwazyjną. 

Niewątpliwym dowodem zakażenia jest stwierdzenie w materiale pobranym od pacjenta obecności
komórek drożdżaka. 

Autyzm u dzieci 

Przyczyny rozwoju autyzmu u dzieci
Wydaje się prawdopodobne, że znaczna liczba dzieci, u których stwierdzono autyzm, padła ofiarą
infekcji grzybiczej. Według amerykańskich danych przyczyną rozwoju autyzmu u około 5 - 10 %
dzieci  była  infekcja  grzybem  Candida  albicans,  a  do  rozwoju  tego  zakażenia  przyczyniło  się
obniżenie  odporności  organizmu  spowodowane  infekcją  bakteryjną  leczoną  antybiotykiem  lub
innymi  preparatami  farmaceutycznymi,  narażenie  na  promienie  roentgena  w  diagnostyce
radiologicznej  lub  kontakt  z  substancjami  toksycznymi.  Aktualny  stan  wiedzy  nie  pozwala

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

jednoznacznie  określić,  czy  w  znanych  przypadkach  grzybica  była  pierwotną  i  jedyną  przyczyną
autyzmu.  W  przypadku  rozpoznania  tej  choroby  należy  rozpocząć  leczenie  pod  kontrolą
doświadczonego lekarza. 

Uważam,  że  gdyby  zakażenie  było  wcześnie  wykryte  i  podjęte  byłyby  działania  lecznicze,
symptomy tej choroby można byłoby ograniczyć w znacznym stopniu. Istnieje wiele dowodów na
to,  że  grzyb  Candida  może  spowodować  autyzm  i  zaostrzyć  wiele  problemów  zdrowotnych,
zwłaszcza  u  tych  osób,  u  których  choroba  pojawiła  się  późno.  Nie  wyleczona  grzybica  u  matki,
która uległa zakażeniu przed zajściem w ciążę lub w jej trakcie, może być podstawową przyczyną
rozwoju autyzmu u nowo narodzonego dziecka. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że przyczyną
wystąpienia objawów tej choroby mogą to być objawy skumulowania w organizmie dziecka toksyn
przyswojonych  w  okresie  życia  płodowego  od  zakażonej  matki  oraz  wyprodukowanych  przez
grzyba w swoim organizmie 

Wiele  dzieci  z  autyzmem  wykazuje  objawy  zatrucia  metalami  ciężkimi,  a  szczególnie  rtęcią  i  są
nimi  zaburzenia  mowy  i  jej  rozumienia,  zaburzenia  słuchu,  nadwrażliwość  na  dźwięki  i  dotyk,
zaburzenia myślenia, niepokój i drętwienie ciała. Wzrost ilości zachorowań na autyzm, może być
związany  z  leczeniem  stomatologicznym.  Wypełnienia  ubytków  zębów  u  dzieci  wykonuje  się
często  amalgamatem  -  związkiem  rtęci.  Niektórzy  uważają,  że  źródłem  rtęci  w  organizmie  są
szczepionki, ale nie zostało to naukowo udowodnione. Istnieją testy na określenie zawartości rtęci
w organizmie, takie jak badanie krwi i analiza pierwiastkowa włosów. Należy jednak pamiętać, że
w  wypadku  dzieci  autystycznych,  pojawienie  się  symptomów  choroby  może  nie  wynikać  z
długotrwałej ekspozycję na rtęć, ale z wadliwego funkcjonowania metalotioneiny. Przypuszcza się,
że  rtęć  w  wieku  niemowlęcym  wiąże  się  mocno  z  tkankami  organów  wewnętrznych,  głównie
mózgu i jako taka nie jest wykrywalna przez analizę krwi i włosów. Wysoki poziom ołowiu, miedzi,
arszeniku, antymonu i aluminium może wywoływać objawy podobne do zatrucia rtęcią. 

Objawy choroby
W typowym przypadku choroby dziecko rozwija się zupełnie normalnie pod względem fizycznym i
psychicznym  do  18  -  24  miesiąca  życia.  Pojawia  się  mowa,  wykazuje  normalny  poziom
zainteresowania rodziną i otoczeniem. Następnie dochodzi do zachorowania na banalną infekcję
bakteryjną czy wirusową, którą leczy się antybiotykiem o szerokim spektrum działania. Niszczy on
nie tylko mikroby, dzięki którym doszło do rozwoju choroby, ale również bakterie zagnieżdżone w
jelicie  grubym  o  dobroczynnym  działaniu  na  organizm,  jak  Lactobacillus  acidophilus  i
Bifidobacterium  bifidus  Już  w  trakcie  leczenia,  bądź  po  jego  zakończeniu,  pojawiają  się  objawy
przypominające  zaburzenia  trawienia  -  bóle  brzucha,  wzdęcia,  nudności,  wymioty,  gazy,
przelewania w jelitach, biegunka lub zaparcia stolca. Lekarz informuje wówczas rodziców, że są to
objawy nietolerancji antybiotyku, bądź uboczne skutki jego stosowania. 
Drożdżaki bardziej inwazyjne niż bakterie, mające lepsze własności adaptacyjne do środowiska,
wypierają je krótkim czasie, i same zagnieżdżają się w obrębie jelit. W krótkim czasie zmneniają
swą formę rozmnażania na płciową, kiełkują i wytwarzając grzybnię, przekształcają się w grzyba. 
Rzadko zwraca się uwagę na to, aby w trakcie antybiotykoterapii i po jej zakończeniu, włączyć do
diety  jako  jej  uzupełnienie  bakterie  probiotyczne.  Przyklejają  się  one  do  ścian  jelit,  zapobiegają
zagnieżdżeniu i rozmnażaniu się w ich obrębie drożdżaków. 

Wkrótce potem pojawiają się złowieszcze zamiany. Zatrzymuje się rozwój mowy, zaczyna zanikać
zdolność mówienia i z czasem dziecko zupełnie przestaje komunikować się z otoczeniem. W ciągu
kilku  najbliższych  tygodni  lub  miesięcy  dziecko  przestaje  reagować  na  bodźce  zewnętrzne,  traci
zainteresowanie  rodzicami  i  otoczeniem.  Zatroskani  rodzice  szukając  pomocy  u  specjalistów
dowiadują się, że ich dziecko cierpi na autyzm. 

Wpływ odżywiania na stan zdrowia dziecka autystycznego
Często  spotykaną  dolegliwością  w  autyzmie  jest  tzw.  zespół  nieszczelnego  jelita  (cieknącego
jelita).  W  wyniku  uszkodzenia  błony  śluzowej  jelit  przez  grzybnię,  przedostają  się  do  krwiobiegu
alergeny  o  strukturze  glikoproteidów  (połączenie  białka  z  cukrami)  oraz  substancje  chemiczne.
Odpowiedzią  organizmu  na  ich  obecność  jest  reakcja  alergiczna.  Uważa  się,  że  wytworzone
przeciwciała skierowane przeciwko tym antygenom, niespecyficznie uszkadzają komórki systemu
odporności organizmu. U dzieci z autyzmem występują zaburzenia w wytwarzaniu limfocytów typu
T  (przewaga  TH2  i  niedobór  TH1).  Pojawiają  się  również  przeciwciała  skierowane  przeciw
osłonce  mielinowej  komórek  nerwowych  mózgu  i  nerwów  obwodowych.  Często  występują  też
zaburzenia funkcjonowania trzustki w wydzielaniu enzymów trawiennych i związane z tym kłopoty
z  trawieniem  białek  i  tłuszczów.  Z  powodu  niekompletnego  trawienia  białka,  niestrawione  ich

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

drobniejsze  elementy  (peptydy)  wchłaniają  się  w  jelitach  i  przedostają  do  krwiobiegu  zakłócając
pracę  układu  nerwowego.  Peptydy  te  mając  strukturę  opiatów  -  znane  jako  kazeinomorfiny  ,
wywołują podobne reakcje organizmu jak przy zatruciu morfiną. Podobne efekty powoduje gluten
z pszenicy i innych zbóż i w tym wypadku powstałe peptydy nazywają się glutenomorfinami. 

Zaobserwowano, że dzieci, u których objawy autyzmu wystąpiły wcześnie, mogą mieć problem z
trawieniem kazeiny, a u których wystąpiły około drugiego roku życia - z glutenem. Niektóre dzieci
mogą  mieć  problem  z trawieniem  obydwu  składników  pokarmowych.  Objawy  choroby  może
pogłębić  niedobór  w  organizmie  pierwiastków  i  witamin  spowodowany  ograniczeniami
dietetycznymi,  a  także  skłonnością  do  wybiórczego  odżywiania  się  i  ograniczania  jadłospisu  do
kilku  potraw.  Niedobory  związków  mineralnych  najczęściej  dotyczą  cynku,  magnezu,  selenu,
chromu, oraz z witamin - C, B6, B12, A, E i kwasu foliowego. Pierwiastki te i witaminy wchodzą w
skład  enzymów  biorących  udział  w  ochronie  organizmu  przed  działaniem  wolnych  rodników,
neutralizujących i usuwających substancje toksyczne. 

W  praktyce  polecane  jest  stosowanie  diety  bezglutenowej  i  bezmlecznej,  która  jak  donoszą
rodzice  okazuje  się  przynosić  pozytywne  efekty  w  około  60%  przypadków.  Dowiedziono,  że
wyłączenie z diety kazeiny, które stanowi 2,8% wartości wagowej mleka krowiego oraz glutenu -
białka  zbóż,  poprawia  stan  ogólny  chorego  oraz  jego  zdolności  poznawcze.  Początkowo  efekty
diety  eliminującej  te  składniki  pokarmowe  z  pożywienia  mogą  być  negatywne  i  objawiać  się
dolegliwościami,  a  do  typowych  należą  bóle  żołądka,  niepokój  i  ospałość.  Doświadczenie
sugeruje,  że  są  to  oznaki  wskazujące  na  dobrą  reakcję  organizmu,  gdyż  wywoływać  ją  może
proces usuwania toksyn z narządów wewnętrznych oraz ich krótkotrwała kumulacja w krwiobiegu.
Po  ich  wydaleniu  z  organizmu,  w  stosunkowo  krótkim  czasie  poprawia  się  kontakt  z  rodzicami  i
otoczeniem, koordynacja wzrokowo – ruchowa i czynności poznawcze. 

Ludzie  chorujący  na  autyzm,  poddani  leczeniu  przeciwgrzybiczemu  bardzo  dobrze  reagowali  na
leki  i  uzyskiwano  znaczącą  poprawę  w  ich  stanie  zdrowia.  Poprawiał  się  kontakt  wzrokowy,
funkcja  mowy,  koncentracja  uwagi.  Zaobserwowano  w  trakcie  powrotu  do  zdrowia  znaczne
zmniejszenie ilości kwasów organicznych wydalanych z moczem oraz pogorszenie stanu zdrowia
na  początku  kuracji.  Jest  to  związane  z  masywnym  uwalnianiem  się  toksyn  z  zniszczonego
organizmu  grzyba  i  ich  wpływu  na  funkcje  organizmu.  Poprawa  następuje  po  wydaleniu  ich  w
naturalny  sposób  przez  organizm.  Przyśpieszenie  tempa  usuwania  toksyn  może  nastąpić  w
wyniku  picia  większej  ilości  wody  uzyskanej  z  filtra  o  odwróconej  osmozie,  bądź  wody
niskomineralizowanej. 

Leczenie

Stosowanie  odpowiedniej  diety  jest  jednym  z  najważniejszych  elementów leczenia
autyzmu. 

Wszystkie  drożdżaki  odżywiają  się  glukozą  ze  strawionego  cukru  i  produktów  skrobiowych.
Zatem,  aby  nie  prowokować  ich  do  nadmiernego  rozmnażania,  zachodzi  konieczność
zastosowania  diety  z  ograniczeniem  ilości  spożywanych  węglowodanów.  Należy  bezwzględnie
wykluczyć  z  niej  cukier,  słodycze,  miód,  owoce,  ciasta  itp.  Ze  względu  na  specyfikę  choroby
poleca  się  całkowicie  wyeliminować  z  diety  mleko  i  wszelkie  jego  przetwory  oraz  te,  które
zawierające  gluten,  a  więc  produkty  z  pszenicy,  żyta,  jęczmienia  i  owsa.  Nie  zaleca  się  również
jedzenia  kiszonych  ogórków  i  kapusty,  sera  tofu  -poddanych  procesowi  fermentacji,  gdyż  mogą
zawierać  domieszkę  pleśni.  Produkty  spożywcze  powinny  być  świeże  i  najlepiej  pochodzić  z
upraw ekologicznych. 
Można spożywać w niewielkich ilościach kukurydzę, ryż brązowy, ryż dziki, grykę i proso. Można
jeść  kurczaki,  indyki,  kaczki,  wołowinę,  cielęcinę,  chudą  wieprzowinę,  mięso  jagnięcia,  mięso
kozie,  królika,  dziczyznę,  bażanty,  przepiórki,  ryby,  owoce  morza i  jaja.  Dozwolone  są  wszystkie
warzywa  za  wyjątkiem  takich,  które  zawierają  dużą  ilość  skrobi,  jak  ziemniaki  oraz  dużą  ilość
cukru, jak gotowana marchew i burak czerwony. 

Leczenie autyzmu powinno także polegać na:

stosowaniu 

preparatów 

przeciwgrzybicznych 

pochodzenia 

naturalnego 

oraz

wspomagających usuwanie toksyn ze zniszczonego organizmu grzyba,
przywracaniu  prawidłowej  flory  bakteryjnej  jelit  poprzez  stosowanie  prebiotyków  i
probiotyków,

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

wzmacnianiu systemu odpornościowego organizmu,
odżywianiu  komórkowym  przez  odpowiednią  suplementację  związkami  mineralnymi  i
witaminami.
usuwaniu z organizmu metali ciężkich.

Czynnikiem sprzyjającym rozwojowi bakterii korzystnych dla naszego stanu zdrowia jest witamina
B5 - kwas pantotenowy. Przeciwdziała pojawieniu się objawów neurologicznych "mgły mózgowej"
oraz zwiększa próg wrażliwości organizmu na oddziaływanie alergenów. 

LECZENIE GRZYBICY 

Uwagi ogólne
Znane  jest  stare  powiedzenie,  aby  wroga  zniszczyć  należy  go  dobrze  poznać.  W  procesie
leczenia  wymagany  jest  odpowiedni  zasób  wiedzy  ze  strony  lekarza,  dotyczący  leczenia  tej
choroby oraz ścisła współpraca z pacjentem. Celem tego jest uzyskanie pełnej kontroli ze strony
lekarza  nad  przebiegiem  leczenia,  ewentualnej  jego  korekty  oraz  nadzoru  nad  właściwym
stosowaniem diety przez pacjenta. 

Błąd  jaki  popełniają  lekarze  medycyny  akademickiej  polega  na  tym,  że  cały  wysiłek  poświęcają
wyłącznie  na  zniszczeniu  grzyba  antybiotykiem.  Bez  zmiany  sposobu  odżywiania,  wzmacniania
funkcji  systemu  odpornościowego,  stosowania  preparatów  służących  do  tzw.  odżywiania
komórkowego,  probiotyków  –  cały  ich  wysiłek  idzie  na  marne  i  w  krótkim  czasie  dochodzi  do
nawrotu choroby. 

Zarodniki grzyba Candida (komórki drożdżaka) od chwili podjęcia próby leczenia, krążą we krwi
przez  okres  2  -  3  lat  i  w  związku  z  tym  mają  potencjalną  możliwość  wywołania  infekcji.
Potwierdzam  ten  smutny  fakt  swoimi  obserwacjami.  Zagnieżdżone  w  narządach  wewnętrznych  i
kiełkujące  komórki  drożdżaka  przekształcają  się  w  grzyba  tworząc  strzępki  grzybni  i  przerastają
cały  organizm  w  czasie  kilkunastu  godzin.  Z  tego  powodu  wzmacnianie  systemu
odpornościowego  powinno  być  nadrzędnym  celem  leczenia  i  codziennej  profilaktyki  po  jego
zakończeniu. Pełny powrót do zdrowia trwa około 1 roku, a czas ten jest uwarunkowany długością
trwania  choroby  oraz  stopniem  uszkodzenia  narządów  wewnętrznych  jakie  poczynił  grzyb
Candida. 

Preparaty  pochodzenia  naturalnego,  chelaty  (połączenia  pierwiastków  ze  związkami
organicznymi)oraz  leki  homeopatyczne  używane  w  leczeniu  grzybicy  powinny  być  dobierane
indywidualnie,  mieć  działanie  ukierunkowane,  wywierać  działanie  niszczące  organizm  grzyba,
wspomagać  system  odporności  organizmu  oraz  spełniać  funkcje  odżywcze.  Warto  przy  tym
pamiętać,  że  podczas  wieloletniej  choroby  dochodzi  niekiedy  do  trwałego  upośledzenia
funkcjonowania  narządów  wewnętrznych.  Im  dłużej  trwa  schorzenie,  tym  niekorzystne  zmiany  w
organizmie  są  większe.  Z  tego  powodu  im  szybciej  wdroży  się  leczenie  przeciwko  grzybicy,  tym
szybsze będą efekty powrotu do zdrowia i mniejsze uszkodzenia narządów wewnętrznych. 

Leczenie  antybiotykami  przeciwgrzybiczymi  jest  nieskuteczne,  ponieważ  drożdżaki  osiągnęły
znacznie  wyższy  szczebel  rozwoju  niż  bakterie,  lepiej  i  szybciej  potrafią  przystosować  się  do
zmiennych warunków środowiska zewnętrznego. Są w związku z tym trudniejsze do zniszczenia,
szybko  zdobywają  oporność  na  zastosowane  antybiotyki.  Włączam  je  jedynie  w  szczególnych
wypadkach, kiedy ogólny stan chorego budzi niepokój, w celu uzyskania szybkiego i doraźnego
efektu.  Obawiam  się  też  objawów  ubocznych  pojawiających  w  czasie  ich  stosowania,  które  są
stosunkowo częste. 

Jaki jest cel stosowania diety niskowęglowodanowej
Polecam rozpocząć leczenie od zastosowania diety niskowęglowodanowej z całkowitą eliminacja
cukru i wyrobów cukierniczych. Wprowadzenie tego typu diety jest bardzo trudne ze względu na
to, że cukier jest czynnikiem uzależniającym i w swoim wpływie na psychikę przypomina narkotyk.
Jedzenie  cukru  i  słodyczy  w  okresie  leczenia  prowadzi  nawrotu  choroby,  z  czym  wielokrotnie
spotykałem  się  obserwując  swoich  pacjentów.  Do  uaktywnienia  rozwoju  drożdżaka  może
przyczynić się mpże również jedzenie zbyt dużej ilości węglowodanów skrobiowych (nie mam tu
na myśli zwykłej ich porcji). Leczenie w takich wypadku należy rozpocząć od początku. 

Czosnek i jego preparaty
Doskonałe efekty w likwidacji organizmu grzyba uzyskuje się wprowadzając do diety czosnek oraz

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

uzyskane  z  niego  preparaty.  Dobór  preparatu  powinien  zależeć  od  wielkości  dawki
terapeutycznej,  której  chcemy  użyć  -  polecam  więc  stosować  dla  osób  dorosłych  dawkę  nie
mniejszą niż 1000 mg czynnej allicyny. Działanie czosnku polega na blokowaniu dostępu glukozy
do  wnętrza  komórki  grzyba,  czyli  głodzeniu  go.  Związek  aktywny  czosnku  o  nazwie  allicyna  jest
najsilniej  działającą  substancją  w  tym  kierunku.  Można  jeść  też  na  surowo  ząbki  czosnku,  ale
polecam najbardziej czosnek uprawiany w Polsce. 

Wilcacora (Uncaria Tomentosa)
Roślina ta ma działanie przeciwzapalnie, antybakteryjnie (wzmaga fagocytozę), antymutagennie,
antyoksydacyjnie, immunostymulujące, przeciwagregacyjnie w stosunku do płytek krwi. Poza tym
zmniejsza skutki uboczne radioterapii i chemioterapii, oczyszcza przewód pokarmowy (zwłaszcza
jelito  grube),  przeciwdziała  zakłóceniu  równowagi  flory  bakteryjnej,  obniża  glikemię  w  cukrzycy,
goi  wrzody  żołądka.  Ma  działanie  przeciwreumatycznie,  przeciwalergicznie,  przeciwdepresyjnie,
hipotensyjnie,  moczopędne,  cytostatyczne  -  hamuje  podział  komórek  nowotworowych,
przeciwwirusowe - przyspiesza wzrost ilości leukocytów, zwłaszcza TH4. Uważam, że preparaty z
Wilcacory  za  najlepsze  i  najbardziej  efektywne  w  zwalczaniu  infekcji  grzybiczej.  Dodatkową  ich
zaletą  jest  to,  że  bardzo  szybko  i  skutecznie  usuwają  toksyny  z  organizmu  ze  zniszczonego
organizmu  grzyba.  Należy  jednak  Wilcacorę  włączać  do  leczenia  ostrożnie  i  w  wzrastających
dawkach.  Podanie  dużej  dawki  leku  w  początkowym  etapie  leczenia  może  spowodować
uwolnienie  do  krwiobiegu  zbyt  dużej  ilości  toksyn  i  wywołać  szereg  niekorzystnych  objawów
ubocznych. 

Czarci pazur (Pau d'Aarco lub La Pacho)
Preparaty  z  Czarciego  pazura  są  pomocne  w  zwalczaniu  pasożytów,  powstrzymują  zakażenia
grzybicze, obniżają poziom cukru w krwi, są świetnym środkiem ułatwiającym trawienie. Lapacnol
-  aktywny  składnik  zioła  Pau  d'  Arco  może  być  stosowany  w  leczeniu  szeregu  nowotworów
złośliwych. Roślina zawiera dużą ilość żelaza, działa krwiotwórczo, jednocześnie detoksykacyjnie:
oczyszcza  krew  i  narządy  wewnętrzne  od  nadmiaru  toksyn  i  trucizn,  wzmaga  odporność
organizmu,  zmuszając  go  niejako  do  walki  z  chorobą.  Dlatego  jego  działanie  jest  tak  szybkie  i
skuteczne.  Naukowcy  stwierdzili,  że  Pau  d'  Arco  ma  działanie  antybiotyczne  (zabija  szkodliwe
zarazki), przy czym nie wykazuje działań ubocznych. Preparaty Pau d 'Arco wykorzystuję chętnie
w leczeniu grzybicy, kiedy infekcja ta jest połączona z zakażeniem pasożytami. 

Preparaty z owocu Noni
Bardzo  skuteczną  terapią  w  likwidacji  zaburzeń  ze  strony  ośrodkowego  układu  nerwowego
(OUN),  jest  stosowanie  preparatów  opartych  na  bazie  soku  z  owocu  Noni.  Po  jego  spożyciu
wzrasta  produkcja  w  organizmie  tlenku  azotu  co  stymuluje  prawidłową  pracę  komórek  układu
nerwowego.  Tlenek  azotu  jako  główny  neuromodulator  odgrywa  istotną  rolę  w  prawidłowym
przekazywaniu  bodźców  nerwowych  w  ośrodkowym  układzie  nerwowym  (mózgu)  i  dzięki  temu
poprawia  koncentrację,  pamięć  i  zdolność  uczenia  się.  Noni  zawiera  również  serotoninę  -
neurotransmiter, który zawiaduje i przekazuje impulsy nerwowe do tkanek. Od niego zależy to, czy
sygnał  nerwowy  wysyłany  z  mózgu,  będzie  w  stanie  dotrzeć  do  odpowiednich  narządów
wykonawczych. Serotonina bierze również udział w przekazywaniu bodźców i wymianie informacji
między sieciami neuronów w obrębie samego mózgu. Zbyt niski jej poziom stwierdza się u osób
zachowujących się agresywnie oraz będących w depresji. 

Aloes (Aloe Vera)
Preparaty oparte na bazie aloesu stosuje się w nieżycie żołądka i jelit, wrzodziejącym zapaleniu
jelita grubego, wrzodzie żołądka i dwunastnicy - ponieważ zmniejsza stężenie kwasu solnego, w
stanach  kurczowych  mięśni,  nerwobólach,  bólach  stawów  na  tle  reumatycznym,  w  astmie
oskrzelowej,  chorobach  oczu  (zapaleniu  rogówki,  zmętnieniu,  zmianach  zwyrodnieniowych,
stanach  po  jej  przeszczepieniu,  zapaleniu  spojówek),  w  leczeniu  oparzeń,  owrzodzeniach  skóry,
pęknięciach  skóry,  w  leczeniu  ukąszeń  przez  zwierzęta  i  owady,  wysypkach,  odleżynach,  w
chorobach przyzębia i zapaleniu błony śluzowej jamy ustnej. 

Odkwaszanie organizmu
Sprzyjającym  warunkiem  do  rozwoju  grzybicy  jest  środowisko  zasadowe,  ale  same  tworzą  w
organizmie środowisko kwaśne, niekorzystne dla naszego zdrowia, które jest typowym objawem
towarzyszącym grzybicy. W przypadku długotrwałych przesunięć pH w stronę odczynu kwaśnego,
wzrasta  udział  kwaśnych  produktów  przemiany  materii  w  płynach  komórkowych  i  w  moczu,  co
może prowadzić do poważnych zaburzeń w organizmie. 

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

Uważam, że dobry i szybki efekt odkwaszania organizmu można uzyskać wprowadzając do diety
produkty  spożywcze  zasadowe  i  obojętne  oraz  usuwać  kwaśne  toksyny  pijąc  dobrą  jakościowo
wodę. 

Postępowanie lecznicze 

Leczenie powinno polegać na:

1.  Zmianie sposobu odżywiania i nawyków żywieniowych.
2.  Innym sposobie łączenia składników pokarmowych (opcjonalnie).
3.  Eliminacji z diety cukru krystalicznego w wszelkich z niego wyrobów.
4.  Zastosowaniu diety z eliminacją spożywania produktów wysokoprzetworzonych.
5.  Wzmacnianiu  systemu  odporności  organizmu  poprzez  podawaniu  preparatów  o  działaniu

probiotycznym,  witamin,  chelatów  metali,  związków  mineralnych,  związków  roślinnych  i
stosowaniu leków homeopatycznych.

6.  Zmianie trybu życia.
7.  Pomocy psychologicznej, o ile zajdzie taka potrzeba.

Objawy detoksykacji organizmu (wtórnej kumulacji toksyn)
Problemem  w  przebiegu  leczenia  wiele  lat  trwającej  grzybicy,  są  objawy  uboczne  związanie  z
detoksykacją organizmu. Usunięcie toksyn jest jedynym z elementów leczenia tej choroby. Związki
roślinne, używane w leczeniu grzybicy, powodują szybki rozpad grzybni i pojawienie się we krwi
pacjenta  obcych  substancji  o  właściwościach  toksycznych.  Kumulacja  toksyn  grzybiczych  oraz
substancji odpadowych normalnej przemiany materii w narządach wewnętrznych i w krwi, zakłóca
przemianę 

biochemiczną 

organizmu 

oraz 

wpływa 

negatywnie 

na 

pracę 

systemu

odpornościowego. Wydalane są one przez przewód pokarmowy, nerki, wątrobę i skórę. Osłabiony
organizm częstokroć nie nadąża z usuwaniem ich w tak dużej ilości. Nie jest to zjawisko groźne,
ale  bardzo  uciążliwe  i  przykre  dla  chorego.  Wobec  nasilających  się  negatywnych  objawów,
zalecam  niekiedy  zmniejszenie  dawki  preparatu  roślinnego.  W  celu  łatwiejszego  usuwania
nagromadzonych toksyn, zalecam wypijanie codziennie 2 l dobrej jakościowo wody.

Wykaz  niepożądanych  objawów  związanych  z  likwidacją  grzyba  i  usuwania  z  organizmu
jego toksyn:

biegunka,
ból brzucha,
zawroty głowy,
złe samopoczucie,
drżenie mięśniowe,
nadpobudliwość psychiczna,
lęk i niepokój,
trudności w koncentracji uwagi,
świąd skóry i wypryski skórne.

Hipoglikemia (spadek stężenia cukru we krwi)
Niekorzystnym  zjawiskiem  w  okresie  leczenia  grzybicy,  którego  często  nie  można  uniknąć  u
niektórych osób,są objawy hipoglikemii. Oznacza to stan, w którym ilość glukozy we krwi obniża
się poniżej 50 - 60 mg%. 
Każdy  człowiek  jest  indywidualnością  biochemiczną  i  trudno  jest  przewidzieć  wszystkie  reakcje
organizmu  na  zastosowane  leczenie.  U  dużej  liczby  osób  stosujących  do  tej  pory  dietę
wysokowęglowodanową, mamy do czynienia z niestabilnym wydzielaniem insuliny przez trzustkę
do  krwi,  nieadakwatnym  do  rodzaju  i  ilości  spożytego  pokarmu.  U  ludzi  z  skłonnością  do
hipoglikemii, każdy rodzaj pokarmu, bez względu na jego rodzaj, powoduje wydzielanie zbyt dużej
porcji insuliny do krwi, szybkie przesunięcie cukru do wnętrza komórek i spadek jego stężenia we
krwi.  Wprowadzenie  rygorystycznej  diety  niskowęglowodanowej  ma  na  celu  zahamowanie
rozwoju drożdżaka, który odżywia się glukozą. Objawy hipoglikemii manifestują się nieustannym
zmęczeniem,  spadkiem  energii,  zmniejszoną  sprawnością  umysłową,  silnym  niepokojem,
rozdrażnieniem, wzmożoną potliwością, drżeniem i bólami mięśniowymi. Niskie stężenie cukru we
krwi  bardziej  osłabia  sprawność  umysłową  niż  zdrowie  fizyczne,  ponieważ  komórki  mózgu  są
szczególnie  wrażliwe  na  jego  brak.  Niekorzystne  objawy  związane  z  tym  zjawiskiem  są  niekiedy
tak silnie wyrażone, że budzą poważny niepokój chorego. Stabilizację prawidłowego wydzielania
insuliny przez trzustkę, a co się z tym wiąże - stężenia cukru we krwi, uzyskać można w okresie 3 -

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

4  miesięcy,  zmieniając  sposób  łączenia  składników  pokarmowych,  jedząc  naturalne  produkty
spożywcze. 

Dieta dorosłych w leczeniu grzybicy 

Uwagi ogólne
Zrozumienie  zasad  stosowania  diety  w  leczeniu  grzybicy,  sprawia  chorym  najwięcej  kłopotów.
Odżywianie  w  początkowym  okresie  w  leczeniu  grzybicy  jest  u  wielu  ludzi  pasmem  udręki,
wyrzeczeń  i  ograniczeń.  Polega  na  stosowaniu  diety  opartej  na  bazie  naturalnych  środków
spożywczych  z  całkowitą  eliminacją  cukru  i  wszelkich  z  niego  wyrobów,  mleka  i  przetworów
mlecznych.  Nie  istnieje  jedna  uniwersalna  dieta  dla  wszystkich  ludzi  leczących  się  z  powodu
infekcji grzybiczej. Zakres jej stosowania powinno się zawsze dobierać indywidualnie, ze względu
na  różną  wagę  ciała,  stopień  nasilenia  objawów  chorobowych,  liczne  odmienności  w  trawieniu
poszczególnych  składników  pokarmowych.  Są  chorzy,  którzy  nie  tolerują  glutenu  zawartego  w
zbożach, białka soi, mięsa wieprzowego, inni mięsa wołowego, grzybów, surówek lub niektórych
rodzajów  jarzyn  itd.  Nie  należy  jeść  pokarmów,  które  zakłócają  proces  trawienia  lub  wywołują
alergię. 

Biorąc  pod  uwagę  fakt,  że  około  80  -  85%  ludzi  na  terenie  naszego  kraju  ma  wolną  przemianę
materii, występuje u nich zmniejszone wydzielanie soków żołądkowych i związany z tym problem
trawienia  białek  i  tłuszczów.  Resztki  niestrawionego  białka  zalegają  w  jelitach  i  podlegając
procesowi fermentacji, powodują objawy dyspeptyczne – gazy, wzdęcia, nudności, przelewanie w
jelitach.  O  ile  nałoży  się  na  to  fermentacja  cukru  do  dwutlenku  węgla  spowodowna  przez
drożdżaka  Candida,  to  zaburzenia  ze  strony  przewodu  pokarmowego  są  czymś  bardzo
charakterystycznym  dla  tej  choroby.  Dlatego  szczególną  uwagę  zwracam  na  to,  aby  w  okresie
leczenia grzybicy przewodu pokarmowego i związanymi z tym zaburzeniami, białka łączyć zawsze
z  surówkami  i  gotowanymi  jarzynami,  które  ułatwiają  ich  trawienie  i  przyspieszają  wydalanie  z
organizmu. Można spożywać niewielkie ilości maślanki, kefiry, jogurty ale pod warunkiem, że są
produktem naturalnym "ze wsi". Zawierają cenne bakterie dla naszego zdrowia jakimi są pałeczki
kwasu  mlekowego  Lactobacillus  acidophilus  i  Bifidobacterium  bifidus  wspomagające  proces
trawienia. Są to jednak bakterie, które nie zasiedlają na stałe jelita grubego. Do celów leczniczych
przygotowuje się specjalne szczepy bakterii odporne na działanie kwasu solnego i sole kwasów
żółciowych, nazywane bakteriami probiotycznymi. 
Proponuję  wyłączyć  mleko  i  jego  przetwory  kupowane  w  sklepie,  gdyż  są  one  produktami
wysokoprzetworzonymi,  poddane  procesowi  homogenizacji  oraz  głębokiej  pasteryzacji,
zmieniającej strukturę białka. 

Zasada  rozdzielności  składników  pokarmowych  polega  na  innym  ich  łączeniu  z  sobą  podczas
komponowania  posiłku.  Powinni  ją  stosować  ludzie  chorujących  na  grzybicę,  w  następujących
wypadkach:

w ogólnych kłopotach z trawieniem z objawami niestrawności,
w  stanach  zapalnych  przewodu  pokarmowego  –  refluksie  dwunastniczo-żołądkowym
(żółciowym),  refluksie  żołądkowo-przełykowym,  zapaleniu  błony  śluzowej  -  żołądka,
dwunastnicy, jelita cienkiego i grubego,
w przypadku silnych gazów i wzdęć,
w problemach z nadwagą lub otyłością.

Nie  muszą  stosować  tej  zasady  osoby  chorujące  na  grzybicę,  u  których  te  problemy  nie
występują.  Łączą  więc  z  sobą  wszystkie  składniki  pokarmowe  w  jednym  posiłku  –  białka,
węglowodany i tłuszcze. 

Zasada rozdzielności składników pokarmowych:

1.  Nie  należy  łączyć  białka  (mięso,  ryby,  jaja,  rośliny  strączkowe)  z  węglowodanami

wysokoglikemicznymi  (produktami  skrobiowymi).  Można  je  łączyć  z  warzywami  surowymi
(surówkami) i gotowanymi.

2.  Węglowodany wysokoglikemiczne można łączyć z surowymi jarzynami lub gotowanymi.
3.  Tłuszcze można dodawać do węglowodanów, białek i warzyw, ale należy pamiętać o tym, że

przedłużają ich okres trawienia.

4.  Nie pić płynów przed jedzeniem, w trakcie i po posiłku - wypite płyny powodują rozcieńczanie

soków trawiennych, co upośledza trawienie, i może powodować bóle żołądka oraz zgagą.

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

Zasady komponowania diety
Prawidłowe  komponowanie  produktów  spożywczych  oszczędza  energię  zużywaną  do  ich
trawienia. W wyborze składników pokarmowych należy kierować się indeksem glikemicznym (IG)
produktów  spożywczych  oraz  odczynem  kwasowości  (pH),  jaki  wytwarzają  w  organizmie  po  ich
zjedzeniu  strawieniu.  W  rozróżnieniu  tego  co  jest  kwaso-,  a  co  zasadotwórcze,  jest  wiele
nieporozumień. Produkty o smaku kwaśnym, np. cytryny i kwaśne grejpfruty i większość warzyw,
są  zasadotwórcze.  Po  ich  strawieniu  i  przyswojeniu,  wytwarzają  we  wnętrzu  organizmu
środowisko zasadowe. Kwasotwórcze są natomiast wszystkie mięsa, i ryby oraz produkty mączne
i  jaja.  Zaskakujące  jest  to,  że  mleko  jest  zasadotwórcze,  a  jego  przetwory  są  wyraźnie
kwasotwórcze. 

Uwzględnianie w codziennym jadłospisie wielu różnorodnych produktów roślinnych i zwierzęcych
jest  ważne  dlatego,  gdyż  taki  sposób  odżywiania  umożliwia  zachowanie  prawidłowej  równowagi
kwasowo - zasadowej organizmu. Jedne produkty żywnościowe są bowiem kwasotwórcze, a inne
zasadotwórcze.  Jeśli  jemy  tylko  te  pierwsze,  a  nie  jadamy  warzyw,  które  w  większości  są
zasadotwórcze,  doprowadzamy  do  zakwaszania  organizmu.  Równowaga  kwasowo  -  zasadowa
będzie w organizmie zachowana, jeśli np. chleb zjemy z rzodkiewką, szczypiorkiem, pomidorem,
natką z pietruszki czy liśćmi sałaty, a mięso obowiązkowo z warzywami - gotowanymi i surowymi. 

Candida,  w  miejscu  swojego  rozmnażania  się  preferuje  środowisko  zasadowe,  ale  tworzy  w
organizmie  chorego  człowieka  niekorzystne  dla  niego  środowisko  kwaśne. Jedzenie  jarzyn,  z
uwagi na ich naturalną kwasowość, zapobiega miejscowemu rozmnażaniu się drożdżaka. Owoce
natomiast  zawierają  cukier  fruktozę  i  ich  spożywanie  może  przyczynić  się  może  lepszego
odżywienia  drożdżaka  i  doprowadzić  do  jego  przyśpieszonego  rozwoju  oraz  ekspansji  na
organizm po przekształceniu się go w grzyba Candida. Nie należy więc ich spożywać w wstępnym
okresie  leczenia.  Wyjątkiem  są  wśród  nich  cytryna  i  kwaśny  czerwony  grejpfrut,  które  tworzą  w
organizmie środowisko wysokozasadowe. 

Kierując  się  tymi  informacjami  sporządźmy  wspólną  listą  produktów  żywnościowych  o  niskim  IG
oraz o kwasowości zasadowej, które po zjedzeniu wytwarzają w organizmie. Będą ona najlepsze
w stosowaniu diety o niskiej zawartości węglowodanów w leczeniu grzybicy. 

Produkty spożywcze nie polecane nawet osobom zdrowym:

cukier i wszelkie z niego wyrobóy, słodziki,
mleko  i  jego  przetwory  kupowane  w  sklepie  (oprócz  dobrej  jakości  masła).  Dozwolona  jest
niewielka ilość mleka kwaśnego „ze wsi”
ocet spirytusowy,
proszki do pieczenia, przyprawy z gotowych mieszanek ziołowych zawierających glutaminian
sodu, gumy do żucia, ketchupu, gotowych sosów,
hamburgerów, chipsów itp,
margaryny  i  mixtów,  wszelkich  olejów  oprócz:  z  siemienia  lnianego  tłoczonego  na  zimno,
oliwy z oliwek tłoczonej na zimno, oleju z pestek winogron),
wędlin  zawierających  konserwanty  i  MOM  –  mieszanka  zmielonych  kości,  chrząstek,  skóry
itp.

W 

początkowym 

okresie 

leczenia 

należy 

unikać 

następujących 

produktów

żywnościowych:

owoców (oprócz cytryn i kwaśnych grejpfrutów),
czarnej kawy, kawy typu "Inka", czarnej herbaty,
produktów fermentowanych - serów pleśniowych, surowej kiszonej kapusty i ogórków, tofu z
soi,
cukru i wszelkich jego wyrobów, słodzików,
miodu,
białego pieczywa pszennego z rafinowanej mąki (oczyszczonej z otrąb),
żywności panierowanej,
spożywania alkoholu pod jakąkolwiek postacią.

Indeks i ładunek glikemiczny produktów żywnościowych
W  wyborze  składników  pokarmowych  w  początkowym  okresie  leczenia  należy  kierować  się

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

indeksem  glikemicznym  (IG)  oraz  ładunkiem  glikemicznym.  Ładunek  glikemiczny  można
najprościej  określić  jako  procentową  zawartość  cukru  (glukozy)  w  danym  środku  spożywczym.
Jest to też ilość glukozy jaką otrzymuje organizm po strawieniu produktu spożywczego.
Indeks  glikemiczny  określa  szybkość  wchłaniania  cukru  z  strawionego  pokarmu  do  wnętrza
organizmu. 

Sumaryczna  wartość  indeksu  glikemicznego  dla  całości  posiłku  powinna  wynieść  45,  nie
przekraczając  wartości  50.  Im  wyższa  jest  wartość  liczbowa  indeksu  danego  produktu
spożywczego lub posiłku w całości, tym jest mniej zalecany do spożycia przez ludzi chorujących
na  grzybicę.  Nie  znaczy  to  wcale,  że  należy  unikać  jedzenia  produktów  skrobiowych  o  dość
wysokim  indeksie  i  ładunku  glikemicznym.  Produkty  te  wystarczy  połączyć  w  jednym  posiłku  z
innymi  o  niskim  ładunku  glikemicznym  po  to,  aby  IG  zrównoważyć  do  wartości  45-50  np.  z
warzywami. Komponując swój posiłek należy też wziąć pod uwagę ladunek glikemiczny ale przede
wszystkim  rodzaj  użytego  środka  spożywczego.  Należy  spożywać  produkty  nieprzetworzone  lub
jak  najmniej  przetworzone  np.  zamiast  jeść  chleb  z  oczyszczonej  mąki  pszennej  lepiej  jest  zjeść
chleb graham (na bazie mąki pszennej z pełnego przemiału) lub chleb żytnio-razowy na zakwasie
(na bazie mąki żytniej z pełnego przemiału). Zamiast ziemniaków polecam jeść kasze o znacznie
niższym indeksie i ładunku glikemicznym. 

Niestety wiele osób, źle rozumie zasady odżywiania w grzybicy i zbyt drastycznie obniża w swojej
diecie  zawartość  węglowodanów  (głównie  produktów  skrobiowych),  bojąc  się  nadmiernego
rozmnażania  drożdżaków.  Powoduje  to  niekiedy  nadmierną  utratę  wagi,  a  to  z  kolei  pociąga  za
sobą osłabienie organizmu – w tym funkcji systemu odpornościowego. W tym wypadku choroba
zamiast  cofać  się,  postępuje  nadal  w  przyspieszonym  tempie.  W  ilości  i  doborze  spożywanych
produktów spożywczych należy zawsze kierować się zdrowym rozsądkiem i nie głodzić się. Należy
najadać  się  zawsze  do  syta  i  nie  wstawać  od  stołu  głodnym.  Wysokie  IG  ziemniaków  (90)  na
sucho (z wody) jest dość trudno zrównoważyć nawet warzywami surowymi z powodu konieczności
zjedzenia na raz zbyt dużej ilości surówki w stosunku do ziemniaków.
Po  ustąpieniu  podstawowych  objawów  choroby  polecam  kontynuować  dotychczasowy  sposób
odżywiania. Należy jednak dostosować go do szybkości ustępowania dalszych objawów choroby
oraz  ogólnego  samopoczucia.  Osoby  czujące  się  coraz  lepiej  mogę  powoli  zwiększać  indeks
glikemiczny posiłków pamiętając o tym, aby używać do ich przyrządzania tych samych produktów
spożywczych, które używane były w początkowych okresie leczenia. Przypominam, że nie należy
włączać do odżywiania cukru i wszelkich z niego wyrobów, mleka krowiego i jego przetworów. 

Produkty żywnościowe o wysokim IG

120 - Maltoza (cukier zawarty w piwie),
103 - Daktyle suszone
100 - Glukoza,
95 - ziemniaki pieczone, frytki,
90 - ziemniaki z wody (zimowe),
95  -  Mączka  ryżowa,  chleb  biały  wysokooczyszczony,  skrobie  modyfikowane,  pieczywo  do
tostów i hamburgerów
90 - Puree z ziemniaków, chipsy, miód,
85 - Marchewka gotowana, płatki kukurydziane, popcorn, ryż gotowany,
80 - Bób gotowany
75  -  Dynia,  arbuz,  cukier,chleb  biały  (bagietka),zboża  oczyszczone  słodzone,batoniki
czekoladowe, ziemniaki gotowane bez skórki,
70  -  Coca-Cola,  herbatniki,  kukurydza  pękająca,  ryż  biały,  kluski,  pierożki,  rodzynki,  chleb
razowy,
65 - Ziemniaki w mundurkach, buraki, konfitury słodzone, kaszka manna,
60 - ziemniaki młode,
60 - ziemniaki młode z wody, ryż długi, banan, melon,
55 - Spaghetti białe.

Produkty spożywcze o niskim IG

50 - Chleb pełnoziarnisty lub z otrąb, ryż pełnoziarnisty brązowy, groszek zielony w puszce,
świeży  groszek  zielony,  zboża  pełnoziarniste  bez  cukru,  makaron  ze  zbóż  pełnoziarnistych,

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

płatki zbożowe, fasola różowa,
40 - Świeże soki owocowe bez cukru, pumpernikiel, chleb żytni pełnoziarnisty,
35 - Dziki ryż, marchew surowa, sucha fasola, soczewica,
30 - Zielona fasolka, soczewica zielona, czekolada czarna (>70% kakao), soja,
20 - Orzechy ziemne, warzywa, zielone pomidory, czosnek,
15 - Cukinia, cebula.

Dieta dziecka chorującego na grzybicę
U dzieci najczęściej zakażenie grzybem Candida obejmuje jamę ustną, jelita i narządy trawienne.
W  związku  z  tym  właściwe  stosowanie  diety  ma  podstawowe  znaczenia  w  walce  z  infekcją
grzybiczą.  Dieta  dzieci  zakażonych  grzybem  Candida  powinna  być  inna  niż  u  osoby  dorosłej.
Młody  organizm  cechuje  szybszy  metabolizm,  szybsza  przemiana  wodno  -  elektrolitowa  oraz
znacznie  większe  zużycie  glukozy  i  tłuszczów  jako  materiału  energetycznego.  Powinna  więc
zawierać pokarmy, które zaspokoją jego potrzeby żywieniowe niezbędne dla wzrastania i rozwoju.
Zbytnie ograniczenie węglowodanów spowodowałyby istotne zaburzenia funkcjonowania mózgu,
takie jak ospałość, brak energii oraz silne rozdrażnienie. 
Najlepszym  pokarmem  dla  małego  dziecka  jest  mleko  matki.  O  ile  jednak  zdecydujecie  się
Państwo  na  karmienie  sztuczne,  to  w  leczeniu  Candida  można  zastosować  wyłącznie  mleko
hydrolizowane  -  Nutramigem  lub  Pro  Sobee  1  i  2  -  oparte  na  białku  soi.  Bezwzględnym
przeciwwskazaniem do stosowania Pro Sobee jest alergia na białko soi. 

Nutramigen
Mleko to zawiera w swoim składzie: białko (hydrolizowaną enzymatycznie kazeinę), tłuszcze (oleje
roślinne),  węglowodany  (polimery  glukozy),  składniki  mineralne,  witaminy,  a  także  pierwiastki
śladowe.  Ten  hipoalergiczny  preparat  wskazany  jest  do  stosowania  w  alergii  na  białko
pokarmowe,  w  tym  także  w  alergii  na  białko  mleka  krowiego,  nietolerancji  laktozy  i  sacharozy,
kolce  jelitowej  oraz  zapobieganiu  alergii.  Stosuje  się  dawkowanie  indywidualne,  zgodnie  z
zapotrzebowaniem kalorycznym niemowlęcia w stosunku do wieku. 

Pro Sobee 1 i 2
Pro  Sobee  1  i  2  są  bezglutenowymi  preparatami  pozbawionymi  laktozy  i  sacharozy.  Źródłem
białka  jest  w  nich  izolowane  białko  soi  uzupełnione  L-metioniną.  Nie  zawierają  białek  mleka
krowiego.  Pro  Sobee  1  przeznaczony  jest  do  żywienia  niemowląt  do  5  miesiąca  życia,  zaś  Pro
Sobee  2  -  do  żywienia  od  5  miesiąca  życia.  Stosowanie  obu  preparatów  jest  wskazanie  w
przypadkach nietolerancji laktozy mogącej powodować biegunkę, nadwrażliwości na białka mleka
krowiego oraz w innych zaburzeniach pokarmowych. Pro Sobee 2 stosowany jest w nietolerancji
pokarmowej,  w  tym  nietolerancji  laktozy  lub  sacharozy,  mogących  powodować  biegunki,
nadwrażliwości  na  białka  mleka  krowiego  oraz  w  przypadku  innych  dolegliwości  ze  strony
przewodu pokarmowego. Przeciwwskazaniem do stosowania Pro Sobee 1 i 2 jest nadwrażliwość
na  białka  soi.  Stosuje  się  dawkowanie  indywidualne,  zgodne  z  zapotrzebowaniem  dziecka  w
danym wieku. 

Najczęstsze błędy w żywieniu dzieci polegają na:

zbyt krótkim karmieniu niemowląt wyłącznie piersią – powinno karmić się niemowlę piersią do
6  miesiąca  życia  i  kontynuować  je  po  wprowadzeniu  pokarmów  uzupełniających  do  12
miesiąca życia dziecka,
zbyt wczesnym wprowadzaniu produktów zbożowych, mięsa i słodzonych napojów,
zbyt  małym  i  zmniejszającym  się  wraz  z  wiekiem  spożyciem  świeżych  różnokolorowych
warzyw oraz owoców,
wprowadzeniu  do  diety  cukru,  słodyczy,  ciast,  słodzonych  napojów  i  innych  produktów
wysokoprzetworzonych,
spożywaniu  zbyt  małej  ilości  pierwiastków  śladowych,  wapnia,  magnezu,  krzemu,  żelaza,
potasu, a zbyt dużej ilości sodu (soli).

Soki owocowe (100%) należy wprowadzić do diety najwcześniej po ukończeniu 6 miesięcy życia
w  ilości  nie  większej  niż  120-180  ml/dobę.  Naturalne  soki  owocowe  przygotowane  ze  świeżych
owoców,  powinny  być  stałym  elementem  diety  dziecka.  Włączając  je  stopniowo  do  odżywiania,
należy  najpierw  określić  tolerancję  na  nie  organizmu.  Proponuję  początkowo  rozcieńczyć  je  w
50%  wodą.  W  przypadku  ich  dobrej  tolerancji,  podawać  je  później  we  wzrastającej  ilości  jako
nierozcieńczone. Sokami wybitnie zasadowymi dla wewnętrznego środowiska organizmu są - sok
z  grejpfruta  oraz  z  cytryny.  Można  je  łączyć  z  sokiem  z  jarzyn  oraz  rozcieńczać  wodą.  Soków

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

naturalnych  i  ich  wodnych  roztworów  nie  należy  dosładzać.  Można  podawać  dziecku  do  picia
dobrą wodę niskomineralizowaną lub z filtra o odwróconej osmozie. 

Niemowląt i małych dzieci nie należy zmuszać do jedzenia, jeśli nie są głodne, oraz przekarmiać.
Niemowlęta  i  dzieci  w  wieku  poniemowlęcym  mają  wykształcony  mechanizm  regulujący  ilość
spożywanego pożywienia. Należy im pozwolić na samodzielne decydowanie o wielkości posiłków,
o ile ich wzrastanie i rozwój są prawidłowe. Nie należy ich zmuszać do ukończenia posiłku, gdyż
ilość spożywanych jednorazowo kalorii może okazać się zbyt duża. 

W  okresie  stopniowego  ograniczania  karmienia  piersią,  do  diety  dziecka  należy  wprowadzać
zdrowe pokarmy nieprzetworzone, a jeśli nie są akceptowane ponawiać co jakiś czas próby. Do
stałej diety należy wprowadzać produkty zbożowe z pełnego ziarna, a unikać z ziarna łuskanego
(rafinowanych czyli oczyszczonych). Rodzice powinni decydować o tym co i kiedy dziecko będzie
spożywać, natomiast dziecko ma zdecydować, czy chce jeść i jak dużo chce zjeść. 
Proszę  nie  zapominać  o  podawaniu  dziecku  zup  jarzynowych  z  żółtkiem  czy  białym  mięsem.
Posiłki  powinny  być  przygotowane  ze  świeżych  jarzyn,  które  powinny  pochodzić  z  upraw
ekologicznych.  Warzywa  zielone  jak  sałata,  fasolka  szparagowa,  groszek  zielony,  koperek  oraz
pietruszka zawierają duże ilości chlorofilu, karotenu, żelaza, wapnia i są względnie łatwo trawione.
Chlorofil  ma  własności  dezynfekujące  i  regenerujące  błony  śluzowe  jelit,  i  aby  go  jak  najmniej
utracić, należy gotować jarzyny krótko. Po długim gotowaniu tracą 30 - 50% wartości odżywczej
Pozostałe  jarzyny,  jak:  brukselka,  kalafior,  rzodkiew  biała  i  czerwona  oraz  seler  też  powinny  też
być stałym składnikiem jadłospisu dziecka. 

W okresie leczenia grzybicy, należy przejść na dietę bezglutenową. Glutenem nazywa się białka
roślinne, występujące w zbożach - pszenicy, życie i jęczmieniu. Największa jego zawartość jest w
pszenicy. Ma on silnie drażniące działanie na przewód pokarmowy, co może pogłębić zaburzenia
pracy jelit związane z infekcją grzybiczą. 

W przypadku alergii na białko jaj kurzych, należy bezwzględnie wyłączyć je z diety. O ile istnieje
alergia na mleko krowie, to należy również nie podawać dziecku mięsa wołowego. 

Test  na  dobrą  marchew.  Odgryźć  kawałek  surowej  marchwi.  O  ile  ma  piekący  smak  wywołany
zbyt dużą zawartością związków azotowych - nie nadaje się do spożycia przez dziecko. 

Dzieciom  starszym  należy  wprowadzić  do  diety  surówki  różnokolorowe  oraz  jarzyny  gotowane.
Zasada odpowiedniego łączenia składników pokarmowych powinna być taka, jak u dorosłych. W
wstępnym okresie leczenia tych dzieci, u których dominują objawy jelitowe, powinna obowiązywać
dieta  bezglutenowa.  Po  eliminacji  grzyba  z  organizmu  można  wprowadzić  do  jadłospisu  chleb
żytnio - razowy na naturalnym zakwasie lub chleb żytni - pytlowy. Już od dzieciństwa nie należy
przyzwyczajać 

dzieci 

do 

jedzenia 

słodyczy 

i 

wyrobów 

cukierniczych, 

produktów

wysokoprzetworzonych oraz picia słodkich napojów czy dosładzanych soków. 

Dieta matki karmiącej chorującej na grzybice

Dieta matki karmiącej, chorującej na grzybicę powinna zawierać wszystkie składniki odżywcze w
wystarczającej  ilości.  Zasady  jej  stosowania  są  takie  same  jak  dla  wszystkich  innych  chorych
osób.

Proponuję więc:

1.  Wprowadzić  do  diety  różne  rodzaje  białek  -  jaja,  białko  zwierzęce  -  mięso  wołowe,  chudą

wieprzowinę, drób, mięso z królika; ryby oraz białka roślinne - migdały nieprażone, orzechy
laskowe, nerkowce. Wszystkie rodzaje białek powinny być spożywane w większej ilości niż
zalecane  w  leczeniu  grzybicy,  ale  razem  z  jarzynami  surowymi  i  gotowanymi.  Mleko  można
spożywać naturalne ,,ze wsi”, ale polecane są produkty fermentowane – kefir, jogurt, mleko
zsiadłe. Rośliny strączkowe należy włączać ostrożnie, gdyż mogą wywoływać wzdęcia.

2.  Tłuszcze  -  źródłem  nienasyconych  kwasów  tłuszczowych  powinna  być  oliwa  z  oliwek  z  I

tłoczenia na zimno lub olej z siemienia lnianego tłoczony na zimno (dodawane do surówek),
olej z pestek winogron, tran i lecytyna. Można spożywać niewielką ilość masła.

3.  Węglowodany  -  źródłem  węglowodanów  powinny  być  jarzyny  surowe  i  gotowane,  soki  z

świeżych jarzyn, kasze (najlepiej gryczana), ryż brązowy i dziki. Należy spożywać je częściej,
ale  w  niewielkiej  ilości  razem  z  jarzynami.  Zjedzona  jednorazowo  zbyt  duża  ich  porcja

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m

spowodowałaby  zbyt  duży  wzrost  stężenia  cukru  we  krwi,  co  mogłoby  skutkować
gwałtownym  rozmnażaniem  drożdżaka  i  nawrotem  grzybicy.  W  przypadku  nietolerancji
glutenu  należy  wyłączyć  z  diety  chleb  żytni  i  pszenny.  Można  zastąpić  chleb  suchymi
płatkami z ryżu dzikiego i brązowego spożywając je w umiarkowanych ilościach.

4.  Związki mineralne - proponuję chelatowane związki mineralne

Najwięcej  dobrego  zjonizowanego  wapnia  jest  w  surowych  jarzynach,  zmielonych
skorupkach  jajek  o  kolorze  brązowym  (zawierają  więcej  związków  siarki),  preparatach  z
wyprażanych cielęcych kości.

5.  Oto prosty sposób przygotowania preparatu wapniowego. Skorupki jaj starannie wypłukać,

usunąć  błonki.  Skorupki  zgnieść,  zalać  zimną  przegotowaną  wodą  z  dodatkiem  niewielkiej
ilości srebra koloidalnego i trzymać je w wodzie przez 15 minut. Następnie wysuszyć i zmielić
na  pyłek.  Spożywać  na  sucho  jako  proszek  w  ilości  1/4  płaskiej  łyżeczki  na  dobę  i  popić
wodą. W mleku kupowanym w sklepie wyniku procesu pasteryzacji, wapń znajduje się pod
postacią słabo rozpuszczalnych i trudno wchłanianych związków organicznych.

Wnioski końcowe

Musimy  zdać  sobie  sprawę,  że  nasze  zdrowie  nie  jest  jakimś  zrządzeniem  losu.  Wprost
przeciwnie. Zdrowie to wartość wymierna, a na jego stan największy wpływ mamy my sami.
Wbrew  pozorom  nie  trzeba  mu  poświęcać  nadmiernej  uwagi,  czy  wydawać  na  nie  dużych
pieniędzy. By służyło nam całe życie, wystarczy przestrzegać kilku prostych zasad:

1.  Staraj  się  odżywiać  produktami  spożywczymi  wyłącznie  naturalnymi,  świeżymi  i

nieprzetworzonymi przez przemysł spożywczy.

2.  Wyeliminuj  z  diety  cukier  i  wszelkie  jego  wyroby,  białe  pieczywo  z  rafinowanej  mąki,

mleko i wszelkie z niego wyroby kupowane w sklepie.

3.  Staraj  się  nie  oddawać  swojego  zdrowia  w  obce  ręce  i  nie  bój  się  ponosić

odpowiedzialności  za  jego  stan.  Uwierz  w  to,  że  jesteś  w  stanie  utrzymać  je  na
odpowiednim poziomie i że tak naprawdę nikogo oprócz Ciebie ono nie obchodzi.

co nve rte d by We b2P DFC o nve rt.co m