background image
background image

Opracowanie:    mgr inŜ. ElŜbieta Wiśniewska

Projekt okładki:  Małgorzata Tews-Janicka

Druk:  Lubuski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Kalsku 

Oddział w Lubniewicach tel. 0 68 385 20 91, tel. 0 95 755 
71 67

Nakład:   1000 egz.

Nr zam. Opin 0520/1818/G/2007

www.lodr.pl

ISBN: 978-83-60196-51-9

background image

3

Firmy szkółkarskie zapewniają olbrzymi wybór gatunków i odmian iglaków 

oraz krzewów li ciastych, które stanowią ozdobę ogrodów przydomowych i par-
ków. Ich urok często zale y od naszej pielęgnacji i starannej ochrony.

 Jak do tej pory najtańszym i najwła ciwszym sposobem ochrony jest jed-

nak  profilaktyka.  Je li  stwarzamy  ro linom  wła ciwe  warunki  rozwoju,  wów-
czas chronimy je przed chorobami, umo liwiając tym samym szybką regenera-
cję uszkodzeń powstałych na skutek inwazji jakiego  szkodnika. Stosujmy więc 
wła ciwe nawo enie, podlewajmy nasze drzewa i krzewy, zwłaszcza w czasie 
długotrwałej suszy. Mało kto wie, i  długie okresy niedoboru wody i brak skład-
ników  pokarmowych  w  glebie  sprzyjają  rozwojowi  ró nych  szkodników;  np. 
przędziorków i miseczników, zwłaszcza na gatunkach wra liwych.

Ryzyko przywleczenia chorób i szkodników pojawia się tak e wtedy, gdy do 

ciółkowania  u ywamy  wie ej,  nieprzekompostowanej  kory  drzew  iglastych,  

w której przewa nie znajduje się ogromna ilo ć jaj, larw i dorosłych postaci licz-
nych szkodników.

Niebezpiecznym  mo e  okazać  się  dla  ro lin  iglastych  pies,  którego  mocz 

prowadzi do zniszczenia w ciągu jednego sezonu ka dego młodego drzewka lub 
krzewu. Około 40% ro lin iglastych w miejskich terenach zieleni jest zniszczo-
nych wła nie przez psy.

Wiele szkodników jest trudnych do zidentyfikowania, zwłaszcza w począt-

kowej fazie ich rozwoju lub  erowania. Obserwujmy więc uwa nie nasze drzewa 
i krzewy, bowiem  ółknące i opadające igły lub li cie, zahamowanie wzrostu to 
mogą być objawy zarówno  erowania szkodników jak i chorób. Szkodniki nie 
zawsze ogryzają igły i pędy, często wysysają z ro lin soki. Zaatakowane ro liny 
słabną i dopiero po pewnym czasie zamierają. Je li w porę odnajdziemy oznaki 
obecno ci szkodników i prawidłowo je rozpoznamy to będziemy mogli zastoso-
wać odpowiednie  rodki ochrony ro lin.

Mimo ogromnego postępu, jaki nastąpił w zakresie poprawienia stanu zdro-

wotnego ro lin, nadal obok wła ciwych warunków uprawy, niezbędne są jednak 

rodki chemiczne.

background image

4

NAJGRO NIEJSZE SZKODNIKI IGLAKÓW 

Mszyce

Wraz  ze  liną  wprowadzają  do  ro lin  substancje  trujące,  powodując  ró ne 

oznaki chorobowe – plamisto ci, zniekształcenia, wyro la, pokrywają igliwie de-
likatnymi białymi „płatkami”.
Na iglakach  erują mszyce głównie z rodziny ochojnikowatych i miodownico-
watych. 

Mszyce z rodziny ochojnikowatych zostały podzielone na dwie grupy: ochoj-

niki galasotwórcze i wolno yjące.

Z  ochojników  galasotwórczych  najczę ciej  spotykane  są  dwa  dwudomne 

gatunki  –  ochojnik  wierkowo-modrzewiowy  i  ochojnik  wierkowy  zielony 
(ochojnik smrekun)
, których  ywicielami pierwotnymi są  wierki, a  ywicielami 
wtórnymi modrzewie. Rzadziej na  wierkach spotykany jest gatunek jednodomny 
– ochojnik  wierkowiec.

W ród ochojników wolno yjących, które nie wytwarzają galasów, a ich miej-

scem ukrycia jest wełnisty wojłok najgro niejszym jest ochojnik sosnowy i wej-
mutkowy
 oraz ochojnik jodłowy i ochojnik daglezjowy.

Cykl  rozwojowy  ochojnika  wierkowo-modrzewiowego  jest  taki  sam  jak 

ochojnika  wierkowego zielonego, trwa dwa lata, a stadium zimującym są larwy. 

Wiosną  larwy  ochojnika  wierkowo  -  modrzewiowego  erują  u  podstawy 

igieł  wierka, których nasady grubieją tworząc z czasem charakterystyczny  ół-
tozielony galas. Wewnątrz takiego wyro la w czerwcu oraz w lipcu mo na bez 
trudu zauwa yć szaro zabarwione mszyce. Po zakończeniu rozwoju opuszczają 
one galas, który brązowieje, zasycha i pozostaje na drzewie w postaci niewielkiej 
szyszeczki. Teraz uskrzydlone mszyce przenoszą się na modrzewie, gdzie  erują 
na delikatnych igłach, powodując ich skręcanie, a w skrajnych przypadkach za-
sychanie i opadanie. Gałązki modrzewia, na których  erują ochojniki pokrywa 

nie nobiały nalot woskowy obficie wydzielany przez mszyce. Po kilku miesią-

cach  erowania na modrzewiu ochojniki powracają na  wierki, gdzie samice skła-
dają zimujące pó niej jaja.

background image

5

Rozwój ochojnika  wierkowego zielonego przebiega w podobny sposób, z tą 

jednak ró nicą,  e ochojnik ten po opuszczeniu wyro li zasiedla wyłącznie  wier-
ki.

Jak rozpoznać  erowanie ochojników?

  Na  wierkach – ochojnik  wierkowo-modrzewiowy buduje okrągłe gala-

sy na wierzchołkach pędów, a ochojnik  wierkowy zielony tworzy galasy 
przypominające wyglądem ananasa przy podstawie pędu.

  Na modrzewiach – uszkodzenia pojawiają się w dwóch okresach: wios-

ną kolankowate załamywanie igieł i latem białe naloty na igłach, które  
z czasem czernieją. 

  Na sosnach – na korze pędów widoczne są liczne, białe naloty, natomiast 

igły  ółkną, brązowieją i opadają.

  Na jodłach – początkowo na górnej stronie igieł pojawiają się  ółte, roz-

ległe  plamy.  Pora one  drzewo  ma  ółtobrązowe  igły  pokryte  obfitym, 
białym nalotem woskowym. Silnie pora one gałęzie zasychają w krótkim 
czasie.

  Na daglezji – igły  ółkną, brązowieją i opadają.

Zapobieganie i zwalczanie.

  Zwalczanie ochojników nie jest łatwe, poniewa   yją one w galasach, do 

których wnętrza nie docierają pestycydy, a w pó niejszym okresie kolo-
nie ochojników pokrywa woskowy nalot.

  Podstawowy zabieg profilaktyczny, który uniemo liwia rozprzestrzenia-

nie się ochojników galasotwórczych to usuwanie pędów  wierków wraz 
z galasami zanim jeszcze się nie otworzą i nie uwolnią mszyc. Zabieg 
ten powinien być wykonany jak najwcze niej, bezpo rednio po wykry-
ciu szkodnika - jest to najczę ciej II połowa maja. Tak e przy gatunkach 
dwudomnych ochojników nale y unikać sadzenia obok siebie ro lin  y-
wicielskich –  wierków i modrzewi.

background image

6

   Ochojniki najlepiej zwalczać bardzo wczesną wiosną, przed pękaniem 

pąków, w celu zniszczenia zimujących larw, opryskując drzewa prepara-
tem olejowym, na przykład Promanal 60 EC (2%).

  W  pó niejszym  okresie,  tj.  po  zauwa eniu  pierwszych  uszkodzonych 

igieł, drzewa nale y opryskać preparatem kontaktowym, najlepiej z gru-
py pyretroidów, np. Fastac 100 EC (0,015%).

    W okresie wegetacji, przeciwko mszycom ukrytym pod wełnistym pu-

chem, drzewa trzeba opryskać preparatem układowym, np. Mospilan 20 
SP (0,02%) lub Confidor 200 SL (0,04%).

Du ą  grupę  mszyc  stanowią  miodownice  tworzące  gęste  skupienia  (tzw. 

kolonie) na pędach wierzchołkowych lub przy podstawie. Na ich wydzielinach, 
zwanych spadzią lub rosą miodową, rozwijają się grzyby sadzakowe. Ich grzyb-
nia pokrywa igły czarnym nalotem, który równie  szkodzi ro linom, bo upo le-
dza ich oddychanie i asymilację.

Szczególnie niebezpieczna jest miodownica  ywotnikowa, która  eruje na 

wielu odmianach jałowca wirginijskiego, na  ywotniku zachodnim i cyprysiku 
nutkajskim, powodując brązowienie i zamieranie pędów. Zimują jaja na dolnej 
stronie pędów wierzchołkowych. Larwy wylęgają się na początku maja i zapo-
czątkowują rozwój kolejnych pokoleń. W pa dzierniku ka da z zapłodnionych 
samic składa jaja.
Zwalczanie:

  Mo na zawierzyć naturalnym wrogom miodownic – biedronkom, które 

zwabiane na ro linę przez spad , skutecznie niszczą te szkodniki;

   Je eli jednak zdecydujemy się na zastosowanie  rodków chemicznych 

to nale y bezpo rednio po zauwa eniu pierwszych kolonii mszyc, krze-
wy    opryskać  preparatami  neonikotynoidowymi,  np.  Mospilan  20  SP 
(0,02%) lub Confidor 200 SL (0,04%) z dodatkiem  rodka zwiększają-
cego przyczepno ć np. Cittowet AL (0,015%). W razie potrzeby zabiegi 
nale y powtarzać a  do całkowitego zniszczenia szkodnika.

background image

7

Czerwce

Szkodniki te nale ą do dwóch rodzin – tarcznikowatych i misecznikowa-

tych

wierkowiec  większy  (misecznik  miechun)  oraz  wierkowiec  mniejszy 

erują na  wierkach srebrnych i karłowych powodując zamieranie gałęzi, a na-

wet całych ro lin. Górna strona ciała samicy  wierkowca większego tworzy ro-
dzaj silnie wypukłej, czerwonobrązowej tarczki o  rednicy do 5 mm. Przypomina 
ona wyglądem pąk, szczególnie, gdy umiejscawia się przy podstawie pędu jed-
norocznego. Podczas  erowania larw wydzielana jest obficie rosa miodowa, na 
której rozwijają się grzyby sadzakowe, powodując czernienie igieł. W ciągu roku 
rozwija się tylko jedno pokolenie. Zimują larwy drugiego stadium, które zanim 
osiągną  dojrzało ć,  erują  do  końca  kwietnia  lub  do  połowy  maja.  Samica  od 
połowy kwietnia a  do połowy czerwca składa pod siebie od 600-2000 czerwo-
nawych jaj. Z nich po 5-6 tygodniach lęgną się larwy. Trwa to do końca czerwca 
lub do początku lipca.

Misecznik  cisowiec  wskutek  intensywnego  wysysania  soków  z  pędów  

i igieł cisa powoduje silne zahamowanie wzrostu pędów lub nawet ich zamie-
ranie. Często igły pokrywają się grzybami sadzakowymi, które rozwijają się na 
rosie miodowej wydzielanej w czasie ich  erowania. Rozwój szkodnika jest po-
dobny jak u  wierkowa większego. Od końca maja do końca lipca samice składa-
ją pod siebie do 3000 jaj, a z nich w lipcu lęgną się larwy i usadawiają na igłach. 
Tam  erują do końca sierpnia lub początku wrze nia, po czym schodzą na korę 
pędów i tu zimują. Na  ywotniku zachodnim  eruje i rozwija się w podobny spo-
sób misecznik tujowiec.

Tarcznik jałowiec jest szczególnie gro ny dla jałowca wirginijskiego i ja-

łowca sabińskiego. Larwy i samice  erują gromadnie w kątach łuskowych igieł  
i na korze pędów, powodując silne zahamowanie wzrostu pędów, ich krzywienie 
się i zamieranie. Zimują samice. W połowie maja rozpoczynają one składanie 
jaj, ka da od 10 do 60 sztuk. Z nich po 3-4 tygodniach lęgną się larwy, które pod 
koniec lipca przekształcają się w samice.

Czerwiec  mączysty,  mączystek  (wełnowiec)  eruje  w  du ych  koloniach 

na pędach jałowców, głównie jałowca pospolitego, powodując odbarwienie igieł  

background image

8

i  zamieranie  pędów.  Samica  jest  szerokoowalna,  brązowawa,  pokryta  białym, 
mączystym nalotem woskowym. Osiąga długo ć 3-4 mm.
Zwalczanie:

  Najlepszym terminem zwalczania miseczników, tarczników i czerwców 

mączystych jest okres wylęgania się larw z jaj i okres wędrowania mło-
dych larw po krzewach, co przypada na czerwiec w przypadku tarczni-
ków i mączystków  oraz na lipiec w przypadku miseczników. W tym cza-
sie ro liny nale y opryskiwać 2-3 krotnie co dwa tygodnie preparatem 
układowym, np. Confidor 200 SL (0,08%) lub Mospilan 20 SP (0,02%) 
z dodatkiem preparatu Talstar 100 EC (0,05%).

Roztocza

Nale ą do nich głównie szkodniki z rodziny przędziorkowatych i szpecie-

lowatych.

Przędziorki rozwijają się najczę ciej w okresie bardzo suchego lata, zwłasz-

cza w miejscach zacisznych i osłoniętych od wiatru oraz deszczu, powodując tym 
samym powa ne szkody. Przędziorki to bardzo małe pajęczaki ( ółte i czerwone), 
które  erują na igłach wysysając z nich sok. Obserwując przez lupę zbrunatniałe 
igły, mo emy dostrzec bardzo delikatną, pajęczą siatkę. 

Najgro niejszym z przędziorków jest przędziorek sosnowiec - drobny pa-

jęczak (długo ci poni ej 1 mm), który atakuje wła ciwie wszystkie gatunki igla-
ste, ale szczególnie upodobał sobie  wierk biały, zwłaszcza jego cenne odmia-
ny – Conica i Alberta Globe,  wierk kłujący (srebrny) oraz jałowce – pospolity  
i chiński.
Larwy wylęgające się z jaj zimujących na pędach oraz osobniki dorosłe  erują 
na igłach, które przebarwiają się na  ółto, potem na  brązowoczerwono i przed-
wcze nie  opadają.  Pędy  zostają  osnute  delikatnymi  nitkami  oprzędu.  Do  od-
barwienia igieł i łusek dochodzi ju  przy zagęszczeniu 2 osobników na 20 cm 
(bie ących) pędu. W wyniku  erowania następuje zahamowanie wzrostu pędów,  
a igły opadają ju  w lipcu. 

background image

9

W ciągu roku rozwija się do pięciu pokoleń szkodnika, przy czym rozwój 

jednej generacji (od jaja do dorosłego osobnika) trwa zaledwie 15-25 dni. Zimują 
jaja na ubiegłorocznych pędach. Larwy wylęgają się od połowy kwietnia do po-
łowy maja i  erują 2-3 tygodnie.
Zwalczanie:

  Bezpo rednio po wylęgu larw z jaj zimowych, tj. pod koniec maja lub 

na początku czerwca, krzewy nale y opryskiwać  rodkami z grupy regu-
latorów wzrostu roztoczy, np. Apollo 500 SC (0,1%), Nissorun 050 EC 
(0,06%).

  W trakcie wegetacji mo na u yć jednego z akarycydów specyficznych, 

np. Magus 250 SC (0,06%) lub pyretroidu o wła ciwo ciach przędzior-
kobójczych, np. Karate 025 EC (0,1%), Talstar 100 EC (0,05%).

Roztocza z rodziny szpecielowatych powodują charakterystyczne zniekształ-

cenia – guzowate i kuliste wyro la.

Szpeciel jałowcowy i szpeciel cisowiec  erują na zielonych czę ciach pę-

dów  wierzchołkowych powodując zahamowanie wzrostu i zdrobnienie najmłod-
szych igieł. Powstają jajowate wyro la, około 1 cm długo ci. Wskutek  erowania 
szkodników pąki są silnie powiększone, a rozwijające się nowe pędy zniekształ-
cone.
Zwalczanie: 

  Wiosną, w okresie migracji szpecieli, najlepiej na początku maja, krzewy 

nale y opryskać preparatem Talstar 100 EC (0,05%).

background image

10

NAJGRO NIEJSZE SZKODNIKI 

RO LIN LI CIASTyCh

Bardzo bogata i zró nicowana grupa li ciastych krzewów ozdobnych atako-

wana jest przez wiele szkodników. Powodują one odbarwienia li ci, wypukliny 
blaszek li ciowych, brązowe, czerwone, srebrzystobiałe lub  ółte plamy na li -
ciach, naro la i ró ne zniekształcenia. Niektóre z tych szkodników są naprawdę 
bardzo gro ne, więc warto je poznać i skutecznie zacząć zwalczać.

Mszyce

Są  najbardziej  znaną  grupą  pluskwiaków  równoskrzydłych.  erują  jednak 

osobniki bezskrzydłe w grupach tzw. koloniach na wielu gatunkach krzewów.

Mszyca burakowa najczę ciej powoduje silne kędzierzawienie li ci np. ka-

liny, ja minowca, budlei, glicynii, rdestu Auberta i powojników. Mszyca poza 
pobieraniem du ej ilo ci soku ro linnego i tym samym ogałacaniem ro lin, ob-
ficie wydziela podczas  erowania rosę miodową, na której rozwijają się grzyby 
sadzakowe. 

Mszyca bzowa tworzy gęste kolonie na dolnej stronie li ci wzdłu  nerwu 

głównego, na ogonkach li ciowych i korze młodych pędów bzu czarnego i ko-
ralowego.

Li cie ligustru pospolitego są silnie rolowane przez mszycę ligustrową. Na-

tomiast mszyca tawułowa pędowa tworzy gęste kolonie na wierzchołkach pę-
dów tawuły Van Houtte’a powodując zahamowanie wzrostu i zanieczyszczanie 
li ci rosą miodową. Kwiatostany i li cie dereni zasiedlane są przez liczne formy 
bezskrzydłe i uskrzydlone zrostka  widwowo-zbo owegoPorazik tawułowy 
najczę ciej uszkadza tawułę wierzbolistą, powodując silne skręcenie li ci wzdłu  
i w poprzek nerwu głównego. Na dolnej stronie li ci dławisza i na wierzchołkach 
pędów milina  eruje mszyca ogórkowa.

background image

11

Zwalczanie:

  Walka z mszycami jest stosunkowo prosta, je eli rozpocznie się ją do ć 

wcze nie, zanim utworzą się gęste kolonie lub zanim mszyce ukryją się 
w zwiniętych li ciach lub schowają pomiędzy pąki kwiatowe. Okres ten 
przypada  najczę ciej  na  kwiecień  -  maj.  Krzewy  opryskujemy  wtedy 
preparatem Confidor 200 SL (0,04%), Pirimor 25 WG (0,2%), Mospilan 
20 SP (0,02%) lub innym preparatem mszycobójczym. W razie potrzeby 
zabieg nale y powtórzyć.

Roztocza

Szpeciele – stanowią do ć du ą grupę roztoczy.  erują i rozmna ają się na 

li ciach powodując takie uszkodzenia jak: marszczenie i odbarwianie li ci tawuł, 
ordzawianie lub srebrzenie li ci lilaków i azalii, wybrzuszenia na li ciach buksz-
panów lub pil niowate naro la na li ciach kalin.
Zwalczanie:

  Wiosną, w okresie rozwijania się li ci (koniec kwietnia, początek maja) 

krzewy nale y opryskać dwukrotnie co 7-10 dni preparatem Talstar 100 
EC (0,05%).

Przędziorki  –  erują  grupowo  na  dolnej  stronie  li ci,  powodując  na  po-

wierzchni blaszki li ciowej (ale nie u wszystkich gatunków) mozaikowate,  ółte 
odbarwienia oraz deformację tych blaszek. U perukowców i hortensji występuje 
czerwienienie i brązowienie li ci.
Przędziorek chmielowiec jest szczególnie gro ny dla pięciornika, magnolii, zło-
tokapu, budlei, perukowca, forsycji, suchodrzewu; przędziorek owocowiec dla 
irg, a przędziorek bukszpanowiec dla bukszpanu wiecznie zielonego.
Zwalczanie:

  W okresie wylęgania się larw z jaj zimowych, krzewy powinno się opry-

skać preparatem Apollo 500 SC (0,1%). 

  Latem, po wykryciu przędziorków lub zauwa eniu pierwszych uszko-

dzeń  krzewów  stosujemy  do  zwalczania  np.  preparat  Talstar  100  EC 
(0,05%).

background image

12

Wciornastki

Wciornastek lipowiec – larwy i osobniki dorosłe  erują na górnej stronie 

li ci przewa nie ligustra i lilaka, w wyniku czego na powierzchni skórki poja-
wiają się srebrzyste plamy. Opanowane li cie często całkowicie bieleją, a silnie 
pora one przedwcze nie  ółkną i opadają.

Zwalczanie:

  Po zauwa eniu pierwszych uszkodzeń, krzewy nale y opryskać jednym 

z preparatów o działaniu kontaktowym, najlepiej z grupy pyretroidów, 
np. Ambusz 250 EC (0,05%).

Czerwce

Najpopularniejsze szkodniki nale ące do czerwców to misecznik brzoskwi-

niowy, misecznik  liwowiec skorupik jabłoniowy.

Miseczniki usadawiają się na korze pędów i gałęzi. Podobnie jak mszyce 

wysysają sok oraz wydzielają obficie rosę miodową, na której rozwijają się grzy-
by sadzakowe. Na skutek  erowania tych szkodników następuje zahamowanie 
wzrostu  i  zamieranie  pędów  ognika,  ostrokrzewu,  irgi,  bukszpanu,  leszczyny, 
berberysu i innych krzewów. 

Zwalczanie:

  W  okresie  jesienno-  zimowym,  w  celu  zniszczenia  larw  zimujących, 

krzewy  nale y  opryskać  preparatem  olejowym  np.  Promanal  60  EC 
(2%).

  W okresie występowania larw I stadium, tj. od końca czerwca do połowy 

lipca, ro liny opryskuje się preparatem Mospilan 20 SP (0,2%) lub Owa-
dofos 540 EC (0,15%).

Skorupik jabłoniowy 

Tarczka samicy osiąga długo ć do 3,5 mm, jest brązowawa lub szara, po-

dłu na i wypukła, swoim kształtem przypomina przecinek. Pod nią znajduje się 
samica. Larwy są owalne i jasno ółte. 

background image

13

Efektem  erowania larw i samic na pędach jest wyra ne zdrobnienie li ci  

i silne ograniczenie wzrostu pędów. Wskutek du ego zagęszczenia szkodnika za-
mierają całe pędy najczę ciej u irg i bukszpana wiecznie zielonego.

Zwalczanie:

  Zwalczanie prowadzimy w okresie kwitnienia głogów, kiedy wylęgają 

się larwy z zimujących jaj i są w stadium „wędrującym” (do czasu zanim 
okryją się one tarczkami). W tym celu ro liny nale y opryskać dwukrot-
nie co 2 tygodnie, tj. w połowie i pod koniec czerwca preparatem Mospi-
lan 20 SP (0,02%) lub Sumithion 500 EC (0,15%).

Motyle

Zwójkówki są małymi motylami, których gąsienice uszkadzają li cie najczę -

cie

j irg, dereni, forsycji, pigwowców, tawuł i  ylistków.  erują one wewnątrz 

ukrycia zrobionego przewa nie ze zrolowania i sprzędzenia li cia lub kilku li ci, 
w których wygryzają nieregularne dziury.

Zwójka ró oweczka i zwójka jabłoneczka jesienna zimuje w stadium jaj 

na korze pędów i pni, mo na je więc niszczyć po znalezieniu w okresie zimo-
wym, nie dopuszczając do wylęgu gąsienic wiosną.

Na tawułach kilka li ci wierzchołkowych sprzędzają razem gąsienice zwójki 

tawułeczki,  na ligustrze  erują gąsienice zwójki siatkóweczki. Gąsienice płat-
kówki pstrocineczki
  erują na wielu krzewach z rodziny ró owatych i na irgach. 
Zwójki te zimują w stadium gąsienicy ukrytej w gęstym, białym wojłoku tzw. 
hiberkulum w rozwidleniach pędów, spękaniach kory.

Namiotnik  trzmieliniaczek  występuje  zarówno  na  trzmielinie  pospolitej, 

jak  i  trzmielinie  Fortune’a.  Gąsienice  erują  gromadnie  pod  osłoną  z  przędzy 
powodując goło ery.

Kibitnik lilakowiaczek niszczy li cie lilaków i ligustra pospolitego. Począt-

kowo gąsienice  erują gromadnie wewnątrz li cia tworząc tzw. minę, a następnie 
rozchodzą się po krzewie i ka da z nich sprzędza wierzchołek li cia - tam  eruje 
i dorasta.

background image

14

Zawisaki są du ymi motylami, których gąsienice często spotyka się na ta-

wułach,  lilakach,  wido liwkach  i  wierzbach.  Są  bardzo  arłoczne  i  ogałacają 
najmłodsze pędy z li ci.

Pochwiki są z kolei małymi motylami, a ich gąsienice  erują pod osłoną ko-

szyczka, najczę ciej na li ciach tawuł i irg. Gąsienice wyjadają spomiędzy skórek 
li cia miękisz, w wyniku czego tworzą się okrągławe, brązowe miny.

Zwalczanie:

  Wiosną  optymalnym  terminem  zwalczania  gąsienic  opuszczających 

kryjówki zimowe jest faza zielonego pąka kwiatowego jabłoni. W tym 
czasie (je eli temperatura jest wy sza ni  18 

o

C) krzewy nale y opryskać 

preparatem wgłębnym o działaniu  ołądkowym, np. Owadofos 540 EC 
(0,15%).

  Latem, w okresie wylęgania się gąsienic, krzewy  opryskujemy te  pre-

paratem  wgłębnym  o  działaniu  ołądkowym,  np.  Sumithion  500  EC 
(0,15%).

Muchówki

Do tej grupy szkodników nale ą miniarki, których larwy  erują na li ciach 

najczę ciej złotokapu, suchodrzewu, tawuły, derenia i forsycji. Wygryzają mię-
kisz wewnątrz li cia w postaci długich, krętych, białych korytarzy, z widocznymi 
wewnątrz czarnymi odchodami, czyli powstaje tzw. mina.

Zwalczanie:

  W okresie lotu muchówek, tj. w kwietniu/maju, krzewy trzeba opryski-

wać dwukrotnie co 7-10 dni preparatem o działaniu kontaktowym, np. 
Talstar 100 EC (0,05%) lub Decis 2,5 EC (0,05%).

  Po wykryciu pierwszych min, ro liny opryskać preparatem Sumithion 

500 EC (0,15%) lub Owadofos 540 EC (0,15%).