bliżej przedszkola 2.113 luty 2011
100
Przygotowanie do nauki czytania
Scenariusze zajęć do wybranych rodzin wyrazów
wprowadzanych zimą zostały opracowane w oparciu
o autorski program działań edukacyjnych „Zabawy z wyrazami”.
Inspiracją dla nich była Odimienna Metoda Nauki Czytania
autorstwa Ireny Majchrzak. Niektóre z przedstawionych pomysłów
nie są jednak dokładnym odzwierciedleniem tej metody.
Edyta Kaczanowska
scenariusze do rodzin wyrazów wprowadzanych zimą
Z
ajęcia odbyły się w grupie dzieci zróżnicowanych wie-
kowo od trzech do sześciu lat, uwzględniając przede
wszystkim zasadę stopniowania trudności oraz zasadę
ekspresyjności, co pozwalało moim przedszkolakom działać
we własnym tempie, w różnorodny sposób.
Przebieg zajęć przedstawię w formie zadaniowej, dzięki cze-
mu będzie można się zorientować, w jaki sposób kieruję po-
lecenia do dzieci. Tekst zaznaczony kursywą to moje dodat-
kowe uwagi co do realizacji zadań edukacyjnych.
Zimą wprowadzam zazwyczaj następujące rodziny wyra-
zów: atrybuty świąt Bożego Narodzenia, pory roku, uczucia,
części twarzy, zawody, atrybuty zimy. Do prezentacji wybra-
łam dwie z nich: pory roku oraz uczucia.
PORY ROKU
zabawy z wyrazami
Cele ogólne:
o
Kształtowanie gotowości do czytania poprzez czytanie glo-
balne.
o
Stwarzanie warunków do ekspresji ruchowej i aktywno-
ści plastycznej.
o
Utrwalanie umiejętności określania pór roku i ich ty-
powych cech.
Umiejętności dzieci
:
o
Wyodrębnianie pór roku w kolejności występowania
oraz ich typowych cech.
o
Czytanie globalne nazw pór roku (głównie dobieranka
wyrazowo-obrazkowa).
o
Rozróżnianie i porównywanie liter w obrębie wielkich
liter drukowanych.
o
Posługiwanie się ciałem i wyobraźnią w działaniu ru-
chowym.
o
Plastyczne odzwierciedlenie danej pory roku.
Przestrzeń edukacyjna:
sala przedszkolna
Pomoce i przybory:
sylwety uosabiające pory roku, z od-
powiednimi gałązkami, obrazki z oknami z widokiem na przy-
rodę kolejnych pór roku, ilustracje i fotosy czterech pór roku,
etykietki z nazwami pór roku (kilka zestawów), nagrania mu-
zyczne do zabaw ruchowych, kolorowy papier, kartony, no-
życzki, klej, aplikacje z papieru bądź krawieckie (kwiatki, listki
wykonane specjalnym dziurkaczem), białe wstęgi bibuły, karty
pracy – dobieranki wyrazowo-obrazkowe, kredki
Interakcje:
NDZ (1–n), (1–2) DZDZ (3–4), NDZDZ
(2–n), (1/2 n), DZDZ (1/2 n), DZDZ (cała grupa jedno-
cześnie, pary, każde dziecko po kolei, podział na dwie równe
grupy, każde dziecko indywidualnie)
metody:
czynnościowa, werbalna, czynnościowo-werbal-
na, werbalno-czynnościowa, (inspiracja odimienną me-
todą nauki Czytania Ireny majchrzak)
PrZEBIEG ZAJęCIA:
o
różdżki pór roku.
Dziś Pani Zima przyniosła do nas swo-
ją czarodziejską różdżkę. Jak wygląda zimowa różdżka? Jak
wyglądałaby różdżka Pani Wiosny (Pani Lato, Pani Jesieni)?
Nauczycielka ustawia sylwety pór roku z odpowiednimi gałązkami.
o
okna czterech pór roku.
Wylosujcie obrazki. Jak wyglą-
dają drzewa, które widać na obrazku? Jaka to pora roku?
o
Drzewa czterech pór roku.
Zamieńcie się w zimowe drze-
wa. Wyobraźcie sobie, że wasze ramiona to gałęzie bez liści,
pokryte szronem. Drzewo zimą śpi pod śniegową pierzynką.
Nadchodzi wiosna. Wiatr zdmuchuje z gałęzi ostatni śnieg.
Drzewo zaczyna się budzić. Na gałązkach pojawiają się pąki
liściowe i kwiatowe. Dzieci mogą zwijać dłonie w piąstki jako pąki,
potem układać dłonie w kształt listka, a na końcu rozkładać palce,
tworząc kwiatki.
zabawy
z wyrazami
bliżej przedszkola 2.113 luty 2011
101
blizejprzedszkola.pl
Jest coraz cieplej. Przychodzi lato. Na drzewach jest mnó-
stwo zielonych liści i zaczynają pojawiać się owoce. Lato
przemija i nastaje jesień. Liście zmieniają kolory i opadają.
Tę zabawę warto prowadzić przy odpowiednio dobranej muzyce
relaksacyjnej. Jeśli chcemy wprowadzić do zabawy więcej humoru,
wtedy na przykład śpiące drzewa mogą pochrapywać, latem mogą
się opalać itp.
o
rytm pór roku.
Uzupełnijmy rytm pór roku, używając
obrazków z postaciami pór roku, drzewami i krajobraza-
mi. Kto umiałby umieścić pod nimi podpisy z nazwami
czterech pór roku? Pory roku będą się cyklicznie powtarzać,
więc trzeba przygotować kilkanaście obrazków. Nauczyciel bądź
wybrana osoba układa podpisy pod czterema pierwszymi obraz-
kami. Dopasujcie podpisy do pozostałych elementów we-
dług wzoru:
o
Czy etykietka jest właściwa?
Podzielę was na dwie grupy.
Poruszajcie się po sali między dziećmi zamienionymi w drze-
wa Pani Zimy (Wiosny, Lato, Jesieni). Podczas przerwy w mu-
zyce każdy zatrzyma się przy jednym drzewie i sprawdzi, czy
napis pory roku jest odpowiedni. Jeśli nie – odwróci etykiet-
kę i pozostawi, jeśli tak – podniesie i będzie trzymać w górze.
Następuje zamiana ról.
o
Pory roku z napisami.
Połączcie nazwy pór roku z właś-
ciwymi obrazkami na otrzymanej karcie pracy i pokoloruj-
cie obrazki:
o
Kolejne etykietki pór roku.
Ułóżmy rytm pór roku, uży-
wając samych napisów. Kto z was ma nazwę obecnej pory
roku? Po zimie pojawi się...?
o
obrazek pory roku.
W sposób, który wam pokazałam,
wykonajcie wycinankę przedstawiającą drzewo. Naklejcie ją
na karton z nazwą wybranej pory roku. Na zimowym drze-
wie naklejcie watę jako śnieg, obok bałwana, na wiosennym
– kwiaty i łąkę z kwiatami, na letnim – zielone liście i łąkę
z motylami, a na jesiennym – kolorowe liście i trawę z opad-
łymi liśćmi. Ewentualnie można zaproponować dzieciom inną for-
mę aktywności plastycznej, na przykład malowanie farbami obrazka
z daną porą roku. Ważne, aby na obrazku była nazwa tej pory roku.
ZAJęCIA UTrWALAJąCE:
o
Krainy z podpisami.
Odszukajcie krainę Pani Zimy, Wiosny,
Lata i Jesieni (sylwety, ilustracje i atrybuty). Wspólnie dopasuj-
my właściwe podpisy.
o
Bilety pór roku.
Pląsajcie ze wstęgami przy zimowej mu-
zyce. Podczas pauzy odkryjcie jeden z biletów leżących na
dywanie, odczytajcie nazwę pory roku i przybądźcie do właś-
ciwej krainy. Biletami są oczywiście etykietki z nazwami pór roku.
o
obrazek do etykietki.
Ułóżcie w odpowiedniej kolejności
etykietki z nazwami pór roku. Dopasujcie kolejno wylosowa-
ny obrazek do właściwego wyrazu.
o
nazwa pory roku z liter.
Dobierzcie się w pary i wybierzcie
miejsce przy jednym z kartoników z nazwami pór roku ułożo-
nych w kręgu. Ułóżcie z otrzymanych liter alfabetu ten wyraz.
Przeliterujcie go bądź nazwijcie wybraną literę.
UCzUCIA
zabawy z wyrazami
Cele ogólne:
o
Kształtowanie gotowości do czytania poprzez czytanie glo-
balne.
o
Stwarzanie warunków do ekspresji emocjonalnej, ruchowej
i aktywności manualnej.
o
Rozwijanie umiejętności rozróżniania i przedstawiania sta-
nów emocjonalnych.
Umiejętności dzieci:
o
Rozróżnianie wybranych stanów emocjonalnych.
o
Czytanie globalne nazw uczuć (dobieranka wyrazowo-
obrazkowa).
o
Rozróżnianie i porównywanie liter w obrębie wielkich liter
drukowanych.
o
Posługiwanie się mimiką, ciałem i wyobraźnią w odzwier-
ciedlaniu wybranych stanów emocjonalnych.
o
Rysowanie twarzy wyrażających wybrane stany emocjo-
nalne.
Przestrzeń edukacyjna:
sala przedszkolna
Komplet książek do nauki czytania Odimienną Metodą Ireny Majchrzak
tylko za 59 zł
W skład kompletu wchodzi podręcznik „Opowieści sowy” część I i II,
ćwiczenia „Gry czytelnicze” część I i II oraz książka „Opowieści ortograficzne”.
Zamówienia przyjmuje
sklep BlizejEdukacji.pl
tel. 12 257 43 35, e-mail: sklep@blizejedukacji.pl
Przy zamówieniu minimum 15 kompletów koszty wysyłki pokrywa sprzedawca.
GWARANCJA NAJNIŻSZEJ CENY NA RYNKU!
R E K L A M A
bliżej przedszkola 2.113 luty 2011
102
Pomoce i przybory:
sylwety i ilustracje twarzy wyrażają-
cych różne stany emocjonalne, etykietki z nazwami wybra-
nych uczuć, nagrania muzyczne do zabaw ruchowych, na-
grania muzyki klasycznej o nastroju radosnym, smutnym
i agresywnym, kartoniki z literami alfabetu, kilka kartoni-
ków z napisami „CZUJĘ” i „GDY”, karty pracy z napisami
„RADOŚĆ” i „SMUTEK”, karty pracy opracowane przez
nauczycielkę – twarze wyrażające wybrane stany emocjo-
nalne z etykietkami oraz same głowy z podpisami, kredki
świecowe i ołówkowe do wyboru
Interakcje:
NDZ (1–n), (1–2) DZDZ (3–4), NDZDZ
(2–n), DZDZ (cała grupa jednocześnie, pary, każde dzie-
cko po kolei, każde dziecko indywidualnie)
metody:
czynnościowa, czynnościowo-werbalna, werbal-
no-czynnościowa (inspiracja metodą odimienną Ireny maj-
chrzak)
PrZEBIEG ZAJęCIA:
o
minki.
Przywitajmy się, pokazując sobie kolejno taką
minę, jaką widzimy na tych buźkach. Nauczycielka prezen-
tuje sylwety i ilustracje twarzy, które wyrażają różne stany emo-
cjonalne.
o
Etykietki do minek.
Przypomnijcie, jakie uczucia pokazy-
waliśmy przy powitaniu. Ułóżmy te buźki na dywanie. Kto
umiałby odszukać wśród tych wyrazów podpis do pierw-
szej miny? Odczytajcie wszystkie napisy:
etykietką, a pozostałe dzieci wyrażą to uczucie miną.
o
Uczuciowe literki.
Każdy zajmie miejsce przy jednej z etykie-
tek. Wybierzcie po dwa kartoniki z literami alfabetu. Nazwijcie
te litery, poszukajcie w swoim wyrazie i dopasujcie. Jeśli nie
macie takiej litery, możecie ją wymienić. Kto chciałby nazwać
kolejne litery na etykietce? Jaki wyraz powstał?
o
Literki z humorami.
Muzyka zaprosi was teraz do krainy
radości. Podczas pauzy odszukajmy literki radosne, czyli te,
które tworzą wyraz „RADOŚĆ” („SMUTEK”, „ZŁOŚĆ”).
Do tej zabawy świetnie nadają się utwory muzyki klasycznej w od-
powiednim klimacie.
o
Zdania z wyrazami i minkami.
Ułóżmy wspólnie i odczy-
tajmy zdania złożone z wyrazów i sylwet z minami (CZUJĘ
GDY...). Kto chciałby przeczytać jedno z tych zdań i je dokoń-
czyć? Na koniec zamienimy obrazki w zdaniach na wyrazy.
Kto odszuka i dokończy zdanie „CZUJĘ RADOŚĆ, GDY...”?
o
minki z napisami.
Odszukajcie, wytnijcie i naklejcie na-
pisy pasujące do kolejnych twarzy z minami. Pokolorujcie
obrazki:
Edyta Kaczanowska – nauczyciel dyplomowany z 10-letnim
stażem pracy, prowadzi grupę 3-6-latków w Przedszkolu Miejs-
kim nr 20 w Łodzi.
Ukończyła studia podyplomowe z zakresu Edukacji Elementa-
rnej, współpracuje z Łódzkim Centrum Doskonalenia Nauczycieli
i Kształcenia Praktycznego jako prowadząca warsztaty szkole-
niowe i modelowe zajęć edukacyjnych dla nauczycieli.
Przygotowanie do nauki czytania
Po pierwszym odczytaniu podpisów nauczycielka odwraca kilka
sylwet. Przed ostatnią rundką czytania wszystkie są już zakryte.
o
Stacje uczuć.
Poruszajcie się po sali w parch. Jedno z was
będzie ciuchcią, drugie – wagonikiem. Podczas przerwy
w muzyce odczytajcie wybrany napis i dojedźcie do swojej
„stacji uczuć”. Zróbcie właściwą minę.
o
Podpis do minki.
Odgadnijcie, jakie uczucie widać na twa-
rzy kolegi. Odszukajcie taką samą minę wśród buziek i do-
bierzcie podpis.
o
radość – smutek.
Odczytajcie nazwy dwóch uczuć na kar-
cie pracy. Narysujcie przy napisach właściwe miny, pamięta-
jąc, że usta radosne i smutne ułożone są w odwrotny sposób.
Pokolorujcie mazakiem litery w napisach.
ZAJęCIA UTrWALAJąCE:
o
nasze nastroje.
Powiedzcie kolejno, jaki macie teraz na-
strój. Wskażcie buźkę z pasującą minką. Następnie wspólnie
dopasujemy podpisy do wszystkich buziek.
o
Kraina uczuć.
Poruszajcie się po sali, pokazując uczucia,
które widać na kolejnych buźkach. Na dany znak usiądźcie
przy jednej z etykietek i po cichu odczytajcie nazwę. Kto z was
ma napis RADOŚĆ (SMUTEK, ZŁOŚĆ itd.), wstanie ze swoją
Chętnym dzieciom można zaproponować wersję trudniejszą: na-
rysowanie min, tak by pasowały do nazw uczuć:
Bibliografia do całego cyklu:
Kamińska K., Nauka czytania dzieci w wieku przedszkolnym, Warszawa 1999.
Majchrzak I., Gry czytelnicze, część 1 i 2, MAC Edukacja, 2005.
Majchrzak I., Meksykańska wioska – gra czytelnicza, DIDASKO.
Majchrzak I., Nazywanie świata – gra słowno-obrazkowa, DIDASKO.
Majchrzak I., Opowieści sowy, część 1 i 2, MAC Edukacja, 2005.
Majchrzak I., Wprowadzanie dziecka w świat pisma, Warszawa 1995.