Kronika wyprzedaży Polski: Mittal chce koksu –
Wiesława Mazur
Aktualizacja: 2010-11-21 11:06 am
Zaczęła się toczyć ostra gra o przejęcie rynku koksowego w Polsce. Do walki stanął koncern Mittal
Steel, czyli dawne Polskie Huty Stali sprzedane Hindusowi Lakhsmi Niwasowi Mittalowi, rezydentowi
Wielkiej Brytanii, za 5,9 mln zł i spłatę wierzycieli. Mittal uznaje zasadę, że chcieć to móc, ale wszystko
jest zmienne, jak się nie uda, znaczy, że bogowie nie sprzyjają. W 2005 r. chciał Koksowni “Przyjaźń” w
Dąbrowie Górniczej. Do skarbu państwa po transakcji kupna PHS w 2004 r. należało 25 proc. akcji
PHS, 6 proc. do pracowników, reszta do LNM Mittala, który obiecywał urzędnikom w Warszawie, że
kupi następny pakiet akcji. Został członkiem rady nadzorczej PHS, a podczas konferencji prasowej
poinformował, że stara nazwa polskiego koncernu odejdzie do lamusa, niedługo nie będzie już PHS, ale
Ispat Polska Stal SA. W rękach Mittala znalazło się ponad 70 proc. hutniczego potencjału
przemysłowego Polski. Przypomnijmy, że do PHS włączone zostały huty: Katowice – w Dąbrowie
Górniczej, Sendzimira – w Krakowie, Florian – w Świętochłowicach i Cedler w Sosnowcu. Mittal już miał
w rękach największą koksownię w Polsce w Zdzieszowicach – z 39 proc. udziałem w rynku produkcji
koksu i Zakłady Koksownicze Sendzimira z udziałami w rynku na poziome 12,3 proc., nie miał jeszcze
“Przyjaźni” dobrze prosperujących, dawnych zakładów państwowych, przekształconych w spółkę z o.o.
z 24,4 proc. udziałami w rynku. Pozostała drobnica go nie obchodziła.
*
Szturm o koks prowadził już nie Ispat Polska Stal, ale Mittal Steel, bo w właściciel zmienił nazwę firmy.
Koks, bez którego w hutnictwo nie może się obyć, produkowany jest z węgla o wysokich
właściwościach, za pomocą suchej destylacji w piecu koksowniczym. Koks ma lepsze właściwości
fizyczne i chemiczne niż węgiel. Wsad do wielkiego pieca, ładowany od góry, układany jest
naprzemiennie z warstw koksu, mieszanki spieku, pokawałkowanej rudy i topników. Na dnie gromadzi
się żużel i ciekłe żelazo (surówka), następuje jej spust. Słowem bez koksu w hutnictwie ani rusz.
Tymczasem koks, na który dotąd nie trzeba było wydawać fortuny, ciągle drożał. Chiny ograniczyły
eksport koksu, ponieważ zwiększyły produkcję stali i koks był im potrzebny na własny użytek. W 2005 r.
w Polsce planowano wyprodukować 8404 tys. ton koksu, z czego Koksownia Przyjaźń – 2265 tys. ton,
czyli 27 ogólnej produkcji. Jedynie 5 proc. z tego zakład zamierzał sprzedać na rynku krajowym, lwią
część produkcji odbierali Niemcy. Ofertę na Koksownię Przyjaźń złożyła też Jastrzębska Spółka
Węglowa, producent węgla koksującego. Nikt nie krył, że walczono przeciw Mittalowi i kto mógł
próbował zablokować ewentualną transakcję. Załoga Koksowni Przyjaźń dostawała białej gorączki, gdy
jej wspominano, że firmę może przejąć Hindus, właściciel byłych PHS i wielu hut w różnych częściach
świata. Związki zawodowe mittalowskich zakładów rozgłosiły w całej Polsce (szczególnie NSZZ
Solidarność” i Solidarność 80), że miliarder przejął polską stal, nie podpisując pakietu socjalnego i w
rządzie nikt na to nie zareagował.
*
Związkowcy z “Przyjaźni” napisali list do premiera Marka Belki, że załoga nie życzy sobie w ich spółce
Mittala. Z gabinetu Belki dochodziły jednak przede wszystkim utyskiwania: “ten rząd ma to do siebie, że
chce tylko trwać”. Ona sam od kilku miesięcy wspominał, że złoży w maju dymisję, “bo nie wynajął się
na dłużej”, chociaż prezydent Aleksander Kwaśniewski ugłaskiwał go, jak mógł, słowami: “Marku,
zostań jeszcze trochę”. Z Mittalem zaczęło rozmawiać kierownictwo Polskich Kolei Państwowych
przyciśnięte wielką biedą przewoźnika. Zarząd PKP przedstawił wniosek o sprzedaży 39,90 proc.
swoich udziałów w Koksowni Przyjaźń, ponieważ – wyjaśniali kolejarze – Mittal dawał im za udziały
więcej (700, a nawet 800 mln zł) niż JSW (545 mln zł). Związkowcy z “Przyjaźni” byli oburzeni.
1
