Nowoczesne sposoby
zarza
̨
dzania w
przedsie
̨
biorstwach
innowacyjnych
– przegl
ą
d wybranych idei, metod
i narz
ę
dzi zarz
ą
dzania
Free Template from
www.brainybetty.com
i narz
ę
dzi zarz
ą
dzania
Robert Karaszewski
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Trendy zmian
•
Ekonomia – wczoraj i
dzi
ś
-
Keynesizm oraz
finansowanie deficytów
przez kreacje pieni
ą
dza,
Ekonomia – dzi
ś
i jutro
-
utrzymanie pod kontrol
ą
deficytu bud
ż
etowego,
-
stymulowanie rozwoju
przez obni
ż
anie stóp
2
Free Template from www.brainybetty.com
przez kreacje pieni
ą
dza,
-
podporz
ą
dkowanie
banków centralnych,
-
wiele usług
zastrze
ż
onych dla
sektora publicznego,
-
ci
ą
gle jeszcze istniej
ą
ce
monopole,
-
od inflacji do deflacji.
procentowych,
-
uniezale
ż
nienie banków
centralnych,
-
prywatyzacja usług
publicznych,
-
działania deregulacyjne i
antymonopolistyczne,
-
od deflacji do spadku cen.
Trendy zmian
•
Globalizacja
•
– wczoraj i dzi
ś
-
technologie w posiadaniu
ograniczonej liczby
pa
ń
stwa,
Globalizacja
– dzi
ś
i jutro
-
przyspieszenie
rozprzestrzeniania si
ę
technologii w skali
3
Free Template from www.brainybetty.com
pa
ń
stwa,
-
wzrost wsparcia dla
krajów rozwijaj
ą
cych si
ę
,
-
zagraniczne przepływy
inwestycji i wnoszenie
know-how,
-
istnienie wielu barier w
handlu
ś
wiatowym,
-
sukcesy „azjatyckich
tygrysów”.
technologii w skali
ogólno
ś
wiatowej,
-
narastanie spekulacyjnego
boomu finansowego,
-
osłabienie tempa wzrostu
inwestycji zagranicznych,
-
szybkie znoszenie
ogranicze
ń
handlu
ś
wiatowego,
-
rozwój krajów azjatyckich.
Trendy zmian
•
Przedsi
ę
biorstwa
•
– wczoraj i dzi
ś
-
rynek kształtowany przez
popyt,
-
klient-konsument:
Przedsi
ę
biorstwa
– dzi
ś
i jutro
-
rynek kształtowany przez
poda
ż
,
-
„klient nasz pan” - marketing,
4
Free Template from www.brainybetty.com
-
klient-konsument:
marketing i zabezpieczenie
jako
ś
ci,
-
produkcja masowa oraz
tayloryzm,
-
pojawianie si
ę
małych i
ś
rednich przedsi
ę
biorstw,
-
lokowanie oszcz
ę
dno
ś
ci w
akcje i ci
ą
gły wzrost
indeksów giełdowych.
-
„klient nasz pan” - marketing,
warto
ść
dla klienta,
zarz
ą
dzanie jako
ś
ci
ą
totaln
ą
,
-
system JIT, LM oraz
zindywidualizowana produkcja
masowa,
-
mno
ż
enie si
ę
MSP,
-
wzrost roli handlu
elektronicznego,
-
wzrost roli zasobów wiedzy.
Wybrane obszary zmian w zarz
ą
dzaniu
•
Wizja, warto
ś
ci oraz zmiany kulturowe.
•
Marketing,
•
Zarz
ą
dzanie strategiczne.
•
Kreatywno
ść
i innowacje.
•
Jako
ść
totalna.
5
Free Template from www.brainybetty.com
•
Jako
ść
totalna.
•
Lean Thinking.
•
Benchmarking i Reengineering.
•
Orientacja procesowa.
•
Zarz
ą
dzanie projektami.
•
Zarz
ą
dzanie zasobami ludzkimi.
•
Zarz
ą
dzanie zmian
ą
.
•
Nowe role i zadania kadry kierowniczej.
•
Zarz
ą
dzanie wiedz
ą
.
Obszary zmian w zarz
ą
dzaniu –
poruszone w niniejszej prezentacji
•
Wizja, warto
ś
ci oraz zmiany kulturowe,
•
Jako
ść
totalna,
6
Free Template from www.brainybetty.com
•
Lean Thinking,
•
Nowe role i zadania kadry kierowniczej,
•
Zarz
ą
dzanie wiedz
ą
.
Wizja, warto
ś
ci oraz zmiany kulturowe
•
Wizja wyra
ż
a w jednej, krótkiej formule
powołanie przedsi
ę
biorstwa i jego cele,
szczególnie te, które si
ę
odnosz
ą
do
akcjonariuszy, klientów, personelu i całego
7
Free Template from www.brainybetty.com
akcjonariuszy, klientów, personelu i całego
społecze
ń
stwa.
•
Wizja ma słu
ż
y
ć
jako zbiór praw, zgodnie z
którymi b
ę
d
ą
przede wszystkim rozstrzygane
wszelkie sprzeczno
ś
ci i konflikty.
Wizja, warto
ś
ci oraz zmiany kulturowe
•
Warto
ś
ci
Warto
ś
ci s
ą
to takie podstawowe przekonania, jak
szacunek dla ludzi, całkowita uczciwo
ść
(któr
ą
rozumie
ć
nale
ż
y jako przed wszystkim uczciwo
ść
wobec klientów),
zadowolenie klientów oraz akcjonariuszy.
8
Free Template from www.brainybetty.com
Misja
Misja jest najgł
ę
bszym sensem wysiłków organizacji,
czyli jej wkładu w post
ę
p ludzko
ś
ci. Wiele sformułowa
ń
misji zaczyna si
ę
od zwrotu: „słu
ż
y
ć
potrzebom
wspólnoty”. W wizjach Motoroli i HP stwierdzenie to
brzmi nast
ę
puj
ą
co: „przez innowacje przyczynia
ć
si
ę
do
post
ę
pu i dobrobytu ludzko
ś
ci”.
Wizja, warto
ś
ci oraz zmiany kulturowe
•
Silne kultury organizacyjne generuj
ą
doskonałe
osi
ą
gni
ę
cia.
•
Silna kultura mo
ż
e prowadzi
ć
do działa
ń
ź
le
9
Free Template from www.brainybetty.com
•
Silna kultura mo
ż
e prowadzi
ć
do działa
ń
ź
le
dostosowanych do kontekstu i skłania
ć
kierowników, cz
ę
sto nawet znakomitych, do
prowadzenia przedsi
ę
biorstwa w niewła
ś
ciwym
kierunku.
•
J.P. Kotter, J.L.Heskett
Jako
ść
totalna
•
Total Quality Management – jest
systemem zarz
ą
dzania opartym na zasobach
ludzkich, które s
ą
zorientowane na
nieustanne doskonalenie wszelkich aspektów
funkcjonowania organizacji.
10
Free Template from www.brainybetty.com
funkcjonowania organizacji.
•
Guru TQM:
•
- W.E. Deming,
•
- J. Juran,
•
- Ph. Crosby.
Jako
ść
totalna
•
Modele zarz
ą
dzania jako
ś
ci
ą
skodyfikowane w programach nagród jako
ś
ci:
•
- Deming Prize,
11
Free Template from www.brainybetty.com
•
- Malcolm Baldrige National Quality
Award,
•
- European Quality Award.
Jako
ść
totalna
•
Rozwi
ą
zania normatywne oraz narz
ę
dzia
zarz
ą
dzania jako
ś
ci
ą
:
•
- normy ISO 9000,
12
Free Template from www.brainybetty.com
•
- normy ISO 9000,
•
- normy bran
ż
owe (np. QS 9000, TS 9000),
•
- Quality Function Deployment,
•
- Metoda Taguchi,
•
- Statystyczna Kontrola Procesu.
Lean Thinking
•
Koncepcja Lean została rozpropagowana
przez J. Womacka i D. Jonesa, dwóch
znanych analityków
ś
wiatowego przemysłu,
którzy na łamach, wydanej w 1990 roku,
ksi
ąż
ki
13
Free Template from www.brainybetty.com
ksi
ąż
ki
•
p.t. „The Machine That Changed the
World”,
•
zaprezentowali po raz pierwszy skuteczny
sposób radykalnej zmiany efektywno
ś
ci,
bazuj
ą
cy na rozwi
ą
zaniach stosowanych z
du
ż
ym sukcesem przez Toyote.
Lean Thinking
•
Fundament koncepcji Lean stanowi pi
ęć
zasad
obejmuj
ą
cych nast
ę
puj
ą
ce działania:
•
- identyfikacja i enumeracja czynno
ś
ci kreuj
ą
cych warto
ść
w przedsi
ę
biorstwie oraz tych działa
ń
, które nie przyczyniaj
ą
si
ę
do jej budowy,
•
- identyfikacja wszystkich kroków niezb
ę
dnych do
14
Free Template from www.brainybetty.com
•
- identyfikacja wszystkich kroków niezb
ę
dnych do
zaprojektowania, dostawy komponentów oraz wytworzenia
produktów wzdłu
ż
całego ła
ń
cuch warto
ś
ci w celu wskazania
ogniw nie dodaj
ą
cych warto
ś
ci produktowi,
•
- tworzenie ła
ń
cucha warto
ś
ci w oparciu o wył
ą
cznie te
ogniwa, które dodaj
ą
warto
ść
produktowi. Ła
ń
cuch winien
by
ć
wolny od wszelkich zakłóce
ń
, wstecznych przepływów
czy przestojów,
•
- podejmowanie wył
ą
cznie działa
ń
wymaganych przez
klienta,
•
- d
ąż
enie do doskonało
ś
ci poprzez ci
ą
gł
ą
eliminacj
ę
przyczyn powstawania bł
ę
dów i usterek.
•
Nowe role i zadania kadry
kierowniczej - przywództwo
Przywództwo to sztuka wywoływania
w ludziach ch
ę
ci podejmowania działa
ń
15
Free Template from www.brainybetty.com
zmierzaj
ą
cych do urzeczywistnienia okre
ś
lonych
celów, oczekiwa
ń
i aspiracji.
Zasady dobrego przywództwa
PODEJMOWANIE WYZWA
Ń
INSPIROWANIE WSPÓLN
Ą
WIZJ
Ą
16
Free Template from www.brainybetty.com
UMO
Ż
LIWIANIE INNYM PODEJMOWANIE DZIAŁA
Ń
WYZNACZANIE SPOSOBÓW POST
Ę
POWANIA
POBUDZANIE ZAPAŁU DO PRACY
Zarz
ą
dzanie wiedz
ą
Zdaniem I. Nonaka, Zachód ma tendencj
ę
do przeceniania
wiedzy „jawnej” – sformalizowanej.
Wiedza „cicha”, niedocenia w pa
ń
stwach Zachodnich ma dwa
wymiary:
- profesjonalny – zawieraj
ą
cy gesty, ruchy i trudne do opisania
do
ś
wiadczenia,
17
Free Template from www.brainybetty.com
do
ś
wiadczenia,
- integruj
ą
cy – modele my
ś
lowe, wierzenia, postrzeganie
warto
ś
ci oraz wizje przyszło
ś
ci.
Docenienie znaczenia wiedzy „cichej” jest mo
ż
liwe, kiedy
uznamy,
ż
e przedsi
ę
biorstwo jest
ż
ywym organizmem, a na
jego wiedz
ę
składaj
ą
si
ę
intuicja, ideały, warto
ś
ci i emocje, a
tak
ż
e obrazy i symbole.
Zarz
ą
dzanie wiedz
ą
Według I. Nonaka i H. Takeuchi, mo
ż
na wyró
ż
ni
ć
cztery sposoby
tworzenia i przekazywania wiedzy:
- socjalizacja: od wiedzy ”cichej do wiedzy cichej” – poprzez
wchodzenie w o
ż
ywione interakcje wiedza „cicha” jednego lub
kilku osób mo
ż
e sta
ć
si
ę
wiedz
ą
wielu innych osób. Taki sposób
przekazywania wiedzy realizowany jest w pracy zespołowej (np.
18
Free Template from www.brainybetty.com
przekazywania wiedzy realizowany jest w pracy zespołowej (np.
burza mózgów) lub przez kontakty z opiekunem lub trenerem.
Socjalizacja tworzy wiedz
ę
podzieln
ą
,
- wyja
ś
nianie – od wiedzy „cichej” do wiedzy „jawnej” –
przekształcanie wiedzy „cichej” w poj
ę
cia sformalizowane
poprzez odwoływanie si
ę
do analogii, metafor, rysunków. Dzi
ę
ki
temu wiedza „cicha” zamienia si
ę
w ustrukturyzowane,
cało
ś
ciowe poj
ę
cia, za pomoc
ą
których mo
ż
na j
ą
przekazywa
ć
innym. W ten sposób tworzy si
ę
wiedza konceptualna,
Zarz
ą
dzanie wiedz
ą
Cztery sposoby tworzenia i przekazywania wiedzy:
- asocjacja – od wiedzy „jawnej” do wiedzy „jawnej” – jest to
proces, przez który dokonuje si
ę
agregacja poj
ęć
w systemy
wiedzy. Do tego niezb
ę
dny jest wspólny j
ę
zyk i ró
ż
ne
przeka
ź
niki takie, jak papier, sie
ć
informatyczna, wykłady.
Asocjacja tworzy wiedz
ę
usystematyzowan
ą
.
19
Free Template from www.brainybetty.com
Asocjacja tworzy wiedz
ę
usystematyzowan
ą
.
- internalizacja – od wiedzy „jawnej” do wiedzy „cichej” –
powtarzanie działa
ń
prowadzi do zakorzenienia si
ę
okre
ś
lonych
zachowa
ń
w pami
ę
ci zarówno jednostek, jak i całych organizacji.
Staj
ą
si
ę
one wtedy cz
ęś
ci
ą
kultury organizacyjnej. Proces ten
cz
ę
sto okre
ś
lany jest mianem uczenia si
ę
przez działania
(learning by doing). Internalizacja tworzy wiedz
ę
operacyjn
ą
.
Spirala wiedzy
Dialog
Socjalizacja
wiedza podzielna
Wyja
ś
nianie
wiedza konceptualna
20
Free Template from www.brainybetty.com
Uczenie si
ę
przez działanie
Operacje
Ł
ą
czenie
elementów
wiedzy
Internalizacja
wiedza operacyjna
Asocjacja
wiedza usystematyzowana
Wykład opracowano na podstawie:
J. Brilman, Nowoczesne koncepcje i metody
zarz
ą
dzania, Warszawa 2002.
R. Karaszewski, K. Skrzypczy
ń
ska, Zarz
ą
dzanie
jako
ś
ci
ą
, Toru
ń
2013.
R. Karaszewski, Przywództwo w
ś
rodowisku
globalnego biznesu, Toru
ń
2008.
21
Free Template from www.brainybetty.com
Dzi
ę
kuje za uwag
ę
globalnego biznesu, Toru
ń
2008.