background image

Diagnostyka Pomiarowa Maszyn - wykorzystywanie interferencji w badaniach 

nieniszczących.- laboratorium 

Imię i nazwisko: 
Piotr Łuczak 

Kierunek: 
Mechtronika, 2 st, 
niestacjonarne 

Nr albumu: 
118541 

Prowadzący: 
 

Data wykonania ćwiczenia: 
 

Ocena: 
 

 

1. Wstęp teoretyczny: 

 

Wzrost wymagań związanych z jakością materiałów, złączy, produktów powoduje, że 

badania nieniszczące są coraz częściej wykorzystywane w procesach produkcyjnych oraz w 
eksploatacji urządzeń technicznych. 
Badania  nieniszczące  pozwalają  na  wykrycie  nieciągłości  materiałowych  w  badanym 
materiale,  złączu,  urządzeniu  lub  jego  wyposażeniu  bez  wywołania  zmian  ich  właściwości 
użytkowych.  Dzięki  nim  można  monitorować  cały  cykl  życia  produktu  i  eliminować  wady 
oraz  zapobiegać  awariom.  Przeprowadzanie  badań  nieniszczących  na  każdym  etapie 
wytwarzania  bądź  eksploatacji  gwarantuje  zachowanie  odpowiedniego  poziomu 
bezpieczeństwa.  
 

Termin  ‘interferencja’  odnosi  się  do  każdej  sytuacji,  w  której  dwie  lub  więcej  fal 

nakłada  się  w  przestrzeni.  W  opisie  zjawiska  interferencji  stosujemy  zasadę  superpozycji 
liniowej:  Kiedy  dwie  lub  więcej  fal  nakłada  się  na  siebie,  to  wypadkowe  wychylenie  w 
każdym punkcie i w każdym momencie może być znalezione przez dodawanie wychyleń w 
tym  punkcie  wywoływanych  przez  poszczególne  fale  tak,  jak  gdyby  każda  z  nich 
występowała tam oddzielnie. 
 

Interferencja (nakładanie się) fal może prowadzić do ich dodawania się i wzmocnienia 

(interferencja  konstruktywna)  lub  do  odejmowania  się  i  wzajemnego  wygaszania 
(interferencja destruktywna). Kiedy nakładające się fale mają ten sam kierunek i długość fali 
λ  oraz  są  zgodne  w  fazie  wtedy  występuje  interferencja  konstruktywna.  Amplituda  fali 
wypadkowej jest dwa razy większa niż amplituda A obu fal oddzielnie. Ponieważ natężenie 
fali I jest proporcjonalne do kwadratu jej amplitudy (I ~ A

2

) to natężenie fali wypadkowej jest 

czterokrotnie większe niż natężenie każdej z fal oddzielnie. Jeżeli obie spotykające się fale są 
przesunięte  względem  siebie  o  połówkę  długości  fali,  czyli  drgają  w  przeciwfazie  to 
rezultatem ich nałożenia się będzie ich całkowite wygaszenie. 
 

Elektroniczna  interferometria  plamkowa  (ESPI-  Electronic  Speckle  Pattern 

Interferometry) jest optyczną metodą pomiaru deformacji powierzchni badanych elementów. 
ESPI  jest  odmianą  interferometrii  holograficznej  opartej  na  analizie  światła  laserowego 
rozproszonego  na  optycznie  chropowatej  powierzchni.  W  procesie  interferencji  biorą  udział 
dwie  wiązki.  Pierwsza  oświetla  badaną  powierzchnię,  a  odbite  od  niej  światło  interferuje  z 
drugą tzw. wiązką odniesienia (może to być wiązka równoległa bądź wiązka rozproszona na 
chropowatej  powierzchni).  Wynik  interferencji  rejestrowany  jest  w  postaci  obrazów 
plamkowych  przy  pomocy  kamery.  Poprzez  proces  odejmowania  rozkładów  intensywności 
(obrazów  plamkowych)  przed  i  po  deformacji  otrzymujemy  prążki  korelacyjne,  z  których 
generowaną są mapy fazowe. Mapy fazowe zawierając informacje o kierunku i wartościach 
173  deformacji.  Są  podstawą  do  wyznaczenia  polowych  rozkładów  przemieszczenia  dla 
każdego kierunku z osobna 
 
 
 
 

background image

2. Stanowisko:  
 

 

Stanowisko badawcze  Składa się , z Wibrometru VibroMap 1000, który używa lasera o 

długości fali, która wynosi 532 nm oraz puszki z magnesem. 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

3. Przebieg ćwiczenia:  

 

W trakcie cwiczenia nalezało zbadać magnes, który był umiejscowiony na puszccze. 

Stopniowo zwiększalismy częstotliwość wzbudzania, przez co na ekranie komputera 
mogliśmy zauważyć jak to wpływa na prześwietlany element. Poniższe tabele 
przedstawiają nastawione częstotliwości i odpowiadające im ilości piktogramów na 
ekranie, podczas gdy badanie przebiegało na puszce z magnesem przyczepionym z tyłu. 
Druga tabela przedtawia pomiary, gdy magnes znajdował się na przedniej ścianie.  

 

 

4. Wnioski:  

 

Zasada działania systemu ESPI jest oparta na zjawisku plamkowania. Efekt ten 

występuje podczas oświetlenia chropowatej powierzchni wiązką wysoce spójnego 
promieniowania. Chaotyczna interferencja fal wtórnych powstających w wyniku 
rozproszenia promieniowania na powierzchni daje charakterystyczne obrazy plamkowe. 
Obrazy plamkowe uzyskane wskutek oświetlenia powierzchni wiązką spójnego 
oświetlenia laserowego rejestrujemy przed (obrazy referencyjne) oraz po deformacji 
badanego elementu. Porównanie obrazów plamkowych pozwala na uzyskanie prążków 
korelacyjnych i w efekcie otrzymanie wyniku w postaci map fazowych (przesunięcie w 
fazie wiązki oświetlającej wskutek deformacji).