Dżender domowy i inne historie

Opracowanie redakcyjne: ANNA KOŁAT
Korekta: JAN JAROSZUK, JANINA ZGRZEMBSKA
Projekt okładki: WITOLD SIEMASZKIEWICZ
Skład i łamanie: PLUS 2 Witold Kuśmierczyk

Copyright © text by Hubert Klimko-Dobrzaniecki 2017
by arrangement with Agencja Literacka Syndykat Autorów
For the Polish Edition © 2017, Noir sur Blanc, Warszawa

ISBN 978-83-65613-44-8

Oficyna Literacka Noir sur Blanc Sp. z o.o.
ul. Frascati 18, 00-483 Warszawa
e-mail:

nsb@wl.net.pl

księgarnia internetowa:

www.noirsurblanc.pl

Konwersja:

eLitera s.c.

Ilekroć jechał windą, nachodziły go myśli samobójcze. Mieszkał wysoko.

Na dwudziestym piątym piętrze luksusowego budynku, w centrum. Zawsze
chciał  być  w  centrum,  i  to  nie  tylko  stolicy.  Po  latach  ciężkiej  pracy
zadomowił się wysoko. Choć nie na samym szczycie. Od szczytu dzieliły
go cztery mieszkalne piętra i kilku kolesi, którzy mieli szersze plecy. Plecy
odziedziczyli.  On  musiał  sam  się  ich  dorabiać.  Aby  kupić  mieszkanie  na
ostatnim  piętrze,  też  były  potrzebne.  Apartament  na  samej  górze  nabył
znany aktor. Dla tej młodszej o trzydzieści lat dupy z twarzą bez wyrazu,
małymi piersiami i wałeczkami tłuszczu na biodrach. Spotykał ją czasami.
W  windzie.  Dzień  dobry.  Do  widzenia.  Dobry  wieczór.  Dobranoc.  Cała
konwersacja.  Jak  umierać,  to  samotnie.  Spadać  w  dół  ze  smarkulą  i  jej
kieszonkowym  pieskiem?  To  ocierało  się  o  drwinę.  Znany  i  ceniony
scenarzysta  oraz  partnerka  znanego  i  cenionego  aktora,  i  mniej  ceniony
piesek  kieszonkowy,  ponieśli  śmierć  w  spadającej  windzie!  Tyle  już
nakręcono filmów, w których spadały windy. Z ludźmi. Z psami. Z ludźmi
i  psami.  Same  windy  również  spadały.  Na  robotników,  na  przykład.  Nie
powtarzać  znanych  scen.  Nigdy  nie  powtarzać.  Wejście  do  windy  bez
windy. To też było. Wszystko ponoć było... Za każdym razem, kiedy siadał
do nowego scenariusza, bał się, że popełni niezamierzony plagiat. Kurwa,
ci Hindusi za dużo kręcą. Na szczęście Indie mają atomówkę. Pakistan też
ją  ma.  Pewnego  dnia  ktoś  wkurwiony  naciśnie  guzik  i  problem  się  sam
rozwiąże.  Oby  w  miarę  szybko,  bo  za  dużo,  dużo  za  dużo,  filmów
produkują.

Czarno-białe lubił najbardziej. Spierał się często z tymi, którzy w braku

kolorów upatrywali ślepą uliczkę. W braku kolorów? Bzdura, wykrzykiwał.
Nie zdajecie sobie sprawy, jak bardzo kolorowa jest czerń, o bieli nie

wspominając.  Więc  nie  pierdolcie,  że  widz  się  nudzi  na  czarno-białych
filmach.  Nie  dawał  za  wygraną  i  w  sumie  udało  mu  się  przekonać  kilku
reżyserów, a tamci producentów, żeby przenieść jego scenariusze na ekran
w  kolorach  –  czarnych  i  białych.  Z  powodzeniem  zresztą.  Krytycy  byli
zachwyceni.  Widzowie  też.  Po  kilku  produkcjach  środowisko  nadało  mu
przydomek  –  Zebra.  Z  czasem  się  przyzwyczaił  i  tak  właśnie  zaczął  się
przedstawiać.  Zebra  jestem.  I  szufla.  Zebra  jestem.  I  cmok.  Zebra  jestem.
Niech pan nie pitoli, że pan już gdzieś widział taką scenę. Zebra jestem, ale
nie  dam  przez  siebie  przejść.  Zebra  jestem,  ale  nie  osioł.  Dymać  to  sobie
pan  może  początkujących  scenarzystów.  Tyle  i  tyle,  a  jak  nie,  to  nic!  No
i  się  uzbierało  na  to  luksusowe  mieszkanie.  W  luksusowym  budynku.
W centrum. W stolicy. Prawie w niebie. Prawie...

Zadzwonił telefon. Akurat poprawiał scenę miłosną i ostry dźwięk

momentalnie podniósł mu ciśnienie. Postanowił kontynuować. Nie
odbierać. Aby nie otrzeć się o kicz. Aby nie otrzeć się o kicz, pomyślał.
Telefon nie przestawał dzwonić. Dobrze, najpierw kogoś opierdolę, a potem
dokończę, nie ma innego wyjścia.

– Zebra! Słucham! – krzyknął. I już szykował się do wielkiej opierdolki

natręta, a opierdalać oraz siarczyście przeklinać to on potrafił, kiedy
usłyszał w słuchawce spokojny głos. Głos jakby znajomy.

– Tutaj doktor Białek. Pan pewnie nie kojarzy. – Przed oczami

przeleciały mu obrazki z dzieciństwa. Mieszkanie w bloku. Matka, z którą
nie rozmawiał od wielu lat. Miasteczko, z którego uciekł zaraz po maturze.
Pierwsza  komunia  święta  i  akcja  Milicji  Obywatelskiej,  która
interweniowała  w  sprawie  żony...  A  właśnie!  W  sprawie  żony  doktora
Białka. Jakiś koleś wparował do ich mieszkania pod nieobecność doktora,
związał  biedaczkę  i  chciał  wymusić  okup  oraz  helikopter,  żeby  zwiać  do

Berlina Zachodniego. Tak, dokładnie pamiętał ten dzień. Nie wyszedł do
kościoła na swoją pierwszą komunię. Milicja zabroniła wychodzenia na
zewnątrz. Czy po latach winił MO, że słabo mu szło z Panem Bogiem? Za
to matka... Właśnie, matka... Ludzie nie żyją wiecznie, a ona zbliżała się do
osiemdziesiątki. Matka? Poczuł gęsią skórkę na udach.

– Tak, panie doktorze. Poznaję głos. Czy coś się stało?
– Mam pański numer telefonu od dozorcy.
– Rozumiem. Dałem go kiedyś mojemu synowi. Pewnie dlatego... Czy

coś się stało? – powtórzył.

– Znaleźliśmy mamę nieprzytomną. Odwodnioną... No...
– Nie żyje?
– Powiem tak: stan jest ciężki. Leży w szpitalu na Cichej. Pan pamięta,

gdzie to jest?

– Tak.
– Pan się tam urodził. Odbierałem pana.
– Tego nie pamiętam...
– Radziłbym, jak najszybciej przyjechać. Każda minuta jest cenna. O ile

ceni pan czas.

– Doktorze, dziękuję za telefon. Zaraz ruszam.
– Szerokiej drogi.
– Dziękuję.
Wyłączył komputer. Wstał i wyjął z kieszeni spodni pogiętą paczkę

papierosów. Drżały mu dłonie. Czuł się tak, jak wtedy, dawno temu, kiedy
pierwszy  raz  w  życiu  rozpinał  biustonosz.  Potem  właścicielka  stanika
została  jego  żoną.  Urodziła  syna.  Rozstali  się.  Niby  w  zgodzie.  Zapalił
papierosa.  Palił  nerwowo.  Zebrało  mu  się  na  wymioty.  Nie  dokończył
papierosa.  Pobiegł  do  łazienki.  Zwymiotował.  Spłukał  i  spojrzał  w  lustro.
Miał pięćdziesiąt lat, choć jego twarz wyglądała młodziej. Jakoś udało się
uniknąć  fizycznej  harówki,  która  niejednemu  w  jego  wieku  dodała
głębokich  zmarszczek.  Umył  zęby.  Zwymiotował  jeszcze  raz.  Za  drugim
razem  obtarł  tylko  usta  ręcznikiem.  Wrócił  do  pokoju.  Włączył  komputer

i skończył poprawiać zarzuconą scenę. Dopisał kawałek drżącymi rękami.
Rozpinanie biustonosza... Tego właśnie brakowało. Scena mu się podobała,
toteż poczuł się o niebo lepiej. Istnieją przynajmniej dwa światy, pomyślał.
Ten,  w  którym  żyjemy,  i  ten,  który  nadaje  się  do  opisania.  Coś,  co  ma
miejsce,  i  coś,  co  może  mieć  miejsce.  Po  tym,  kiedy  ponownie  wyłączył
komputer,  powrócił  do  świata,  w  którym  przyszło  mu  żyć.  Wystukał  na
komórce numer.

– Z matką źle. Muszę jechać.
– O Boże, coś poważnego?
– Chyba tak.
– Chcesz, żebym pojechała z tobą?
– Poradzę sobie.
– Wiesz, w takich chwilach...
– Jesteś kochana, ale to naprawdę zbyteczne.
– Jak chcesz. Na długo?
– Tego jeszcze nie wiem. Na miejscu się okaże.
– Gdybyś jednak... Zadzwoń, daj znać. Przyjadę.
– Całuję. Do usłyszenia.
Czekał na windę. Jechała z dołu i po drodze zatrzymywała się na różnych

piętrach.  Kiedy  drzwi  się  otworzyły,  nikogo  w  niej  nie  było.  W  windzie
można się zabić, tylko jadąc w dół. Chyba że ma się przy sobie pistolet, to
można i w górę, pomyślał, ale i tak zwiozą cię potem na parter. Winda była
duża.  Mogłoby  do  niej  wejść  śmiało  kilka  osób.  W  środku  były  lustra.
Zanim  zjechał  na  parter,  obejrzał  się  z  kilku  stron.  Niemiecka  robota.
Schindler.  To  się,  do  kurwy  nędzy,  nigdy  nie  zepsuje.  Żadnych
niespodzianek. W górę i w dół. W dół i w górę. Ta winda przeżyje mnie,
innych, którzy przyjdą po mnie, po nas. Schindler przeżyje całe to miasto,
do  jasnej  cholery.  Dlaczego  ci  Niemcy  produkują  tak  sprawnie  działające
urządzenia?  Gdybym  mieszkał  w  Rosji,  mógłbym  liczyć  na  to,  że  coś  się
teraz spierdoli, że nie dojadę w całości. Życie mogłoby się wtedy całkiem
inaczej potoczyć.

Była piąta rano, kiedy dojechał do miasteczka. Człowiek nie ma wpływu

na miejsce urodzenia. A czy ma na miejsce śmierci? Niektórym się udaje,
pomyślał,  i  zaparkował  samochód  przed  szpitalem.  Tutaj,  w  tym  miejscu,
w tym budynku się urodził, a teraz... W środku śmierdziało lizolem. Boże,
a  jednak  niewiele  się  zmieniło,  niewiele  się  zmienia.  Lizol,  zapach
komuny...  Trafił  do  dyżurki  pielęgniarek.  Otyła  kobieta  siedziała  przy
stoliku  i  jadła  kanapkę.  Początkowo  nie  zwróciła  na  niego  uwagi.
Chrząknął.

– Dzień dobry – powiedział cicho.
– Kto pana tu wpuścił?
– Nikt.
– Cholera, ten z ochrony znowu gdzieś przepadł, niedługo wszyscy będą

mogli tu wejść. Co pan tak o piątej rano? Wizyty są po obiedzie.

– Przywieziono tu wczoraj moją mamę.
– Nazwisko?
– Dobrowolska. Maria Dobrowolska.
– A pan kto?
– No, przecież powiedziałem, że mamę wczoraj przywieziono.
– Pan się nie wymądrza. Wy wszyscy zaczynacie się martwić, jak już jest

za późno.

– Za późno?
– Żyje, żyje, ale jest słabo. Sąsiad ją znalazł. Lewostronny paraliż.

Odwodnienie i całkowite wycieńczenie. To cud, że żyje. Pan telefonu nie
ma?

– Mam.
– No, to jak? Nie dzwonił pan do starszej osoby mieszkającej samotnie?

Się wstydzić pan powinien. Zjawiacie się potem nad ranem i udajecie
zatroskanych i kochających.

– Czy mogę ją zobaczyć?
– Zasadniczo nie, ale w sumie tak.
– Czyli jak?
– Dwieście dwanaście. Tylko szybko. Nie męczyć pacjentki. Aha, pan

powinien o czternastej godzinie zobaczyć się z lekarzem.

– Tak.
– Jeszcze jedno – dodała, kiedy Zebra szykował się do wyjścia – pan

pojedzie do apteki i kupi dwie paczki pampersów dla dorosłych. Szpital
biedny, a mama dużo sika, i robi pod siebie.

– Dobrze.
W takiej sytuacji warto mieć brata albo siostrę, a najlepiej brata i siostrę,

ale  był  jedynakiem,  wychowywanym  przez  samotną  matkę.  Od  piątego
roku  życia  aż  do  momentu,  kiedy  zwiał  z  miasteczka.  Wiedział,  że  ojciec
żyje.  Nie  wyjechał,  nie  ożenił  się  ponownie,  przeprowadził  się  dwa  bloki
dalej.  Do  swojej  matki.  W  pewnych  sytuacjach  odległość  między  dwoma
blokami to kosmiczny dystans, inna galaktyka.

Nad drzwiami do sali tliło się czerwone światełko. Wszedł. Poczuł

zapach moczu. Stanął przy łóżku. Zaczynało świtać. Zobaczył niewyraźną
postać.  Małego,  kruchego  człowieczka  podłączonego  do  elektronicznych
urządzeń,  których  migające  diody  przypominały  tandetne  lampki
choinkowe.  Bóg  się  rodzi,  moc  truchleje...  i  te  wszystkie  Wigilie,  które
przyszło im spędzać razem. Radosne święto, a u nich, każdego roku, aż do
chwili jego wyjazdu, zamieniało się w stypę. Pochylił się. Złapał matkę za
rękę.

– Mamo – powiedział szeptem. – Mamo, to ja. Słyszysz mnie? – Dłoń się

poruszyła. – Jeśli słyszysz, jeśli rozumiesz, uściśnij moją rękę dwa razy. –
Poczuł jeden, a po chwili drugi, silniejszy uścisk. – Mamo, przepraszam. Ja
musiałem wyjechać. Nie mogłem tutaj żyć. Gdybym został, pewnie bym się
powiesił. Przecież matki nie rodzą dzieci po to, żeby je potem pochować.
Przepraszam, mamo. Mamo, jak się tylko twój stan poprawi, to zabiorę cię
do siebie. Jest dużo miejsca, będziesz miała swój pokój. Pielęgniarki

załatwię. Ty nigdy nie chciałaś tu mieszkać, ty się tu nie urodziłaś. To jest
straszne  miasteczko.  Mamo,  no  daj  znak,  powiedz,  że  nie  chcesz  tutaj
zostać.  Zabiorę  cię.  –  Znowu  poczuł  uścisk  dłoni.  –  Mamo,  ja  już  muszę
iść. Zostawię cię na chwilę, przyjdę znowu za kilka godzin. Porozmawiam
z  lekarzem.  Ustalimy,  co  dalej  robić.  Mamo,  będzie  dobrze.  Daj  znak,
powiedz,  że  chcesz,  żebym  cię  stąd  zabrał.  –  Po  chwili  poczuł  mocny
uścisk.

Szarówka zamieniała się w jasność. Teraz widział matkę wyraźnie. Miała

zamknięte oczy i nie wiedział, czy spokój malujący się na jej twarzy oraz
lekki uśmiech były skutkiem wylewu, czy też tego, co się przed chwilą
między nimi wydarzyło. Zanim wyszedł, pocałował ją w czoło. Mocno,
prawdziwie.

Wsiadł do samochodu i pojechał na osiedle, gdzie się wychował.

Przesiedział w aucie dwie godziny. Obserwował ludzi idących z siatkami do
sklepu,  tego  samego  sklepu,  do  którego  wysyłała  go  matka.  Widział
zatroskanie  na  twarzach  małomiasteczkowych  obywateli,  widział,  jak  się
zmniejszają,  jak  z  kroku  na  krok  stają  się  jeszcze  bardziej
małomiasteczkowi,  żałował  ich  i  nie  żałował  wcale.  Potem  wyszedł  na
zewnątrz  i  stanął  przed  drzwiami  wejściowymi.  Na  domofonie  odnalazł
nazwisko lekarza.

– Tak, słucham?
– To ja, panie doktorze. Pan do mnie dzwonił. Chodziło o mamę. Mógłby

mnie pan wpuścić?

– Już otwieram. Proszę.
Zawsze przypominał świętego mikołaja. Tyle że się postarzał, a długa

broda pokryła się srebrem.

– Jeszcze raz dziękuję za telefon.
– Trzeba sobie pomagać.
– Niewiele się pan zmienił.
– Przesadza pan. Wy, artyści... Oglądaliśmy z żoną wszystkie filmy, do

których napisał pan scenariusz. Świetne. Miasto jest z pana dumne. No,

przynajmniej ja i żona jesteśmy. Ale przecież nie będziemy tak w progu.
Proszę wejść do środka.

To tak wygląda mieszkanie człowieka, który przyjmował mnie na świat...

Cholera, miałem jednak szczęście, pomyślał. Swego czasu w miasteczku
chodziły słuchy, że nie tylko przyjmował na świat...

– Kawa? Herbata? Woda?
– Woda.
Wyszedł do kuchni i po chwili wrócił z pełną szklanką. Postawił ją przed

Zebrą.

– Taaa... Przykra sprawa, ale wie pan, wszyscy się starzejemy. Taki los.

Ja, na szczęście, mam żonę. Młodszą. Nie jestem sam, ktoś poda szklankę
wody. – Uśmiechnął się. – Widział pan mamę?

– Tak. Nie mówi, ale i tak porozmawialiśmy. Kontaktuje. Chyba

pierwszy raz w życiu porozmawialiśmy od serca, szczerze. Dawała znaki.
Dłonią.

– Przykra sprawa, przykra sprawa, ale co zrobić. Pan tam, ona tu...

Umówiła się z koleżanką do lekarza. I nie przyszła. Dwa dni nie odbierała
telefonów. Na trzeci dzień mąż tej koleżanki zadzwonił do dozorcy, który
miał klucze do jej mieszkania. Wie pan, dała mu drugą parę, w razie
czego... Leżała w łóżku nieprzytomna. Przyszli po mnie. Nie wyglądało to
dobrze. Zadzwoniliśmy po pogotowie. Potem ja do pana. Cud, że jeszcze
żyła. Widocznie chciała się z panem spotkać. Udało się. To dobrze... Będzie
jakiś nowy film?

– Mam nadzieję, doktorze. Mam nadzieję. Kończę scenariusz. – Dopił

wodę. Doktor uważnie mierzył go wzrokiem. – Muszę się zbierać.

– Oczywiście. Trudne dni przed panem. Aha, proszę zajść do pana

Marka. Ma klucze od mamy mieszkania.

Pan Marek, który był od Zebry niewiele starszy, mocno się zdziwił, gdy

otworzył drzwi. Na jego twarzy malowała się troska pomieszana z chęcią
dania Zebrze w mordę.

– Złoto schowałem do pudełka po ptasim mleczku – powiedział.
– Złoto?
– No, złoto, kurwa. Złoto ze złota. Takie żółte. Jak znaleźliśmy mamę, to

miała  na  sobie  złoto.  Pierścionki  i  łańcuszek.  Moją  matkę  te  chuje
z pogotowia obrobili, jak ją zabierali. W karetce, kurwa. Mnie przy tym nie
było, jak ją zabierali. Ale matka zawsze nosiła złoto. A jak przyjechałem do
szpitala, to ni chuja. Goła, panie. Obrobili. Tylko ślady po pierścionkach na
palcach.  To  se  pomyślałem,  że  ni  chuja,  tym  razem  w  chuja  nie  dam  się
zrobić, i se przynajmniej na sąsiadce odbiję. No i kurwa, zanim przyjechali,
złoto  z  pana  mamy  zdjąłem  i  do  tego  pudełka  po  ptasim  mleczku.  Na
lodówce leży. No, tak było. A tu klucze. Zamknąłem na górę i dół.

– Dziękuję.
– W szpitalu pan był?
– Tak, przed chwilą.
– Pan się musi przygotować na najgorsze.
– Tak?
– Tak. Moją mamę to samo zwinęło. Po tygodniu poszła do nieba.
– Aha. No, ja już pójdę. Dziękuję.
– Nie ma za co. Pan ma syna, tak?
– Tak.
– Pan se zrobi jakieś lepsze stosunki z synem, bo też pana kiedyś może

dorwać samotność. A jak samotność, to już chuj. Samotność jest chujowa.
Prawda?

– Prawda.
– Do widzenia.
– Do widzenia.

Zadzwonił telefon. Pośpiesznie wyjął go z kieszeni. Odebrał i oparł się

o poręcz.

– I co tam u ciebie? Co z mamą? Chcesz, żebym przyjechała?
– Pogadaliśmy trochę.
– Czyli nie jest aż tak źle?
– Ja mówiłem. Ona dawała znaki. Odezwę się niedługo. Muszę iść do

mieszkania. Stoję na klatce.

– Dobrze. Trzymaj się. Do usłyszenia.
– Pa.

Upiorny zapach ekskrementów uderzył go w nozdrza. Pokój, który

dawno  temu  był  jego  pokojem,  gdzie  stało  łóżko,  które  kiedyś  było  jego
łóżkiem,  przypominał  teraz  małą  graciarnię.  Starsi  ludzie  lubią  gromadzić
niepotrzebne przedmioty... Młodsi też. Różnica polega tylko na tym, że ci
drudzy  ich  używają.  Na  parapecie  zamiast  kwiatków  stały  trzy  zakurzone
czajniki i sterta gazet. A na stoliku obok łóżka równie zakurzone gipsowe
figurki Matki Boskiej. Na ścianach wisiały kiczowate malunki. Jeden z nich
przykuł jego uwagę. Był to obrazek przedstawiający anioła prowadzącego
małego  chłopca.  Anioł,  ma  się  rozumieć,  miał  skrzydła  i  odziany  był
w  białą  albę,  a  chłopiec  w  niebieski  garnitur.  Pod  scenką  widniał  napis
„Pamiątka  pierwszej  komunii  świętej”.  Załatwiła  sobie...  Ona  wszystko
swego czasu potrafiła załatwić, pomyślał. Nawet komunię, której nie było...

Zapach moczu i kału był nie do wytrzymania. Kierując się nosem, jak

pies,  szybko  zlokalizował  epicentrum  smrodu.  Podniósł  z  łóżka  wymiętą
kołdrę  i  zobaczył  rozmazaną  na  prześcieradle  żółć  zmieszaną  z  ciemnymi
brązami.  Zebrało  mu  się  na  wymioty.  Pobiegł  do  łazienki.  Oddał  z  siebie
wszystko...  Potem  wyszedł  z  mieszkania  i  w  sklepie  –  w  tym  samym
sklepie,  w  którym  sto  lat  temu  robił  zakupy  –  nabył  czarne  plastikowe
worki. Wrócił do mieszkania. Poupychał do worków kołdrę, prześcieradło
i cienki materac. Otworzył okno, a następnie wystawił porządnie zawiązane
worki na korytarz.

Wszedł do dużego pokoju. Usiadł na sofie. A więc to tak... Złapało ją

w łóżku. Pewnie podczas snu. Nie mogła się z nikim skontaktować, telefon
jest  tutaj,  w  tym  właśnie  pokoju,  wydedukował,  patrząc  na  staromodny
czerwony aparat. Rozejrzał się wokół. Masa oprawionych zdjęć. On u niej
na  kolanach.  On  po  zdanej  maturze  w  granatowym  studniówkowym
ubraniu,  w  którym  wyglądał  jak  muzealny  cieć.  On  trzymający  na  barana
syna. Zdjęcia byłych żon. Pierwszej. Drugiej... Przyjaźniły się. Matka, która
nie znosiła Pierwszej, naraz staje się jej najlepszą przyjaciółką po tym, jak
syn żeni się drugi raz. I zaczyna nienawidzić tej Drugiej, która później też
staje  się  jej  najlepszą  przyjaciółką,  gdy  oni  się  rozstają,  a  syn  żeni  się
ponownie. Jak to jest? Gdyby się rozwiódł z Trzecią, Małą, też by się stała
jej przyjaciółką?

Wstał i poszedł do kuchni. Na lodówce leżało opakowanie po ptasim

mleczku.  Otworzył  je  i  uniósł  plastikową  foremkę.  Wsadził  łańcuszek
i  pierścionki  do  kieszeni.  Spojrzał  na  zegarek.  Do  wizyty  u  ordynatora
pozostały  dwie  godziny.  Zaczął  przeglądać  książki.  Na  półkach  odnalazł
nagrody za dobrą naukę. Tak, Opowieści o pilocie Pirxie znał na pamięć, bo
gdy  je  dostał  za  świadectwo  z  czerwonym  paskiem,  przeczytał  pięć  razy.
Otworzył  szufladę.  W  środku,  na  teczkach,  leżały  dwa  pudełka.  Więc  ją
docenili? Przypomniał sobie natychmiast przepychanki w środowisku i to,
że  ludzie  byli  w  stanie  własne  gówno  zjeść  dla  kawałka  blaszki.  Gloria
Artis...  Odznaczył  się  sam.  Jeden  krzyż  wpiął  w  lewą,  a  drugi  w  prawą
klapę marynarki. Poszedł do łazienki i przejrzał się w lustrze.

Wrócił do pokoju. Z szuflady wyjął teczki, na których wcześniej leżały

pudełeczka.  Sznurowane  teczki  starego  typu  pękały  w  szwach,  toteż  żeby
im  ulżyć,  porozwiązywał  je,  nie  zaglądając  do  środka.  Przeszedł  się  po
pokoju  i  usłyszał  dźwięk  muchy,  która  wleciała  przez  otwarte  okno
zwabiona zapachem kupy. Muchy ciągnie do gówna, tak samo jak innych
ciągnie  do  medali.  Tak,  tak,  są  gówna  z  gówna  oraz  gówna  z  blachy,
a niektóre gówna są pozłacane... Natomiast złoto ze złota nie jest z gówna...
Święta  racja,  panie  Marku,  pomyślał  i  wsadził  rękę  do  kieszeni,  w  której
trzymał  złoto  ze  złota.  Mucha  kompletnie  zwariowała.  Krążyła  po  pokoju

w  tę  i  we  w  tę.  Przez  chwilę  zastanawiał  się,  czy  nie  przyłożyć  jej  jedną
z tych ciężkich książek. Czymś lżejszym jednak... Z pewnością w teczkach
były jakieś papiery. Otworzył jedną z nich. Bardzo się zdziwił, bo ze środka
patrzyła  na  niego  jego  własna  twarz.  Następna,  następna,  aż  powyjmował
wszystkie. Powycinane artykuły, o nim. Wywiady, z nim. Recenzje filmów,
do  których  napisał  scenariusze.  Więc  to  tak...  Na  bieżąco.  Wiedziała
wszystko. No, prawie wszystko... Zaczął na nowo, teraz z większą uwagą
przeglądał  zadrukowane  kartki.  Odnalazł  recenzję  tego  niedorobionego
pedała  z  Poznania,  który  nie  zostawił  na  nim  suchej  nitki.  I  tak  jak  przed
laty  zdenerwował  się  okrutnie,  więc  nerwowo  uformował  z  kartki  kulkę
i cisnął nią w muchę, ale nie trafił. Wstał, spojrzał na zegarek i wyszedł do
przedpokoju.  Otworzył  drzwi  wejściowe.  Wyniósł  na  klatkę  schodową
czarne  worki.  Zamknął  drzwi.  Zniósł  worki  do  śmietnika.  Wsiadł  do
samochodu. Ruszył do szpitala.

W poczekalni do gabinetu ordynatora siedziało kilka osób. Zapytał, kto

jest ostatni, i spoczął na niebieskim plastikowym krześle. Przez chwilę miał
wrażenie, że ludzie przyglądają mu się z zaciekawieniem. Ostatecznie na
prowincji też chodzą do kina. Jeśli matka uzbierała całą stertę wiadomości
na jego temat, to tamci też mogli go rozpoznać. Z tymi z małych miasteczek
jest zawsze kłopot. Niby przy wódce gadają, że temu a temu się udało, ale
jak do czegoś dojdzie, to tylko się gapią. Ludzie z poczekalni, o twarzach
przedwcześnie postarzałych, ogorzałych od grilla, gorzały, nie byli inni.
Kolejka szła szybko, więc czekanie zajęło mu raptem pół godziny.

– Proszę spocząć – powiedział lekarz i ruchem ręki wskazał miejsce po

drugiej stronie biurka.

– Ja w sprawie mamy. Jest sparaliżowana. Jakie są szanse na... – Nie

dokończył zdania.

– Pan się spóźnił.
– Ależ panie doktorze, byłem piąty w kolejce. Przyszedłem na czas.
– Pan się spóźnił. Bardzo mi przykro.
– To znaczy, że...
– Tak...
– Dobrze, to ja wyjdę i przyjdę jutro, jeśli pan już nie ma dla mnie czasu.
– Pan nie zrozumiał. Pańska mama zmarła dwie godziny te...
– Co? Jak to? Przecież... To... Dlaczego nikt do mnie nie zadzwonił?
– Nie zostawił pan numeru telefonu. Dodzwoniliśmy się do syna. Jest

w drodze.

– I...
– Proszę przyjąć wyrazy współczucia. Ale miał pan trochę szczęścia.
– Szczęścia?
– Pielęgniarki powiedziały, że zdążył pan jeszcze zobaczyć mamę.
– Co mam teraz...
– Proszę iść do dyżurki. Dostanie pan instrukcje. – Lekarz podał mu rękę

na pożegnanie, pytając: – W Warszawie teraz taka moda?

– Moda? Nie rozumiem. – Ordynator wskazał na klapy marynarki.
– Tak. Taka moda. – Gdy wyszedł, zdjął odznaczenia matki.

– Chodzi o mamę. Zmarła kilka godzin temu...
– Ach tak – powiedziała zatroskanym głosem pielęgniarka. – Bardzo mi

przykro. Taaak. Pan nie jest miejscowy, to już wiemy. To jak robimy?

– Jak robimy? – powtórzył za nią.
– No, z ciałem. Mama leży w kostnicy. Za chwilę będzie mógł pan tam

iść. Pożegna się pan w spokoju, ale musimy dostać wytyczne, i to szybko,
bo jeśli nie ma pan specjalnych życzeń czy innych pomysłów, to my tu
mamy firmę, która wszystko załatwi. Pan tylko podpisze. Pogrzeb będzie na

cmentarzu parafialnym. Oni wszystko załatwią, pan tylko da zgodę i ustali
szczegóły.

Przecież dawała mu znaki. Umówili się. Obiecał.
– Nie macie tutaj jakiegoś krematorium?
– Krematorium? Hanka, u nas nie ma krematorium, nie?
– U nas nie ma, ale w tamtym roku całkiem nowe otwarli

w  Radzikowicach.  Dwadzieścia  kilometrów  stąd.  Czytałam  w  gazecie,  że
mają dobry piec. Włoski taki. Ponoć nic nie śmierdzi, bo ludzie się burzyli,
kiedy  je  budowali.  Ta  nasza  firma  też  to  załatwia.  –  Pielęgniarka  podała
Zebrze  wizytówkę  przedsiębiorstwa  pogrzebowego.  –  „Hades  –
kompleksowe  usługi  pogrzebowe”.  Czynne  dwadzieścia  cztery  na  dobę.
Numer telefonu.

– Pan do nich zadzwoni. Tylko szybko. Pan zadzwoni, a potem pan

pojedzie do proboszcza i z nim załatwi.

– Do proboszcza?
– Pan, to widać, z innego świata. Pan chce spopielić mamę i ją gdzieś

zabrać, tak czy nie?

– Tak.
– U nas w mieście proboszcz urn nie chowa, urny tylko na wysyłkę. No,

to pan podjedzie na parafię, zapłaci mu za zgodę na przeniesienie pogrzebu
do obcej parafii. A najpierw to pan zadzwoń na cmentarz w swoim mieście
i zapytaj, kogo tam trzeba, żeby urnę przyjęli. Przecież se ją pan nie
postawisz za telewizorem. To nie Czechy. W Czechach różne rzeczy
wyrabiają z tymi urnami. Czytałam taki artykuł.

– Gdzie jest kostnica?
– Pan wyjdzie od nas. Potem w prawo. Prosto korytarzem i na dół, do

piwnicy. Tam pan Henio siedzi. Otworzy panu.

Pan Henio siedział na drewnianym krzesełku obok metalowych drzwi, na

których przyczepiony był napis „Kostnica szpitalna”. Starszy człowiek

o twarzy bez wyrazu, ubrany w biały fartuch, chyba jako pierwszy z wielu
ostatnio spotkanych miał go głęboko gdzieś.

– Chciałem pożegnać się z mamą – powiedział cichym głosem Zebra.
Postać bardzo niskiego wzrostu wstała z krzesła, podciągnęła spodnie

i sięgnęła do kieszeni po klucze. Pan Henio bez słowa wsadził je do zamka
i  przekręcił.  Otworzył  drzwi.  Ręką  wskazał  drogę.  W  pomieszczeniu
panował półmrok. Białe metalowe łóżko na kółkach unosiło na sobie coś,
co  przypominało  papierową  makietę  łagodnych  gór.  Z  jednej  strony
zarysowywał się pojedynczy, ledwo widoczny szczyt, potem, idąc w drugą
stronę  lekkim  płaskowyżem,  natrafić  można  było  na  dwa  dużych
rozmiarów  kopce,  a  kończyło  się  to  wszystko  odkrytymi  palcami  stóp.
Matka  miała  duże  piersi.  Karmiła  go  aż  do  drugiego  roku  życia.  Zsunął
prześcieradło  z  głowy.  Odniósł  wrażenie,  że  mina,  w  której  zastygła,
mówiła, że jest dobrze. Pocałował ją w czoło, potem w policzek, na końcu
w  usta.  Zimny  kamień.  Zrolował  prześcieradło  do  samych  stóp.  Dotknął
ręką jej dłoni. Chciał zapłakać, wypadałoby w takim momencie. Nie mógł.
Nie potrafił. Nie miał w sobie łez. Był świadkiem awantur w domu. Bał się,
że  rodzice  się  pozabijają,  i  jego  zabiją  przy  okazji.  Wtedy  płakał,  aż
wszystkie łzy wypłakał, dlatego potem już nigdy nie mógł. A ludzie brali go
za twardziela.

– Nie udało się, mamo... przepraszam. Zabiorę cię stąd, tak jak

obiecałem.  Wszystko  załatwię.  Nie  martw  się.  Nie  dam  cię  pochować
w tym zasranym miasteczku. Nie dam. Słowo. Wiesz, w życiu z kobietami
tak  mi  się  jakoś  średnio  układało.  A  ty  chciałaś,  żebym  tu  został.
W dyrektory ogólniaka poszedł. To był słaby pomysł. Dwa razy nie wyszło,
ale  jak  to  mówią,  do  trzech  razy  sztuka.  Z  Małą  idzie  dobrze.  Mała  mnie
kocha. Powinnaś się cieszyć. Dobra dziewczyna. Bardzo dobra dziewczyna.
– Chciał jeszcze coś powiedzieć, ale poczuł dotyk na plecach i przeszły go
ciarki ze strachu. Znieruchomiał. – Mamo, to ty? – Po chwili z trudem się
odwrócił. Nie usłyszał, kiedy pan Henio ponownie otworzył drzwi i wpuścił
do kostnicy młodego mężczyznę.

– Cześć, tato.

– Jesteś?
– Tak, zadzwonili po mnie. Mama czeka na zewnątrz. Przyjechaliśmy

razem.

– To dobrze, że jesteś. – Poklepał go po plecach.
– Masz fajki?
– Mam. To ty palisz?
– No, jak mam, to palę.
– Przecież twoja matka nie pali?
– Sam się nauczyłem. Ty myślisz, że do wszystkiego potrzebna jest

matka?!

– Nie pyskuj!
– Dobra, daj papierosa, bo nie kupiłem. Masz zapalniczkę?
– Mam.
– Z tobą tak zawsze, nawet przy umarłej babci nie można normalnie

pogadać.

– Przepraszam. Jestem w szoku.
– Taaa. Ty to zawsze te swoje szoki na filmy przerabiasz. Nawet nie

wiesz, że jak raz babcia poszła do kina na twój film, to ją pogotowie
zabrało. Tak się wystraszyła.

– Tak? Ona chodziła do kina?
– No masz... Ty oczywiście nic nie wiesz. A jaki dziś mamy dzień?
– Nie wiem.
– No widzisz...
– Słuchaj, chcesz z babcią pogadać chwilę na osobności?
– No.
– Dobra, to ja wychodzę. Muszę wykonać ważny telefon. – Pochylił się

nad zwłokami. Jeszcze raz pocałował matkę w czoło i wyszedł z kostnicy.

Przed szpitalem zapalił papierosa. Palił łapczywie. Przez chwilę szukał

wzrokiem śmietnika. Nie znalazłszy go, niedopałek wcisnął butem

w trawnik. Wyjął komórkę i wybrał numer.

– Cześć, Mała. To ja. Mama nie żyje.
– To straszne!
– Wiem, ale jest taka sprawa, potrzebna mi twoja pomoc.
– To straszne! – powtórzyła raz jeszcze.
– Słuchaj. Przejdź się, proszę, do nas na cmentarz, czy do kogo trzeba, bo

ja zabieram mamę.

– Jak to?
– No, obiecałem jej. Nie pochowam jej tutaj. W urnie ją zabiorę.

I powiedz im tam, że będę miał to pozwolenie od proboszcza.

– Od proboszcza?
– No tak, jest takie pozwolenie potrzebne, żeby pochować w innej

parafii. Przejdź się też do księdza u nas. Ty mądra jesteś. Pomożesz mi?

– Oczywiście, że ci pomogę.
– Dobra, muszę kończyć. Mam tutaj kocioł i jeszcze Pierwsza z synkiem

przyjechała...

– Zaprosisz ją, prawda?
– Na co?
– Na pogrzeb. One się kumplowały.
– Nie wiem.
– Zebra, nie świruj, tak wypada.
– No, dobra. Pomyślę.
– To idę załatwiać.
– Cześć.
Gdy szedł w stronę samochodu, spotkał pierwszą żonę. Gadała od rzeczy,

jak zwykle. Tak, tak, tak, powtarzał w kółko. A potem ją przeprosił
i ponownie zadzwonił.

– Hades. Słucham.

– Mama leży w kostnicy. Na Cichej. Maria Dobrowolska. Chodzi o to, że

nie robimy pogrzebu na miejscu. Państwo jesteście w stanie załatwić
kremację, prawda?

– Proszę zabrać ze szpitala kartę zgonu. Z tą kartą podjedzie pan do

urzędu stanu cywilnego, u nas w ratuszu. Wydadzą panu od ręki akt zgonu.
No i o proboszczu proszę nie zapomnieć. Jak będzie miał pan te wszystkie
papierki, to proszę podjechać do nas do zakładu. Razem zabierzemy ciało
ze szpitala. Potem załatwimy resztę.

– Dziękuję. Do zobaczenia.
Kiedy schował telefon, pierwsza żona znowu rzuciła mu się na szyję

i szlochając, zaczęła wykrzykiwać, że go nie zostawi w tych ciężkich
chwilach, że mu pomoże, że wszystko razem załatwią, że będzie przy nim.

Wieczorem wszyscy razem siedzieli w Hadesie. Za biurkiem urzędowała

starsza pani, a za nią stały przeszklone szafy z urnami. Zebra przedstawił
wszelkie potrzebne zaświadczenia. Pani podrapała się po nosie. Wyjęła
z szuflady biurka białą kartkę i zapytała:

– Kremacja ma być, tak?
– Tak.
– Z tego, co wiem, mama jest już u nas w lodówce. – Zapanowała cisza.

Kobieta odchrząknęła. – Już do nich dzwoniliśmy. Do krematorium. Nie ma
tłoku. Jutro mogą skremować. Tak koło szesnastej urna będzie do
odebrania. U nich. A właśnie, jaką urnę państwo sobie życzą? Mamy duży
wybór. No i to zależy, co z nią potem zrobicie. Czy będzie zakopana? Czy
wmurowana, czy może życzą sobie państwo, to znaczy, czy może mama
sobie życzyła, żeby prochy nad Bałtykiem rozsypać?

– Rozsypać? – zdziwiła się pierwsza żona.
– No, od tego roku już można. Minister zezwolił. Zresztą, może to głupio

zabrzmi, bo przykre chwile przeżywacie, ale mama wiedziała, kiedy
umrzeć.

– A to dlaczego? – zapytał syn.
– Bo od marca tego roku można urny wozić po kraju prywatnymi

samochodami. Dawnej tylko wyznaczone firmy mogły. A teraz zabierzecie
sobie urnę i sobie pojedziecie.

– Aha...
– Przejdźmy do szczegółów. Mamy ubrania do trumny w dwóch

kolorach. Czarne i granatowe. Bawełna. Bardzo dobrze się pali, i ekologia.
Wiadomo. Jaki kolor sobie państwo życzą?

– Może czarny? – zaproponował Zebra.
– E tam, zaraz czarny – wtrąciła pierwsza żona – granatowy weźmiemy.

Też dostojny, ale jakby weselszy. Zresztą mama lubiła ten kolor. Weźmiemy
granatowy.

– Ty, Anka – zdenerwował się Zebra – to moja matka!
– A moja teściowa, znałam ją lepiej niż ty.
– Była teściowa – wtrącił.
– Przestańcie – powiedział syn.
– To jak będzie? – zapytała starsza pani.
– Dobrze, niech będzie granat – zgodził się Zebra.
– Czyli tak: spódnica, żakiecik, majtki, biustonosz, rajstopy i buty.

Czarne tylko mamy, ale ładne, dobra niemiecka tekturka. Aha, i biała
bluzka oczywiście.

– Aż tyle? – zdziwił się.
– Daj spokój, tato, babcia powinna ładnie w trumnie wyglądać.
– Synku, ale to i tak na spalenie.
– Tato, a jedzenie jest i tak na wysranie.
– Nie wyrażaj się – zganił go ojciec.
– Cały ty – rzuciła pierwsza żona.
– Tylko w połowie – zawarczał.
– Błagam, nie kłóćcie się!

– No dobrze – powiedziała starsza pani – sprawę ubrań mamy

załatwioną. Trumna jest standardowa, żywe drewno, żeby się dobrze
i szybko paliło. Makijaż, taaak, włosy tak... Czy mamusia miała w sobie
jakieś urządzenie?

– Słucham?
– No, rozrusznik serca, bo to trzeba zgłosić i przed kremacją

wymontować.

– Nie, nie miała żadnych urządzeń – odparł Zebra.
– A skąd ty o tym możesz wiedzieć.
– A miała?
– Nie.
– To co znowu mącisz!
– Błagam, przestańcie.
– Dobrze. Ubrania mamy, części nie mamy, kosmetykę mamy, trumnę

mamy – odnotowywała starsza pani na kartce papieru – a kwiaty, jakie
kwiaty dla przystrojenia? Lilie mogą być?

– Mogą – odpowiedzieli wspólnie.
– A urna? Jaka?
– Porządna, czarna, piękna, z marmuru – powiedziała była żona.
– Masz gest nie za swoją kasę.
– A skąd taka pewność, że nie za swoją? Mam zamiar za nią zapłacić.
– Trzymam cię za słowo.
– Ta, może być? – kobieta wskazała palcem na jedną z wyższej półki.
– Prosta żeby była, gustowna, bez tych wszystkich złoceń. Ma pani coś

takiego?

– Mam. Ciężka jest – wskazała palcem na pękate naczynie z czarnego

marmuru. – Włoski marmur. Droga.

– Wchodzisz w to?
– Słowo się rzekło – odparła. – Pani zapisze urnę na mój rachunek.

– A różaniec? Dorzucić może różaniec? Żeby nim pięknie powiązać

dłonie. W promocji. Dobre drewno, nielakierowane. Za trzydzieści złotych.

– Pani dopisze do rachunku i różaniec.
– Świetnie, to mamy wszystko. Kartą czy gotówką?
– Kartą, ale bez urny.
– Oczywiście. – Transakcja ruszyła. Kiedy z rolki białego papieru

wysunął się rachunek, kobieta dodała: – Proszę być w krematorium na pół
godziny przed wysyłką do pieca. Będziecie mieli państwo czas na ostatnie
pożegnanie.

– Gdzie śpisz?
– W hotelu.
– Nie idziesz spać na osiedle?
– Nie mógłbym.
– Co zrobisz z mieszkaniem po mamie?
– Synowi naszemu zapiszę.
– Zuch!
– Przestań... Masz może numer telefonu do Drugiej?
– Od dawna nie mówisz do mnie po imieniu. Dla ciebie kobiety to

numery... pierwsza, druga. Do trzeciej też mówisz „Trzecia”?

– Daj spokój. To masz czy nie? Wyście się wszystkie kumplowały.

Powinna wiedzieć.

– Już to zrobiłam. Nie dostanie wolnego z pracy. Była teściowa to żadna

rodzina.

– A wy gdzie śpicie?
– W hotelu.

– W tym samym?
– W tym miasteczku jest tylko jeden hotel.
– Chcesz klucze od mieszkania mamy?
– Nie. Już zapłaciłam za hotel.
– Słuchaj, dasz mi ten numer telefonu do Drugiej?
– Jasne.
– Dobra, to ja idę kupić sobie jakiś ciemny garnitur. Zobaczymy się

w hotelu.

– Będziesz kupował garnitur jednorazowy? – spytał syn.
– Kupię taki, żeby się przydał na kilka razy.
– Masz zamiar jeszcze kogoś pochować?
– Nie wiem... może siebie...
– Nie żartuj.
– Nie żartuję.
– Taaa, ty tak zawsze.
– Idziesz ze mną?
– Mogę iść.
Szli w milczeniu długą ulicą. To miasteczko miało dwie ulice. Dwie

jednokierunkowe.  Nigdy  nie  żałował,  że  uciekł.  Grajdołek,  kurewski
grajdołek,  ale  matka  w  stolicy  spocznie.  U  mnie  spocznie.  Przez  głowę
przeleciał  mu  ojciec.  Dzieci  patrzą  na  błędy  swoich  rodziców,  a  potem
popełniają dwa razy gorsze. Ba, w jego przypadku było tego jeszcze więcej.
Zatrzymali się przy sklepie ze ślubną odzieżą. Na wystawie stał manekin,
niby panna młoda ubrana w upiorną białą suknię z falbankami, a te falbanki
nadziane  były  na  druty.  W  drutach  do  ślubu?  Weszli  do  środka,  ale
wewnątrz  nie  było  sprzedawcy,  za  to  na  dywaniku  leżał  biały  kot,  z  tych
albinotycznych,  z  czerwonymi  gałami.  Zebra  chrząknął.  Po  chwili  zza
zasłony wyszedł starszy mężczyzna.

– Czym mogę służyć?

– Chciałbym kupić dwa ciemne garnitury. Jeden dla mnie, a drugi dla

tego pana. – Ręką wskazał na syna. – I dwie ciemne koszule – dodał.

– Na ślub? – zdziwił się sprzedawca.
– Na pogrzeb.
– Rozumiem.
Wyboru nie było wielkiego, toteż ekspresowo nabyli ubrania i wyszli.
– Słuchaj synku, a ty w tych adidasach do garnituru? To ja ci może

jeszcze buty kupię?

– Daj spokój. W adidasach i garniturze będę wyglądał zajebiście.
– Nie chodzi o to, żeby na pogrzebie własnej babci wyglądać zajebiście,

tylko porządnie.

– Babci to już zwisa, a garniturek super. Dzięki, tato.
– No, dobra, ale wiesz, mogę ci też kupić buty.
– Jest zajebiście tak, jak jest.
– Nie wyrażaj się!
– Daj spokój. Na twoich filmach w kółko tak mówią.
– Ale to jest sztuka. Sztuka to co innego.
– Taaa... sztuka...
– Słuchaj, synku, bo przyszło mi do głowy, może byśmy zastukali do

twojego dziadka? Zawiadomili go?

– Mnie on zwisa. Jak chcesz, to możemy zastukać. Tylko nie wiadomo,

czy go zastaniemy. Żyć, żyje, bo mama mówiła, nawet w tym samym bloku
dalej mieszka, ale to chuj, co się będziesz wkurwiał niepotrzebnie. Nie dość
masz teraz wkurwu?

– Co ty tak przeklinasz?
– A, bo mnie ten facet zawsze wkurwiał. Niby był, a go nie było.
– Ale to mój ojciec, no i było nie było mąż twojej babci. Należy się.
– Na głowę żeś upadł? Co się należy? Nigdy się tobą nie interesował,

a tym bardziej mną, no i już wcale się babcią nie interesował. To co się
będziesz teraz napraszał.

– Ja też się za wiele tobą nie interesowałem...
– No, nie... ty to jesteś zajebisty... Ty żeś się mnie nigdy nie wstydził.
– Niby tak... Ale chyba jednak wypada. Choć spróbujemy, a jak go nie

zastaniemy, to chuj z nim.

– No, nareszcie gadasz normalnie.
– Kurwa, synku, tylko błagam cię, nie bierz ze mnie przykładu.
– Jasne.
– To co, idziemy do niego. Załatwimy sprawę.
Zapukali do drzwi. Potem jeszcze raz, i jeszcze raz. Nikt jednak nie

otwierał. Zeszli na dół. Zebra poczuł ulgę. Było nie było, wykonał przykry
obowiązek. I gdy wychodzili na zewnątrz, minęli się w drzwiach
z człowiekiem, który spojrzał na nich podejrzliwie, a potem zapytał:

– Panowie kogoś szukają? – Przyglądnęli się sobie wzajemnie.

Przeznaczenie, zbieg okoliczności, siły pozaziemskie? Zwał, jak zwał. Nie
było jednak wątpliwości, że ten oto łysawy, szczupły, starszy pan był jego
ojcem i dziadkiem jego syna... Wszyscy trzej mieli podobny kształt nosa...
I cisza. Zapadła głęboka cisza. Minuta, dwie. A może tylko kilkanaście
sekund?

– Poznajesz mnie? – zapytał Zebra.
– Tak.
– A tego – wskazał na syna – poznajesz?
– Nie.
– To twój wnuk.
I znowu cisza. Starszy mężczyzna nie wytrzymał ostrych,

przeszywających spojrzeń.

– Czego chcecie? – zapytał zniecierpliwiony.
– Twoja żona nie żyje. Przyszliśmy cię zawiadomić. Jutro jest ostatnie

pożegnanie. W krematorium. Potem zabieram ją do siebie. Do Warszawy.
Zabieram ją stąd. Może chciałbyś przyjść? Głupio to brzmi, ale jesteśmy
rodziną. Jesteś moim ojcem, dziadkiem mojego syna, byłeś jej mężem.

– Odczepcie się ode mnie. Nie znam was. – Kiedy wypowiedział ostatnie

słowa, w Zebrze się zagotowało. Chciał dać ojcu w mordę. Zacisnął pięści,
ale po chwili rozprostował palce. Spojrzał mu prosto w twarz i powiedział
dobitnym tonem:

– Nie będziesz żył wiecznie. Też umrzesz. Kto wie, może już niedługo.

Obiecuję ci, jak tu stoję, a to jest mój świadek – skinął głową w stronę syna
– jak zdechniesz, to przyjadę na twój pogrzeb i przy wszystkich zdejmę
spodnie, i nasram na twój grób. A teraz wypierdalaj na górę, ty w mózg
jebany pokurczu. No, już, zmywaj się stąd, bo ci przypierdolę.

Ojciec chyba chciał coś jeszcze powiedzieć, ale nie zdążył, bo Zebra

krzyknął:

– No już, spierdalaj, ty chuju złamany!

Kiedy wrócił do hotelu, położył się na łóżku i bezmyślnie patrzył w sufit.

Łóżko było niewygodne, z materaca wystawały sprężyny, ale trwał
w bezruchu, póki nie zadzwonił telefon.

– Słuchaj, wszystko załatwiłam. Pogrzeb za pięć dni.
– Za pięć dni? Jutro kremujemy mamę. Co zrobimy z urną? To całe

cztery dni.

– Wierz mi, wcześniej się nie da. Urnę przywieziesz do nas. Postoi u nas

te kilka dni.

– W sumie racja.
– Pomyślałam też, że moglibyśmy u nas w mieszkaniu zorganizować coś

na kształt stypy. Wiesz, zanim pochowamy mamę, moglibyśmy się wszyscy
u nas spotkać.

– Wszyscy?
– Ty, ja i te dwie byłe. Myślę, że to dobry pomysł.

– Zły.
– Daj spokój, Zebra. One były z nią blisko. Należy się im. Nam też.
– Nam?
– Moglibyście po latach, tak na spokojnie, pogadać. Ja bym je chętnie

poznała.

– Nie wiesz, co mówisz. Bredzisz.
– Słuchaj, ja wiem, że jest ci teraz ciężko.
– Widziałem się z ojcem...
– I co?
– Powiedziałem, że nasram na jego grób.
– Poważnie?
– Tak.
– Ściemniasz.
– Poważnie.
– I co on na to?
– Nic.
– Aha. Jak nie chcesz tego sam zrobić, to ja to zrobię. Prześlij mi tylko

numery telefonów do Pierwszej i do Drugiej. Mógłbyś coś ugotować,
byłoby świetnie.

– Upadłaś na głowę. W co ty chcesz mnie wciągnąć?
– Zebra, jesteś w szoku, to normalne po takim zajściu, ale jak wstaniesz

rano i jeszcze raz przemyślisz całą sprawę, to przyznasz mi rację. Wyślij mi
te numery telefonów.

– Pomyślę.
– No, i już się z tobą inaczej rozmawia.
Długo nie mógł zasnąć. Łaził po pokoju z kąta w kąt. Odpalał papierosa

od papierosa. Kiedy skończył całą paczkę, nie wiedział, co począć z rękami.
Rozebrał  się  i  poszedł  pod  prysznic.  Próbował  się  masturbować,  ale  nic
z  tego  nie  wychodziło,  bo  do  głowy  przyszła  mu  matka  i  ten  dzień,
w  którym  przyłapała  go  na  trzepaniu  kapucyna.  Nie  ma  niczego

okropniejszego  w  życiu  młodego  chłopaka  niż  wpadka  z  ptakiem  w  ręku
przed własną matką... Wytarł się i położył do łóżka. Zanim zasnął, przesłał
esemesem  numery  telefonów.  Po  chwili  otrzymał  wiadomość  „Jesteś
odważny”.  Taaa,  kurwa,  odważny.  Wcale  nie  jestem  odważny,  pomyślał.
Jestem strachliwy, dalej się boję kobiet. Najpierw matka, potem Pierwsza,
Druga,  a  teraz  Trzeciej  się  obawiam.  Mam  spieprzoną  osobowość  –
powiedział  pod  nosem.  Zasnął.  Rankiem  obudziło  go  stukanie  do  drzwi.
Zwlókł się z łóżka i otworzył. Za progiem stał syn ubrany w nowy garnitur.

– Już pora? – zapytał wystraszonym tonem.
– No co ty. Matka mnie przysłała. Się pyta, no wiesz, żebyśmy razem

zjedli śniadanie. Czekamy w knajpie na dole.

– Okej, zaraz schodzę.
– Spoko.

Śledził jej każdy ruch. Krótkie paluszki, spuchnięte jak parówki, dosyć

sprawnie  obierały  jajka  na  twardo...  Wąskie,  zacięte  usta,  ssały  rurkę
zanurzoną w soku pomarańczowym. Gardło, żołądek, moczowody, pęcherz,
cewka  moczowa  i  szczanie.  Boże,  przecież  wiele  lat  temu  ona  tymi
paluszkami  ściskała  mojego  fiuta  –  pomyślał  –  a  wąskimi  ustami  tego
samego fiuta z trudem pieściła, a gdy myślałem o innej, to nawet udawało
się  spuścić  w  te  usta,  w  gardło.  Boże,  jaki  ja  byłem  ślepy.  A  kiedyś
powiedziała,  że  można  na  całość,  bo  sobie  obliczyła.  No  i  źle  obliczyła.
Teraz  siedzą  przede  mną.  Człowieka  ze  złego  obliczenia  kocham,  bardzo
kocham,  choć  nie  potrafiłem  nigdy  tego  okazać.  Jaki  ten  świat  jest
pojebany...  Z  całą  pewnością,  o  ile  Bóg  istnieje,  pierdolnął  się  w  swoim
planie.

– Nic nie jesz – skwitowała była.
– Nie mogę. Zbiera mi się na wymioty.
– To może kawa? Gorzka kawa ci pomoże.
– Idę na górę. Zastukajcie, jak będziecie gotowi. Synu, jedziesz ze mną

czy z mamą?

– Z mamą. A potem z tobą i z babcią.
– Pasuje.

Krematorium, o nazwie Olimp, stało między torami kolejowymi

a  cementownią.  Nówka,  tak  jak  mówiła  pielęgniarka.  Zaparkowali
samochody i weszli do środka. Przywitał ich mężczyzna w średnim wieku
ubrany  w  ciemny  garnitur.  Zaprosił  do  pokoju  ostatnich  pożegnań.  Matka
leżała w otwartej trumnie. Uszminkowana, uczesana, w granatowej kreacji,
w  czarnych  tekturowych  bucikach.  Brzegi  trumny  przybrane  były  liliami.
Dłonie, związane różańcem w promocyjnej cenie, wyglądały nienaturalnie.
Podeszli do trumny.

Nie mógł z siebie nic wykrztusić, choć miał na końcu języka kilka

pięknych  zdań.  Nawet  błąkał  mu  się  po  głowie  urywek  wiersza  Tadeusza
Różewicza  z  tomu  Matka  odchodzi.  Obecność  osób  trzecich,
a  w  szczególności  Pierwszej,  nie  pozwalała  się  rozkleić,  a  rozkleić  się
chciał.  Ostatecznie,  tylko  raz  się  człowiek  rodzi  i  raz  umiera,  tylko  raz
kremuje  się  matkę.  Tylko  raz...  Pocałował  ją  w  czoło  i  dotknął  dłoni.  Do
widzenia – powiedział cicho. To samo uczynił jego syn. Pierwsza musiała
zaznaczyć  swoją  obecność,  więc  zaczęła  głośno  szlochać,  kilkakrotnie
całując nieboszczkę i zawodząc: „Żegnaj, mamo, żegnaj najlepsza matko!”.

Pojawiło się dwóch facetów ubranych w mundury oraz rogatywki ze

złotymi  otokami.  Zebra  dał  znak.  Mundurowi  stanęli  obok  Pierwszej.
Zrozumiała,  że  to  koniec  cyrku.  Wycofała  się.  Usiadła  obok  Zebry.
Kurczowo  chwyciła  go  za  rękę.  Jego  dłoń  nie  zareagowała  na  spazm.
Mundurowi  zamknęli  trumnę,  która  po  chwili  wjechała  w  gardło
buchającego ogniem pieca. Potem grała cicha muzyka.

– Proszę zwiedzić miasto albo po prostu poczekać na ławce w parku.

Urna będzie gotowa za cztery godziny. Po tym czasie zapraszam do biura –
powiedział właściciel.

Pojechali na obiad. Zebra znowu nie mógł przełknąć nawet kęsa, więc

syn  zjadł  dwa  obiady.  Pierwsza  miała  grobową  minę.  Nic  nie  mówiła.
Natomiast apetyt jej nie opuszczał, toteż po zjedzeniu barszczu czerwonego
z  kołdunami,  kotleta  schabowego  z  ziemniakami  i  zasmażaną  kapustą,
zamówiła szarlotkę, puchar lodów waniliowych i kawę ze śmietanką. Różne
okoliczności  działają  na  różnych  różnie.  Jedni  nie  mogą,  inni  mogą  za
innych, a jeszcze inni mogą za wszystkich – pomyślał, patrząc, jak ładuje
w  siebie  ciasto  i  poprawia  lodami.  Kiedy  skończyła,  wypowiedziała
pierwsze zdanie:

– Wykończysz się, jak nie będziesz nic jadł.
– Chyba nie sugerujesz, że jest ci mnie szkoda?
– Każdego szkoda. Nawet ciebie.
– Słuchaj, zadzwoni do ciebie Mała, dałem jej twój numer. Zadzwoni też

do Drugiej. Chcemy zorganizować u nas w domu takie przyjęcie.

– Kiedy?
– Pojutrze, pogrzeb jest za cztery dni. Chciała was poznać. No i wyście

w trójkę się trzymały. Z matką, znaczy się. Przyjdziecie?

– Ja nigdzie nie idę – powiedział syn.
– Nie przyjdziesz?
– Nie piszę się na takie imprezy, beze mnie, sorry.
– A ja przyjdę, chętnie poznam ten twój nowy nabytek.
– Przestań, ona jest w porządku.

Urna z prochami stała na biurku. Pan w garniturze kazał podpisać jakieś

papiery, potem wręczył inne papiery.

– Jeszcze ciepła – powiedział, dotykając czarnych ścianek. Zawodowe

zboczenie, pomyślał Zebra.

– To jak teraz? Nie wysypie się to nam podczas drogi?
– Ależ skąd, absolutnie. Silikonem przejechałem pokrywkę. Nie ma

prawa się otworzyć.

– Do bagażnika?
– Nie, no wie pan, szacunku trochę.
– Szacunek mam, ale nigdy nie woziłem ze sobą urny, dlatego pytam.
– Na siedzenie pasażera proszę, do tyłu, i zapiąć pasami.
– Ja jadę z babcią – powiedział syn.

Urna była ciężka, więc postawił ją na podłodze windy. W ostatniej chwili

do  środka  weszła  partnerka  aktora,  z  małym  pieskiem  na  ręku.  Zebra
widząc,  że  tuli  w  dłoniach  protezę  obiektu  instynktów  macierzyńskich,
grzecznościowo nacisnął guzik ostatniego piętra. Podziękowała skinieniem
głowy. W taki to sposób jej wzrok zatrzymał się na urnie. Zebra zobaczył
strach, przerażenie i to, że chciała jak najszybciej uciec, ale było za późno.
Drzwi się zamknęły. Dziewczyna milczała. Unikała kontaktu wzrokowego,
zerkając a to na pieska, a to na sufit. Zebra podniósł urnę z podłogi. Gdyby
jechał sam to co innego, ale z sąsiadką, z psem? Gdy winda zatrzymała się
na  jego  piętrze,  partnerka  aktora  nie  wytrzymała.  Wystraszonym  głosem
zapytała:

– Kto to?
– Matka – spokojnie odparł Zebra.
– Pan ją do mieszkania zabiera?
– Tak.
– O, Boże!
– Tylko na kilka dni. Pogrzeb się przeciągnął. – Kiedy wypowiedział

ostatnie słowa, drzwi windy się zamknęły. Pojechał razem z nią, do niej, do

samego nieba.

– Bardzo przepraszam.
– Nic nie szkodzi, zjadę sobie w dół.
– Samobójstwo?
– Ależ skąd, w tym wieku? Wylew.
– Często myślę, żeby sobie odebrać życie – powiedziała, kiedy winda

ponownie się zatrzymała.

– Też tak myślę, ale to tylko myśli. Chyba nie miałbym odwagi...
– Do widzenia.
– Tak, do widzenia. – Ponownie postawił urnę na podłodze i nacisnął

guzik swojego piętra.

Zastukał butem do drzwi. A mówiła, że będzie w domu... Nie wierz

nigdy kobiecie. Otworzył drzwi. Przez chwilę zastanawiał się, gdzie
postawić prochy. Przy telewizorze? Na ławie? Na stole w części kuchennej?
Na dywanie? W końcu umieścił urnę obok doniczki z fikusem. Pomyślał, że
w ten sposób nie będzie się rzucać w oczy, chciał zaoszczędzić innym
szoku. Usiadł na sofie i wyjął z kieszeni telefon.

– No, gdzie jesteś?
– Już pod domem, zabiorę wózek do windy. Sporo kupiłam.
– Okej, to czekam.
Po kilku minutach Mała zadzwoniła do drzwi i kiedy jej otworzył,

wciągnęła za sobą do mieszkania duży wózek sklepowy. Pocałowała Zebrę
w czoło.

– Sporo.
– No, tak wyszło. Przyjdą jutro o osiemnastej.
– Nie było problemów?
– Coś ty, nawet bardzo się ucieszyły.
– Żadna to okazja do radości...

– A mama?
– Przy fikusie.
– Zwariowałeś? Stawianie urn przy fikusie przynosi nieszczęście.
– Gdzie o tym przeczytałaś?
– Nigdzie, tak czuję.
– Co czujesz?
– Czuję, że ziemia do ziemi, że ciągnie. Rozumiesz?
– Eee tam, wymyślasz.
– Poważnie, tak czuję, musisz ją przestawić.
– To gdzie?
– Bo ja wiem... Do nas, do sypialni?
– Urna? W sypialni? Nie mógłbym zasnąć w jednej sypialni z matką

i z tobą.

– To na stół. Na środek. Niech będzie pierwsza. Ostatecznie to dla niej

robimy to jutrzejsze spotkanie. Powinna spocząć na honorowym miejscu.

– Dobra, jak coś, to się najwyżej jutro przestawi.
– Ładny kawałek marmuru, sam wybierałeś?
– Pierwsza wybrała i zapłaciła.
– Pozwoliłeś jej na to?
– Uparła się. Co tam kupiłaś?
– Kilka win, trochę cielęciny, zgrzewkę wody mineralnej, sery,

winogrona, wódkę, jakby ktoś reflektował, kilka innych rzeczy. Zrobisz
sznycle po wiedeńsku. Uwielbiam, jak przyrządzasz jedzenie. Powinieneś
zostać sławnym szefem kuchni. Przez żołądek mnie wziąłeś. Niby klasyka,
a jednak...

– Ziemniaki i cytryny też kupiłaś?
– Jasne.
– W sumie, to dobry pomysł. Ty się nimi zajmiesz, pogadacie sobie, a ja

będę pichcił. Nie miałbym pojęcia, o czym...

– No wiesz... O matce. Powspominać trzeba.
– Nie ma co wspominać. Umarła. Koniec.
– Już przestań. Jakoś to będzie. Mama umarła, a ja umieram

z ciekawości. Takie niesamowite spotkanie...

Mała usłyszała melodyjkę dochodzącą z torebki. Pobiegła i wyjęła

komórkę. Spojrzała na ekran. Zagryzła wargi. Nie odebrała.

– Nie odbierasz?
– Eee, to pewnie ci, którzy próbują opchnąć ubezpieczenia.
– I dlatego przygryzasz sobie usta?
– Jestem trochę zdenerwowana. Wiesz, nie zawsze ma się u siebie

teściową w sproszkowanym stanie. Nigdy nie chciałeś nas ze sobą poznać.
A teraz tu jest. Stoi na stole.

– To był twój pomysł. Mogliśmy tego nie robić. Można było odstawić

urnę do tutejszego zakładu pogrzebowego.

– No wiesz... zostawiłbyś własną matkę z obcymi, wśród obcych urn?
– Już ją kiedyś zostawiłem. Teraz zabrałem.
– Ona tu jest. I daję głowę, że się cieszy. Widzi, jak pięknie mieszkasz.

Wie, że ci się zawodowo powiodło.

– Może.
– To ja pójdę do łazienki. Wezmę kąpiel. – Wraz z telefonem wyszła

z pokoju. Rozebrała się i puściła głośny strumień wody. Usiadła na brzegu
wanny i wybrawszy numer, przyłożyła aparat do ucha.

– Mówiłam ci, żebyś przez kilka dni nie dzwonił. Nie dzwoń, słyszysz?...

Tak,  wszystko  w  porządku.  Trzeba  zrobić  przerwę...  Wiem,  że  już  nie
wytrzymujesz.  Ja  też...  Nie...  Nie  tak  często.  A  ostatnio  wcale...  Daj
spokój... No, już dobrze. Zadzwonię po pogrzebie. Z miasta zadzwonię... Ja
też...  Też.  –  Tylko  zdążyła  odłożyć  telefon  na  półkę  pod  lustrem,  kiedy
usłyszała pukanie do drzwi. Zanim odpowiedziała, Zebra był już w środku
i przyglądał się jej uważnie.

– Coś chciałeś?

– Tak.
– Ale mi się okres zaczyna.
– Dawniej nie miałaś z tym problemu.
– Dawniej było dawniej, a teraz jest teraz.
– Próbowałem się masturbować w hotelu. Nic z tego nie wyszło. Czułem,

że ona tam była, że mnie obserwuje.

– To teraz jej tu nie ma?
– Wiemy, że leży na stole, że nie przyjdzie.
– Zebra, kompletnie ci odbiło. Napij się wina.
– A w pupę?
– Ja nie mogę tak na zawołanie. Potrzebuję czasu, żeby się rozbujać.

Proszę.

– Dawniej nie potrzebowałaś.
– Dawniej... Dawniej... Starzejemy się...
– Nie przesadzaj, jesteś niewiele starsza od mojego syna.
– Mam się o to obwiniać?
– W porządku, nie będę cię prosił.
– Dzięki.
Zamknął drzwi. Mała odetchnęła z ulgą. Powsadzał do lodówki rzeczy

z  wózka,  wina  włożył  do  stojaka,  sam  wózek  zaś  wystawił  na  balkon.
Balkon był obszerny, zakończony murkiem sięgającym mu nieco powyżej
pasa. Szeroki murek niejednokrotnie służył im za stolik, na którym stawiali
napoje i jedzenie. Gdy pogoda była dobra, urządzali party. Spojrzał w dół.
Zakręciło  mu  się  w  głowie,  choć  nie  cierpiał  na  lęk  wysokości.  W  mig
pojął,  że  od  kilku  dni  właściwie  nic  nie  jadł...  Akurat  Mała  wyszła
z  łazienki,  więc  zaproponował  coś  do  zjedzenia.  Szybko  przygotował
kanapki  z  pełnoziarnistym  chlebem  i  tuńczykiem  w  majonezie.  Jadł
łapczywie, popijając wodą mineralną.

– Nie powinieneś tak szybko jeść. To nie jest zdrowe, a do tego byłoby

lepiej, gdybyś sobie zrobił coś ciepłego do picia – powiedziała matczynym

tonem. Momentalnie rzucił okiem w stronę urny.

– Już ci przeszło?
– Co miało mi przejść?
– Niechęć do mnie.
– O czym ty gadasz?
– No wiesz. Okres, starzenie się.
– Nigdy nie myślałam o tobie z niechęcią.
– To masz teraz chęć?
– Zebra. Kończ kanapkę i napij się ciepłej herbaty.
– Kanapka, herbata, Zebra, kończ... A jakbyśmy to przy mamie zrobili?
– Co tobie po głowie chodzi?
– Taki symboliczny rodzaj wyzwolenia.
– Jesteś obrzydliwy, nie masz wstydu.
– Porządna się znalazła. Pamiętasz, jak się rżnęliśmy gdzie popadnie?

Pamiętasz, jak cię jarały te przymierzalnie ubrań i bankietowe kibelki?

– Ale to jest coś innego, to jest urna z prochami twojej matki. Myśmy się

rżnęli wśród żyjących.

– Właśnie. Myśmy się rżnęli... Przeszłość. Czy to czas przeszły

dokonany?

– Nie udawaj Angola. W polskim to nie działa.
– Słuchaj – powiedział, w tym samym momencie rozpinając rozporek

i wyciągając na wierzch swojego nabrzmiałego ptaka – popieść mnie
dłońmi nad urną, chciałbym się spuścić na matkę.

– Jesteś odrażający, choć trochę cię już znam. Piszesz w głowie nowy

scenariusz, ale Zebra, to jest życie, musisz jakoś to przejść. Schowaj ptaka
i napij się herbaty.

Mała wyszła do sypialni i zaczęła się ubierać. Schował ptaka, zrobił

herbatę, z wyrzutem spojrzał na urnę. Najpierw ty, potem Pierwsza, Druga,
teraz Trzecia. Wszystkie chciałyście mną sterować, pomyślał. Ale to się nie
udało, i się nie uda...

– Wychodzę – oznajmiła Mała. – Jak wrócę, chciałabym cię widzieć

w lepszym nastroju.

– Kiedy wrócisz?
– Za godzinę, dwie, nie wiem. Poradzisz sobie beze mnie, prawda?
– Zostawiasz mnie samego z matką? Jak możesz. Boję się!
– Dobra, przestań grać. Też możesz wyjść.
– Z tobą?
– Ja się umówiłam z koleżanką do fryzjera. Wiesz, chciałabym w miarę

dobrze wyglądać, jak jutro zawitają do nas twoje byłe.

– Jak byłe, to nie moje. Coś byłego nie może być teraźniejsze.
– Filozof się znalazł. Okej, ja zmykam. Buźka.

Filozof... wszystkie macie mnie gdzieś i miałyście mnie gdzieś. Jedna, bo

się bała samotności, dlatego mając mnie gdzieś, mając gdzieś moje życie,
w rezultacie tego „gdzieś” sama została, a teraz leży na stoliku i oczekuje
na  Pierwszą,  która  też  miała  mnie  gdzieś  i  też  nie  chciała  być  samotna,
dlatego  ma  synka,  który  też  pewnego  dnia  wyjedzie  w  siną  dal,  i  tyle  go
będzie widziała. A po niej przyszła Druga, kolejne „gdzieś”, które to samo
chciało, tyle że w ciążę zajść nie mogło, więc jak się nie chciałem zgodzić
na  adopcję  cudzego  czegoś,  to  też  sobie  gdzieś  poszło,  a  teraz  ta  Trzecia
zaczyna fikać. Co za życie... Po co żyć, dlaczego żyć?

Zastanawiał się, leżąc na sofie, aż wstał i wyszedł do swojego gabinetu.

To w nim powstała większość lepszych scenariuszy, to w nim przychodziły
mu do głowy najlepsze pomysły, to w tym pomieszczeniu rodziły się jego
dzikie myśli. A jakby tak dokonać symbolicznego wyzwolenia? – pomyślał.
Tylko ona i on, bez świadków. Tak jak się należy, należało. I był na to
sposób, choć początkowo się zawahał. Przecież to dziecinada... Wcale nie
dziecinada... Zrób to, pokaż wreszcie, że jesteś facetem, że się nie boisz, że
zrobisz to, na co masz ochotę, i kiedy masz ochotę, i nikt nie będzie ci
mówił, czy to dobre, czy złe, czy wypada, czy nie wypada. No, pokaż, że

masz  jaja!  Nie  bądź  mięczakiem!  Dobroć  i  jasność  są  nudne.  Każdy  film
o dobroci, samej dobroci, trąci złym gustem. Zło ma w sobie niesamowite
przyciąganie, magnetyzm obezwładniający. Zło jest ludzkie, dobro – trochę
ludzkie,  i  dlatego  zrobię  to.  Otworzył  laptopa,  połączył  się  z  internetem,
a internet wskazał mu drogę. Wielki tyłek Murzynki podrygiwał rytmicznie.
Przeniósł  komputer  ze  swojego  gabinetu  na  stół,  na  którym  stała  urna.
Czarny  komputer,  czarna  urna,  czarna  dupa  i  czarne  myśli.  Pasowało.
Rozpiął  pasek.  Spodnie  momentalnie  oparły  się  na  jego  kostkach.  Zsunął
majtki  i  chwycił  ptaka  w  dłoń.  Murzyński  tyłek  wyczyniał  cuda,  a  Zebra
poczuł, że wytryśnie. Namierzył fiutem w urnę i oddał obfity strzał. Przez
chwilę czuł się dumny.

Dochodziła umówiona godzina. Mała nerwowo krzątała się po

mieszkaniu.  Spojrzała  na  parkiet  i  kiedy  zauważyła  swój  włos,  rzuciła  się
na  niego  jak  zgłodniała  lwica.  Chwyciła  go  w  palce,  tak  ja  się  to  robi
z  nieposłusznymi  dziećmi,  tak  jak  się  je  łapie  za  ucho,  żeby  wytargać,
i  krzyknęła:  „O,  nie!”.  Podbiegła  do  kosza  na  śmieci.  Zebra  był  w  tym
czasie  na  balkonie  i  obserwował  okolicę.  Zastanawiał  się,  co  by  było,
gdyby Ruscy rzucili małą atomówkę na Warszawę. Czy chmurka dotarłaby
nad  ich  budynek,  czy  raczej  poszłaby  bokiem,  na  Berlin?  Kiedy  się
odwrócił, zobaczył, że Mała otwiera drzwi. Spojrzał na zegarek. Punktualna
jak  zawsze  –  wyszeptał  pod  nosem.  Wyjął  papierosa.  Zapalił  i  nie  miał
ochoty  wracać  do  środka,  ale  po  chwili  Mała  zaczęła  natarczywie  pukać
w szybę, dając mu do zrozumienia, żeby skończył i przyszedł się przywitać.
Machnął od niechcenia papierosem i spokojnie palił dalej.

Kiedy skończył, wszedł sztywno. Wyjął rękę na przywitanie. Pierwsza,

jak to miała w zwyczaju, rzuciła mu się na szyję. Obcałowywała go, przy
okazji pozorując drżenie głosu, wielkie zatroskanie. Gdy skończyła, Zebra

przeprosił ją i udał się do łazienki. Pierwsza usiadła na sofie. Rozglądając
się wokół, zaczęła:

– No, no, bardzo ładne mieszkanko. Pewnie sporo kosztowało? – Mała

bezradnie  wzruszyła  ramionami.  –  Takie  mieszkanka  to  dobra  inwestycja.
Nieruchomości  najpewniejsza  rzecz,  w  którą  można  troszkę  pieniążków
włożyć. Na przykład ja mam trzy mieszkania, a nasz syn ma dwa, a teraz
będzie  miał  trzecie,  bo  Zebra  obiecał,  że  to  po  mamie  naszemu  zapisze.
A tak na marginesie, to gdzie jest mama? – Mała ruchem głowy wskazała
stół i urnę stojącą na jego środku. – O Boże, co to była za kobieta! Silna,
zdecydowana.  Nie  ma  już  takich.  Nie  ma  i  nie  będzie.  Tak  szybko  się  to
stało, któż mógł taki koniec przewidzieć. Któż...

Zebra, z obrzydzeniem obmywając twarz z jej obślinionego języka,

słuchał wywodów i nie za bardzo chciało mu się wracać do pokoju. Czuł
jednak obowiązek wyzwolenia Małej z lawiny słowotoku. Pierwsza nie
przestawała:

– My z Zebrą byliśmy dobraną parą. Rozumieliśmy się. Oj, rozumieliśmy

się. I wiesz, kochana, czasami bez słów. Byliśmy już na tym najwyższym
poziomie komunikacji. Syna mamy razem, to o czymś świadczy, prawda?

Zebra wyczuł, że sytuacja staje się niebezpieczna, więc wyszedł

z łazienki i przerwał jej.

– Czego się napijesz?
– A co tam masz?
– Wino, wódka.
– Ty pijesz wino? Zawsze piłeś wódkę. Co się z tobą stało?
– Ludzie się zmieniają.
– Ooo, widzę, że Mała dba o twoje zdrowie.
– Sam o siebie dbam.
– Jasne. Cały ty. O siebie. Sam o siebie. Sam o sobie. O matce nie

myślałeś... Swoją drogą, nie mogę uwierzyć, że takie coś przekazywane jest
genetycznie.

– Co?

– Egoizm.
– Aha. To czego się napijesz?
– Może być wino. Dla rozkręcenia. Potem się zobaczy.
– Spóźnia się. – Zebra spojrzał na zegarek.
– Kto? – zapytała Pierwsza.
– Druga.
– Zadzwoniłam, rozmawiałam z nią, obiecała, że przyjdzie. Jak

powiedziała, że przyjdzie, to przyjdzie – potwierdziła Pierwsza, odejmując
od ust kieliszek z czerwonym winem. – Całkiem niezłe to winko. Niezłe
winko w niezłym mieszkanku, no i tą Małą też masz niezłą. Ale to był błąd,
wybacz Mała – powiedziała Pierwsza i wzięła następnego łyka.

– Błąd, nie błąd, życie musi iść dalej – atakującym tonem zwróciła się do

Pierwszej Mała.

– Życie, moja droga, to coś więcej niż wygodne mieszkanko i ustawiony,

sławny  małżonek  plus  dobre  winko,  i  żebyś  nie  skończyła  tak,  jak
skończyła  mama.  –  Wskazała  palcem  na  urnę.  W  momencie,  kiedy  to
uczyniła, rozległ się dźwięk dzwonka. – Oho, o wilku mowa! O wilczycy
raczej  –  poprawiła  się.  –  Jesteś  feministką,  kochanie?  Grzeją  cię  te
wszystkie damskie końcówki?

– Otworzę – powiedziała Mała.
– Otwórz, otwórz, z pewnością przypadniecie sobie do gustu –

skwitowała Pierwsza.

Mała otworzyła drzwi i automatycznie wyciągnęła rękę na powitanie.

Z korytarza dobiegł wysoki głos i Zebrę momentalnie przeszły ciarki. Co
prawda, w niektórych sytuacjach głos sprawdzał się, na przykład w tych na
jeźdźca, ale w innych był nie do zniesienia.

– Hola! Hola!
Ja pierdolę, i to jej jebane samo „ha”, tak wyraźnie charczące. Zebra

momentalnie się spocił.

– Hola! – jeszcze raz krzyknęła. – Nie przez próg, to przynosi

nieszczęście! – Wgramoliła się do mieszkania, ale Małej dłoni nie podała.

Mierzyła ją wzrokiem, patrzyła z zazdrością na jej młodą twarz, piękną
figurę.

– Mała jestem – przedstawiła się gospodyni, cofając rękę.
– Mała? A to teraz takie imiona nadają?
– Na ciebie mówią Druga.
– Miarkuj się, Mała, mogłabym być twoją matką.
– Ale nie jesteś i z tego, co wiem, nie możesz być niczyją matką. – Drugą

zamurowało.

– No, piękny pierwszy kontakt – stwierdziła Pierwsza i sama się

obsłużyła, nalewając drugi kieliszek wina.

Po chwili Druga nie wytrzymała, ripostując:
– A ty możesz, i nie masz, i mieć nie będziesz. Przynajmniej z nim!
– Dobra, dajcie spokój dziewczyny – włączył się Zebra i podszedł do

Drugiej, podając jej rękę na przywitanie. – Kupa lat. Cześć.

– Kupa, kupa – odpowiedziała, podając mu dłoń. Wskazał jej miejsce.
– Ja w butach, chyba że się boisz o te piękne parkiety? – zapytała.
– Wszyscy jesteśmy w butach – odparł Zebra. Usiadła obok Pierwszej,

ostentacyjnie zakładając nogę na nogę, tak aby zauważył, że nie ma majtek.
– Czego się napijesz?

– A co jest?
– Wino, wódka.
– To ty pijesz wino? – Pierwsza parsknęła śmiechem.
– Co w tym śmiesznego? – zapytała Druga. – Przecież zawsze pił wino. –

W  tym  momencie  i  Mała  się  uśmiechnęła.  –  Może  być  wino,  daj  wina,
Zebro! – I znowu ten wysoki głos. Żeby już więcej nie mówiła, żeby utopiła
zbędne  słowa  w  alkoholu,  podał  jej  natychmiast  kieliszek.  Jednak  Druga,
zobaczywszy urnę, jeszcze bardziej się nakręciła. – O Boże, dopiero teraz,
w tej sekundzie uświadomiłam sobie, że jej nie ma, to znaczy, że jest, ale
jak jest... Boże, tylko tyle zostanie po nas? Taka czarna doniczka? Człowiek
haruje  całe  życie,  a  potem  zamykają  go  w  takim  czymś.  To  straszne!

O Boże, to straszne!!! – wykrzyknęła. – No, nie mogłam przyjechać do
krematorium. Nie mogłam. Zresztą, co by to zmieniło. O Boże! – jeszcze
raz krzyknęła. Wtedy Zebra nie wytrzymał, syknął:

– Cicho. Ciszej. Mogłabyś trochę ciszej?
– A co, dzieci jakieś macie? Śpią? Zwierzęta? Sąsiadów natarczywych?
– Nie, ale wiesz, mama...
– Mamie to już nic nie pomoże. Ani krzyki, ani wystrzały.
– Co racja, to racja – powiedziała Pierwsza.
– Coś ugotuję – wtrącił Zebra.
– Niech no zgadnę... – rzuciła Pierwsza.
– Nie ma co zgadywać – przerwała Druga – założymy się?
– O co?
– O to, że ta Mała kopnie go w tyłek.
– Znaczy jak?
– Nie ma się o co zakładać, droga przyjaciółko, będą sznycle po

wiedeńsku, a i tak go kopniesz, no, co się tak Mała patrzysz, nie mam racji?
– Mała była wyraźnie zmieszana i nie wiedziała, co odpowiedzieć.

– Tak, będą sznycle. Pasuje? – zapytał Zebra.
– Ciebie też na sznycla nabrał, biedactwo – zasmuciła się Pierwsza.
– Słuchajcie, zaprosiłam was do naszego mieszkania, nie przeginajcie,

proszę – oburzyła się Mała.

– Taaa, zaprosiłaś, fakt. Potem odejdziesz i zaprosi nas czwarta, ty już nie

będziesz Mała, tylko będziesz Trzecia. Nie tak? – zapytała Druga.

– Bzdury jakieś...
– Ja to widzę w twoich oczach. Kobiety mają węch, słuch i wzrok. Suki

jesteśmy! Nieprawda?

– Suki, suki, po co od razu takie słowa? – włączył się Zebra,

skończywszy rozbijanie plastrów cielęciny.

– Słowa dodają skrzydeł i słowa ranią – skwitowała Pierwsza.

– Sucze złote myśli – wtrąciła Druga. – Ty, Zebra, co ty takiego

porządnego udajesz. Przecież przeklinasz jak szewc. Co, przestałeś nagle
rzucać mięsem? Udajesz przed tą małą? No, Mała, nie wyzwał cię jeszcze
od takich i owakich? Upokorzona! To jest dobre słowo! Ja byłam z nim!
A ty?

– Upokorzona?
Zebra, znowu słysząc jej krzyki, beznamiętnie wrzucił na patelnię

pierwszy sznycel i donośnie zwrócił się w stronę Drugiej:

– Upokorzona?! Bo ty byłaś un poco żona!!!
– Co?
– No tak! Ty byłaś trochę żona, a trochę suka. Według życzenia zresztą.
– Cham!
– Suka!
– Cham!
– Dobra, przestańcie, dosyć tego! – krzyknęła Mała. Przez chwilę

zapanowała cisza i Zebra w spokoju usmażył wszystkie sznycle.

– Takie duże kuchniopokoje, to dobry wynalazek – zagadała w celu

rozładowania sytuacji Pierwsza.

– Amerykański wymysł – stwierdziła Druga.
– Amerykański? – zapytała Trzecia.
– Amerykański. Byłam w Stanach. Oni gotują, żrą, pieprzą się i oglądają

telewizję w jednym pomieszczeniu. Od nich to przyszło!

– Na miłość boską, nie podnoś tak głosu – poprosił Drugą. – Może

więcej wina?

– Polej, Zebra, bo osuszyłyśmy już flaszkę – zaproponowała Pierwsza.
– A więc to tak... Wylew to był... – Druga dotknęła urny. – Byłaś, już cię

nie ma... Lubiłam ją... – Dokładnie obmacała marmurowy pojemnik. Zdjęła
dłoń i przez chwilę przyglądała się urnie z uwagą. – Ale prowincja, to
jednak prowincja.

– Co masz na myśli? – zapytała Mała, której po wypiciu trzeciego

kieliszka zrobiło się błogo i przestała odczuwać stres.

– No jak to co? Popatrz, ta urna oblepiona jest jakimś świństwem. Jak

przeciągniesz palcem, to się łuszczy. Nie mogli tego wypucować?

– Pokaż. – Pierwsza zbliżyła się do urny i też zaczęła pocierać jej ścianki

palcem. – Kurczę, rzeczywiście. Tyle kasy za nią dałam!

– Ty płaciłaś za urnę? – zdziwiła się Mała.
– No.
Teraz Mała zaczęła zdrapywać białawy nalot.
– Zebra, to prawda? – zapytała, odwracając głowę w jego stronę.
– Co?
– Nie zapłaciłeś za urnę?
– Nie.
– Nie wstyd ci?
– Nie.
– Dlaczego?
– Bo nie jestem wstydliwy. Zresztą Pierwsza uparła się, że zapłaci. Aha,

a ten nalot na urnie, to moja sperma. Zwaliłem sobie konia nad prochami
matki. – Kiedy to powiedział, wszystkie trzy wzdrygnęły się, a na ich
twarzach pojawiło się obrzydzenie.

– No pięknie! A nie mówiłam! Cały on! Wulgarny, zbereźny, w złym

guście, i przewidywalny! – krzyknęła Druga.

– Ohydny fantasta! – dodała Pierwsza.
– Powiedz, że to nieprawda – błagalnym głosem zwróciła się do niego

Mała.

– A gdyby prawda, to co?
– Odeszłabym.
– I tak odejdziesz. Wcześniej czy później. Wiem, o czym myślisz, choć

ty myślisz, że nie wiem – powiedziała Druga.

– Za zdrowie mamy! – zainicjowała toast Pierwsza.

– Ciebie pogięło – zganiła ją Mała.
– Miałam na myśli... no... niech jej ziemia lekką będzie!
– Okej, za to się mogę napić – powiedziała Druga.
– Ja też – wtrąciła Mała.
– I ja. – Zebra dołączył do nich z nową butelką. Stuknęli się kieliszkami.

– Sznycle gotowe – powiedział.

Dochodziła druga w nocy i trzy żony jakby się zaprzyjaźniły. Ściślej

mówiąc,  Pierwsza  i  Druga  zaprzyjaźniły  się  z  tą  obecną.  W  miarę
wypijanego  alkoholu  dyskusje  stawały  się  mniej  nerwowe.  W  pewnej
chwili  Druga  rozłożyła  się  na  sofie  i  widząc,  że  Zebra  ją  obserwował,
rozchyliła nogi tak, żeby dokładnie mógł obejrzeć jej przystrzyżone futerko.
Mrugnęła  do  niego  zalotnie.  Zmieszał  się,  choć  poczuł,  że  zaczyna
twardnieć.  Momentalnie  wstał  z  krzesła  i  udał  się  na  balkon.  Zapalił
papierosa.

– A jak cię pierwszy raz zabrał do matki, to poszedł spać, nie? – zapytała

Pierwsza Drugą.

– No, on ciągle spał, jak tam przyjeżdżaliśmy. Mówił potem, że ta jej

wspominkowa gadanina go usypia.

– Myślę, że jej nie znosił i robił to dla świętego spokoju.
– Dla świętego spokoju? – zapytała Trzecia.
– No tak, Mała, dla świętego, świętego. Jest tam jeszcze coś?
– Jasne! – odpowiedziała Mała.
– To nam nalej, bo znowu pusto w kieliszkach.
– Ty, a matka opowiadała ci historię, jak się zesrał pod drzwiami?
– No jasne, do tego opowiedziała przy nim.
– Nie gadaj. No. I po tym numerze już tam więcej nie pojechaliśmy.

– Ja tego nie słyszałam – powiedziała Mała.
– Kochana, ty pewnie niczego nie słyszałaś, i już nie usłyszysz. Świeć

Panie nad jej duszą – powiedziała Pierwsza i spojrzała na urnę.

– Myślicie, że on serio?
– Co?
– No, że się spuścił na urnę.
– Eee tam, takie gadanie – włączyła się Trzecia. – Artysta. Wieeelka

wyobraźnia.

– Jasne, też tak myślę – twierdzącym tonem odpowiedziała Druga. – On

się jej bał. Teraz też się boi. On się kobiet ogólnie boi. Ciebie się boi.
I ciebie. Mnie też. Widziałyście, jak on się cały wieczór zachowywał? To
nie dystans, to strach.

– Racja – zgodziła się Pierwsza. – Boi się. Zawsze uciekał. Jak coś nie

szło po jego myśli albo się z czymś nie zgadzał, to w długą. Rozwód. Ja ci
dobrze, Mała, radzę, zrób to, zanim on to zrobi za ciebie. Tacy jak on tak
mają, całe życie spieprzają. Od matki też uciekł. Zostawił ją. Zresztą jakby
miał jaja, to by nie przyjechał do szpitala. By olał. Przecież zajęłybyśmy się
sprawą. Nie? A teraz przedstypie, postypie, urna na stole. Wszystko ze
strachu. On się dalej jej boi.

– Czego i kogo się bać? – zapytała Trzecia. – To kompletna bzdura.
– Aaa, widzisz. A jednak się boi – odpowiedziała Druga.
– A o kotach, o kotach matka ci opowiadała? – zapytała Pierwsza Drugą.

– O kotach i starych babciach?

Zebra właśnie wrócił do pokoju. Usiadł na krześle i rzucił okiem

w stronę futerka Drugiej. Jeszcze bardziej rozchyliła nogi, ale w taki
sposób, żeby nie wzbudzić jakichkolwiek podejrzeń pozostałych żon. Czuła
jednak i widziała, że miał na nią ochotę.

– Zebra, o kotach opowiem, pośmiejemy się.
– Daj spokój. Szczeniakiem byłem. Głupia sprawa. Nic śmiesznego.
– Ale one nie słyszały, opowiem.

– Opowiedz, opowiedz – równocześnie wykrzyknęły pozostałe.
– Więc Zebra miał kota. W niedzielę wkładał go do worka. I kręcił tym

kotem w worku, a potem wychodził z workiem i kotem na balkon.
Wyjmował z worka skołowanego kota i wystawiał go przez balkon. A ten
kot ze strachu srał na babcie idące do kościoła.

– Ha, ha, ha. – Druga złapała się za brzuch ze śmiechu, jeszcze bardziej

odsłaniając futerko.

– Dajcie spokój, to straszne, nic śmiesznego. To okropne. Zebra, robiłeś

tak? No powiedz, że nie. Nabijają się z ciebie. – Mała ze łzami w oczach
spojrzała mu w twarz.

– Gnojkiem byłem. Żałuję. Polać wam jeszcze?
– Ja muszę do kibelka – powiedziała Druga.
– Zebra, wstrząsnęła mną ta historia o kocie, daj zapalić, muszę zapalić –

powiedziała Mała. – Palisz? – zapytała Pierwszą. – Nie, ale chętnie przejdę
się z tobą na balkon. – I wyszły. Druga w tym czasie dała Zebrze
porozumiewawczy znak językiem i cicho powiedziała:

– Szybko chodź do łazienki, zanim skończą palić.
Dobrze pamiętał, jak sprawnie obciągała. Ani Pierwsza, ani Trzecia w tej

sprawie nie mogły jej nigdy dorównać. Kto wie, może to, że tak dobrze to
robiła, zaważyło na tym, że przeżyli ze sobą aż dwa lata? Nie inaczej było
tym razem. Zebra w minutę wypełnił jej buzię nasieniem. Nie czekając, co
będzie dalej, szybko schował ptaka i pośpiesznie wyszedł z łazienki. Zaczął
zbierać ze stołu puste butelki. Mała z Pierwszą weszły z balkonu do środka,
śmiejąc się. Po chwili była w pokoju Druga. Usiadła na sofie. Miała
zaciśnięte usta. Złość z radością mieszały się na jej twarzy. Tamte dwie
momentalnie to zauważyły.

– Coś się stało? – zapytała Mała. Druga przywołała ją palcem, jak to

robią nauczyciele, wzywając uczniów do odpowiedzi. Mała usiadła obok
niej. Druga spojrzała jej prosto w oczy. Wzięła jej dłonie w swoje. Wypluła
to, czego nie wypluła w łazience.

– Wąchaj, smakuj kochanie, to jego. Nie wierzysz? Jego, jego, w moich

ustach, a nie twoich. – Mała podniosła się nagle i stała bezradnie, a krople
spermy z oblepionych dłoni spływały na parkiet. Zebra zbladł. Pierwsza nie
wiedząc, co z sobą począć, zaczęła nerwowo stukać obcasami. Po chwili
wydała komendę:

– Wychodzimy. Koniec imprezy!
– Jasne – powiedziała Druga. Wstała i podeszła do urny. Pogłaskała ją. –

Cześć mamo, dobrze cię było znowu widzieć, trzymaj się, gdziekolwiek
jesteś.

Wyszły, nie zamykając za sobą drzwi. Wzięty scenarzysta ruszył w stronę

wyjścia.

– Nie trzeba – usłyszał głos Małej.
– Słucham?
– Powiedziałam, że nie trzeba. Nie zamykaj drzwi. Też wychodzę.

Zamkniesz za mną.

– Ale...
– Nic nie mów... Teraz ja ci coś powiem. Jesteś draniem. Twoja matka to

wiedziała, one to wiedziały, i teraz wiem ja. Odchodzę.

– Ale... no, głupio wyszło. Jesteśmy wszyscy pi...
– Milcz! Nie jesteś jedyny. Poradzę sobie. Odchodzę. Zrozum to.
Wytarła dłonie w koc. Z haczyka zdjęła kurtkę i torebkę. Odwróciła się

i z wyrzutem spojrzała w twarz Zebry.

– A poza tym, jest ktoś. Teraz możesz zamknąć drzwi. – I wyszła.

Za oknem padał deszcz i zaczynało świtać. Zebra, siedząc naprzeciwko

urny,  kończył  butelkę  wódki.  Znowu  byli  sami.  Tylko  on  i  matka.
Przypomniało  mu  się,  jak  kiedyś  siedząc  przy  wigilijnym  stole,
powiedziała:  „Pamiętaj  synku,  z  żadną  kobietą  nigdy  nie  będzie  ci  tak
dobrze w życiu jak ze mną...”. Wypił ostatni kieliszek. Wstał i wziął do rąk
urnę.  Mocno  przytulił.  Drzwi  na  balkon  były  otwarte.  Rozejrzał  się  po

mieszkaniu, tak jak się to robi, kiedy ma się je zamiar opuścić na dobre
i wyszedł na balkon.

Warszawa nie poszła spać, pomyślał, bo mimo bardzo wczesnej godziny

miasto  pulsowało  życiem,  choć  jemu  się  żyć  odechciało.  Był  o  tym
przekonany.  Postawił  urnę  na  murku,  potem  na  niego  wszedł.  Schylił  się.
Podniósł  zapakowane  w  czarny  włoski  marmur  prochy  matki  i  ponownie
bardzo  mocno  przycisnął  urnę  do  piersi.  Ciepły  deszcz  spływał  po  jego
twarzy,  nie  patrzył  w  dół,  patrzył  w  górę.  I  już  chciał  się  rzucić,  kiedy
dobiegł  go  przerażający  krzyk.  Cierpiętnicze  zawodzenie  zbliżało  się
w jego stronę. Kiedy postać kobiety śmignęła tuż przed jego oczami z góry
na  dół,  odruchowo  cofnął  się  i  upadł  na  drewnianą  kratkę  wyściełającą
balkon. A urna z prochami matki potoczyła się pod drzwi.

– Bo oni, mój drogi przyjacielu, wnieśli radość i światło do tego, co było

przed nimi – powiedział Andy, spoglądając na kawał mięsa błyszczącego na
talerzu niczym brązowoczerwona bombka, którą kupił przed Bożym
Narodzeniem na High Street u Marksa i Spencera.

Kelner przyniósł z sali restauracyjnej wołowinę, mrucząc pod nosem, że

klient prosił o dobrze wysmażoną, a jego zdaniem otrzymał na wpół
surową.

– Jego zdaniem czy twoim zdaniem? – zapytał Andy i oczy zaszkliły mu

się ze złości.

Nie lubił tego francuskiego wymoczka, którego właściciel przyjął do

pracy  na  fali  fascynacji  zamorskimi  kelnerami.  Cała  tajemnica  leżała  nie
w braku umiejętności, ale w akcencie. Parszywym akcencie oraz w tym, że
nie  potrafili  wymówić  „ha”!  Ten  dupek  dokładnie  zdawał  sobie  z  tego
sprawę, dlatego bezczelnie wbił w sztukę mięsa widelec, a potem przekręcił
nim  w  prawo,  następnie  w  lewo  i  patrząc  kucharzowi  prosto  w  oczy,
powiedział:

– Naszym zdaniem.
– Waszym zdaniem? – wydusił Andy i poczerwieniał na twarzy.
– Zdaniem klienta i moim – rzucił od niechcenia Pierre.
– Jego wysokość zza kanału mi się znalazł. Naszym zdaniem... – Andy

złapał  za  widelec  i  poruszył  nim  w  taki  sam  sposób,  w  jaki  przed  chwilą
zrobił  to  Francuz.  Potem  sięgnął  po  nóż.  Dokładnie  przypatrywał  się
szramie.  Mierzył  ją  niczym  chirurg  zastanawiający  się  nad  głębszym
cięciem. – Jest wysmażone.

– Chce wysmażone – powiedział Francuz.

– Jest wysmażone – powtórzył Andy. – Nie ma śladu krwi. A może ja

niedowidzę?

– Może. – Wzruszył ramionami kelner.
– Na świętą pizdę! – krzyknął kucharz.
– Język! – wrzasnął Francuz.
– W dupie mam język – obruszył się Andy.
– Słucham? Nie zrozumiałem.
– Dlatego nie tylko do laryngologa, ale i na kurs językowy spadaj! –

jeszcze raz krzyknął kucharz, chwycił za widelec i uniósł na nim gruby
plaster wołowiny, po czym wpakował ją w błękitny płomień gazu
wydobywający się z palnika kuchenki. – Będziesz miał dobrze wysmażone.
Bardzo dobrze wysmażone... – syknął. Gdy boki mięsa zrobiły się prawie
czarne, rzucił wołowinę z powrotem na talerz i burknął w stronę Francuza
znajdującego się w stanie szoku: – No to leć na salę, żeby tym razem nie
było za zimne.

Kiedy tylko Pierre zniknął za drzwiami wahadłowymi, Andy jak gdyby

nigdy nic momentalnie powrócił do przerwanej opowieści.

– Punk rock, przyjacielu, to była wielka mistyfikacja i darcie ryja. Banda

nieokrzesanych debili wykrzykujących, że nie ma przyszłości. Ale dzięki
Bogu przyszli po nich prawdziwi artyści. Czułem i wiedziałem, że po takim
gównie coś musi drgnąć, coś się musi zmienić – powiedział Andy i zamyślił
się, patrząc w okno.

Pogoda była świetna, czekaliśmy na sprzedawcę ryb. Przychodził we

wtorki i pukał trzy razy. Andy mówił, że ten nawyk pozostał w nim jeszcze
z  czasów  okupacji,  co  było  kompletną  brednią,  gdyż  z  nami,  Anglikami,
Hitlerowi się przecież nie udało. Zanim jednak pan Smith konspiracyjnym
zwyczajem  zapukał  trzykrotnie  w  drzwi  od  zaplecza,  wrócił  Pierre.
Przekazał podziękowania od klienta, któremu wołowina bardzo smakowała.
Na  twarzy  Andy’ego  zagościł  uśmiech.  Kiedy  kelner  wyszedł,  powiedział
mi,  że  radość  klienta  jest  jego  radością,  choć  klienci  zazwyczaj  nie  mają
pojęcia, co i jak się je.

W rzeczy samej, kiedyś w restauracji był raban. Kelner nie podał ani

pałeczek,  ani  innych  przedmiotów  ułatwiających  wkładanie  sobie  do  buzi
rolek  sushi,  tłumacząc,  że  sushi  spożywa  się  palcami.  Po  pierwsze,  nie
mogliśmy  zrozumieć  decyzji  właściciela  restauracji,  który  ubzdurał  sobie,
że w angielskiej knajpie w menu obiadowym będzie coś japońskiego, a po
drugie,  to  wszystko  było  bez  sensu,  choć  kelner  miał  rację  z  tym  sushi.
Jednak  klient  nasz  pan,  toteż  do  skonsumowania  japońskich  rolek  dostał
nóż, widelec oraz sos worcester.

Kelner przyniósł nowe zamówienia, a pan Smith zapukał do drzwi trzy

razy. Odebrałem kilka płaszczek i dorsze, które o tej porze roku wyglądają
jak  Victoria  Beckham  po  czterech  lewatywach.  Ryby  leżały
w  styropianowej  skrzynce  obsypane  pokruszonym  lodem.  Pokwitowałem
odbiór towaru i oddałem papier panu Smithowi, który pięknie się ukłonił,
życząc  nam  miłego  dnia.  Potem  włożyłem  skrzynkę  do  lodówki.  Andy
kończył nalewanie zupy fasolowej. Kelner czekał obok z tacą.

– Bo wiesz, mój drogi przyjacielu – powiedział kucharz – w moim życiu

mam tylko dwie pasje: gotowanie, które kocham i z którego się utrzymuję,
oraz  muzykę  new  romantic,  dzięki  której  żyję,  żeby  móc  gotować  i  się
z  tego  gotowania  utrzymywać.  Gdyby  nie  new  romantic,  nie  wiem,  czy
miałbym siłę patrzeć na tego Francuza. Ale mam, a to za sprawą Spandau
Ballet, Duran Duran, Ultravox, a przede wszystkim ABC! Po ciężkim dniu
wracam do domu i słucham sobie. Od razu mi lepiej, od razu chce mi się
żyć, a tym samym rano wracać do pracy. Człowiek, mój drogi przyjacielu,
musi  mieć  coś  obok,  ale  to  coś  musi  być  ważne.  Mam  new  romantic,
najlepszą  muzykę.  Muzykę  serca,  co  ja  mówię,  muzykę  duszy!  Prosta,
a zarazem bardzo wytworna.

Kiedy skończył wzruszającą mowę, zamieszał chochlą w wielkim

garnku. W garze robiło się chili con carne. Z uwagi na to, że była to mimo
wszystko angielska restauracja, Andy postanowił nie dodawać do potrawy
ziaren kukurydzy. Zdaniem Andy’ego, nie wszystko, co było gdzieś daleko
wymyślone i dotarło do nas, musiało być serwowane według oryginalnej
receptury. Jeśli Andy pozbawiał potrawę kukurydzy, to było już angielskie

chili, a jeśli podawał je z naszym angielskim białym chlebem, to nie tylko
angielskie, ale nawet bardzo angielskie chili.

Kelner powrócił do kuchni z pustymi talerzami. Postawił na tacy trzy

miseczki  wypełnione  do  trzech  czwartych  prawdziwym  angielskim  chili
con  carne.  Obok,  w  koszyczku,  leżał  pokrojony  nasz  biały,  znakomity,
wiejski,  bardzo  wiejski,  bardzo  angielski  chleb,  zamawiany  w  ukraińskiej
piekarni pana Eugena Botchko.

Gdy Francuz znowu zniknął za drzwiami wahadłowymi, Andy zaparzył

nam  po  filiżance  herbaty  i  wyszliśmy  tylnymi  drzwiami  na  papierosa.
Dopiero  teraz,  na  zewnątrz,  zdjął  z  głowy  biały  kucharski  toczek.  Spod
czapki  wyłoniła  się  długa  tleniona  grzywa  i  momentalnie  opadła  mu  na
oczy.  Andy  wsadził  do  ust  papierosa  i  zarzucając  włosami,  podpalił
chesterfielda.  Zrobił  to  w  taki  sposób,  że  nie  było  mowy  o  jakimś
samopodpaleniu.  Cholera,  tylko  ci  od  new  romantic  tak  potrafią...  Wtedy
też  pomyślałem,  że  dobrze  się  stało,  iż  powstał  ten  kierunek  w  muzyce,
chociażby  po  to,  żeby  po  latach  obserwować,  z  jakim  wdziękiem  oni  te
fajki sobie podpalają.

– Napijesz się cydru? – zapytał Andy. – Przecież nie będziemy tak

siedzieć o suchym pysku...

Potakująco kiwnąłem głową.
– A może zrobić ci velvet?
– O, może velvet – odpowiedziałem.
Siedzieliśmy w kuchni, która przypominała muzeum sztuki kulinarnej,

bo na ścianach wisiały oprawione dyplomy, listy gratulacyjne, zatrzymane
w kadrze uściski dłoni szefa kuchni i innych szefów innych kuchni, również
tych szefów egzotycznych, ze skośnymi czy czarnymi jak smoła oczami.
Na niektórych zdjęciach Andy paradował w wysokiej czapce budyniówce.

Miał  na  sobie  fartuch,  który  wyglądał  jak  galowy  mundur  Legii
Cudzoziemskiej.  I  przez  to  jego  właściciel  przypominał  nie  kucharza,  ale
generała powracającego właśnie z zamorskiej misji. Z Algierii na przykład.
Oprócz  dyplomów,  listów  i  innych  papierów  stwierdzających  ukończenie
dodatkowych  kursów,  na  ścianach  wisiały  zestawy  noży,  które  lśniły,
odbijając światło lampy.

A może jestem w kuchni zboczeńca? Może Andy najpierw zwabia swoje

ofiary  pod  pretekstem  filozoficznej  rozmowy  o  życiu,  potem  podaje  im
napój, w którym są rozpuszczone narkotyki, a na koniec, gdy ofiary są już
bezwolne, każe im usiąść na krześle? Jakby to mogło być? A może będzie
tak,  że  Andy  zdejmie  jeden  z  tych  ogromnych  błyszczących  i  cholernie
ostrych  noży  i  uważnie  mu  się  przyjrzy.  Następnie  odłoży  go  na  stół
i  wyjdzie.  Po  chwili  znajdzie  się  znowu  w  kuchni  ze  sznurkiem  w  dłoni
i przywiąże mnie do krzesła. Ponownie sięgnie po nóż, podejdzie, złapie za
włosy, choć ja nie poczuję bólu, ale będę wiedział, że mnie złapał, bo moja
głowa  przemieści  się  do  tyłu  i  zobaczę  nad  sobą  światło  lampy.  Andy
zacznie od czoła. Pewnym ruchem ręki przetnie je na pół, potem dalej nad
prawym uchem, u nasady czaszki, aż dojdzie do lewego ucha i ściągnie mój
skalp.  Poprzygląda  mu  się  przez  chwilę  i  otworzy  drzwi  lodówki.  Będzie
w niej plastikowe pudełko, w którym leżą inne skalpy, dajmy na to Pierre
´a.  Po  chwili  Andy  znów  będzie  przy  ścianie  z  nożami  i  zdejmie  ten
największy,  przypominający  piłę  chirurgiczną,  z  drobnymi  lśniącymi
ząbkami.  Mój  szef  zacznie  mi  odpiłowywać  górną  część  czaszki.  Usłyszę
trzask,  ale  nie  poczuję  bólu.  Andy  będzie  trzymał  w  dłoniach  białą
miseczkę,  lekko  zakrwawioną,  ale  bardzo  kształtną.  Mama  zawsze
podkreślała, że mam kształtną czaszkę.

Poczuję niesamowitą moc. Świeże powietrze zaatakuje bezpośrednio mój

mózg. Będę jak faraon. Czytałem kiedyś, że robiono im trepanacje czaszki,
ot tak, dla jaj, żeby byli bardziej dotlenieni, żeby im mózgi lepiej
pracowały. Ze mną jednak jest taki problem, że nie jestem faraonem, tylko
pomocnikiem kucharza i Andy nie przyłoży mi odpiłowanej miseczki

z powrotem do reszty czaszki, nie wyjmie z lodówki skalpu, nie przyklei go
do kości, i dlatego nie będę miał szans na odzyskanie głowy.

Andy umyje w zlewozmywaku odpiłowaną część mojej czaszki i odłoży

ją  na  stół,  po  czym  sięgnie  po  następny  nóż,  z  tych  małych,  na  mój  gust
z  tych  do  wycinania  esów-floresów  w  egzotycznych  owocach,  leciutko
pociągnie  kciukiem  po  jego  ostrzu,  sprawdzi,  czy  jest  ostry  i  położy  go
obok  czaszki.  Ja  dalej  będę  się  czuł  znakomicie,  nawet  będzie  mnie  to
bawić. I Andy, patrząc na moją głowę z odsłoniętym mózgiem, też zaczynie
się śmiać. Nie przestając się śmiać, wyciągnie spod stołu małą patelnię, po
czym  położy  ją  na  kuchnię  i  sięgnie  po  oliwę  z  oliwek.  Jeszcze  raz
zanurkuje,  tym  razem  po  mąkę.  Odkręci  butelkę,  wleje  trochę  oliwy  na
patelnię  i  podpali  pod  nią  palnik.  Weźmie  nożyk  do  ręki  i  podejdzie  do
mnie.  Usłyszę  chlupanie.  Andy  włoży  odcięty  kawałek  mojego  mózgu  do
miseczki  i  powoli  obtoczy  go  w  mące.  Oliwa  na  patelni  zaczynie
skwierczeć, po czym wyląduje na niej mój mózg. Teraz poskwierczą sobie
razem. Coś od czasu do czasu sobie pryśnie poza patelnię, coś strzeli. Andy
widelcem odwróci kawałek szarej materii na drugą stronę i powie: „Solimy
i  dodajemy  pieprzu  zawsze  na  sam  koniec”.  Mój  kawałek  mózgu  jest  już
usmażony. Andy podchodzi z patelnią do krzesła, na którym siedzę, wbija
widelec  i  podaje  mi  do  ust.  „Smaczny,  prawda?”  –  pyta,  uśmiechając  się
rozkosznie. Ja mam bardzo dobry mózg. I kształtną czaszkę. Miałem.

Mama mówiła, żebym z tego mózgu zrobił kiedyś pożytek. Była

przeciwna mojej karierze w kuchni. Zawsze powtarzała, że mam głowę po
dziadku,  i  gdyby  nie  bieda,  dziadek  mógłby  karierę  zrobić.  Tego  samego
oczekiwała ode mnie. A co ja robię w tym momencie? Siedzę i jem swoje
szare komórki. Do tego bardzo mi smakują. Andy nie przesadził, jest w sam
raz,  ani  zbytnio  surowy,  ani  zbytnio  wysmażony.  Mój  mózg...  Boże,
dlaczego  kiedy  widzę  noże,  zawsze  przypomina  mi  się  ten  film?  Może
matka miała rację, sprzeciwiając się mojemu wyborowi.

– Na giełdzie nie ma noży, prawda? – wypowiedziałem to na głos.
– Słucham? – zapytał Andy. – Trochę zbladłeś. Coś ci jest?
– Zamyśliłem się, czasami się zamyślam, to normalne, prawda?

– Mam dzięcioła, może być?
– Jasne, dzięcioł jest dobry do velvetu.
Robił to pięknie i z wyczuciem, jak na mistrza przystało, toteż smolista

zawiesina nie pomieszała się ze złotawym cydrem. Dopiero po dłuższej
chwili czerń irlandzkiego trunku z lekka zaczęła go dotykać i wchodzić
w delikatne relacje z angielskim jabłecznikiem.

– No to chodź do pokoju – powiedział i ruszył pierwszy. Na ścianach

wisiały  plakaty  idoli,  których  większość  prezentowała  grzywiaste,  słodkie
buły,  choć  oczywiście  zdarzali  się  w  tej  menażerii  i  całkowicie  łysi
wykonawcy.  Andy  po  domu  nosił  się  jak  jego  bohaterowie.  Nie  tylko
tleniona  grzywa,  ale  i  połyskująca  srebrem  luźna  koszula  wsadzona
w  błękitne  pumpy  oraz  białe  skarpetki  wychodzące  z  czarnych,  głęboko
wyżłobionych  włoskich  mokasynów  sprawiały  wrażenie,  że  trafiłem  do
następnego  prywatnego  muzeum.  Facet  jakby  pod  lodem  przeleżał
dwadzieścia  lat,  zupełnie  niedzisiejszy,  a  mimo  wszystko  dzisiejszy,
przecież pracowaliśmy razem, tylko on w kółko o tym new romantic. Może
dlatego  był  sam?  Wypiłem  cały  velvet  i Andy  zapytał,  czy  chcę  drugiego
drinka. Miałem ochotę się upić, przeczuwałem, co mnie jeszcze dziś czeka.
Lubiłem faceta, ale na trzeźwo new romantic był nie do przyjęcia. Odwrócił
się i chciał o coś... ale wyprzedziłem go, to ja pierwszy zapytałem:

– Gdzie jest kibel?
– Po prawej – odpowiedział automatycznie.
Jego kibel był również noworomantyczny: wisiał w nim ogromny,

oprawiony w ramki plakat grupy ABC. Chcąc nie chcąc, w trakcie sikania,
musiałem  patrzeć  prosto  w  twarz  wokalisty,  który  –  w  złotej  marynarze,
czarnej  koszuli  z  kołnierzykiem  zwieńczonym  amerykańską  broszką
w  kształcie  orła,  z  grzywą,  urody  zupełnie  esesmańskiej,  stojąc  pomiędzy
kolegami w czarnych garniturach, białych koszulach i wąskich świecących
krawatach – zerkał na mego fiuta. Spuściłem wodę i wyszedłem.

Andy wrócił akurat z kuchni i postawił pełne szklanki na stoliku obok

sprzętu grającego.

– Byłeś w kiblu?

– No.
– I co? – zapytał z zaciekawieniem.
– Co i co?
– Widziałeś?
– Plakat?
– No. I co?
– A co ma coś być?
– To moja ulubiona grupa. Najlepsza grupa new romantic, którą świat

nosił.

– Dziwne miejsce wybrałeś dla swoich ulubieńców, Andy.
– Chrzanisz. Mam kumpla, który ma obsesję na punkcie książek,

i swoich ulubionych autorów też w kiblu trzyma. Przecież w kiblu jest
najintymniej, nie?

– Niby tak, ale...
Andy nie pozwolił mi dokończyć zdania.
– Tyle że z książkami w kiblu jest problem. Kiedyś kumpel pożyczył

jedną pozycję swojej byłej dziewczynie.

– No i co?
– No nic, przecież mówię, że swojej byłej.
– Byłej przez kibel?
– Przez książkę.
– Jak to?
– Powiedziała mu, że jego literatura śmierdzi gównem. Potem z nią

zerwał. Plakatów się nie pożycza.

Po przymusowym odsłuchaniu płyty Nika Kershawa pod tytułem 15

minutes,  która  w    1998  miała  mu  zapewnić  tryumfalny  powrót  na  scenę
muzyczną,  byliśmy  już  nieźle  wstawieni.  O  tym  właśnie  bełkotał  Andy,
wypiwszy  piątą  szklankę  velvetu.  Ukrzyżował  mnie  potem  koncertową
płytą Howarda Jonesa Live Acoustic America, która nie zamierzała niczego
Howardowi  zapewnić,  bo  Howard  był  luźnym  gościem  i  niczego  nie
oczekiwał. Przy szóstym velvecie zaserwował coś z a-ha, ale nie pamiętam
co,  i  na  sam  koniec,  już  prawie  obijając  się  o  ściany,  przy  ósmej  albo
dziewiątej szklance, wyjął z półki The Lexicon of Love swego idola z kibla.
Przez  chwilę  trzymał  krążek  jak  katolicki  ksiądz  monstrancję.  Płyta  przy
numerze All of My Heart zacięła się, to znaczy Andy się zaciął, żeby tego
numeru w kółko słuchać. To było nie do wytrzymania, toteż powiedziałem,
że za chwilę będę musiał iść do domu.

– Poczekaj, poczekaj. Zaraz pójdziesz. Moment. Nie idź, muszę ci coś

jeszcze pokazać. – Z trudem wstał z fotela i doczłapał do sprzętu grającego,
obok którego leżało opakowanie płyty ABC. Wyciągnął z niego złożoną
białą kartkę, otworzył, podsunął pod moje oczy.

– Czytaj – wybełkotał.
– With all of my heart – przeczytałem na głos.
– Dalej czytaj.
– Nie ma co dalej czytać, bo dalej są już jakieś bazgroły.
– Jakie bazgroły! – uniósł się kucharz. – Okej, to ja ci przeczytam. Bo ty

nawet góry nie przeczytałeś. No to słuchaj: „To Andy, with all of my heart,
Martin Fry”. – Patrzył mi teraz prosto w oczy albo przynajmniej próbował,
ponieważ głowa mu się bardzo kiwała na boki. – I co? I ty, do jasnej cipy,
nic?

– Co nic?
– No, nic?
– Ale co?
– No, lider, Martin, Martin Fry. On, wielki Martin mi dedykację

wystawił. Widziałem go. Byłem na koncercie. Podszedłem do niego,

w pubie, dałem płytę, podpisał!

– To byłeś na koncercie czy w pubie?
– Koncert był w pubie.
– W pubie?
– No!
– Jesteś pijany, Andy, idę do domu. Wielki Martin śpiewający w pubie?

A w którym i gdzie?

– W takim większym. Prawie jak mała sala koncertowa, niedaleko nas,

w Ipswich.

– Andy, ja idę do domu. A ty się prześpij, bo jesteś pijany, majaczysz już,

mówię ci. Ja mam w dupie cały ten new romantic, to nie moja działka. Za
wytworne to wszystko było, słodkie, nieprawdziwe, ale prędzej w kobietę
o trzech cipach uwierzę niż w Martina z ABC śpiewającego w pubie
w Ipswich.

– Słowo, nie kłamię. On tam był i ja tam byłem. My byliśmy wtedy

razem i mi się podpisał. Słowo, uwierz mi – mówił dalej Andy, choć już
coraz ciszej, bez agresji, bez napięcia, i prawie na wpół śpiąco. – Cholera...
– Ziewnął teraz okrutnie. – Jutro ci wszystko w pracy dokładnie opowiem...
opowiem... słowo... opo... – I zasnął.

W poniedziałki jest zawsze najwięcej roboty, takiej, której nie lubię, jak

na przykład przygotowanie przepastnego gara bulionu na krowich kościach.
Nienawidzę  smrodu  kości,  gdy  w  początkowej  fazie,  wrzucone  na
rozgrzany olej, wydzielają iście trupią woń. Kiedy dziadek, ten od mózgu,
któremu  do  końca  nie  wyszło,  zmarł,  rodzinka  się  uparła,  że  będzie  leżał
w  domu  w  trumnie  dwa  dni.  Było  upalne  lato,  toteż  dziadek  zaczął  się
szybko  rozkładać  i  spod  trupiego  ubranka  wydobywał  się  zapach  do
złudzenia  przypominający  ten  przygotowywanego  bulionu.  Dlatego

każdego  poniedziałku,  wrzucając  kości  na  rozgrzany  tłuszcz,  zadaję  sobie
pytanie,  czy  aby  mama  nie  miała  racji.  Potem  jednak  przychodzi  wtorek,
środa i tak dalej, i już wiem, że mama z pewnością nie miała racji. W nowy
poniedziałek  wszystko  zaczyna  się  od  nowa.  I  w  ten  poniedziałek  znów
było  ciężko,  po  pierwsze,  kości,  a  po  drugie,  wielki  kac.  Andy  był  blady
i  popijał  tylko  wodę  mineralną  z  cytryną.  Radził  mi  to  samo,  ale  ja  nie
mogłem na wodę patrzeć, a co dopiero ją pić.

Do kuchni wszedł francuski wymoczek i zapytał, czy mógłbym mu

zrobić tosta. Nawet chciałem, mogłem, mógłbym, ale szef mnie uprzedził,
odburkując w jego stronę:

– Sam sobie zrób!
Wtedy Francuz się zmył, a ja do kości dodałem parę funtów pokrojonej

marchewki, selera, cebuli i pietruszki, po czym zalałem to wszystko
galonami wody. Momentalnie przestało śmierdzieć. Gdy się odwróciłem,
zobaczyłem wyczekujące spojrzenie Andy’ego.

– Co jest? – zapytałem.
– Ty mi serio nie wierzysz?
– W co?
– W ABC.
– Daj spokój, stary.
Andy przestał się do mnie odzywać nie dlatego, że się pogniewał, ale że

w  poniedziałki  jest  dużo  roboty,  więc  pochłonęła  nas  ta  cholerna
poniedziałkowa  robota  polegająca  w  wielkim  skrócie  na  przygotowaniu
wszystkiego, co pozwoli w miarę spokojnie odfajkować cały tydzień, choć
pewności nigdy nie ma. Robota w restauracji to jednak tajemnica i małe lub
większe niespodzianki. Restauracja to też ludzie, których się lubi albo nie,
albo  którzy  są  ci  całkowicie  obojętni,  jak  na  przykład  nasza  pomywaczka
Sue.  W  kółko  powtarza  „nie  wiem”,  więc  nie  rozmawiamy  z  nią.  Nie
zadajemy pytań, o nic nie pytamy, bo „nie wiem”... Jak nie wiem, to po co.
Francuz  byłby  okej,  gdyby  nie  był  Francuzem,  a  jest,  więc  nie  jest  okej.
Właściciel  jest  okej,  bo  nie  jest  Francuzem,  ale  za  to  jest  z  zawodu

kucharzem, więc gdy się wszystko zaczyna walić, to dzwonimy po niego,
przyjeżdża, przebiera się i zaczyna machać nożem jak my. Jest jeszcze
jedna kelnerka, dojeżdża do nas z Ipswich. Właśnie, Ipswich.

Zegar na wieży kościoła św. Elżbiety wybił południe. W tym samym

momencie wszedł Francuz z pierwszymi zamówieniami. Startery dwa,
sałatki z owczym serem. Przyrządziliśmy je szybko, może nawet zbyt
szybko, więc Andy zaczął kończyć to, czego nie mógł dokończyć wczoraj.

– Wiesz, oni, ci z ABC, znaleźli się u szczytu sławy na samym początku,

zaraz  po  wydaniu  Lexiconu.  Był  rok  osiemdziesiąty  drugi,  chciałem,
pragnąłem  ich  zobaczyć.  Bracie,  jak  radio  grało  The  Look  of  Love,  to
płakałem. Te słowa, ta muzyka. Więc pojechałem do Londynu, myślałem,
że  uda  mi  się  kupić  bilet  na  ich  koncert.  Stanąłem  w  długiej  kolejce,  ale
biletów zabrakło. Wróciłem załamany i przyrzekłem sobie, że kiedyś, może
nawet  za  kilka  miesięcy,  znowu  gdzieś  na  nich  zapoluję,  ale  mijały  lata,
a mnie zawsze coś innego wypadało. Wydawali następne płyty, ale nie tak
dobre  jak  ta  pierwsza.  Zdaje  się,  że  w  dziewięćdziesiątym  pierwszym
wypuścili krążek Abracadabra, a potem stało się nieszczęście, bo...

Andy nie dokończył, bo wszedł Pierre po sałatki. Szef tylko zapytał, czy

dodałem majeranku. Skinąłem potakująco głową.

– Majeranek to podstawa tej sałatki – powiedział. W tej chwili włączył

się Francuz:

– A jakie masz podstawy, by sądzić, że majeranek to podstawa tej

sałatki?

Andy spojrzał na niego jak torreador na byka przed wbiciem szpady

i odpowiedział:

– Sądzę tak na podstawie wszelkich mi wiadomych podstaw!
– Nie zrozumiałem – powiedział Francuz.
– Zabieraj sałatki i znikaj – syknął kucharz i jakby nigdy nic ciągnął dalej

porzucony wątek. – Bo Martina zaatakował chłoniak Hodgkina i...

– Kto?
– To taki rodzaj raka.

– Aha.
– Zaczął walczyć o swoje życie, a w tym czasie rozwiązał grupę. Więc

myślałem, nawet pewny byłem, że to koniec Martina, ABC... Pomyślałem,
że  jeśli  kiedyś  nie  załapałem  się  na  koncert,  to  może  uda  się  na  pogrzeb.
Jednak  lata  mijały,  a  wiadomość  o  śmierci  Martina  jakoś  nie  chciała
zagościć  na  czołówkach  gazet,  więcej,  w  dziewięćdziesiątym  siódmym
Martin zre...

Andy znowu nie dokończył, bo ponownie pojawił się Francuz,

przynosząc zamówienie na dobrze wysmażony stek, toteż kucharz wyjął
z lodówki kawał mięcha.

– No i wiesz – kontynuował, gdy Pierre zniknął za wahadłowymi

drzwiami – w dziewięćdziesiątym siódmym okazało się, że Martin wygrał
z rakiem, a do tego podczas choroby uzbierał na nową płytę. Reaktywował
ABC.  Powywalał  prawie  wszystkich  muzyków  ze  starego  składu  i  wydał
tego  samego  roku  płytkę  pod  tytułem  Skyscraping.  Ruszył  z  nowym
składem w minitrasę. Myślę, że wielu fanów, co ja mówię, nawet większość
fanów, odwróciła się od niego po tym, jak w wywiadzie dla jakiejś wielkiej
gazety, już nie pamiętam której, powiedział, że inspiracją do jego powrotu
na scenę i nagrania tego nowego materiału byli jego muzyczni bohaterowie.
Wśród  nich  wymienił  Sex  Pistols!  Rozumiesz?  On,  nowy  romantyk,
inspirował  się  tym  chłamem?  Ja  też  prawie  odleciałem  i  też  ich  prawie
spisałem na straty, ale tylko prawie, bo do Londynu to bym się ponownie
nie wybrał, ale do Ipswich, bo to prawie po sąsiedzku, to pe...

Andy znowu nie mógł dokończyć myśli, ponieważ do kuchni wrócił

Pierre z nadpiłowanym stekiem.

– Przepraszam szefie, ale to chyba ten sam klient, który w zeszłym

tygodniu chciał dobrze wysmażony...

– Co za dupek! – krzyknął Andy i poczerwieniał. – Co za dupek! – raz

jeszcze krzyknął. – Kutas złamany!

Pierre milczał tym razem, nie próbował numerów z widelcem jak

poprzednio, bo czuł, że w tej sytuacji widelec mógłby zostać wbity w jego
wąskie plecy.

– Będziesz, kutasie, miał dobrze wysmażony! Oj, będziesz! – dalej unosił

się kucharz. I jak w poprzednim tygodniu, tak i teraz, zdjął widelcem stek
z talerza i położył go bezpośrednio na palniku gazowym. Do tego ustawił
ogień na szóstkę i gdy stek poczerniał po bokach, przewrócił go na drugą
stronę i trzymał tak długo, aż zaczął przypominać coś pomiędzy
zwęgleniem a czymś ciągle nadającym się do spożycia. Krótko mówiąc:
stek był ekstremalnie wysmażony. Pierre znowu zniknął za drzwiami.

– Cholera, kutasy od dobrze wysmażonej wołowiny nie dają dokończyć

historii wielkiego Martina... No i wiesz, dowiedziałem się, że grają w tym
ogromnym pubie w Ipswich, to mówię, kij ci w oko człowieku, trochę się
postarzałeś, więc o punkach bez sensu gadasz i się jeszcze nimi podpierasz,
każdy może się mylić, wielcy też, więc wziąłem ze sobą płytę, którą przed
laty kupiłem przed tym koncertem, na który nie udało mi się kupić biletu,
i  pojechałem  do  Ipswich.  Bilet  kupiłem  bez  problemów,  nawet  sporo  ich
zostało, więc sobie pomyślałem, że większość fanów jednak go zostawiła.
Ale nic. Koncert się odbył, a kiedy Fry zaśpiewał All of My Heart, znowu
płakałem rzewnymi łzami. Warto było pojechać do tego pubu. Warto było
czekać latami, no mówię ci, wielka sprawa, choć małe miejsce. Gdy zagrali
When  Smokey  Sings,  a  myśmy  wtedy  wszyscy  stali  z  zapalonymi
zapalniczkami,  to  chłopie,  mówię  ci,  to  był  kosmos,  istny  kosmos,  i  ja
byłem  też  w  tym  kosmosie.  A  po  koncercie,  ponieważ  było  mało  ludzi,
Martin zdecydował się rozdawać autografy. Podpisał mi się. Sam widziałeś,
nie? Teraz mi wierzysz? Bo chłopie...

I raz jeszcze nie dokończył. Pierre znowu się pojawił, mówiąc:
– Ten facet, od tego mięsa, dziękuje, kazał mi przyjść i... – Jednak tym

razem to Andy nie dał mu dokończyć.

– Niech się idzie pierdolić, kutas jeden! – krzyknął. Francuza znowu

zatkało. – No co tak stoisz, coś jeszcze? – zapytał.

– Ten facet, od tego mięsa, dziękuje i napisał jakąś kartkę, mam ją.
– Pokaż – rzucił obojętnym tonem kucharz. Gdy miał już kartkę

w rękach, podał mi ją i powiedział: – Czytaj, co tam ciekawego napisał
kutafon od bardzo wysmażonych steków. No, czytaj.

Nie potrafił wymówić „er”. Ci z Dalekiego Wschodu są jak małe dzieci.

Nie  mogę  mieć  dzieci.  Może  właśnie  z  tego  powodu  ujął  mnie  tą
bezradnością?  Lobelt,  Lobelt,  Lobelt.  „Robert  –  powtarzałam.  –  No,
powiedz:  Roo-beert”.  Lobelt  i  znowu  Lobelt.  W  mężczyznach  pociągają
mnie  nie  tylko  usterki.  Powiem  wam:  niejeden  jodler  z  Tyrolu  chciałby
mieć  tak  jasną  skórę  jak  on.  Idealną,  bielusieńką.  Niczym  papier,  który
wkładam do drukarki. A włosy? Proste, gęste, połyskliwe. Głęboki granat.
Na dole? No, cóż... Widziałam jeszcze mniejsze. „Ci będzie ze mną Lenata
dobrze”.  „Renata”.  „No,  przecież  mówię,  Lenata,  że  ci  będzie  ze  mną
dobrze”. Dobla, jak mówił, że będzie dobrze, to mu uwierzyłam. „Lenata,
ty sobie pisz te swoje opowiadania, ja mam doblą placę. Ci ze mną będzie
dobrze.  Nie  musisz  placować”.  Rzeczywiście  miał  dobrą  pracę.  Dobrą,
dobrze  płatną  i  obok  domu.  On  właściwie  przyjechał  tutaj  do  pracy.  Jego
dobra  praca  przynosiła  takie  zyski,  że  spokojnie  mogłam  pisać
opowiadania.  Pisałam  je  oczywiście  w  nadziei,  że  ktoś  je  będzie  chciał
wydać.  Wydawca  literackiego  pisma  „Kolik”  z  nadesłanych  przeze  mnie
dziesięciu tekstów wybrał jeden. Podkreślał, że jest śmieszny, że pasuje do
numeru,  który  zaczęli  właśnie  składać,  że  chętnie  opowiadanie  wyda,
a zamiast honorarium otrzymam trzy egzemplarze kultowej gazety. Byłam
bardzo podniecona.

Szykował się mój debiut. Debiuty mają to do siebie, że podniecają.

Dałam  mu  więc  przeczytać  mejla,  a  potem  wybrane  opowiadanie.  Trochę
się zdziwił, że to o zamku do drzwi było i o pisarce, która przeklina, i o jej
zagranicznym  przyjacielu  mającym  problemy  z  wymówieniem  niektórych
słów. „Ja się na litelaturze nie znam” – powiedział mi następnego dnia i nie
pocałował  przed  wyjściem  do  pracy.  A  gdy  wieczorem  wrócił  do  domu
i  wypił  filiżankę  zielonej  herbaty,  zapytał,  dlaczego  ta  bohaterka
wykrzykuje  coś  o  złotym  chuju  Buddy.  Nie  potrafiłam  odpowiedzieć,
a może mi się tylko nie chciało? W każdym razie powiedziałam, żeby nie
zadawał  zbędnych  pytań  i  odprężył  się  po  ciężkim  dniu  w  korporacji,

zaspokoiłam go dłonią, co nawet lubię, gdyż nadgarstek mniej mi się męczy
niż żuchwa.

Z tym zamkiem to rzeczywiście były kłopoty od samego początku.

Widać, poprzedni właściciel nie dopilnował. I albo się z nim męczył, bo tak
lubił, albo się męczył, bo mu się nie chciało zadzwonić po ślusarza. Albo
ogólnie  miał  wszystko  gdzieś.  Artysta  jakiś.  A,  rzeczywiście,  przecież  on
pracował jako dekorator! Zamek się zacinał. Czasami trzeba było kilka razy
pokręcić w nim kluczem, ruszając żwawo klamką w górę i w dół. Niekiedy
było potrzeba dużej siły, żeby po tym, jak puścił, pchnąć drzwi. Jakoś sobie
radziliśmy.  Zazwyczaj  siedziałam  w  domu.  Nie  zamykałam  się  nigdy  od
środka.  Gorzej,  gdy  musiałam  gdzieś  wyjść.  No,  wtedy,  na  złotego  chuja
Buddy,  wtedy  to  się  czasami  musiałam  nakręcić,  naprzekręcać,
naprzeklinać, ale zawsze jakoś wchodziłam do mieszkania. Na technice się
nie  znam,  a  po  ślusarza  nie  zadzwonię.  To  jest  męska  sprawa  i  męska
robota.  W  sumie,  gdyby  on  coś  zasugerował,  to  może...  On  jednak  nie
przejmował  się  zamkiem  zbytnio,  a  przynajmniej  wyglądał  na  takiego,
którego zwykły zamek nigdy nie mógłby wyprowadzić z równowagi. Czy
wychodziliśmy gdzieś razem? Raczej rzadko, ale o dziwo, właśnie wtedy,
gdy  wracaliśmy,  zamek  stawał  się  posłuszny.  Nie  wiem,  ci  Chińczycy
jednak coś w tych swoich dłoniach mają. Prądy jakieś czy inne takie. Jemu
się zawsze udawało.

Rodzice byli sceptyczni. A, bo żółty, chociaż bardziej biały niż oni razem

wzięci. A, bo kultura inna. A, bo się nigdy dobrze po niemiecku nie nauczy,
a ja to po chińsku wcale. A, bo religia inna. A, bo mały taki i skośny. A, bo
„er”  nie  wymawia.  Za  to  dobrze,  że  jestem  bezpłodna,  bo  co  by  to  było,
gdyby się nam dziecko urodziło. Rodzicami zbytnio się nie przejmowałam.
Źle  się  dzieje,  kiedy  przyroda  się  chwieje  –  jak  mawiał  mój  nauczyciel
biologii.  Zasada  jest  prosta  i  nie  wolno  jej  burzyć.  Rodzice  powinni
przejmować  się  swoimi  dziećmi,  a  dzieci  nie  powinny  się  przejmować
swoimi  rodzicami.  Dzieci  powinny  przejmować  się  swoimi  dziećmi.  Tak
ten  świat  działa  od  tysiącleci.  Z  wyżej  wymienionych  powodów  nie
odwiedzaliśmy  się  zbyt  często.  Nie  cierpiałam  z  tego  powodu,  on  też  nie

cierpiał. Nie cierpiał z powodu moich rodziców ani z powodu swoich
rodziców, którzy myśleli o mnie dokładnie to samo, co moi o nim.

Przyszedł wyczekiwany dzień. W skrzynce na listy leżała opasła koperta.

Z  wypiekami  na  twarzy  sunęłam  po  schodach.  Chciałam  jak  najszybciej
znaleźć się w mieszkaniu, otworzyć ją, potem usiąść wygodnie i przeczytać
wreszcie  wydrukowane  moje  debiutanckie  opowiadanie.  Gdy  wsadziłam
klucz  do  zamka,  to,  na  złotego  chuja  Buddy,  zamek  pierdolony  nie  chciał
drgnąć. Spocona, zaczęłam nerwowo poruszać kluczem, ale ten też, tygrysi
chuj  krewetkowy,  nie  chciał  się  poruszyć.  Wyjęłam  więc  klucz  z  zamka,
naplułam  na  niego,  włożyłam  ponownie  do  dziurki  i  trochę  się  poruszył.
Nie mogłam odpuścić, na złotego chuja Buddy, kręciłam, kręciłam, potem
szamotałam  się  z  klamką,  nie  wiem  jak  długo,  aż  usłyszałam  głuchy  jęk
i  wiedziałam,  że  bitwę  wygrałam.  Pchnęłam  drzwi.  Byłam  w  środku.
W nerwach i zniecierpliwieniu kopnęłam je, wsadziłam klucz. Przekręciłam
dwa razy. Nie zdjęłam butów. Usiadłam na sofie. Rozerwałam kopertę. Trzy
egzemplarze.  Trzy  pachnące  egzemplarze  pisma  „Kolik”  wydawanego
przez  pana  Gustava  Ernsta.  Dwa  inne  nabożnie  odłożyłam  na  ławę,  a  ten
trzeci, czyli ten pierwszy, delikatnie otworzyłam na spisie treści, poszukując
nazwiska. Jest! Ciarki mnie przeszły. Strona 56! To ja jestem! To moje! Ja
je napisałam! Mój debiut! Debiut mój!!! Gałki oczne zaczęły poruszać się
miarowo. Z lewej do prawej. Z lewej do prawej. Z lewej do prawej. I w dół.
Linijka  za  linijką.  Z  lewej  do  prawej.  Z  lewej  na  prawą.  Cóż  za
niesamowite uczucie. Orgazm oczny! Tak, bo to był rzeczywiście orgazm.
Byłam w tekście, byłam tekstem. Widziałam tekst, dotykałam stron, czułam
zapach świeżej, drukarskiej farby. Cóż za ekscytująca chwila. Ba, nie tylko
chwila,  minut  dziesiątki,  gdyż  opowiadanie  miało  12  stron.  I  czytałam  je
powoli, delektując się każdym słowem.

Zapukał do drzwi. Nie mogłam otworzyć. To samo. Ten cholerny

zamek... Po kilkukrotnym przywołaniu złotego chuja Buddy, po krewetkach
i tofu, po tym, jak prawie zaczęłam płakać, powiedział, żebym wyrzuciła
klucz przez okno. Czekał na dole. Po kilku minutach usłyszałam, jak
wkłada go z drugiej strony i bez trudu obraca nim w zamku. Najpierw jeden

raz, potem drugi. Wszedł z uśmiechem na twarzy. Nie miałam ochoty
podzielić się z nim tą wspaniałą wiadomością.

Odgrzałam w mikrofalówce gotowe chińskie danie. Zjadł, beknął,

podziękował i powiedział, że ono się tylko chińskie nazywa. Z Chinami ma
tyle  wspólnego  co  jego  „er”.  Zdębiałam.  Pierwszy  raz  w  życiu,
a przynajmniej pierwszy raz w mojej obecności wymówił „er”. „Powtórz” –
rzuciłam  rozkazującym  tonem.  „Er”  –  jeszcze  raz  powtórzył.  Spojrzał  na
mnie  z  niedowierzaniem.  Raz  jeszcze  powiedział:  „Er.  Er,  er,  er,  er”.  Jak
zacięta płyta. Onanizował się tym „er”, a ja razem z nim. On: „Er, er, er”.
I  ja:  „Er,  er,  er”.  Do  samego  wieczoru  nie  mówiliśmy  do  siebie  niczego
innego  jak  tylko  „er”,  odpowiednio  stawiając  akcenty.  „Er?”  –  zapytałam,
kierując  wzrok  na  otwarte  pismo.  „Er”  –  odpowiedział.  Zdziwienie
połączone  z  dumą  pojawiło  się  w  jego  oczach.  Wziął  numer  pisma
w dłonie, zaczął czytać opowiadanie. Gdy skończył, wyraził swój zachwyt
w słowach: „Errr, errr”. Nie byłam do końca pewna, czy rzeczywiście mu
się  podoba,  więc  jak  mała  suczka  zapiszczałam  „Errr?!”.  „Errr,  errr”  –
odpowiedział  stanowczym  tonem.  Wtedy  się  uspokoiłam.  „Er”  –
powiedziałam, smutno spoglądając w stronę drzwi. Od razu zrozumiał, że
chodzi o zamek. „Eee, errr” i machnął ręką, jakby ten zacinający się zamek
nie miał już żadnego znaczenia. Przytuliłam się do niego.

– Dobra, raz się żyje. Pan się boi latać? – zapytał mężczyzna siedzący

obok. Na pierwszy rzut oka wyglądał na dużo starszego ode mnie. Może ta
broda?

– Nie boję się, wiem, że muszę wrócić – odpowiedziałem.
– Ja się boję. Latanie to nie jest naturalna rzecz w przypadku człowieka,

co innego ptaki, ale czy ptaki mają świadomość zagrożenia? Jako
weterynarz nie mogę temu zaprzeczyć, ale i nie mogę też tego potwierdzić.

A więc moim kompanem podróży był weterynarz.
– Co pan wiezie? – zwrócił się do mnie ponownie.
Zawahałem się z odpowiedzią. Cholera wie, czy on był rzeczywiście

weterynarzem,  czy  raczej  podstawionym  celnikiem  lub  innym  agentem.
Jaką miałem pewność, że jeśli powiem prawdę, uniesiemy się w powietrze?
Wysadzą  z  samolotu,  towaru  nie  odbiorą,  bo  nie  mogą,  ale  nie  pozwolą
polecieć.  Oni,  ci  w  mundurach,  mogli  wtedy  wszystko.  Mogli  nie  tylko
wysadzić,  ale  i  wsadzić,  nawet  na  kilka  lat.  Nie  mogłem  być  ani
wysadzony, a tym bardziej wsadzony. Dwa miesiące temu urodził się mój
syn.  Byłem  studentem  i  z  żoną  oraz  niemowlakiem  zamieszkiwaliśmy
w  akademiku  ciasny  pokój,  nazywany  wtedy  pokojem  małżeńskim.  Tym
różnił  się  on  od  pokojów  niemałżeńskich,  że  miał  drugie  łóżko.  Metraż
pozostawał ten sam. Wycieczka, o ile wszystko poszłoby zgodnie z planem,
mogłaby  ustawić  nas  na  kilka  lat.  Kto  wie,  może  przy  sprzyjających
wiatrach dałaby możliwość zakupu małej, ciasnej, ale własnej kawalerki?

Czasy były ciężkie, choć szara smuta zaczęła się przecierać. Dowodem

tego był mój jednodniowy wyjazd do Berlina Zachodniego. Od niedawna
można było trzymać paszport w szufladzie biurka. Miałem trochę marek

zachodnioniemieckich,  które  kupiłem  od  konika  pod  okrąglakiem.  Szybki
kurs  na  Węgry  po  kolorowe  czapeczki  i  szaliki,  a  potem  jeszcze  szybszy
kurs do Enerdówka i opchnięcie towaru u wietnamskiego handlarza. Setki
wschodnich marek, wymienionych potem na marki prawdziwe. Wyjazd do
Berlina  Zachodniego  i  zakup  sześciu  sztuk  jamników  u  czarnoskórego
sprzedawcy na Kudamie. Koniecznie z migającymi diodami. Stereo ma się
rozumieć,  czarne,  długie.  W  Związku  płacili  za  nie  dużo  więcej.  Właśnie
tych  sześć  jamników  zadeklarowałem  warunkowo  na  lotnisku.  Co
oznaczało, że zabieram je ze sobą wyłącznie do użytku osobistego i mam
z  nimi  wrócić.  Celnik  się  tylko  uśmiechnął,  kiedy  podpisywałem  świstek
papieru.

– Bo wie pan, ja wiozę tysiąc prezerwatyw – powiedział weterynarz. –

Nigdzie nie jest napisane, ile prezerwatyw można zabrać na tygodniową
zagraniczną wycieczkę, prawda?

Weterynarz podobał mi się coraz bardziej, odwzajemniłem uśmiech

i przytaknąłem głową.

– Niczego nie deklarowałem. Zrobiła się chryja na lotnisku.

Tłumaczyłem,  że  zużytych  gumek  nie  będę  ze  sobą  zabierał  w  drogę
powrotną.  Już  go  prawie  przekonałem,  ale  włączyła  się  jego  koleżanka,
moralistka  jakaś.  I  ta  nagle  mówi,  że  owszem,  można  zabierać  ze  sobą
prezerwatywy,  tak  samo  jak  szczotkę  do  włosów  czy  pastę  do  zębów,  ale
taka  ilość  wskazuje  na  przemyt.  Wkurzyła  mnie.  Nie  robiłem  niczego
niezgodnego z prawem. Nie mogła mi wskazać odpowiedniego przepisu, ile
kondomów  można  ze  sobą  zabierać,  a  przecież,  logicznie  rzecz  ujmując,
każdy  z  nas  ma  inne  potrzeby,  prawda?  –  Wyraźnie  czekał  na  moje
przytaknięcie. – Mówię panu, uparła się. Obliczyła mnie na jedno ruchanie
dziennie,  czyli  na  siedem  gumek.  Jakbym  w  mordę  dostał.  „O,  co  to,  to
nie”,  powiedziałem  jej.  Wtedy,  widząc  moje  oburzenie,  powiedziała,  że
mogę  zabrać  czternaście  sztuk,  czyli  dwie  na  dzień,  tak  wychodziło  z  jej
kalkulacji. Też się nie zgodziłem. Uparcie trwała przy swoim, mówiąc, że
resztę  gumek  mam  zostawić  w  depozycie.  Dopiero  jej  kolega  powiedział:
„Daj  spokój,  Bożena,  może  pan  się  chce  zaruchać  na  śmierć”.  „Tak,

właśnie, chcę się zaruchać na śmierć – krzyknąłem. – Chcę się zaruchać na
śmierć  i  pani  mi  w  tym  nie  przeszkodzi.  Nie  ma  takiego  przepisu”.  No
i mnie puścili. Mam tylko ten towar, panie drogi, a ten towar idzie u nich
jak  woda.  Gumek  tam  nie  uświadczysz,  państwo  stawia  na  mnożenie  się!
Każda gumka to jeden rubel, łatwo policzyć, że mam w walizce tysiąc rubli,
a  te  sieroty  zarabiają  sto  na  miesiąc.  Będzie  z  tych  gumek  złota  kiełbasa,
zobaczy pan.

Nie miałem żadnych wątpliwości, że siedzę obok uczciwego człowieka.
– Jamniki wiozę. Sześć sztuk.
– Z diodami? Wie pan, Kacapy lubią, jak im miga. Bez migania nie

mogą.

– Wiem, wiem – odpowiedziałem. – Wszystkie jamniki są z diodami, i to

w różnych kolorach.

– O, widzi pan, bardzo dobre podejście do sprawy. Czym więcej miga,

czym więcej kolorów, tym więcej rubli pan dostanie. Brawo!

Samolot dojechał na pas startowy, zatrzymał się. Lecieliśmy do Moskwy,

a potem jeszcze dalej.

– Tego najbardziej się boję – powiedział weterynarz, pośpiesznie

wyjmując z wewnętrznej kieszeni marynarki piersiówkę. – Napije się pan?

– Nie, dziękuje, jakoś za wcześnie jak na mnie – odpowiedziałem.
– Ja muszę, boję się cholernie tego momentu, kiedy się podrywa, zawsze

tak mam. Jak sobie strzelę łyka, to częściowo mi przechodzi, naprawdę nie
chce pan? – ponowił propozycję.

– Nie, dziękuję, naprawdę nie chcę.
– Dobra. No, raz się żyje. – Weterynarz ostro pociągnął z buteleczki.

Kiedy samolot się poderwał, jeszcze raz przechylił. – No, to już jesteśmy
w niebie – powiedział, lekko się krztusząc.

Samolot wylądował na lotnisku w Moskwie. Sąsiad podczas lotu zdążył

opróżnić  piersiówkę,  przez  co  zrobił  się  jeszcze  bardziej  rozmowny.
Wysłuchałem  kilku  opowieści  o  ciężkim  losie  prowincjonalnego
weterynarza,  który  minął  się  z  powołaniem.  W  głębi  duszy  zawsze  chciał
leczyć ludzi. Po maturze zabrakło mu jednak odwagi i zamiast na akademię
medyczną  zdał  egzaminy  wstępne  na  Wydział  Weterynarii  Akademii
Rolniczej  we  Wrocławiu.  Na  studiach  poznał  swoją  przyszłą  żonę.  Wzięli
ślub,  urodziły  się  dzieci,  żona  znalazła  kochanka.  Z  tego  powodu  się
rozwiedli. Z powodu rozstania zaczął pić, z powodu picia zaczął chorować
na  serce,  z  powodu  strachu  przed  śmiercią  zaczął  pić  jeszcze  więcej,
z  powodu  picia  większych  ilości  wyrzucono  go  z  pracy,  z  powodu
wyrzucenia  z  pracy  oraz  braku  środków  finansowych  na  płacenie
alimentów zajął się biznesem, czyli handlem, czyli wycieczkami. Z powodu
wycieczek musiał zacząć latać, a że latać się bał, dalej pił, czego dowodem
była następna, tym razem większa, butelka wódki, którą wyjął z torby, gdy
w Moskwie tankowali nasz samolot.

Towarzysz podróży odetchnął z ulgą, kiedy ponownie znaleźliśmy się

w  przestworzach.  Uporał  się  z  zawartością  butelki  w  mniej  niż  godzinę
i  zasnął.  Nie  poczuł  lądowania  na  betonowej  tafli  syberyjskiego  lotniska.
Szturchnąłem  go  w  ramię,  gdy  wszyscy  zaczęli  wychodzić.  Ocknął  się,
wstał na równe nogi w taki sposób, jakby był zupełnie trzeźwy.

– To już? – zapytał.
– Już, już jesteśmy na miejscu, pora na nas.
Dostawionymi schodami, gęsiego, pod przewodnictwem stewardes

skierowaliśmy  się  w  stronę  blaszanej  budy,  na  której  widniały  napisy
w  dwóch  alfabetach.  Ten  drugi,  po  angielsku,  głosił:  Novosibirsk
International  Airport.  Czarne,  jeżdżące  w  kółko,  szerokie  taśmy,  jeszcze
przez  kilkanaście  minut  świeciły  pustkami.  Traf  chciał,  że  bagaże  moje
i  weterynarza  jechały  obok  siebie.  W  tym  momencie  poczułem,  że  nie
rozstaniemy  się  do  końca  wycieczki.  Gdy  przeszliśmy  kontrolę
dokumentów  i  znaleźliśmy  się  w  pomieszczeniu  celników,  padło  pytanie
najpierw skierowane do weterynarza:

– Co macie do oclenia?
Nie zastanawiając się nawet przez chwilę, odpowiedział, że nic, że nic do

oclenia, lecz ma coś do podarowania w ramach polsko-radzieckiej
przyjaźni. I z walizy pełnej prezerwatyw – przykrytych warstwą ubrań –
wyjął kilka pudełeczek cieni do powiek marki Pollena Ewa.

– To dla was, niebieskie, takie jak kochacie, to dla was przepiękne

kobiety, bierzcie i malujcie się, bądźcie piękne. Da, zdrawstwuj, drużba
sowiecko-polskaja! – wykrzyknął.

Celniczki powariowały z radości. Jedna z nich, biorąc pudełeczko,

poczuła wydychane opary alkoholu i nie miała już żadnych wątpliwości, że
to swój, skwitowała tylko:

– Wot, nastojaszczij turist!
Weterynarz zrobił nam dobrą reklamę, toteż kiedy zobaczyły kilka

kartonów z jamnikami, zapytały tylko, uśmiechając się pod nosem, czy to
do osobistego użytku. Pokiwałem głową i pokazałem papierek z Poznania,
na którym przybiły swój stempel.

W hotelu zakwaterowali nas razem. W pewnym momencie weterynarz

wyszedł z pokoju. Po kilku minutach wrócił, trzymając w dłoni butelkę
rosyjskiej wódki.

– Zimna, może teraz się ze mną wreszcie napijesz? – zaproponował

i sięgnął po dwie literatki stojące przy telewizorze.

– Musisz czekać, sami przyjdą – powiedział, kiedy spytałem go o radę.
– Sami?
– Tak, i to niedługo. Na każdym piętrze jest etażna, niby pilnuje

porządku na swoim piętrze, ale tak naprawdę nagrywa kupców. Byłem
kupić u niej wódkę. Powiedziałem, że jest do wyrwania góra gumek i kilka
magnitofonow. – Uśmiechnął się, wypowiedziawszy to ostatnie słowo po
rosyjsku.

Gdy dopiliśmy flaszkę, ponownie nasłuchałem się historii o ciężkim losie

rozwodnika. I wtedy etażna zapukała do drzwi. Nie czekając na
zaproszenie, weszła.

– Będziecie mieli gości.
Marian, z którym byłem już na „ty”, wstał i sięgnął do walizki po

pudełeczko z cieniami.

– Tylko jedno?
– Dobra, jeszcze jedno – powiedział weterynarz, sięgając po następne.
– Dwa? – Znowu zdziwienie.
– Macie tu cztery, już więcej nie mam. – Dopiero wtedy wyszła.
Wieczorem pojawiło się dwóch wąsatych. Uparli się, żeby sprzedał im

gumki wraz z walizką. Kupili wszystko. Prezerwatywy, walizkę oraz moje
jamniki. Rano, podczas śniadania, pilot wycieczki zapowiedział zwiedzanie
miasta. Część osób się zapisała, a inna część, w tym my, postanowiła zająć
się tym, po co tu przyjechała. Trzeba było jak najszybciej zrobić pożytek
z kasy, którą zostawili wąsaci. Wypadało również zgłosić kradzież
magnitofonow.

Usiedliśmy na krzesłach przed biurkiem, wpatrując się w oblicze

Dzierżyńskiego. Portret wisiał dokładnie nad głową milicjanta.

– Towarzyszu generale, kolega chciał zgłosić kradzież sprzętu grającego.

– Funkcjonariusz przyjrzał się nam uważnie i zauważył, że co chwilę
spoglądamy na portret.

– Daaa, eto wasz... A ja nie gienierał.
– Towarzyszu pułkowniku – poprawił się weterynarz – kolega został

okradziony i chciałby to zgłosić, papier dostać.

Towarzysz pułkownik zamyślił się, wstał, po czym odwrócił się plecami.
– Daaa – jeszcze raz powtórzył. – Widzisz, Feliks, twoi tu są, i co my

teraz z nimi mamy zrobić – powiedział do portretu. – Ja nie pułkownik –
dodał, odwracając się.

– Towarzyszu majorze, to jak będzie? – zapytał weterynarz.
– Ja nie major, ja kapitan – powiedział milicjant i z powrotem usiadł pod

portretem. – Z Polski jesteście? – zapytał.

– Z Poznania – tym razem ja odpowiedziałem. Wtedy towarzysz generał,

pułkownik, major, kapitan uśmiechnął się pod nosem.

– Mołodcy! – Wyszedł z gabinetu, wcześniej zabrawszy papierek.
– Kiedy wróci, dasz mu pieniądze – powiedział Marian.

Weterynarz inwestował w złoto. Po trzech dniach powiedział, że

pieniądze się kończą, ale wystarczy na „kiełbasę”.

Za pieniądze z jamników udało mi się kupić trzy aparaty fotograficzne

marki Kijew. Świetne podróbki szwedzkich Hasselbladów, niezbity dowód
sowieckiej zaradności gospodarczej, za które na zachodzie można było
otrzymać niebagatelną sumę pieniędzy.

Dzień przed wyjazdem znowu zapukała do naszych drzwi etażna,

zapowiadając następnych gości. Do pokoju weszło dwóch skośnookich,
usiedli na łóżku. Jeden z nich miał ze sobą pół litra wódki. Drugi podniósł
ręce w jakimś niezrozumiałym dla mnie geście, więc odpowiedziałem mu
tak samo. Azjata wyjął z kieszeni kurtki metalowy pojemnik, w którym
trzymał igły i strzykawki.

– Żadnych narkotyków, poszli won! – krzyknął weterynarz. – Już was tu

nie ma! – Zdziwili się. Ten od strzykawek schował sprzęt i podszedł do
stolika, odkręcił butelkę wódki, zapraszając na migi do wspólnego wypicia.
Marian jeszcze raz krzyknął. Skośnoocy się zmyli.

Rankiem weterynarz wepchnął sobie w tyłek prezerwatywę naładowaną

złotem, czyli „kiełbasę”, i zabrał ze stolika butelkę wódki – prezent od
nieproszonych gości.

– Będzie co pić w samolocie – powiedział.
Na lotnisku poszło gładko. Celnicy zgrupowali nas wszystkich w jednym

miejscu i czekali w spokoju, aż kierownik wycieczki skończy zrzutkę.
Najstarszy celnik, łysy z siwym wąsem, przejął od pilota siatkę pieniędzy,
po czym pięknie zasalutował.

W Moskwie znowu siedzieliśmy w samolocie, czekając, aż nas

zatankują.  Gdy  znaleźliśmy  się  ponownie  w  niebie,  Marian  sięgnął  po
butelkę. Pociągnął, zamknął oczy i zasnął. Patrzyłem przez okno, byliśmy
nad chmurami. Cisza i uczucie spełnienia nie trwały długo, bo weterynarz
osunął  się  z  siedzenia.  Leżał  bezwładnie  w  przejściu  pomiędzy  jednym
a  drugim  rzędem  siedzeń.  Podniosłem  się  natychmiast.  Podszedłem
i  szturchnąłem  go.  Nie  dawał  znaku  życia.  Przypomniałem  sobie,  że
w  tamtą  stronę  wspominał  o  kłopotach  z  sercem.  Łamanym  rosyjskim
poprosiłem  o  pomoc.  Jednak  niczego  nie  dało  się  zrobić.  Roztrzęsiona
stewardesa przykryła jego twarz białym ręcznikiem z logo Aerofłotu.

W akademiku niespodziewanie pojawił się Arab. Zaczarował piękność

z  trzeciego  piętra.  Słyszałem  ją  kilka  razy  przy  portierni.  Dzwoniła
z  automatu  na  monety.  Podniecona  mówiła,  że  kończy  z  edukacją
i  wyjeżdża  na  Zachód.  Arab  –  kędzierzawy,  szczupły,  w  pumpach
i jedwabnej szwedce – zrobił na niej wrażenie.

W domu studenckim mieszkał również Nabil, Irakijczyk, który

zachowywał  się  tak,  jakby  w  ogóle  nie  opuścił  ojczyzny.  Z  kaseciaka
puszczał  arabskie  zawodzenie  i  stojąc  przed  otwartymi  drzwiami  swojego
pokoju, pozdrawiał przechodzących. Mógł tak stać cały dzień. Nie chodził
na  wykłady.  Magistrem  został  na  pierwszym  roku,  kiedy  poważniejsza
suma dolarów wpłynęła na konto uczelni. Jedyne, co musiał, to wytrzymać
w Polsce pięć lat. I byłby zupełnie szczęśliwy, gdyby nie Barbara z Łodzi...
Raz na pół roku pojawiała się u nas w Poznaniu, wpędzając go w okropny
nastrój. Irakijski mąż nigdy nie zgłosił ślubu w ambasadzie. Zanim trafił do
Poznania,  zakochał  się  w  niej,  za  co  teraz  słono  płacił.  Szantażowała  go
nim.  Pobierała  dolę,  znikała,  a  po  sześciu  miesiącach  pojawiała  się
ponownie.

Nabil dowiedział się, że arabski Belmondo ma rodzinę w Berlinie

Zachodnim, a w dodatku jego wujek jest właścicielem komisu ze sprzętem
fotograficznym. Rysowała się więc szansa na dobry interes. Uwierzyłem, że
za kilka miesięcy opuścimy małżeński pokój, zaczniemy żyć jak ludzie. Był
warunek: arabski modniś chciał jechać ze mną i z Nabilem. Sytuacja była
wręcz  wymarzona.  Nabil  i  Arab  nadawali  się  idealnie  na  posiadaczy
aparatów  fotograficznych,  które  mieliśmy  upłynnić  w  komisie  wujka.
W  zamian  za  przysługę  przewiezienia  aparatów  ja  miałem  zapłacić  za
bilety.

Przed wyjazdem Belmondo ściskał i czule całował swoją ukochaną

z  trzeciego  piętra,  obiecując,  że  kiedy  wróci,  obsypie  ją  najdroższymi
kosmetykami. Pociąg relacji Moskwa – Paryż przez Berlin Zoo przyjechał
punktualnie. Ja, Arab i Nabil siedzieliśmy w przedziale drugiej klasy wraz
z  drobnymi  przemytnikami  wódki  i  papierosów.  Gdy  tylko  nas  zobaczyli,
zapytali,  czy  nie  byłoby  kłopotu,  gdybyśmy  przejęli  od  nich  na  czas
podróży  po  butelce  wódki  i  kartonie  papierosów.  Na  dworcu  w  Rzepinie
wsiedli  polscy  wopiści  i  celnicy,  którzy  z  miejsca  zaczęli  używać
śrubokrętów, szukając nie wiadomo czego. Sprawdzano paszporty, zadano
kilka  rutynowych  pytań.  Przejechaliśmy  Odrę.  We  Frankfurcie  weszli
niemieccy  mundurowi,  ale  tego  dnia  tylko  przeszli  się  po  pociągu,  nie
wchodząc do przedziałów.

– Kurwa, gdybym mógł to przewidzieć – krzyknął jeden z tych od

papierosów. – Ja pierdolę, kasa przeszła koło nosa...

Stempelek w paszportach postawiono dopiero w Berlinie wschodnim. Na

peronie  dworca  Zoo  arabski  Belmondo  zaczął  coś  nerwowo  wyjaśniać
Nabilowi.  Wyjął  z  kieszeni  notesik,  wyrwał  kartkę,  zapisał  na  niej  jakieś
tajemnicze  znaki.  Na  koniec  pocałował  Nabila,  podał  mi  rękę  i  zszedł
schodami w dół. Gdy zniknął, zdałem sobie sprawę, że zabrał ze sobą mój
aparat. Krzyknąłem spanikowany:

– Muszę lecieć, aparat!
– Spokojnie, nigdzie nie biegnij, zostawił adres wujka, mamy się tam

spotkać za dwie godziny. Przyjdzie, z aparatem przyjdzie. Mówił, że ma

ważną sprawę do załatwienia, dlatego się odłączył, na chwilę.

Wsiedliśmy do taksówki. Adres się zgadzał, lecz zamiast komisu ze

sprzętem  fotograficznym  na  miejscu  zastaliśmy  przedsiębiorstwo
pogrzebowe.  Każdy  z  napotkanych  i  zapytanych  rozkładał  ręce  w  geście
bezradności,  mówiąc,  że  w  pobliżu  nie  ma  i  nie  było  żadnego  komisu.
Czekaliśmy na pięknisia. Moglibyśmy tak siedzieć do końca świata, może
zjawiłby się dopiero na sądzie ostatecznym...

Na Kudamie, tam gdzie nabyłem jamniki, ten sam czarnoskóry

sprzedawca  zapytany,  czy  tym  razem  nie  kupiłby  czegoś  ode  mnie,
zaproponował  połowę  kasy,  na  którą  liczyłem.  Ze  łzami  w  oczach
przecząco  pokręciłem  głową  na  nie,  więc  dorzucił  dwieście  marek.
Wziąłem te pieniądze rozgoryczony i załamany. Postanowiłem nie kupować
pięknej spacerówki dla syna, teraz nie było mnie na nią stać. Kupiłem litr
wódki na zabicie smutku. W tanim hotelowym pokoju otworzyłem butelkę.
Po dwóch kieliszkach Nabil odzyskał mowę. Przepraszał za Belmonda.

Zapadł zmrok. Szykowałem się do spania. Nabilowi nie w głowie był

odpoczynek. Już leżałem w łóżku i próbowałem zasnąć, kiedy oznajmił, że
wychodzi  do  budki  telefonicznej  zadzwonić  do  Szwecji,  do  kuzyna.  Oni
wszędzie  mają  tych  kuzynów,  a  ci  kuzyni  robią  się  wszyscy  nawzajem
w  konia  –  pomyślałem  i  zamknąłem  oczy.  Śniło  mi  się,  że  ktoś  krzyczy,
ktoś  mnie  szturcha,  budzi,  spać  nie  daje.  Śnił  mi  się  weterynarz  Marian
i jego głowa przykryta frotowym ręcznikiem z logo Aerofłotu. Żona i syn
też  mi  się  przyśnili  –  sprzedawali  na  targu  jabłka  zawinięte  w  pampersy.
W  pewnym  momencie  otworzyłem  oczy.  Nade  mną  stał  Nabil.
Podnieconym głosem oznajmił, że padł mur. Kuzyn mu to powiedział przez
telefon. Popukałem się w głowę, dając do zrozumienia, że majaczy.

– Nabil, nie powinieneś pić, to moja wina, przepraszam. Idź spać, o mur

się nie martw, jeszcze trochę postoi. – Znowu zasnąłem.

Rankiem wstałem i otworzyłem okno. Wychyliłem się. Wszędzie było

pełno ludzi. A na ulicach trąbiły wartburgi i trabanty.

„Zdejmę majtki, będzie nam łatwiej rozmawiać”. Proste zdanie.

Wyrwane z kontekstu brzmi całkiem zabawnie. Starzeję się. Gubię trop. Ni
to  blondynka,  ni  brunetka,  ni  ruda,  ni  szatynka,  ni  nie  wiem  co  jeszcze.
Pewnie  o  dreszczyk  chodziło.  Żaden  burdel  nie  ma  go  w  swoim  cenniku.
Prądu w worku nie poczujesz nigdy. Na nic starania najlepszych akrobatek.
Jedyne,  co  przychodzi  mi  na  myśl,  to  jej  wiek.  Dziewiętnaście  lat.  Sporo
tatusiów chce pieprzyć rówieśnice swoich córek. Z trudem odnotowują fakt,
że ktoś w ich wieku też chce pieprzyć ich córki. Nie mam córki. Nie mam
dzieci. Może ów brak wpakował mnie na minę?

Ta przebiegła redakcyjna świnia... Owszem, część tekstów, które dał mi

przeczytać,  moim  zdaniem  nadawała  się  do  druku,  choć  na  kolana  nie
rzucała.  Zresztą  takie,  które  na  kolana  rzucają,  zdarzają  się  rzadko.
Wysłałem  je  tu  i  tam.  Czekał  w  napięciu.  Ci  od  czytania  odpowiadają  po
długim czasie lub wcale nie odpowiadają. Taki zwyczaj. Tekst musi leżeć.
Kropa.  Był  wdzięczny,  że  wykazałem  zainteresowanie  i  chciałem  pomóc.
Pomagać  trzeba  –  mówiła  moja  mama.  Wierzyć  też  trzeba.  W  wierzenie
mama wierzyła najbardziej. Coś we mnie zostało. Pomogłem i wierzyłem,
że inni uwierzą. Ojciec byłby przeciwnego zdania, ale tata genetycznie był
przeciwny wszystkiemu i wszystkim.

Zacząłem z kolesiem regularnie wychodzić po pracy do baru. Opowiadał,

wyglądał na szczerego. Normalne gadki o życiu, z grubsza rzecz ujmując.
Gestykulował jak drewniana kukiełka. Rozbrajał mnie. Uwielbiałem
patrzeć na to przedstawienie. Od dłuższego czasu nie bywałem
w towarzystwie tak charakterystycznej postaci.

Za którymś razem do baru przyszła ta mała, córka jego starszego brata.

Po kilku drinkach wyjęła z torebki książkę. Nie sądziłem, że można ją
jeszcze gdzieś kupić, że ktoś pamięta, wie. Poprosiła o dedykację i adres.
Adres? „No, tak, gdybym miała jakieś problemy, przemyślenia” –
powiedziała.

Kolega bliski się zaczął z niego robić, zapoznał mnie ze swoją ciotką,

starą wariatką żyjącą w towarzystwie trzech birmańskich kotów. „Nie masz
kota?”  –  zapytała  zdziwiona.  Jeszcze  tego  brakowało,  żebym  po  pracy
sprzątał  kuwety.  Głaskała  je,  nie  przerywając  przy  tym  rozmowy.  Ciotka
była  bardzo  oczytana,  czym  mi  zaimponowała.  Miała  o  wiele  większą
wiedzę  na  temat  literatury  niż  ten  koleś,  który  literaturę  chciał  uprawiać.
Przyszła pierwsza odpowiedź na mejl. Odmowna. Zmartwił się, ale nie do
tego  stopnia,  żeby  uwierzyć,  że  następne  będą  identyczne.  Za  którymś
razem  w  knajpie  powiedział,  że  ciotka  jest  bardzo  bogata,  a  że  nie  ma
potomstwa,  to  cały  majątek  zostanie  przekazany  jemu  i  bratu.  Problem
w  tym,  że  dopiero  po  śmierci.  „Patrząc  na  nią,  wydaje  się,  że  może
pociągnąć  do  setki.  A  na  co  mi  będą  te  pieniądze,  kiedy  będę  stary?”  –
powiedział  złamanym  głosem.  Ponoć  próbował  z  bratem  nakłonić  ją  do
innej decyzji. Chcieli, żeby chociaż część majątku przekazała im wcześniej.
„Jak  umrę,  to  wszystko  dostaniecie.  Dajcie  jeszcze  pożyć,  chłopcy”  –
mówiła słodkim głosem.

Tak się stało, że z niewiadomych dla mnie powodów zaskarbiłem sobie

przychylność  starszej  pani,  która  wręcz  nalegała,  abyśmy  po  pracy  nie
chodzili  do  baru,  a  swoje  kroki  kierowali  do  niej.  Miałem  opory.  Tamten
nalegał.  Karmiła  nas  i  dawała  się  napić,  toteż  przez  pewien  czas
traktowałem te wyjścia jak odmianę swojego, było nie było, monotonnego
życia.  I  co?  Pewnie  bym  tak  dalej  do  niej  chodził.  Jadł  i  pił  za  darmo,
gdyby nie to, że ciotka zaczęła mi okazywać większe zainteresowanie niż
kolesiowi. W pracy zaczynał mnie unikać, a kiedy mówiłem, czy byśmy do
ciotki  nie  skoczyli,  wynajdywał  tysiące  zajęć,  aż...  No  właśnie.  Pewnego
wieczoru ktoś zapukał do moich drzwi. Po chwili okazało się, że ten ktoś to
jego bratanica trzymająca pod pachą moją książkę.

– Mam wiele pytań. Mogę wejść? – Usiadła na sofie, zadzwonił telefon.
– Jesteś u niego? – zapytał czyjś głos.
– No coś ty – odpowiedziała oburzona. – Przecież mnie znasz. Wiesz, że

nie kłamię. Gdybym była, to bym ci powiedziała – zapewniała
zdecydowanym tonem. Po chwili odłożyła komórkę.

Nie pytałem o nic. Usiadłem obok niej.
– To o co chodzi?
– Wujek się o mnie martwi.
– Ale przecież...
– Jasne, jasne.
– Napijesz się czegoś?
– Może być wino.
Przyniosłem butelkę i dwa kieliszki. Pierwszy wypiła duszkiem. Drugi na

dwa razy. Cisza. Przejmująca cisza.

– Zdejmę majtki, będzie nam łatwiej rozmawiać...
Sukienka, do tej pory lekko odsłaniająca kolana, powędrowała

w kierunku bioder. Te łyse miejsca oraz fikuśne fryzurki nie robią na mnie
takiego wrażenia jak wzgórki zostawiające w ustach włosek albo dwa. Wiła
się i widziałem, jak jej twarz nabiera rumieńców. Wstała jednak nagle,
podciągnęła majtki do góry i powiedziała, że musi iść.

– A ja?
– Poradzisz sobie jakoś, pisarzu.
To straszne. Świat na psy schodzi. Amen. No, może nie do końca amen,

bo następnego dnia w pracy podszedł do mnie koleś i mówi:

– Wczoraj posunąłeś moją bratanicę!
Pamiętałem, że dzwonił. Powiedziała mu, że jej u mnie nie ma. Robię

wielkie oczy i gram, choć jaka to sztuka? Posunąłem? Robota jednostronna,
więc się nie liczy, myślę. A w dodatku, co ci do tego. Jest pełnoletnia.

– No coś ty – odpowiadam wielce zdziwiony.
– Nie kłam, była u ciebie. Stuknąłeś ją. A ja myślałem, że jesteśmy

przyjaciółmi, że nigdy nie posuniesz się tak daleko.

– Jakieś fantazje. Nie było jej u mnie.
– Słuchaj, wczoraj zadzwoniła do swojego ojca. Powiedziała, żeś ją

zgwałcił. Szukasz kłopotów?

Przez moment poczułem, że miękną mi kolana, że zostałem wrobiony

albo właśnie jestem wrabiany w jakąś straszną aferę.

– O czym ty mówisz, jaki gwałt? Zwariowałeś kompletnie?! To jakaś

pomyłka!

– Chodź na taras. No chodź. Zadzwonię do niej, nic się nie odzywaj,

puszczę na głośnik.

Wystukał jej numer na telefonie.
– Cześć. Rozmawiałem z nim. Mówi, że cię nie było.
– Kłamie.
– Ale dlaczego ty kłamałaś?
– Że co?
– Że cię tam nie ma. Jak byłaś.
– Trochę wypiłam.
– Co ci zrobił?
– Wszystko.
– Wszystko?
– Zapomniałam przez chwilę, że jest stary i obleśny.
– To jak? Chciałaś czy nie?
– Nie chciałam. Byłam pijana.
– Do ojca dzwoniłaś?
– Tak.
– Okej. To trzymaj się. Aha, masz zamiar iść z tym na policję?
– Jeszcze nie wiem.
– Cześć.
– I co? – zwrócił się do mnie.
Ciągle starałem się trzymać fason.
– To są jakieś brednie.
– Brednie? Poczekaj, jeszcze zadzwonię do jej ojca, też sobie odsłuchasz.
– No co tam? No, i co ty na to?

– Czasami jest mi wstyd, że darzy mnie takim zaufaniem. O wielu

rzeczach wolałbym nie wiedzieć.

– Dobra, ale co ty na to wszystko?
– To, że spali ze sobą, nie robi na mnie żadnego wrażenia.
– Ale on jest w twoim wieku!
– No i co z tego?! W tamtym roku spała ze swoim nauczycielem.
– Ale ten facet ma pięćdziesiąt pięć lat!
– Nieważne. Najgorsze jest to, że człowiek uważa się za twojego

przyjaciela. Przyjaciele mówią sobie prawdę. Nie?! Ty się go zapytałeś, czy
była u niego, a on, że nie. Więc co to za przyjaciel? Druga sprawa, i ta mnie
bardziej martwi niż życie intymne mojej córki, że facet nie tylko nie jest
twoim przyjacielem, ale jest podstępnym draniem. A na takich trzeba
uważać i eliminować najszybciej jak się da.

– Słucham...
– On w zatrważająco szybkim czasie zaskarbił sobie przyjaźń naszej

ciotki.  Omotał  ją  wręcz.  Wiem  o  tym.  Ta  stara  wariatka  się  w  nim
zakochała.  Kiedy  dzwoniłem,  tylko  on  i  on.  Musisz  coś  z  tym  zrobić,  bo
facet,  wykorzystując  znajomość,  doprowadzi  do  tego,  że  ona  jemu
wszystko zapisze.

Pieniądze? Pieniądze ich ciotki? Ostatnia rzecz, o której bym pomyślał.

Bałem  się,  że  z  tego  wszystkiego,  co  było  w  sumie  niczym,  zrobi  się
porządna  afera.  Posądzenie  o  gwałt  to  nie  przelewki.  Nie  pozostało  nic
innego jak załatwienie sobie alibi. Mam tu w mieście Alibi. Moje Alibi jest
mocne,  wierne  i  stare.  Alibi  załatwiło  mi  pierwszą  pracę.  Przez  Alibi
doszedłem do czegoś. Alibi zorganizowało konfrontację z koleżką, ale mała
nie  chciała  się  pokazać.  Stanęło  więc  na  tym,  że  mnie  nie  było  w  domu.
W  tym  dniu  byłem  u Alibi  i  nawet  zostałem  na  noc.  Jasne?  Jasne,  jasne.
Wszyscy  kłamaliśmy,  ale  cele  zostały  osiągnięte.  Pieniądze  i  przyszłość
braci  zabezpieczona,  bo  już  nigdy  nie  odwiedziłem  starszej  pani.
Zwolniłem  się  z  redakcji  i  opróżniając  biurko,  rzuciłem  na  pożegnanie:
„Dobrze  pływasz,  ale  pływasz  w  gównie.  Wcześniej  czy  później  ludzie

przestaną znosić twój smród i żadne pieniądze ci w tym nie pomogą. Adios,
grafomanie!”. Koleś się zaczerwienił. Nic nie odpowiedział. Szef nie mógł
pojąć, dlaczego tak nagle, tak nieoczekiwanie odchodzę.

– Przecież przepracowałeś tu wiele lat...
– Wie szef – powiedziałem. – Są rzeczy na ziemi i w niebie, o których mi

się nawet nie śniło, ale są, stają się, więc trzeba tak jechać tym statkiem
kosmicznym, żeby jakoś dojechać.

– Nie rozumiem – powiedział szef.

Tak, to była ta oliwa. Z pierwszego tłoczenia. Na zimno. Słomkowa

w swej barwie, o zniewalającym zapachu dojrzewających pomarańczy. Piłat
leżał w wannie wypełnionej po brzegi tłustą substancją. Sporo czasu minęło
nim znalazł właśnie tę, o takiej konsystencji, takim zapachu i w tak dobrej
cenie.  Owszem,  od  czasu  do  czasu  nabywał  coś  z  górnej  półki,  ale  kiedy
kosztował, niejednokrotnie odnosił wrażenie, że to nie do końca to. Czegoś
w  innych  oliwach  brakowało,  choć  nie  wiedział  czego...  Dlaczego
postanowił  się  wykąpać  w  oliwie?  Od  kilku  lat  nie  sypiał  dobrze,  toteż
medyk doradził mu, by spożywał mniej mięsa i generalnie zmienił dietę. Do
tego  przeraźliwie  chrapał,  co  skończyło  się  tym,  że  Piłacina  wymogła  na
nim opuszczenie wspólnego łoża. O rozwodzie nie było mowy, ale na noc
udawał  się  do  osobnego  pokoju.  Prześladowały  go  mary.  Wyrok  wydany
przed  laty  –  śmierć  mężczyzny,  do  której,  było  nie  było,  przyłożył  rękę  –
sprawił, że z człowieka o wesołym usposobieniu stał się zrzędą.

Wszystko zaczęło się od płyty zespołu Ścierwo zatytułowanej Gwiazdy

w  odbycie.  Ów  krążek  wskoczył  na  szczyty  muzycznych  notowań
i  podstarzali  rockmani,  którzy  do  tej  pory  byli  znani  bardzo  małej  grupie
odbiorców, faceci zdrowo po czterdziestce, z dnia na dzień stali się idolami.
Piłat  nie  cierpiał  takiej  muzyki,  choć  szanował  gusta  innych.  Musiał
szanować, gdyż z wykształcenia był prawnikiem, a ponieważ brzydziło go
prawo karne – nierzadko zajmujące się krwią i przemocą – po ukończeniu
studiów wybrał specjalizację spokojną: prawo autorskie. Bezpieczny kącik
stał się jednak jego zmorą...

Pewnego dnia zjawił się w jego biurze impresario cenionego w świecie

szlagierów wokalisty, który firmował płyty nazwiskiem Schweinbauer.

Artysta

wykonujący

utwory

proste

wpadające

ucho,

nieskomplikowanej

linii

melodycznej

oraz

jeszcze

mniej

skomplikowanych tekstach, kiedy usłyszał w radiu jedną z piosenek z płyty
Gwiazdy w odbycie, o mało nie dostał zawału.

Doskonale pamiętał swój występ w Krems, na który przyszły tysiące

okolicznych rolników, i to, że po koncercie zamiast grzecznie iść do hotelu,
przypadkowo wylądował w małej knajpce, w której grała hałaśliwa kapela.
Kiedy  już  miał  wychodzić,  gdy  o  mało  nie  eksplodowały  mu  bębenki
w  uszach,  przystanął.  Spokojna  ballada,  z  prostym  tekstem  o  miłości
i wszystkim tym, co z niej może wyniknąć, zatrzymała go w miejscu. Na
papierowej  serwetce  zapisał  tekst  piosenki.  Na  drugi  dzień,  w  swoim
prywatnym  studiu,  siedząc  z  gitarą  w  rękach,  skomponował  muzykę  do
cudzego  tekstu.  Był  przekonany,  że  grupa  nieudaczników  marnie
szarpiących  struny  tanich  instrumentów  nigdy  się  nie  przebije,  a  tym
samym nikt nigdy więcej o nich nie usłyszy. Sprawa wydawała się na tyle
oczywista i prosta, że przez głowę nie przeszedł mu pomysł skontaktowania
się  ze  Ścierwem.  Piosenka  znalazła  się  na  płycie  Moja  mała  Macierz,  ale
niestety  nie  stała  się  szlagierem.  Muzyk  przestał  ją  wykonywać  i  szybko
o niej zapomniał.

Dopiero gdy po latach usłyszał ją w radiu i dowiedział się o niebywałym

sukcesie grupy Ścierwo, postanowił – licząc nie tylko na dodatkowy
zarobek, ale przede wszystkim na aferę, która mogłaby podtrzymać blask
jego gasnącej gwiazdy – wysłać swojego impresaria do Piłata.

Życie Piłata nie należało do najłatwiejszych. Gdy zrezygnował z kariery

prawniczej,  oświadczył  Piłacinie,  że  zajmie  się  wypiekiem  pączków.
Pomysł wydawał się niedorzeczny, ale żona miała świadomość tego, że mąż
bardzo przeżywał sprawę, która doprowadziła do ukrzyżowania niewinnego
człowieka.  Dlatego  przymknęła  oko  na  absurdalność  projektu  i  pozwoliła
mu  otworzyć  piekarnię.  Kiedy  koledzy  z  branży  dowiedzieli  się,  że

wiedziony wyrzutami sumienia pożegnał się z zawodem i zaczął piec
pączki, nazwali go Pączusiem, Pączusiem Piłatem.

Piłacina kochała Piłata pomimo dokuczliwego chrapania, mimo to, że

zrezygnował  z  prawniczej  kariery  i  że  z  wołowiny  przerzucił  się  na  ryby.
Turcy,  których  Piłat  darzył  sympatią,  potrafili  handlować,  a  ryby  i  owoce
mieli  najświeższe  w  całym  mieście.  Czasami  dawał  się  więc  zwodzić
bliskowschodnim czarom.

– Poproszę jedną rybę. Ta jest ładna – mówił i wskazywał palcem

martwe ciało srebrzystej dorady elegancko obłożonej pokruszonym lodem.

– Jedną?
– Tak.
– Jest pan samotny?
– Nie, nie jestem.
– To, dlaczego chce pan kupić jedną rybę?
– Bo nam wystarczy jedna. Właśnie taka. Jest duża.
– Niech pan kupi dwie, ale mniejsze.
– Dlaczego dwie?
– Jak pan kupi jedną, ale dużą, będzie problem.
– Jaki?
– Będzie musiał pan ustalić, kto dostanie część z ogonem, a kto z głową.
– Nie można dużej ryby podzielić? Od głowy do ogona? Tak, żeby każdy

dostał i kawałek głowy, i kawałek ogona?

– Można, wzdłuż. Tyle, że wtedy dostanie pan połowę głowy i połowę

ogona. A ludzie, proszę pana, lubią całe głowy i całe ogony. W przypadku
dorad zwłaszcza.

Impresario Schweinbauera był tłusty, spocony i przeraźliwie sapał. Na

palcach miał złote sygnety, a na szyi gruby srebrny łańcuch, na którym
zawieszony był medal z napisem „Heimat”. Szybko i rzeczowo objaśnił

sprawę.  Jego  pracodawca  domagał  się  publicznych  przeprosin,
odszkodowania  oraz  wycofania  Gwiazd  z  odbytu  z  rynku.  Na  dowód
plagiatu  przyniósł  Piłatowi  obie  płyty.  Choć  w  warstwie  muzycznej
piosenka twórcy szlagierów znacznie różniła się od tej, pod którą podpisał
się  lider  Ścierwa,  to  teksty  były  identyczne.  A  krążek  Schweinbauera
datowany był na kilka lat wcześniej. Suma odszkodowania zaproponowana
przez  przedstawiciela  pokrzywdzonego  była  bardzo  wysoka.  Na  pozór
sprawa wydawała się banalnie prosta, zbyt prosta nawet.

Piłat skontaktował się z liderem zespołu Ścierwo, a ten w krótkim czasie

odwiedził jego biuro. Muzyk pienił się i przeklinał. W tym, co mówił, był
bardzo  wiarygodny.  Piłat  dobrze  wiedział,  że  artyści  mają  specyficzną
wyobraźnię i dar manipulowania nie tylko jednostkami, ale i rzeszami dusz.
Chodziło  jednak  o  fakty.  Zimne  fakty.  Choć  lider  grupy  krzyczał,  że
plagiatu dopuścił się Schweinbauer i w niewiadomy sposób podwędził mu
słowa,  nie  miał  na  to  żadnych  dowodów,  a  tym  bardziej  wcześniej
zarejestrowanego materiału. Sprawa stała się głośna, gdy lider Ścierwa, nie
mogąc  się  pogodzić  z  ewidentnym  kłamstwem,  postanowił  zakończyć
życie, wcześniej udzieliwszy obszernego wywiadu dla wysokonakładowego
pisma.

Heinrich Piłat zastanawiał się, czy aby przodkowie, którzy obdarowali go

tym  charakterystycznym  nazwiskiem,  nie  popełnili  jakiegoś  mrożącego
krew w żyłach świństwa. Ba, czy oni czasem nie pochodzili w prostej linii
od  drania,  który  załatwił  setki  lat  temu  rewolucjonistę  z  Palestyny?
Porzuciwszy  więc  intratny  zawód,  zajął  się  wypiekiem  pączków,
a ponieważ interes szedł słabo, wymyślił, że zostanie jednak producentem
hummusu.  Od  jakiegoś  czasu  eksperymentował  z  ciecierzycą,  choć  jak
dotąd  efekty  miał  marne.  Ta  ugotowana,  z  puszki,  zupełnie  się  nie
nadawała.  Okrągłe  ziarna,  które  kupował  na  targu,  a  potem  sam  gotował
w domu, były o niebo lepsze, ale po sporządzeniu z nich bliskowschodniej
pasty,  czegoś  brakowało...  Wody  używał  znakomitej,  czosnku  pierwszej

klasy, limonek, z których wyciskał sok, też, więc? Pewien turecki
sprzedawca powiedział mu kiedyś, że cała tajemnica tkwi w oliwie, choć ta
stanowi znikomą część potrawy.

Piłat zaczął kupować przeróżne oliwy. Te reklamowane w najlepszych

poradnikach  kulinarnych,  te  doradzane  przez  światowej  sławy  szefów
kuchni  oraz  te  mniej  znane.  Od  zielonkawych  ze  środkowych  Włoch,
poprzez żółtawe z południa Hiszpanii, Francji, Grecji i Chorwacji. Zdarzały
się  butelki  nawet  z  Cypru  czy  Izraela.  Owszem,  klienci  –  którzy
przychodzili  do  byłej  piekarni  zamienionej  na  sklepik  z  hummusem  –
chwalili, lecz bez zbytniego entuzjazmu.

Któregoś deszczowego popołudnia wybrał się do pobliskiego

supermarketu i na półkach z oliwą znalazł zieloną puszkę. Wziął ją do rąk
i przeczytał informacje na etykiecie. „No, no – pomyślał. – Jeśli to, co tu
piszą,  jest  prawdą,  to,  no,  no...  Valdezarza...  Hiszpania”.  Nigdy  o  tym
producencie  nie  słyszał,  ale  postanowił  zakupić  dwa  litry  z  pierwszego
tłoczenia  na  zimno,  cztery  puszki,  mówiąc  dokładniej.  W  domu  otworzył
jedną z nich i wlał do małego kieliszka odrobinę słomkowego płynu. „Mój
Boże”  –  pomyślał.  „Mój  Boże  –  powtórzył  w  myślach.  –  Jeśli  jest  niebo,
i  mają  tam  oliwę,  to  pewnie  wyłącznie  z  firmy  Valdezarza.  Słońce,
pomarańcze,  ożywcze  powietrze,  trochę  cytryny,  delikatny  zapach  kory
dębowej,  złoto...”.  Piłat  poczuł,  że  trafił  na  coś  niesamowitego,  coś,  co
trudno byłoby opisać najlepszemu krytykowi kulinarnemu.

Następnego dnia kupił na targu najlepszej klasy ciecierzycę, czosnek,

pastę  tahini,  kumin  i  limonki,  a  w  sklepie  z  napojami  trzylitrową  szklaną
butelkę  niegazowanej  wody  z  Islandii.  Wróciwszy  do  domu,  opłukał
kuleczki ciecierzycy i wstawił je do dużego garnka. Nalał wody. Odstawił
na  balkon  do  następnego  ranka.  Piłacina  widziała,  że  mąż  był  bardzo
podniecony, znała go dobrze.

Tamtej nocy Piłat nie chrapał, spał spokojnie i obudził się wypoczęty.

Nie zjadł śniadania, nie wypił porannej kawy. Wyszedł na balkon
i przyniósł garnek. Ciecierzyca nabrzmiała. Postawił garnek na kuchence
indukcyjnej. Po kilku godzinach wyjął jedno z okrągłych ziaren i włożył do

ust. Było idealnie miękkie. Kiedy woda ostygła, nie wyrzucił łupinek, które
podczas gotowania oddzieliły się od nasion. Zmielił je razem z kuleczkami
w mikserze, dodawszy wody z Islandii. Do otrzymanej papki dodał sok ze
świeżo  wyciśniętych  limonek,  kilka  ząbków  czosnku,  tahini,  kumin,
szczyptę  soli,  a  na  sam  koniec  dolał  oliwę  i  raz  jeszcze  zmiksował
składniki.  Pastę  wkładał  giętką  szpatułką  do  plastikowych  pojemników.
Kiedy skończył, na każdym z nich nakleił nalepkę, na której widniał napis
„Pączuś  Piłat  od  rana  ma  dobry  hummus”.  Potem,  na  koniec  dnia,  noc
postanowił spędzić z Piłaciną, w jednym łóżku.

Rankiem, wyspany, spojrzał w zdziwione oblicze żony – która nie mogła

zasnąć ze stresu na myśl o tym, co już przez lata zdążyła przeżyć – wstał,
poszedł do kuchni i przygotował śniadanie. Po posiłku ubrał się, wyjął
z lodówki hummus, zapakował do kartonu i wyszedł.

W południe zjawił się w sklepie brodaty jegomość w białej czapeczce.

Mówił z obcym akcentem, choć jego twarz nie miała bliskowschodnich
rysów. Poprosił o dwa opakowania hummusu, a potem zniknął...

Gdy Piłat wrócił do domu, żona nieśmiało zaproponowała mu następną

wspólną noc. Nie chrapał...

Nazajutrz w sklepie zjawił się ten sam obcokrajowiec, tyle że miał na

sobie białą sutannę. Poprosił o pięć opakowań hummusu i kiedy zapłacił,
spojrzał Piłatowi prosto w oczy, mówiąc:

– Twój hummus, człowiecze, jest boski. Zaprawdę powiadam ci, jeśli

popełniłeś jakieś ciężkie przewinienie, zostało już wybaczone. Amen.

Life can be a comedy or a tragedy,

it all depends on how you look at it.

Woody Allen, Melinda and Melinda

Otwieram oczy i zaraz chcę je zamknąć. Białe ściany, pustka, echo...

Muszę  wstać,  muszę  zacząć  żyć.  Muszę  coś  zjeść.  Biała  lodówka,  pusta,
echo...  Wszystko  już  wyjadłem,  nawet  dżem  rabarbarowy  i  resztkę
krakersów. Parzę herbatę i znowu jem owsiankę, została z wczoraj. Za dużo
ugotowałem. Jest zimna, ale mówią, że na zimno zdrowsza. Zjadłem. Patrzę
w lustro. Jestem gruby, kulawy, stary, rozwiedziony, płacę kupę alimentów,
nie  mam  tradycyjnego  wykształcenia,  a  przecież  byłem  tak  blisko.  Córkę
widuję od czasu do czasu. Nie chodzę w garniturze i nie pracuję w banku.

Pracuję w domu wariatów na oddziale zamkniętym. Przebywanie

z wariatami jest wyczerpujące umysłowo i fizycznie, pomimo to zgadzam
się na nadgodziny, a i tak cały czas jestem na minusie. Wszystko, czego się
dorobiłem,  to  wielki  minus  –  na  koncie  i  w  życiu.  A  przecież  mieszkam
w najbogatszym mieście w kraju... Właśnie w tym mieście nauczyłem się
doskonale operować liczbami ujemnymi. Nawet wczoraj nie dałem rady ze
swojego  minusa  zapłacić  wszystkich  rachunków,  bo  wróciłem  z  urlopu
i dostałem gołą wypłatę. Niby mam samochód, ale mnie na niego nie stać.
Jeżdżę  na  rowerze,  pod  wiatr,  w  deszczu,  w  zimnie.  W  pracy  i  w  bloku
podejrzewają, że jestem zboczony. Bezskutecznie próbuję sprzedać piękną
wiolonczelę.  Sprzedawca  ze  sklepu  muzycznego,  gdy  mnie  widzi,  ucieka,
chyba brzydko pachnie mi z ust. Nie stać mnie na dentystę. A jeśli się już
kiedyś  zdecyduję  do  niego  pójść,  to  potem  umrę  z  głodu  i  popadnę
w jeszcze większe długi, choć to drugie będące wypadkową pierwszego, nie
będzie już ważne.

Tu, gdzie mieszkam, jest ciemno, zimno i wietrznie, choć ogrzewanie

mam tanie i nie trzeba czekać na sezon grzewczy. Marznę. Jest mi zimno,

bo jestem sam i daleko od córki. Daleko, choć blisko. Mieszka w tym
samym mieście, tylko dwa kilometry ode mnie. Była nastawia ją przeciwko
mnie, choć nic złego jej nie zrobiłem i nie robię. Jak tak dalej pójdzie, to
córka całkiem o mnie zapomni, będzie się mnie bała. Kiedyś było inaczej.
Kiedyś wszystko było inne. Lepsze? Nie wiem...

Po pracy wpadłem do baru. Chciałem odreagować, bo zmiana była

ciężka.  Ciężka  i  cuchnąca  gównem.  Boże,  kiedyś  chodziłem  na  dyżury.
Teraz  to  miejsce  kojarzę  z  fabryką,  dlatego  już  nie  chodzę  na  dyżury.
Pewnego  dnia  Barbara  ubzdurała  sobie,  że  została  zgwałcona  przez  kota.
Szeptem  opowiadała  podczas  obiadu,  że  kot  był  wyjątkowo  brutalny
i  strasznie  się  nad  nią  pastwił.  Na  dowód  gwałtowności  kota,  obnażyła
lewą,  obwisłą  pierś,  na  której  widniały  zadrapania.  Lekarz  nawiedzający
Barbarę  podczas  snu  stwierdził,  że  nosi  w  swoim  łonie  bliźniaki.  Nie
chciała ich stracić, dlatego wymogła na rodzinie wózek inwalidzki. Wózek
miał zapobiec poronieniu. W każdym razie tego dnia bardzo pachniało od
niej kupą. Podszedłem i pochyliłem się nad nią.

– Basiu, zrobiłaś kupę? – zapytałem grzecznie.
Była tak szybka, że nie zdążyłem się uchylić. Klocek Barbary wylądował

na  mojej  głowie.  Pewnym  ruchem  przyklepała  to,  co  mi  ofiarowała.
Musiałem  się  jakoś  wyprostować.  Uważnie  i  powoli  pionizowałem  swoją
przygarbioną  sylwetkę,  bo  prócz  tego,  co  miałem  na  głowie,  miałem  też
w głowie wizję spadającego gówna – za kołnierz. Powoli ruszyłem w stronę
dyżurki.  Kiedy  tam  doszedłem,  zobaczyłem  koleżankę  obcinającą
paznokcie, więc aby jej nie wystraszyć, powiedziałem cicho:

– Słuchaj, mam gówno na głowie, mogłabyś mnie zastąpić i pójść do sali

telewizyjnej? Poszedłbym się wykąpać na dół.

Nie spuszczając wzroku ze swoich palców, wymamrotała:
– Taaa, gówno na głowie. Gówno. Gówno prawda... Wszystkim już

odbija w tej robocie... – Zapanowała chwilowa cisza. Pielęgniarka zaczęła
wciągać powietrze nosem. Podniosła wzrok. – O Jezu, ty masz gówno na
głowie!!! Rzeczywiście, ktoś ci nasrał na głowę!!!

– Już dobrze, nie podniecaj się. To co, zastąpisz mnie?

– Jasne.
Tak samo powoli, jak wszedłem do dyżurki, wyszedłem na korytarz.

Wolnym  krokiem  posuwałem  się  w  stronę  windy.  Zjechałem  do  piwnicy,
gdzie znajdowały się prysznice. Spojrzałem w lustro. Widok był tragiczny,
toteż  sięgnąłem  ręką  po  garść  papierowych  ręczników.  Resztę  trzeba  było
spłukać.  Rozbierałem  się  również  bardzo  powoli,  choć  nic  z  głowy  spaść
już nie mogło.

Wszedłem do kabiny. Strumień zaczął smagać włosy. Brzydziłem się ich

dotknąć, lecz musiałem... Jedna dłoń naciskała na dozownik z szamponem,
a druga operowała słuchawką prysznica. Nie wierzyłem, że pozbyłem się na
dobre  klocka  Barbary.  Dlatego  wyszedłem  z  kabiny  i  z  kieszeni  mojego
uniformu  wyjąłem  telefon,  coś  na  kształt  krótkofalówki.  Zadzwoniłem  do
koleżanki z drugiego piętra. W instytucji, w której pracowałem, większość
facetów  była  spedalonych,  toteż  nie  miałem  ochoty  wzywać  nikogo,  kto
potem  mógłby  wykorzystać  niezręczność  sytuacji.  Wcisnąłem  dwójkę.
Odezwała się Ewa.

– Słuchaj, jest taka sprawa. Miałem wypadek.
– Co? – krzyknęła przerażona.
– Nie, nic poważnego, ale siedzę teraz pod prysznicem na dole, już się

wykąpałem.

– Zesrałeś się?
– Prawie.
– Aha.
– Znaczy się: nie ja.
– Rozumiem.
– Więc, czy mogłabyś zejść na dół z maszynką do golenia?
– Gdzie cię mam ogolić?
– Na głowie.
– Szkoda. Dobra, zaraz tam będę. Słuchaj, ale co się dokładnie stało?
– Barbara nasrała mi na głowę.

– Jak to możliwe?
– Ano możliwe.
– To wiesz, może oprócz tej elektrycznej, zabiorę ze sobą jednorazową?

Wiesz, najpierw zrobię cię z grubsza, a potem na glanc, na łyso.

– Okej, brzmi dobrze.
Po kilku minutach Ewa była na dole. Usiadłem na taborecie, a ona

ogoliła mnie na jeżyka.

– Dalej się nie da. Teraz pojedziemy drugim sprzętem.
– Dobra. – Zabrała ze sobą piankę do golenia. Spryskała nią moją głowę

i dobrze wmasowała. Potem powoli i z namaszczeniem zbierała ostrzem
śnieżnobiałą pianę, w której od czasu do czasu pojawiały się króciuteńkie
czarne włoski. Golenie było przyjemne i odprężające. Zamknąłem oczy. Nie
myślałem o Ewie, która choć miła, była garbatą karlicą ze sztuczną szczęką.
Myślałem o pięknej kobiecie – takiej, która by mnie kochała i utrzymywała.
O idealnej partii. Marzenia kierowały się w stronę kobiety o nieokreślonej
urodzie, kobiety bogatej i oddanej; takiej, która powiedziałaby: „Kolego
drogi, kochany, porzuć pracę w domu wariatów. Stać mnie. Mam kasę. Nie
wracaj tam. Tylko od czasu do czasu mnie wydymaj i ugotuj smacznie, bo
nie cierpię garów. Posprzątać też możesz. Poprasować też...”.

– Poprasować? Co ty tam pod nosem gadasz? – zapytała Ewa. – Już

skończone. Wyglądasz jak Kojak.

– Jak kto?
– No, nie pamiętasz? Taki amerykański łysy detektyw. Nazywał się Telly.
– Telly Savalas, tak pamiętam. Był brzydki jak noc, łysy i ciągle miał

w ustach lizaka.

– Właśnie! Teraz go przypominasz z fryzury – krzyknęła Ewa.
– Dzięki, nie wiem, jak ci się będę mógł odwdzięczyć.
– Nie ma sprawy, stary. Trzeba sobie pomagać, nie? Możesz po robocie

wychylić drinka za moje zdrowie.

– Mogę ci też postawić, jak chcesz.

– Nie, lepiej tylko za mniej wypij. Ja nie mogę, zdrowia nie mam. Ten

garb z roku na rok coraz bardziej mnie wkurwia.

– Nie da się z tym czegoś zrobić?
– Da.
– Więc?
– Czekam, aż zdechnie w naszym zoo ostatni wielbłąd, potem do nich

zadzwonię i zaoferuje siebie za michę!

– Myślisz, że pójdą na to?
– Jasne, stary, będą mieli prawdziwą wielbłądzicę, która przemawia

ludzkim głosem nie tylko w Wigilię.

– Jesteś zabawna.
– No, stary, nie ma się co nad sobą rozczulać, zawsze może być gorzej.
– Co prawda, to prawda.
– No to śmigaj do roboty.
– Aha, jeszcze jedna prośba. Mogłabyś mi przynieść świeży uniform?
– Jasne.
– Dzięki.
Właśnie tego dnia poszedłem po pracy do baru. Zrelaksować się po tej

gównianej  sprawie,  a  przy  okazji  wypić  zdrowie  Ewy.  Moja  glaca  lśniła
cudownie.  Widziałem  jej  odbicie  w  lustrzanych  drzwiczkach  szafki,
w której stały droższe alkohole. Zamówiłem podwójną wódkę z tonikiem.
Nie chciałem szaleć. Zresztą nigdy w życiu nie byłem nadziany, a jak już
przyszło się upić, to robiłem to ekonomicznie. Co tu dużo gadać. Obojętnie,
co  pijesz,  jeśli  twoim  celem  jest  się  nabzdryngolić,  to  lepiej  to  zrobić
mniejszym kosztem, bo kac jest zawsze taki sam. Wypiłem wódkę jednym
haustem.  Druga,  którą  zamówiłem,  była  za  zdrowie  Ewy...  Wychyliłem
szklaneczkę i poczułem się świetnie.

– Trzeci drink jest ode mnie – powiedziała nieznajoma kobieta.

Przysiadła się. Była szczupła i ostrzyżona na zapałkę. Ładna, choć byłaby
o wiele ładniejsza z długimi włosami.

– Sam płacę za siebie – odpowiedziałem honorowo.
– Ej, nie bądź taki sztywny. Jesteś gejem?
– Broń Boże! Dlaczego pytasz?
– Wyglądasz na miękkiego. Taka łysa pała, ale delikatna twarz.
– Co pijesz?
– Wódkę z tonikiem.
– Dwie wódki z tonikiem – zwróciła się do barmana.
– Masz dziś urodziny?
– Nie, dlaczego?
– Tak stawiasz bez powodu?
– Powód może i mam... Podobasz mi się. Jesteś inny.
– Inny niż co, kto?
– Cała reszta tych tak zwanych normalnych facetów.
– Szybka jesteś.
– I cholernie nowoczesna. Chciałabym cię zerżnąć – powiedziała, patrząc

mi prosto w oczy. Nie wyczytałem w nich czegoś, co mogłoby być
nieprawdą. Czułem się zaskoczony, ale jakby na to nie patrzeć, mile
zaskoczony.

– Słuchaj, nic o sobie nie wiemy. Dopiero co się dosiadłaś, postawiłaś mi

i już...

– Nie, zrobimy to później. Teraz się napijmy. – Podnieśliśmy szklanki do

góry i stuknęliśmy się. Wypiliśmy do dna. Kobieta pstryknęła na barmana.

– Jeszcze dwa razy to samo.
– To może ja tym razem?
– Masz za dużo kasy?
– No, nie, ale nie chcę, żebyś ty cały czas... właściwie, jak masz na imię?
– Czy to ważne?
– Niektórzy mówią, że imię wiele mówi.
– Anna Liza.

– Ślicznie.
– Od anala i lizania.
– Pierdzielisz.
– Chciałeś znać prawdę, to ją poznałeś. Moje imiona mówią wiele,

prawda?

– Ściemniasz.
– No powiedz, że to lubisz. Każdy facet lubi ładować w tyłek. Niektórzy

faceci lubią ładować w tyłek innych facetów. Inni faceci lubią ładować
w tyłek kobiety. Ja należę do tych, które to lubią. To jak: lubisz czy nie? Nie
wstydź się, bądź mężczyzną.

Przez chwilę zapanowała cisza. Nie wiedziałem, co jej odpowiedzieć.

Zastanawiałem  się  też,  czy  nie  dać  dyla,  mówiąc,  że  muszę  wyjść  do
toalety.  Niestety,  kurtkę  skórzaną,  która  mnie  sporo  kosztowała,  miałem
przewieszoną  przez  wysokie  krzesło,  na  którym  siedziałem,  i  głupio  by
było  ubierać  się  w  skórę  na  drobne  siku.  Poza  tym  biła  od  niej  jakaś
zniewalająca moc. Anna Liza, czy jak tam jej było naprawdę, przyciągała
do siebie. W taki sposób zniewalała umysł, że nie wyszedłem, nie uciekłem.
Zostałem i po kilku minutach milczenia odpowiedziałem na jej pytanie, nie
czując wstydu.

– Tak, lubię.
– No widzisz, a nie mówiłam. Dobrze ci z oczu patrzy. A ty jak masz na

imię?

– Bożydar.
– Pierdolisz!
– Nie tak często.
– Serio?
– Serio.
– Bożydar i Anna Liza!
– Odjazd nie?

– No, tak jakby. Postawię ci jeszcze jednego – powiedziała Anna Liza.

Nie protestowałem. Podobała mi się coraz bardziej.

– Dlaczego się golisz jak gej?
– Tak zasadniczo to noszę włosy. Ogoliłem się dopiero dzisiaj.
– Czułam, że właśnie dzisiaj poznam kogoś, kto przypadnie mi do gustu.
– Nie pochlebiaj sobie. Musiałem się ogolić, bo mi jedna z pacjentek na

głowę nasrała.

– Pierdzielisz.
– Serio. Ma na imię Barbara, siedemdziesiątkę na karku i utrzymuje, że

zaszła w ciążę z kotem. Chodzi w tej ciąży już dwa lata i nosi w sobie
bliźniaki.

– Cha, cha, cha! – wybuchnęła śmiechem Anna Liza. – Niezły z ciebie

fantasta. Wymyślić na poczekaniu taką historię, to jest sztuka.

– Niestety, muszę cię zmartwić. To się stało naprawdę. Pracuję w domu

wariatów, tutaj, za rogiem. Możesz sprawdzić. Wystarczy, że teraz
wyjdziesz, pójdziesz tam i zapytasz o Bożydara.

– Dobra, wierzę ci... Nigdzie nie idę. Myślałam, że jesteś jakimś

dziennikarzem czy kimś podobnym. Niezła była ta nawijka.

Spuściłem głowę. Zrobiło mi się głupio. Nigdy bym podobnej historii nie

wymyślił. Życie najlepsze scenariusze pisze, tylko że nie każdy pielęgniarz
to reżyser. Szkoda.

– Słuchaj, co myślisz o dżender?
– Nie mam zdania. Czasem tylko w internecie widzę księdza oszołoma.

Krzyczy, przestrzega i pokazuje różne tabelki. No i często o procentach też
mówi. Zdaje się, że Rosół ma na nazwisko czy jakoś tak. Ma dużo wejść,
bo jest w tym swoim oszołomstwie zabawny. Król sieci i pacyfikator
dżenderyzmu.

– W środowisku mówią na niego Oko.
– Oko?

– No tak, przecież w rosole są oczy, nie? To, co zrobimy, Bożydarze,

z tak pięknie rozpoczętym wieczorem? – zapytała Anna Liza i położyła
dłoń na moim udzie. Spiąłem się lekko.

– Spokojnie. Nie denerwuj się, zachowujesz się jak prawiczek. Hmm...

nawet mnie to podnieca. – Powiedziawszy to, przesunęła dłoń w stronę
mojego rozporka. Znowu się spiąłem, a ona patrząc mi prosto w oczy, tak
jak na samym początku tej było nie było krótkiej znajomości, zaczęła
intensywnie obmacywać miejsce, które bardzo stwardniało.

– Jestem cholernie nowoczesna. Zabieram cię do siebie i zamierzam cię

zdrowo zerżnąć. Tylko mi nie mów, że masz chorą matkę albo że musisz iść
nakarmić koty. Dzisiaj w nocy nie akceptuję chorych matek i głodnych
kotów. Zrozumiano?

Anna Liza mieszkała w starej kamienicy w centrum miasta. Miała

obszerne  pięciopokojowe  mieszkanie.  Ściany  tego  pięknego  lokalu
obwieszone  były  nowoczesnymi  obrazami  najczęściej  przedstawiającymi
członki  w  stanie  erekcji.  Podobało  mi  się  to  jej  mieszkanie.  Zawsze
chciałem takie mieć, no, może inaczej bym je tylko udekorował. Anna Liza
zaprosiła mnie do wielkiego pokoju, na którego środku, na dywanie, stała
ponadmetrowa  rzeźba  fallusa.  Przypominała  rakietę  kosmiczną  tuż  przed
odpaleniem  w  przestworza.  Podeszła  do  członka  i  językiem  musnęła  jego
szczyt.

– To mój talizman – powiedziała. Zrobiłem wielkie oczy i odsapnąłem

ostentacyjnie.

– Ufff, w duże rzeczy wierzysz.
– Słuchaj, bierzmy się do roboty, bo ochota mi przejdzie. Po lewej stronie

jest prysznic, idź się spłukać.

– Zasadniczo, trzy, cztery godziny temu się kąpałem, a nawet goliłem.
– Okej, gumek nie masz?
Rozłożyłem bezradnie ręce. Nie byłem na coś takiego przygotowany.
– Słuchaj, gumek nie lubię zbytnio, ale dopóki się nie przebadasz i nie

przyniesiesz zaświadczeń, że jesteś czysty, mogę cię rżnąć wyłącznie na

gumę. Rozumiesz?

– To będzie więcej razy?
– Darze z nieba, Bożydarze, ja stawiam na inwestycje długoterminowe.

Darów z nieba się nie wyrzuca.

Anna Liza poszła wziąć prysznic. Słyszałem, jak puszcza wodę.

Podszedłem do rzeźby. Przyjrzałem się jej dokładnie. Nawet przypominała
mojego ptaka w pokaźnym wyolbrzymieniu. Usłyszałem, jak zakręca wodę.
Po  chwili  Anna  Liza  stała  przede  mną  naga.  Jej  głowa  ogolona  na  jeżyka
była  odwrotnością  tego,  co  wyzierało  jej  spomiędzy  nóg.  Pierwszy  raz
w  życiu  widziałem  tak  obficie  zarośniętą...  ale  ciekawe  to  było,  nie
powiem.  Miała  jędrne,  średnich  rozmiarów  piersi,  zgrabny  tyłek  i  była
cholernie  napalona,  bo  szarpnęła  mocno  moją  rękę  i  zaprowadziła  do
sypialni. Zdarła ubranie. Tak, zdarła ze mnie ubranie! Krzyczała przy tym:
„Nie pękaj, darze z nieba, jutro kupię ci nowe!”. Stałem nagi, na podartym
ubraniu, a Anna Liza robiła mi loda. Loda lizała po mistrzowsku, zaznaczyć
trzeba. W pewnym momencie przestała i odstawiła fajkę od ust.

– Pamiętaj, jak się będziesz zbliżał, to krzyknij. Na tym etapie naszej

znajomości nie mogę sobie pozwolić na łykanie twojego nasienia. Wiesz,
najpierw badania.

– Dobrze, już dobrze – wymamrotałem błogim tonem.
– Podoba mi się twoja fajka. Mam gust. Znam się na tym. Są brzydkie

fajki i są fajki piękne. Twoja zalicza się do tych drugich. W moich ustach
nabierze  jeszcze  większej  szlachetności  i  wtedy  będzie  przepiękna!  –  Tak
jak  poprosiła,  w  ostatniej  chwili,  ale  jednak,  uprzedziłem  ją
o  nadchodzącym  strzale.  Momentalnie  wyjęła  nabrzmiałe  narzędzie  z  ust,
nakierowując je na szyję.

– Dużo tego było w tobie – powiedziała, rozsmarowując lepką maź.

Drżałem. Nie pamiętam, żeby którakolwiek z kobiet, z którymi byłem, tak
profesjonalnie mnie zaspokoiła.

– Rzadko się kocham – odpowiedziałem, nadal drżąc.

– Teraz będziesz to robił częściej. Teraz będziesz mój. – Anna Liza, nie

zaprzestając wcierek, jedną ręką trzymając za mojego fiuta, który nie chciał
opaść, a drugą nawilżając bezcennym kremem swoje piersi, zapytała:

– Byłeś żonaty?
– Tak.
– Raz?
– Tak.
– Dzieci?
– Tak.
– Dwójka?
– Jedno.
– Doskonale! – wykrzyknęła i wypuściła z dłoni mojego ptaka. Wstała na

równe nogi. – Słuchaj, robiłeś to kiedyś z facetem?

– Broń Boże! – krzyknąłem.
– Masz coś przeciwko gejom?
– Zasadniczo nie, ale jak sobie wyobrażę, że oni wkładają... to mi się

wymiotować chce.

– Ale mi mógłbyś wsadzić w tyłek?
– Ty, to co innego. Ty jesteś kobietą. Podoba mi się twój tyłek.
– Dam ci wsadzić, obiecałam, ale zanim to zrobisz, ja pierwsza ci

wsadzę. Zgoda?

– Co mi wsadzisz?
– Pytę ci wsadzę! Jest równość czy jej nie ma?
– Jest, ale nie we wszystkim.
– We wsadzaniu!
– No, zasadniczo, powinna być.
Anna Liza wyszła. Położyłem się na boku w jej przepięknym i wielkim

łóżku. Nigdy nie sądziłem, że takie łóżka są, chyba że na filmach, ale
przecież to był film, to się nie mogło dziać naprawdę, pomyślałem.
Zamieszkać w czymś takim. Budzić się w czymś takim. Marzenie... Anna

Liza stała przede mną w czymś, co z jednej strony przypominało obcisłe
majtki, a z drugiej murzyńskiego drągala.

– Posłuchaj, mała. Posłuchaj, mała Bożydarko. Chcę ci ten twój

dziewiczy tyłek wyrypać tak, żebyś gwiazdy na niebie zobaczyła, nie
widząc nieba!

Lateksowy człon miał ze 20 centymetrów i był gruby. Nigdy czegoś

podobnego nie miałem w tyłku i nawet nie śniłem, że kiedyś spotkam
kobietę, która mnie przerżnie sztuczną fujarą. Nie protestowałem jednak, bo
po cierpieniach czekała na mnie obiecana nagroda. Wierzyłem Annie Lizie.
Posuwała mnie miarowo, krzycząc przy okazji, kiedy kurczyłem tyłek, bo
miałem wrażenie, że nawilżacz, którym posmarowała pałę, dawno
wyparował.

– Ty mała dziwko! No, nie przykurczaj jak piesek. Wypnij ten swój

dziewiczy  tyłek!  No,  już.  –  Trwało  to  trochę.  Nie  odczuwałem  ani
wielkiego  bólu,  ani  wielkiej  przyjemności.  Raczej  coś  w  rodzaju  drapania
się  po  nieogolonej  brodzie.  Interesowało  mnie  natomiast,  w  jaki  sposób
Anna Liza dojdzie, w jaki sposób będzie szczytować, jak osiągnie orgazm.
Kiedy poprosiłem o dodatkowe nawilżanie, zaczęła sapać, stękać i syczeć.
Na  samym  końcu  opadła  w  bezwładnej  pozie  na  moich  plecach.  Przez
chwilę  dyszała.  Potem  osunęła  się  ze  mnie.  Mój  tyłek  uwolniony  od
lateksowej  pały  miał  się  raczej  dobrze.  Nie  sądziłem,  że  tak  gładko  to
pójdzie.  Położyłem  się  obok  Anny.  Odwróciłem  głowę  w  jej  stronę,
podziwiając  coś,  co  wydawało  mi  się  wielkim  oszustwem.  Ona  też
odwróciła się w moją stronę i mocno mnie pocałowała.

– Byłaś cudowna – szepnęła mi do ucha.
– Cudowna? Ale jak? Jak ty tak... przecież...
– Orgazm, moja droga, to sprawa mózgu. A teraz mam właśnie chuja

w głowie. Rozumiesz? Bożydarko...

Obudziłem się wczesnym rankiem i zacząłem ubierać. Chciałem wrócić

do swojego mieszkania. To znaczy, nie chciałem, ale czułem, że

wypadałoby wrócić do rzeczywistości. Anna Liza też się obudziła
i przysiadła na łóżku. Patrzyła na mnie z niedowierzaniem.

– A ty dokąd? – zapytała.
– Do domu.
– Masz dom?
– Mieszkanie.
– Chcesz tam wracać?
– Nie mam wyjścia.
– Masz.
– To znaczy?
– Możesz zostać u mnie. Zamieszkać.
– Muszę iść do pracy.
– Musisz?
– A co? Muszę zarobić na alimenty.
– Nie musisz nigdzie iść. Jestem bogata. Odziedziczyłam fortunę. Mogę

cię utrzymywać. Zapłacę też... Co tam masz?

– Córkę.
– Właśnie, na nią też zapłacę. Potrzebuję kogoś takiego jak ty.
– Ale przecież ty mnie w ogóle nie znasz.
– Znam cię lepiej, niż tym sam siebie znasz. Założymy się?
– O co?
– O to, że jak zgadnę, a ty nie będziesz kłamał, to zostaniesz.
– Dobra.
– Czy nie marzyłeś, i to wcale nie tak dawno temu, o kobiecie, która by

cię utrzymywała i żebyś nie musiał chodzi do tyrki w domu wariatów?

Mój Boże, pomyślałem, przecież nie dalej jak wczoraj, kiedy Ewa goliła

mi głowę, nie myślałem o niczym innym, jak właśnie o tym...

– Wygrałaś.

– Wiedziałam, że wygram! – krzyknęła uradowana Anna Liza. – Słuchaj,

mam jedno pytanie, a właściwie dwa.

– Słucham.
– Potrafisz sprzątać i gotować?
– Jasne!
– Tym bardziej się nie pomyliłam.
– Teraz ja chcę cię o coś zapytać.
– Wal prosto z mostu, Bożydarze!
– Naprawdę masz na imię Anna Liza?
– Anna Eliza, to samo, prawda?
– Niby tak.

Ubrałem się i wyszedłem na zakupy. Kupiłem gumki, a kiedy wróciłem,

zerżnąłem Annę Elizę, Lizę, klasycznie. Poprosiła mnie, żebym znowu był
mężczyzną, a w trakcie, krzyczał: „Niech przyjdzie duch twój i odnowi
oblicze ziemi, tej ziemi”. Kilkakrotnie się myliłem, ale zanim doszła, bez
trudu wykrzykiwałem to zaklęcie. Gdy skończyłem, zasnęła ponownie.

Potem znów się ubrałem i poszedłem do domu wariatów, do kadr.

Poprosiłem  o  bezpłatny  roczny  urlop,  motywując  swoją  decyzję
wypaleniem  zawodowym.  Kadrowa  kazała  mi  się  zgłosić  do  naszego
psychiatry,  który  mnie  przyjął  od  ręki  i  wypisał  potrzebne  papiery.  Nie
wierzyłem  do  końca  w  to,  co  mnie  spotkało,  wiedziałem  natomiast,  że
w życiu piękne są tylko chwile i dlatego trzeba z nich umieć korzystać.

Przy okazji poszedłem do naszego ambulatorium, prosząc o pobranie

krwi do analizy. Po wyniki miałem się zgłosić za tydzień. Przez chwilę
myślałem, że jeśli równość, to równość, i że Liza też powinna zrobić sobie
badania. Zrezygnowałem jednak z tego pomysłu, bo policzyłem, że jeśli mi
coś ciężkiego sprzeda, to przy obecnym stanie wiedzy medycznej będę
mógł pociągnąć z piętnaście lat, a na dłuższym życiu mi nie zależało.

Rżnęliśmy się z Anną Lizą jak dzikie osły. Raz ona była facetem, raz ja.

Innymi razem ja byłem kobietą, jej też się zdarzało. Na życzenie bywałem
gejem,  a  kiedy  indziej  brutalnym  macho.  Zdarzały  się  inne  zamianki.
Robiłem  za  komandosa  i  ekonomistę.  Za  kucharkę  i  sprzątaczkę  bardzo
często,  prawie  połowa  mojego  pożycia  z  nią  upłynęła  mi  przy  garach
i  odkurzaniu,  pucowaniu  i  tak  dalej,  ale  nie  narzekałem,  bo  nie  musiałem
zadawać się z wariatami i harować jak wół na alimenty.

Anna Liza biła mnie od czasu do czasu, zwłaszcza wtedy, kiedy

przesoliłem zupę albo kiedy miałem okres i nie chciałem się kochać. Muszę
przyznać,  że  przemoc  domowa  zdarzała  się  okazjonalnie  i  szybko  się
przepraszaliśmy.  Nie  lubiłem  tylko,  kiedy  Anna  odgrywała  rolę
weterynarza,  a  ja  konia,  sprawdzała  wtedy  wytrzymałość  mych
wnętrzności, aplikując nieludzkie lewatywy. Po takich seansach czułem się
wykończony  i  długo  spałem.  Jednak  czas  leciał  nam  cudownie  szybko,
toteż  w  pracy  poprosiłem  o  następny  rok  bezpłatnego  urlopu,  ponownie
motywując  moją  decyzję  wypaleniem  zawodowym.  Za  drugim  razem
naszemu  psychiatrze  trudno  było  w  to  uwierzyć,  bo  wyglądałem  ponoć
kwitnąco, ale podpisał. Starego mieszkania prawie nie odwiedzałem, tylko
czasem, żeby sprawdzić, czy wszystko gra. Za to widziałem się kilka razy
z córką i widziałem, że Anna Liza źle to zniosła.

Któregoś dnia zakomunikowała mi, że zostanę matką, bo przecież ojcem

już  byłem,  jestem,  znaczy  się,  natomiast  ona  nigdy  ojcem  nie  była.  Na
pewne rzeczy faceci, czyli kobiety, nie mają wpływu, toteż nie pozostało mi
nic  innego,  jak  tylko  pogratulować  Annie  Lizie  przyszłego  ojcostwa.
Zwisało  mi,  co  się  urodzi,  aby  tylko  zdrowe  było  i  dużo  spało,  ponieważ
pamiętałem,  że  moja  córka  spać  nie  chciała,  czym  zdaje  się  rozłożyła  na
łopatki moje byłe małżeństwo. Liza od czasu do czasu znikała, tłumacząc to
swoją  pracą,  czyli  fotografowaniem.  Przeczuwałem,  że  znika,  żeby  się
popieprzyć  z  innymi  kobietami.  Dziecko,  które  się  miało  urodzić,  ponoć
było w stu procentach moje. Wypadało jedynie wierzyć, gdyż wiara buduje
i nawet góry przenosi.

Nie rozumiem tylko, dlaczego Anna Liza podczas porodu wyzywała

mnie od kurew, dziwek, sprzedajnych agentek, psychopatek, niedojebanych
dziewic, oblubienic Szatana, monarchistek, prawicowych ścierw, papistek,
faszystek,  narodowych  demokratek,  reżyserek,  psycholożek,  pilotek,
kierownic,  profesorek,  znachorek  i  felczerek...  Córeczkę  nam  urodziła
śliczną,  3600  gram  i  52  centymetry.  Był  pewien  kłopot,  bo  chciała  ją
nazwać Hubert, ale z uwagi na to, że lekarz się uparł, twierdząc, że męskie
imię  dla  dziewczynki  jest  nie  na  miejscu,  zapisali  naszą  córeczkę,  czyli
mojego  synka  Huberta,  w  księgach  szpitalnych  pod  imieniem  Hubertyna.
Anna  Liza  nie  była  z  tego  zadowolona,  ale  inaczej  się  nie  dało,  gdyż
niestety większa część społeczeństwa cierpiała na nieokrzesanie.

Zanim mojego syna, znaczy się córkę, wypisano razem z Lizą ze szpitala,

nakupowałem pełno rzeczy w niebieskim kolorze, broń Boże w różowym.
Dziewczynka, to znaczy chłopiec, pięknie się rozwijała i Anna Liza już na
początku ustaliła ze mną, że nasze wychowanie będzie neutralne. Żadnych
zabawek  militarnych  i  żadnych  zabawek  rozwijających  instynkt
macierzyński.  Hubert,  ubrana  w  chłopięce  łaszki,  zabawiała  się
ściereczkami  do  naczyń,  książkami  oraz  przepychaczem  gumowym  do
toalet, który lubiła najbardziej.

Anna Liza zrobiła się bardzo agresywna i kilka razy przyłożyła mi

z  pięści  za  to,  że  zapomniałem  poodkurzać.  Fakt,  opuściłem  się  z  tym
odkurzaniem, ale żeby od razu w mordę... Jednak apogeum miało miejsce
podczas  świąt.  Po  pierwsze,  Anna  Liza  kazała  mi  zawiesić  choinkę  pod
sufitem  czubkiem  w  dół,  po  drugie,  nakazała  odtwarzanie  kolęd  od  tyłu,
a  po  trzecie,  i  to  był  już  koniec,  nasz  koniec,  koniec  nas  wszystkich,
zapakowałem  pod  choinkę  naszej  Hubertynce  niebieską  koparkę.  Po  tym,
jak  przełamaliśmy  się  czarnymi  opłatkami,  życząc  sobie  wszystkiego
dobrego,  po  tym,  jak  zjedliśmy  brokuły  w  galarecie  i  popiliśmy  kofolą
waniliową,  nasz  syn,  to  znaczy  nasza  córka,  powędrowała  pod  choinkę
i  odpakowała  prezent.  Patrzyła  na  koparkę  przez  chwilę.  Przytuliła  ją  do
serca.  Zdjęła  z  sofy  koc  i  owinęła  nim  zabawkę.  Zawiniętą  koparkę
ponownie przytuliła do serca i zaczęła nucić: „Aaa..., aaa...”. Wtedy Anna

Liza wpadła w szał i wyrzuciła mnie z domu, wykrzykując dziwne rzeczy
i oskarżając o spisek antydżenderowy.

Otwieram oczy i już nie chce mi się ich ponownie zamykać. Białe ściany,

przestrzeń,  komfortowe,  obszerne  mieszkanie  w  centrum  stolicy.  Wstaję,
chce  mi  się  żyć.  Powinienem  coś  zjeść.  Biała  lodówka,  pustka,  echo...
Specjalnie  jej  nie  napełniam,  mam  swoje  powody.  Parzę  herbatę  i  znowu
jem  owsiankę,  na  zimno,  tak  dla  zdrowia,  przecież  sobie  obiecałem,  że
schudnę.  Zjadłem.  Patrzę  w  lustro.  No,  no...  Kuracja  owsiankowa  daje
dobre  rezultaty,  chudnę.  Muszę  dbać  o  wagę.  Trochę  utykam  na  prawą
nogę, minimalnie, ale to nic, jestem szczęśliwy, że przeżyłem ten wypadek,
tamtych dwoje zginęło na miejscu.

Jestem rozwiedziony, jakby dwukrotnie nawet... To się zdarza, rozwód to

nie kiła, dwie sprawy tego typu to nie AIDS. Alimenty płacę na czas, nie
ścigają mnie komornicy. Udało mi się uniknąć tradycyjnego wykształcenia,
dlatego  myślę  samodzielnie.  Mam  plus  od  życia,  a  liczbami  ujemnymi
operuję doskonale. Na samym końcu rachunki i tak będą proste. Każdy wie,
że  minus  dodany  do  minusa  daje  plus.  Mam  samochód.  Jednak  na  znak
protestu,  przeciwko  finansowanej  również  z  mojej  kieszeni  wojnie,
postanowiłem go sprzedać. Jeżdżę na rowerze. Zdrowiej, jestem niezależny.
W pracy i w bloku podejrzewają, że jestem zboczony. A niech mają jakieś
zajęcie, skoro nie lubią książek czytać.

Sprzedawca ze sklepu muzycznego ostatnio mi powiedział, że

wiolonczela się sprzeda, ale potrzeba czasu, bo to piękny i cenny
instrument, i szkoda go tak za byle jakie pieniądze. Powiedział mi też, że
mam piękne zęby, prosił o adres mojego dentysty, mówił, że wydaje mu się,
że brzydko pachnie mu z ust, z tego powodu trochę przede mną nawiewał.
Wstydził się i nie chciał zrażać do siebie. Aż dziw bierze, ale ja nie mam
dalej swojego dentysty. Udało się jakoś przetrwać komunizm bez
amalgamatów i dentystów sadystów. Nigdy nie przepadałem za słodyczami,

Bartkowi Kowalczykowi

Bartek wiedział, że miałem kiedyś agenta. Nazywał się Pierre i był

Francuzem.  Niczego  mi  nie  załatwił.  Byłem  dla  niego  za  stary.  Chętnie
załatwiał  młodym  frankofońskim  Murzynom.  Z  jednym  mu  jednak  nie
wyszło,  choć  szykował  mu  miejsce  w  Random  House.  Skończyło  się
wpisem na fejsie „Masz, Pierre, kuleczki z kupy na włosach z dupy!”. Nie
mam pojęcia, jak potoczyła się kariera pisarza z Konga...

Nie byłem przekonany, czy kombinować w kierunku wskazanym przez

Bartka, czy iść do banku po pożyczkę na zwrot zaliczki. Akurat skończył
się sezon i pomyślałem o wyjeździe nad morze. Nad ciepłe morze, bo nad
zimnym  już  kiedyś  byłem,  w  Świnoujściu.  Zresztą  wzięli  mnie  wtedy  za
dwie  różne  osoby.  Wszystko  przez  myślnik,  który  rozdziela  moje  dwa
nazwiska.  Jedno  dostałem  po  tatusiu,  a  drugie  przyjąłem  po  byłej  żonie.
Nazwisko  dwuczłonowe  bardzo  mnie  cieszy,  choć  ten  drugi  człon,  po
tatusiu,  nie  ma  potencjału  marketingowego.  Zresztą  zauważyli  to  dosyć
wcześnie  francuscy  wydawcy.  Na  tamtejszym  rynku  wydawniczym
funkcjonuję jako Pipko. Krótkie, proste, dwie samogłoski. Słowem, każdy
zapamięta.

Dwa lata temu, na początku października, postanowiłem się zresetować.

Nad morzem właśnie, i zarezerwowałem miejsce w hotelu. Gdy dojechałem
na  miejsce,  pani  z  recepcji  zapytała:  „To  miała  być  dwójka,  tak?”.
Obojętnym  tonem  odpowiedziałem,  że  mi  to  nie  przeszkadza.  Po  chwili
zaprosiła  mnie  na  obiad,  ponieważ  wybiła  czternasta  godzina,  a  obiad
wliczony  był  w  pobyt.  W  sali  restauracyjnej  siedziało  geriatryczne
towarzystwo ze wschodnich Niemiec. Skąd wiedziałem, że ze wschodnich?
Po  pierwsze,  mieli  blisko,  a  po  drugie,  wchodząc,  pozdrowiłem  ich
austriackim  „Szczęść  Boże!”.  Momentalnie  pobledli  ze  strachu.  Kelnerka
w plastikowej koronie na głowie zapytała mnie o numer pokoju.

– Sto jedenaście – odpowiedziałem.
Zaczęła szukać owego numeru na kartkach, które miała przypięte

klamerką do blatu służbowego stolika.

– Mieliście wczoraj przyjechać! – rzuciła nieprzyjaznym tonem. Od razu

uświadomiłem sobie, że ten hotel, to niezły skansen komuny, bo przez „wy”
Milicja Obywatelska się kiedyś do mnie zwracała... Grzecznie
odpowiedziałem, że nie jest mi wiadomo, iż mieliśmy wczoraj przyjechać,
ale jak jest tak zapisane, to może i prawda.

– Odchudzacie się? – padło z jej ust podczas obiadu.
– Zasadniczo nie.
– Aha, to możecie zjeść udko kurze ze skórą?
– Mogę.
– A ten drugi dzisiaj dojedzie?
– Jaki drugi?
– No ten, z którym jest pan zameldowany! Przecież mam wyraźnie

napisane, pokój sto jedenaście: Pipko-Łyszczykiewicz. Dwóch. Nie?! To
pan jest który?

– I ten, i tamten.
– Niech se pan jaj ze mnie nie robi!
Skuliłem się, bo kelnerka w plastikowej koronie była bardzo

zdenerwowana. Poczułem, że ma ochotę dać mi w mordę.

– Jeśli kolega dziś nie dojedzie, mogę panu wydać jego porcję! Zje pan

dwa udka?

– Nie, dziękuję. Jedno mi w zupełności wystarczy.
– Na sto procent?
– Tak, na sto procent. – W tym momencie kelnerka krzyknęła w stronę

okienka, z którego wydawano posiłki: – Hela! Na sto jedenastym jest tylko

ten Pipko. Łyszczykiewicz nie dojechał. Drugie udko możesz dla psa
zapakować!

Później przyszła mi do głowy jakaś polonistyczna regułka, że myślnik

może być używany zamiennie z przecinkiem, choć nie podejrzewałem o tę
wiedzę nadmorskich kelnerek. Teraz myślałem o resecie posezonowym nad
czymś,  czego  kawałek  należał  kiedyś  do  kraju,  w  którym  po  wielkiej
włóczędze  postanowiłem  się  osiedlić.  Dwa  razy  bliżej  niż  Bałtyk.
Wystarczyłby  pokój  z  widokiem  na  morze.  Patrzenie  na  morze  mnie
uspakaja. Już chciałem zabrać się za wyszukiwanie ofert last minute, kiedy
zadzwonił telefon. To był głos Bartka.

– Cześć!
– Cześć, właśnie myślałem o tobie i o tym, co mi powiedziałeś.
– No, słucham?
– Zanim zabawię się w naciągacza, chciałbym wyjechać nad morze.

Przemyśleć, nie tylko to, co mi powiedziałeś, ale też siebie.

– Przemyśleć siebie?
– Tak.
– Aha... No, dobra. Słuchaj, ponoć jakiś nasz wiceminister stwierdził, że

to my, Polacy, nauczyliśmy Francuzów jeść nożem i widelcem!

– Co?
– No wiesz, to tak samo jak ze szwedzkim stołem. Szwedzi też się od nas

tego nauczyli. Słuchaj, siedzisz teraz przy komputerze?

– Tak.
– To wejdź na Wikipedię. Posłuchaj hymnu Tunezji. Potem przeczytaj

słowa hymnu.

– Słuchaj, wyślij mi link, bo ten hymn jest tylko po arabsku.
– No, ale czytać możesz, bo jest zapisany alfabetem łacińskim.
– O co ci chodzi? Po co właściwie do mnie zadzwoniłeś?

– Żeby ci powiedzieć, że Dylan Cohen dostał Nobla.
– Wiem...
– Słuchaj, ten Cohen, to miał najpierw na nazwisko Zimerman. Tylko

sobie zmienił. Nie rozumiem dlaczego.

– Może był na koncercie tego polskiego pianisty...
– To Zimerman jest Polakiem?
– Jest, ale mieszka w Szwajcarii.
– No tak. To by się mogło zgadzać. Ty też nie mieszkasz w Polsce.

Słuchaj, a jak brzmiałoby po niemiecku nazwisko Kowalczyk?

– Bo ja wiem? A po co ci to wiedzieć? Kowalczyk to taki mały kowal,

czyli Kleinschmidt.

– No, Kleinschmidt brzmi lepiej niż Kowalczyk. A znasz jakieś

żydowskie imię męskie na B?

– Imker.
– Kurwa, na B!
– Wiem, ale ty jesteś Bartosz, a to pszczelarz po staropolsku. Imker to

tyle, co pszczelarz po niemiecku.

– Chciałem po hebrajsku.
– Przestań, nie rozumiesz, że wszyscy znani Żydzi mają te niemiecko

brzmiące...

– Racja. Imker Kleinschmidt brzmi świetnie!
– A jednak to prawda?
– Co prawda? Daj spokój. A jakby nawet, to co?
– Nic. A kto płaci twoje rachunki telefoniczne? Gadamy dosyć często.

Z Warszawy do Wiednia jest kawałek.

– Dzwonię przez magiczny numer.
– Okej.
– Z takim nazwiskiem mógłbym zrobić karierę w Hollywood. Słuchaj,

a jak będzie po niemiecku Zielińska?

– Idzie wojna.

– Dlaczego?
– Jak piosenkarzowi dali Nobla z literatury, to musi się zbierać na wojnę.
– Wojna idzie, a piosenkarz musi śpiewać dalej...
– Berlusconi zaczynał od śpiewania na statkach wycieczkowych.
– Ale nie dostał Nobla. Zablokować Nobla! Ty, no to jak będzie Zielińska

po niemiecku? Muszę zlustrować moją koleżankę z pracy, Joannę Zielińską.

– Od ziela, czy od czegoś innego?
– Od ziela.
– Ziele jest das Kraut. Bo ja wiem? Johanna Krautbaum?
– No i pęknie! Pasuje! Dostaniesz islandzkiej wódki!
– Chcesz, żeby była bardziej niemiecka czy żydowska?
– Żydowska.
– No to okej, tak może pozostać.
– Wiesz co, moi znajomi mają obok domu Żabkę, sklep. Kupują w tej

Żabce nutellę. Któregoś dnia przyszli i nie było jej na półce. Pytają, co jest
grane. A ekspedientka, że nutella leży przy kasie.

– A dlaczego?
– Bo kradną.
– Nutellę?
– No, to znaczy jedna pani kradła. I wiesz, wtedy ta ekspedientka rzuciła

okiem na panią stojącą przy półce ze słodyczami. Potem mrugnęła do
moich znajomych. Nakryliśmy ją ostatnio, mówi dalej, zajebała towaru na
sześćdziesiąt pięć złotych. W tym momencie ta kobieta podchodzi do lady
i mówi, że nie na sześćdziesiąt pięć złotych tylko na sześćdziesiąt dwa! No
wiesz, w tym czasie zmarł jeszcze ten król. Pewien Taj, który obraził kiedyś
jego psa, dostał trzydzieści siedem lat więzienia.

– Psa obraził?
– Tak. A o co chodziło z tymi żółtymi volkswagenami?
– Trabantami.
– Statek był grecki?

– Już nie. To był ostatni transport trabantów. Odnaleźli je potem.

Przerobili na volkswageny, na końcu sprzedali jako skody.

– Co za oszuści! A na jakim to było morzu?
– Na morzu Marmara, ale nie każdy wierzy, że takie morze istnieje.
– Pamiętasz sklep Baltona?
– Pamiętam.
– W trumnie z Baltony wyglądasz jak żywy! Pamiętasz to hasło? To był

hit.

– Bartek, musimy kończyć.
– Poczekaj chwilkę, bo właśnie widzę, że Joanna odpisała. Wysłałem jej

to żydowskie nazwisko.

– I co?
– Dagegen ist kein gewachsen, napisała.
– To jest bez sensu...
– Możesz wykorzystać literacko.
– Nie mogę. Mam depresję.
– Aha.
– Jutro się pewnie powieszę.
– Zadzwoń do tego Pierre’a, przeproś, obciągnij mu trąbkę i zrób

mastera.

– Nie mogę, jestem heterykiem.
– Może już najwyższy czas, żeby to zmienić?
– Muszę przestać pić przed południem.
– Wiesz co, powinni wprowadzić napisy na butelkach „Nigdy nie piję

przed południem”.

– O, to dobry napis, tylko kto go napisze?
– Masz doświadczenie. Jesteś pisarzem. To może być początek twojej

nowej wielkiej powieści, na którą weźmiesz zaliczkę od tego drugiego
wydawcy i spłacisz tego pierwszego. Jeszcze ci niezła reszta zostanie.

– Mówią, że najważniejsze jest to pierwsze zdanie.
– To już je mamy: Pewnego dnia napisałem na butelce „Nigdy nie piję

przed południem”. I się zaczęło!

– Mnie to wygląda na nowelę. Nowel nie wydają.
– Jak to?
– Wydawcy wchodzą ostatnio tylko w grubsze rzeczy.
– Okej, to ja napiszę nowelę, a ty z tego zrobisz powieść.
– Dobra, to napisz i wyślij, a ja to nadmucham. Miło cię było znowu

słyszeć.

– Ciebie też, stary. Jak się zdecydujesz na to morze, to wyślij kartkę, bo

teraz już nikt kartek nie wysyła.

– A będą mieli kartki?
– Zależy, gdzie się wybierasz.
– Na południe.
– Jestem przekonany, że na południu mają kartki.
– Do usłyszenia.
– Pa!
Nalałem do kieliszka czerwonego wytrawnego i wszedłem na strony

z ofertami hotelowymi. Swoją drogą, ilekroć otwieram butelkę wina, zadaję
sobie pytanie, co było pierwsze: korkociąg czy korek? Brzmi niedorzecznie,
ale tylko pozornie, gdyż to samo pytanie zadałem kiedyś podczas bankietu
zorganizowanego  w  tutejszym  Instytucie  Polskim  z  okazji  niemieckiego
wydania  wspomnień  ogrodnika  z  Jasła,  który  przetrwał  wojnę  dzięki
struganiu  ptaszków  z  drewna.  Część  zaproszonych  uważała,  że  pierwszy
był  korek,  natomiast  druga  część  zebranych,  mniej  więcej  pięćdziesiąt
procent, utrzymywała, że jednak korkociąg.

Po spotkaniu podszedłem do autora książki. Zapytałem go wprost, czy to

prawda z tymi ptaszkami. Odpowiedział, że święta prawda, tylko podczas
uroczystości zapomniał dodać, iż wyrabiał te ptaszki na zlecenie
niemieckiej fabryki zabawek. Wódka lała się strumieniami, a ponieważ

wódki nie lubię, piłem wino, czym zwróciłem uwagę pewnej kobiety, która
zanim do mnie podeszła, wykonała kilka szpagatów na parkiecie. Była
ciągle zgrabna, choć mogła mieć ponad sześćdziesiąt lat. W każdym razie
dowiedziałem się, że kocha Polskę i dlatego w niej nie mieszka, oraz że
trzydzieści lat przepracowała w salonie sado-maso, w tym połowę legalnie.

Monitor mojego komputera prawie dymił od nadmiaru posezonowych

ofert. Adria. Adria. Adria. Nigdy nie miałem wielkich oczekiwań od życia,
a  już  prawie  żadnych  oczekiwań  dotyczących  życia  po  życiu.  Jednego
jestem  pewien.  Nie  chciałbym,  żeby  moje  ciało  po  śmierci  dostało  się
w łapy tego niemieckiego doktorka, który ludzkie zwłoki traktuje jak trofea
myśliwskie.  Kiedyś  w  telewizji  była  audycja,  w  której  występował.  Kroił
jakąś  babcię,  wyjmując  z  niej  to  i  owo.  Robił  to  na  oczach  przerażonej
publiczności.  Na  koniec,  kiedy  kamera  zrobiła  zbliżenie  jego  twarzy,
przemówił  również  do  mnie.  Zapytał,  czy  wiem,  czym  jest  śmierć.
Wymiotować mi się zachciało nie z powodu pytania, ale jego obrzydliwej
facjaty.  Właśnie  tego  dnia  postanowiłem,  że  pozbędę  się  telewizora.
Oddałem  go  sąsiadowi.  Zabrał  go  do  swojego  domku  letniskowego
w Tyrolu, choć to ja cały czas płacę abonament.

Nalałem sobie następną lampkę wina i wtedy mój wzrok przykuła

doskonała  oferta.  Stary  hotel  nad  brzegiem  morza,  śniadanie
i obiadokolacja w cenie, kryty basen, genialna cena, a najważniejsze było
to,  że  pokoje  z  widokiem  na  morze  były  jeszcze  dostępne.  Postanowiłem
zaczekać do rana z podjęciem ostatecznej decyzji, choć w osiemdziesięciu
procentach  byłem  przekonany,  że  hotel  Imperial  na  byłej  austriackiej
riwierze mógł spełnić moje wymagania.

Nie mogłem spać. Przewracałem się z boku na bok. Życie niektórych

ludzi jest proste i piękne. Potrafią je przejść bez zawirowań, a do tego na
koniec pięknie umrzeć. Kolega kiedyś opowiadał, że jego ojciec tuż przed
śmiercią zamówił golenie, a po goleniu – księdza. Chciał się wyspowiadać.
Odejść na tamtą stronę, będąc pojednanym ze wszystkim, co go na ziemi
uwierało. Udało się. Umierał świadomy, z gromnicą w dłoni. Ponoć tą
samą, którą dostał do pierwszej komunii świętej. Swoją drogą, musiała być

odlana z jakiegoś nadzwyczajnego wosku. Dziesiątki lat w szafie i nic? Nie
mam  takiej  gromnicy.  Nie  przystępowałem  do  pierwszej  komunii,  a  tym
bardziej do drugiej. Moje życie to ciągła walka, a przecież mogłem zostać
dyrektorem  szkoły,  tak  jak  moja  matka  zawsze  chciała.  Miałbym
nauczycieli  od  czarnej  roboty,  bo  to  oni  by  się  za  mnie  denerwowali
i  znęcali  nad  uczniami,  a  potem,  po  latach  przesiedzianych  w  wygodnym
fotelu,  przestronnym  gabinecie,  przy  kawce,  herbatce,  odszedłbym  na
wcześniejszą  emeryturę,  pozorując  wrzody  żołądka.  Teraz  spać  nie  mogę
i kombinuję...

Wstałem z łóżka. Poszedłem do kuchni i nalałem do szklanki czegoś, co

miało  być  zimną  kranówką.  Momentalnie  wyplułem  ciepławą  wodę
o posmaku zardzewiałych rur. Otworzyłem lodówkę, w której stała niepełna
butelka  białego  wina.  Przez  moment  zastanawiałem  się,  czy  aby  nie  za
wcześnie  na  alkohol,  ale  doszedłem  do  wniosku,  że  bezpieczna  dawka
może  mnie  tylko  uspokoić,  nawet  przywołać  sen.  Wypiłem  szklankę.  Po
chwili poprawiłem drugą, i zrobiło mi się błogo. Idąc za ciosem, wypiłem
całą  zawartość  zielonej  butelki.  Spać  mi  się  jednak  nie  chciało,  dlatego
wszedłem  na  strony  Imperialu.  Zacząłem  się  dokładnie  zapoznawać
z  ofertą.  Oprócz  kilku  wolnych  pokoi  z  widokiem  na  morze,  mieli  też  do
dyspozycji  stary,  ale  wspaniale  utrzymany  kryty  basen,  którego  dno  było
wyłożone  mozaiką  zaprojektowaną  przez  jedną  z  nałożnic  miłościwie
panującego im kiedyś cesarza. Zdjęcia basenu nie zamieścili.

Ruszyłem w stronę szafy z ubraniami. Z kieszeni płaszcza wyjąłem

portfel, a z niego kartę kredytową. Wypełniłem w komputerze miejsca
zaznaczone czerwonymi gwiazdkami. Pokój z widokiem na morze w hotelu
Imperial, na byłej austriackiej riwierze, był już mój, bo kiedy potwierdzono
zgodność danych, a trwało to chwilkę, otrzymałem post „Miłego pobytu!”.
Czułem niedosyt, niedosyt alkoholu. Zegarek wskazywał szóstą rano.
Otworzyłem butelkę czerwonego i... było południe. Poszedłem do łazienki.
Wytarłem w biały ręcznik spierzchnięte usta, zostawiając na nim bordowy
ślad. Przemyłem twarz. Gdy patrzyłem w lustro, dostrzegłem zmęczonego

człowieka. Zmęczonego nie tylko życiem. Coś trzeba było z tym zrobić.
Zadzwonił telefon.

– Cześć.
– No, co tam u ciebie?
– Wiesz co.
– Nie wiem co, dopóki mi nie powiesz. Aha, zapomniałbym... Zielińska

przyznała się do żydowskiego pochodzenia.

– No i co z tego?
– Nic, chodzi o to, że ona się wcześniej nie przyznawała. To, co zrobiłeś,

pomogło jej.

– A co ja zrobiłem?
– Z tym nazwiskiem!
– Aha, pozdrów ją ode mnie.
– Stary, a jak się dowiedziała, że ja mam też takie fajne nazwisko, znaczy

się to, które mi zrobiłeś, to mi powiedziała, że ma chęć mnie zerżnąć!

– I co? Zgodziłeś się?
– Jasne! Ona jest taka wielka i ma wielkie cyce. Zawsze o niej

marzyłem!

– Myślałem, że jesteś pedałem.
– A wyglądam?
– Bo ja wiem... Nigdy mi o kobietach nie opowiadałeś. Zresztą, co mnie

to... Zabukowałem ten hotel. Jutro wyjeżdżam. Muszę odpocząć. Muszę
wymyślić nowy plan na siebie, na życie, no nie wiem...

– Pamiętaj o kartce.
– Jakiej kartce?
– Dla mnie. Obiecałeś.
– Aaa... tak, jeśli tylko nie zapomnę, to wyślę. Mam pokój z widokiem na

morze i kryty basen.

– Super. To przemyśl, co ci wcześniej powiedziałem.
– Dobra.

– To cześć.
– Cześć.

Następnego dnia się spakowałem. Walizka, którą nabyłem kiedyś

w  Londynie,  była  brązowa  i    pojemna.  Gdybym  kogoś  zamordował,
a  potem  poszatkował,  rozczłonkowane  ciało  swobodnie  by  się  w  niej
zmieściło. Kto wie, może zostałoby jeszcze trochę miejsca na dwie opasłe
książki? Wszystko, co mam, zawsze noszę przy sobie – omnia mea mecum
porto,  czy  coś  w  tym  stylu.  Walizki  są  do  siebie  podobne,  zdarzają  się
omyłkowe zamiany.

Kiedyś leciałem ze starszym pisarzem pierdołą na festiwal do Francji.

Nie  cierpię  samolotów,  ale  czasami  muszę  lecieć,  nie  mam  wyjścia.  Otóż
ów pisarz powiedział mi, że jego żona przezornie przewiązuje jego walizkę
żółtą  kokardą,  bo  rzeczy  w  tym  zglobalizowanym  świecie  są  teraz
identyczne.  Aby  zapobiec  zamianie,  taka  kokarda  to  niezła  sprawa.
W walizce miał cenną rycinę, którą zamierzał przekazać komuś w Paryżu.
Wylądowaliśmy  i  udaliśmy  się  po  odbiór  bagażu.  Kiedy  jednak
dojechaliśmy do hotelu i pisarz otworzył walizkę, nie znalazł w niej swoich
rzeczy.  Były  w  niej  słoiki  ze  smalcem,  sucha  kiełbasa  oraz  kilka  butelek
wódki.  Wpadł  w  szał.  Razem  z  organizatorami  festiwalu  pojechali  na
lotnisko.  W  biurze  rzeczy  znalezionych  spotkali  dziewczynę  z  Polski
szlochającą nad taką samą walizką, a obok leżała żółta wstążka. Ucieszyła
się,  że  może  wymienić  obrazek  na  smalec,  który  wiozła  dla  chłopaków
z budowy.

Mój stary samochód nie chciał zapalić za pierwszym razem. Za drugim

zresztą  też  nie.  Zacząłem  się  obawiać,  że  z  powodów  technicznych  stracę
przynajmniej  jeden  dzień  nad  ciepłym  morzem.  Nie  cierpiałem
mechaników  i  uważałem  ich  za  oszustów.  Przecież  nie  znam  się  na
samochodach.  Gdybym  się  znał,  może  zarabiałbym  więcej...  Odpal,  stara
szkapo, no odpal, błagam cię, powtarzałem w myślach, zanim przekręciłem
trzeci raz kluczyk w stacyjce. Udało się.

Ruchu wielkiego na autostradzie nie było. Nie zauważyłem upływu czasu

i tego, że dawno minąłem Graz, kierując się w stronę słoweńskiej granicy.
Musiałem  się  wreszcie  zatrzymać,  żeby  kupić  tygodniową  winietę.
Nalepiłem  kolorowy  znaczek  na  szybę  w  dolnym  prawym  rogu,  tak  jak
chcieli,  choć  ja  chciałem  gdzie  indziej.  Nie  lubię  nalepiać,  a  tym  bardziej
w miejscach, które inni uważają z jakichś niejasnych dla mnie powodów za
właściwe.  Jechałem  przez  to  maleńkie  państwo  pełne  gór,  lasów
i przypadkowych poetów o niezłej reputacji, aż zobaczyłem zjazd na Rijekę
i  kierunkowskaz  do  Chorwacji.  Autostrada  się  skończyła.  Na  najbliższej
stacji benzynowej zatankowałem i kupiłem hot doga, którego zjadłem tylko
do  połowy,  bo  przypomniałem  sobie  z  czego  robią  parówki.  Nigdy  nie
pracowałem  w  fabryce  wędlin,  za  to  znajomy  przepracował  kilka  lat  przy
nabijaniu  w  kichę  różności.  Po  godzinie  jazdy  byłem  na  chorwackiej
granicy,  a  ponieważ  Chorwaci  nieźle  nawywijali  podczas  swojej  lokalnej
wojenki,  przejście  było  strzeżone.  Na  szczęście  nie  było  kolejki,
posezonowość  ma  jednak  swoje  dobre  strony,  bez  zadawania  pytań
otrzymałem paszport do ręki i ruszyłem w stronę ciepłego morza.

Trochę czasu zajęło mi odszukanie hotelu. Rzeczywiście, stał na uboczu,

na odludziu właściwie. Tak, ten budynek to była świetność, która niestety,
przeminęła,  bo  tu  i  ówdzie  spod  napęczniałego  ze  starości  tynku
prześwitywały  cegły.  Za  to  wejście  główne  było  oszałamiające,  a  schody
prowadzące  do  niego  przykrywał  czerwony  dywan.  Miejscami
poprzecierany,  lecz  mimo  wszystko...  Dostojnie  to  wyglądało.  Czułem,  że
historia  pozwala  małemu  człowieczkowi,  ta  wielka  historia,  połazić  po
sobie,  toteż  –  z  walizką  w  ręku  –  szedłem  do  drzwi  powoli  i  delikatnie,
z  szacunkiem,  z  namaszczeniem.  Gdy  otworzyłem  drzwi,  usłyszałem
dźwięk  starego  dzwonka,  takiego  samego  jakiego  używał  woźny
z podstawówki, kiedy zabrakło prądu. Na recepcji pojawił się mężczyzna.
Miał długą siwą brodę, która rozgościła się na karmazynowym aksamicie,
z którego uszyty był jego uniform. Apostoł z bizantyjskiej ikony przywitał
mnie  po  angielsku.  Wyczuł  pewnie,  że  język  ten  lubiłem  najbardziej.
Dlaczego  nie  urodziłem  się  w  Anglii?  Wtedy  moja  kariera  zawodowa
potoczyłaby  się  inaczej.  Jestem  przekonany,  że  byłbym  cenionym  na

świecie pisarzem, a tak pozostała mi lokalność, która ma to do siebie, że
jest ograniczona. O Boże, gdybyśmy mogli wybierać miejsce i język...
Patrzyłem w oczy apostoła i też zwróciłem się do niego po angielsku.

– Dzień dobry. Mam rezerwację. – Wyjąłem paszport. Apostoł wziął

w dłonie dokument. Otworzył go na stronie ze zdjęciem, a potem nacisnął
klawisz w komputerze. Bez słowa odwrócił się plecami i zrobił dwa kroki.
Z drewnianej przegródki, też pewnie pamiętającej czasy cesarskie, wyjął
klucz. Ponownie się odwrócił i położył klucz przede mną.

– Pokój dwieście sześć. Drugie piętro. Winda jest po prawej stronie, ale

można też schodami. Jak pan chce. Śniadania wydajemy od siódmej do
dziesiątej.

Pięknie mu podziękowałem. Wsadziłem klucz do kieszeni i już miałem

odchodzić, kiedy przypomniałem sobie o basenie.

– Przepraszam, a basen jest na dole czy gdzieś indziej?
– Basen? – Recepcjonista bardzo się zdziwił.
– Basen, tak. Było napisane, że jest basen.
– Tutaj nigdy nie było basenu – odpowiedział obojętnym tonem

i wzruszył ramionami.

Nie chciałem dalej drążyć tematu, ale przeżyłem zaskoczenie. Ruszyłem

do windy. Walizka była zbyt ciężka, żeby gramolić się z nią po schodach.
Bez trudu odnalazłem drzwi pokoju 206. Wsadziłem klucz do dziurki
i przekręciłem dwa razy. W pokoju panowała ciemność.

Wąska smuga światła wydobywająca się z przerwy pomiędzy prawą

a  lewą  zasłoną  nakierowała  mój  wzrok  na  okno  i  morze.  Chciałem  jak
najszybciej  rozpocząć  to  przedstawienie,  otworzyć  okno,  delektować  się
przepięknym  widokiem.  Energicznie  rozsunąłem  zasłony,  ale  morza  nie
było. Widok był na nieotynkowaną ścianę z cegieł. Nie wierzyłem własnym
oczom,  dlatego  złapałem  za  klamkę  i  otworzyłem  okno  na  oścież.
Zobaczyłem  nie  tylko  ścianę,  ale  też  parapet  pokryty  grubą  warstwą
ptasiego gówna. Nogi się pode mną ugięły. Resztkami sił dotarłem do drzwi
i  zapaliłem  światło.  Usiadłem  na  fotelu  naprzeciwko  łóżka.  Ściana,  przy

której stało, była ozdobiona pokaźnych rozmiarów fototapetą
przedstawiającą otwarte okno z widokiem na morze. Patrzyłem na
papierowy bezkres przez papierową szybę i nie mogłem pozbierać myśli.

Nie wiem, jak długo trwałem w tej niemocy, nie mam pojęcia. Pięć minut

czy pół godziny? Poczułem, że los znowu ze mnie zakpił, ale nie chciałem
dać  za  wygraną,  dlatego  zjechałem  windą,  żeby  rozprawić  się
z  recepcjonistą.  On  nie  chciał  się  jednak  pojawić.  Miałem  wrażenie,  że
jestem  w  hotelu  sam,  a  to  wrażenie  przerodziło  się  w  pewność,  gdy
wszedłem do sali restauracyjnej, a z niej do kuchni, w której nie było żywej
duszy. Przez kuchenne drzwi wyszedłem na zewnątrz, kierując się w stronę
morza.  Kiedy  zbliżyłem  się  do  kamienistej  plaży,  zauważyłem  parę
i dziecko. Usłyszałem, że rozmawiali między sobą po polsku. Chciałem się
pożalić,  opowiedzieć,  jak  zostałem  oszukany.  W  jednej  chwili  przeszli
z  polskiego  na  niemiecki.  „Dzień  dobry...  Dzień  dobry!”.  Oni  patrzyli  na
mnie  jak  na  idiotę  i  szwargotali  ze  swoją  córeczką  w  języku,  który  też
znam,  ale  w  którym  nie  jestem  w  stanie  nawet  śnić.  Zignorowali  mnie.
Wszedłem  do  wody.  Posuwałem  się  do  przodu  bardzo  powoli.  Widziałem
bezkres.  Z  każdym  krokiem  odczuwałem  coraz  większą  ulgę.  Wracałem
tam, gdzie było mi kiedyś najlepiej, najbezpieczniej.

Document Outline