Politechnika Białostocka 
Wydział Elektryczny 
Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii

 

Instrukcja do zaj  laboratoryjnych

 

Tytuł  wiczenia

 

BADANIE DŁAWIKA

 

 

Numer  wiczenia

 

 

E04

 

 

 

Opracowanie: 

Dr in . Anna Maria Białostocka, 

Bogusław Butryło

 

Białystok 2009

 

 

- 2 - 

 
 
 

Spis tre ci

 

 

1.  Wprowadzenie...............................................................................................3 

1.1.  Cewka powietrzna....................................................................................3 
1.2.  Cewka z rdzeniem ferromagnetycznym (bez szczeliny) .........................5 
1.3.  Cewka o rdzeniu ferromagnetycznym ze szczelin  powietrzn ..............8 

2.  Pomiary ..........................................................................................................9 

2.1.  Cewka powietrzna....................................................................................9 
2.2.  Cewka z rdzeniem ferromagnetycznym (bez szczeliny 

powietrznej)...........................................................................................10 

2.3.  Cewka o rdzeniu ferromagnetycznym ze szczelin  powietrzn ............11 
2.4.  Charakterystyka napi ciowo-pr dowa dławika.....................................11 

3.  Wymagania BHP.........................................................................................12 

4.  Opracowanie wyników pomiarów ............................................................13 

5.  Pytania sprawdzaj ce.................................................................................14 

6.  Literatura ....................................................................................................14 

 

 
 
 
 
 
 
 
 

_____________ 

Materiały dydaktyczne przeznaczone dla studentów Wydziału Elektrycznego PB.  

 

© Wydział Elektryczny, Politechnika Białostocka, 2009 
 
Wszelkie prawa zastrze one. 

adna cz

ę

ś

ć

 tej publikacji nie mo e by

ć

 kopiowana i odtwarzana 

w  jakiejkolwiek  formie  i  przy  u yciu  jakichkolwiek 

ś

rodków  bez  zgody  posiadacza  praw 

autorskich.  

- 3 - 

Celem  wiczenia  jest  poznanie  wła ciwo ci  dławika  w  oparciu  o  jego 
schemat 

zast pczy, 

wykres 

wskazowy 

oraz 

charakterystyk  

napi ciowo-pr dow .  Dławik  jest  to  cewka  indukcyjna  nawini ta  na 
rdzeniu  wykonanym  z  ferromagnetyka.  Program  wiczenia  obejmuje 
badanie  cewki  powietrznej  oraz  tej  samej  cewki  z  rdzeniem  bez 
szczeliny powietrznej oraz ze szczelin . 

1.  Wprowadzenie 

1.1.  Cewka powietrzna 

 

Cewka  taka  reprezentuje  sob   okre lon   rezystancj ,  indukcyjno  

własn   oraz  pojemno .  Ostatnia  wielko   wywiera  widoczny  wpływ  na 
prac   cewki  dopiero  przy  wysokich  cz stotliwo ciach  napi cia 
zasilaj cego,  dlatego  te   nie  uwzgl dniamy  jej  w  naszych  rozwa aniach. 
Na rys.1a przedstawiono schemat zast pczy cewki powietrznej, za  na rys. 
1b,  odpowiadaj cy  mu  wykres  wskazowy.  Zauwa my,  e  rezystancja  R

C

, 

wyst puj ca na schemacie, została zmierzona przy pr dzie przemiennym. 

 

 

R

C

 

I

1

 

L

C

 

U

R

 

U

L

 

U

1

 

U

ZC

=U

1

 

 

 

I

1

 

 

U

ZC

=U

1

 

U

R

=I

1 

R

C

 

U

L

=I

1 

ω

L

C

 

C

 

 

 

Rys. 1a. 

 

Rys. 1b. 

 
 

W  celu  wyznaczenia  parametrów  R

C

,  L

C

  elementów  schematu 

zast pczego  oraz  sporz dzenia  wykresu  wskazowego,  posłu ymy  si  
metod   trzech  woltomierzy.  W  szereg  z  badan   cewk   o  impedancji 
zespolonej 

C

C

C

C

C

L

j

R

jX

R

Z

ω

+

=

+

=

 wł cza si  opornik wzorcowy o 

rezystancji  R

w

  (rys.2a).  Woltomierze,  za  pomoc   których  dokonujemy 

pomiaru  napi   U

1

,  U

2

,  U

3

  winny  posiada   mo liwie  najwi ksze 

rezystancje  wewn trzne.  W  ten  sposób  mo liwe  jest  pomini cie  ich 
działania bocznikuj cego i przyj cie,  e przez elementy R

w

 oraz Z

C

 płynie 

pr d o tym samym nat eniu. Spełnienie tego warunku oznacza zatem,  e 

- 4 - 

przy przył czaniu woltomierzy V

1

, V

2

, V

3

, rozpływ pr dów w układzie nie 

b dzie  ulegał  zmianom.  Podczas  wiczenia  pomiar  wszystkich  napi  
b dzie dokonywany jednym woltomierzem o dostatecznie du ej rezystancji 
wewn trznej. 
 

Szeregowemu  obwodowi  R

w

,  Z

C

  z  rys.  2a  odpowiada  wykres 

wskazowy przedstawiony na rys. 2b. 

 

 

U

3

 

V

3

 

V

1

 

V

2

 

U

2

 

U

1

 

I

1

  R

W

 

Z

C

 

U

 

 

 

I

1

 

 

U

2

=U

ZC

 

U

3

 

I

1 

R

C

 

U

1 

= I

1 

R

W

 

I

1 

ω

L

C

 

C

 

 

 

Rys. 2a. 

 

Rys. 2b. 

 

Na  podstawie  wykresu  wskazowego  i  twierdzenia  cosinusów  mo emy 
napisa  

 

)

180

cos(

2

0

2

1

2

2

2

1

2

3

C

U

U

U

U

U

ϕ

−

−

+

=

, 

(1) 

sk d 

 

2

1

2

2

2

1

2

3

2

cos

U

U

U

U

U

C

−

−

=

ϕ

. 

(2) 

Ponadto mamy (rys.2a) 

 

1

2

1

1

1

2

U

U

R

Z

R

I

Z

I

U

U

W

C

w

C

=

⇒

=

. 

(3) 

Rezystancj  cewki R

C

 obliczymy z trójk ta impedancji 

  

2

1

2

cos

2

1

2

2

1

3

2

1

2

2

2

1

2

3

1

2

w

w

C

C

C

R

U

U

U

U

U

U

U

U

U

U

U

R

Z

R















−













−













=

−

−

=

=

ϕ

. (4) 

- 5 - 

Nast pnie obliczymy reaktancj  indukcyjn  cewki 

 

2

2

C

C

C

R

Z

X

−

=

, 

(5) 

a dalej jej indukcyjno  własn  

 

f

X

L

C

C

π

2

=

. 

(6) 

1.2.  Cewka z rdzeniem ferromagnetycznym (bez szczeliny) 

 

Ta  sama  co  poprzednio  cewka  (o  liczbie  zwojów  z

1

)  osadzona  jest 

teraz na zamkni tym rdzeniu ferromagnetycznym (rys. 3). Druga cewka, o 
liczbie  zwojów  z

2

  odgrywa  rol   pomocnicz ,  pozwalaj c  na  wyznaczenie 

warto ci  siły  elektromotorycznej  E

1

  indukowanej  w  cewce  badanej  przez 

strumie  główny 

G

. Schemat zast pczy cewki badanej przedstawia rys. 4, 

za  odpowiadaj cy temu schematowi wykres wskazowy - rys. 5. 

 

U

1

E

2

Φ

Φ

Φ

Φ

0

Φ

Φ

Φ

Φ

G

z

1

z

2

 

 

Rys. 3. 

 

 

Element R

C

 przedstawia rezystancj  uzwojenia cewki zmierzon  przy 

zasilaniu  jej  pr dem  zmiennym  (patrz  p.1.1).  Indukcyjno   L

0

  zwi zana 

jest  ze  strumieniem  rozproszenia 

0

,  którego  znaczny  odcinek  drogi 

przechodzi  przez  powietrze  o  stałej  przenikalno ci  magnetycznej.  St d  L

0

 

ma  warto   stał ,  niezale n   praktycznie  od  indukcji  w  rdzeniu,  a  co  za 
tym idzie - od napi cia zasilaj cego.  

Indukcyjno   L   dotyczy  tej  samej  cewki  z

1

,  ale  zwi zana  jest  ze 

strumieniem głównym 

G

, przebiegaj cym całkowicie w rdzeniu. Dlatego 

warto  L  zmienia si  w czasie wraz z napi ciem U

1

 tak jak przenikalno  

magnetyczna  rdzenia.  Chc c  cho   cz ciowo  ustali   t   indukcyjno , 
przyjmujemy  w  praktyce  pewn   indukcyjno   zast pcz ,  stał   w  czasie. 

- 6 - 

Zakładamy,  e jej warto  jest zale na jedynie od amplitudy indukcji, a co 
za  tym  idzie  -  amplitudy  napi cia  zasilaj cego.  Warto   indukcyjno ci  L

µ

 

jest okre lona zale no ci  (13). 

Rezystancj   elementu  R

Fe 

  dobiera  si   tak,  aby  pr d  I

Fe

  (narzucony 

przez  straty  w  rdzeniu  P

Fe

  i  SEM  E

1

  -  patrz  równanie  (10)),  wydzielał  w 

tym elemencie moc równ  mocy całkowitych strat w rdzeniu dławika. 

 

 

R

C

 

I

1

 

L

0

 

I

Fe

 

I

µ

 

R

Fe

 

L

µ

 

-E

1

 

I

1

R

C

 

I

1

ω

L

0

 

U

1

 

U

L

 

 

 

Rys. 4. 

 

 

I

µ

 

Φ

0

 

U

1

 

I

1 

R

C

 

I

1 

ω

L

0

 

 

I

Fe

 

I

1

 

-E

1

 

Φ

G

 

ϑ

 

U

L

 

δ

 

 

 

Rys. 5. 

 

- 7 - 

 

Nieliniowo   charakterystyki  magnesowania  rdzenia  oraz  histereza 

powoduj   silne  odkształcenie  pr du  dławika  I

1

  od  sinusoidy  (mowa  tu  o 

pracy dławika przy znacznych warto ciach indukcji). Jako niesinusoidalny, 
pr d nie mógłby by  przedstawiony na wykresie wskazowym i utrudniałby 
analiz   teoretyczn   pracy  dławika.  Dlatego  zast puje  si   go  dwoma 
pr dami  składowymi  idealnie  sinusoidalnymi  według  zasad  opartych  o 
podan  literatur .

 

 

Do wiadczalno-rachunkowe  wyznaczanie  parametrów  elementów 
schematu zast pczego 

 

 

Metod   pomiaru  rezystancji  R

C

  opisano  w  punkcie  1.1.  W  celu 

wyznaczenia  siły  elektromotorycznej  E

1

,  mierzy  si   dla  okre lonego 

napi cia  U

1

  warto   siły  elektromotorycznej  E

2

  (rys.  3).  Znaj c  liczb  

zwojów  cewki  badanej  z

1

  oraz  cewki    pomocniczej  z

2

,  mo emy  obliczy  

siły elektromotorycznej E

1

 z równania 

 

2

2

1

1

E

z

z

E

=

. 

(7) 

Przy tym samym napi ciu zasilaj cym mierzymy moc czynn  P pobieran  
przez dławik  

 

Fe

C

P

I

R

I

U

P

+

=

=

2

1

1

1

cos

ϕ

, 

(8) 

gdzie P

Fe

 - moc całkowitych strat w rdzeniu, 

2

1

I

R

C

 - moc tracona na ciepło 

w uzwojeniu cewki. 
Z równania (8) mamy 

 

2

1

I

R

P

P

C

Fe

−

=

. 

(9) 

Znajomo   mocy P

Fe

 oraz siły elektromotorycznej E

1

 pozwala wyznaczy  

pr d I

Fe

 oraz rezystancj  R

Fe

 

 

1

E

P

I

Fe

Fe

=

, 

(10) 

 

Fe

Fe

I

E

R

1

=

. 

(11) 

- 8 - 

Całkowity  pr d  dławika  I

1

  mierzymy  bezpo rednio  amperomierzem. 

Znaj c I

1

 oraz I

Fe

 , znajdziemy pr d I  

 

2

2

1

Fe

I

I

I

−

=

µ

, 

(12) 

a nast pnie reaktancj  X  i indukcyjno  L  

 

µ

µ

I

E

X

1

=

,       

f

X

L

π

µ

µ

2

=

. 

(13) 

Ostatnim elementem, który pozostaje do wyznaczenia jest indukcyjno  L

0

. 

Z wykresu wskazowego mamy 

 

1

2

1

2

0

2

1

2

0

1

)

(

)

(

I

R

I

U

L

R

I

U

L

I

C

L

C

L

ω

ω

−

=

⇒

−

=

,  (14) 

 

δ

cos

2

1

1

2

1

2

1

2

U

E

U

E

U

L

−

+

=

, 

(15) 

przy czym 

 

ϑ

ϕ

δ

−

=

, 

(16) 

 

Fe

I

I

arctg

µ

ϑ

=

. 

(17) 

Na podstawie równania (8) mamy 

 

1

1

arccos

I

U

P

=

ϕ

. 

(18) 

1.3. Cewka o rdzeniu ferromagnetycznym ze szczelin  

powietrzn  

 

Jakkolwiek  wła ciwo ci  takiej  cewki  ró ni   si   od  wła ciwo ci 

cewki  umieszczonej  na  rdzeniu  bez  szczeliny  powietrznej,  jej  schemat 
zast pczy  ma  t   sam   konfiguracj   (rys.  4).  Analogiczny  jest  równie   dla 
niej wykres wskazowy (rys. 5). W celu wyznaczenia parametrów schematu 
zast pczego  oraz  sporz dzenia  wykresu  wskazowego  cewki,  posługujemy 
si  znanymi ju  równaniami (7) do (18). 

- 9 - 

2.  Pomiary 

2.1. Cewka powietrzna  

 

Do wiadczalne  wyznaczenie  parametrów  elementów  schematu 

zast pczego  odbywa  si   przy  pomocy  układu,  którego  schemat  
przedstawia rys. 6. 

 

230V
50Hz

AT

I

1

R

ogr

A

U

1

U

2

U

3

R

W

Z

C

V

p

 

 

 

 

 

 

Rys. 6. 

 
Oznaczenia: 
AT   - autotransformator laboratoryjny (np. typu AL-2500), 
R

ogr

   - opornik ograniczaj cy 195   lub 98  , 

R

W

   - opornik dekadowy typu OK 10 x 1  , (ustawi  warto  4  ), 

Z

C

   - impedancja badanej cewki o ilo ci zwojów z

1

 = 550, 

A    - amperomierz elektromagnetyczny (np. typ LE-3P; zakres 1, 2 A), 
V

p

   - woltomierz pomocniczy (multimetr cyfrowy). 

 
 

Przy pomocy autotransformatora AT nastawiamy pr d I

1

 = 0,75 A, a 

nast pnie  mierzymy  woltomierzem  V

p

  napi cia  U

1

,  U

2

,  U

3

.  Wyniki 

notujemy  w  tabeli  1.  W  sprawozdaniu  obliczy   warto ci  R

C 

i  L

C

  na 

podstawie wzorów zawartych w instrukcji.  

 

Tabela 1 

 

 

U

1

 

U

2

 

U

3

 

I

1

 

R

W

 

R

C

 

L

C

 

V 

V 

V 

A 

  

 

H 

 
 

 
 

 
 

 
 

 
 

 
 

 
 

 

- 10 - 

2.2. Cewka z rdzeniem ferromagnetycznym (bez szczeliny 

powietrznej) 

Schemat pomiarowy do badania dławika bez szczeliny i ze szczelin  

powietrzn  przedstawia rys. 7. 

 

AT

230V
50Hz

I

1

A

W

V

1

U

1

z

1

z

2

E

2

V

2

 

 

Rys. 7 

 
Oznaczenia: 
A   - amperomierz elektromagnetyczny (np. LE-3P; zakres 3 A), 
W   - watomierz ferrodynamiczny (zakres: 2,5 A/200V), 
V

1

   - woltomierz elektromagnetyczny (zakres 300 V), 

V

2

   - multimetr cyfrowy, 

z

1

   - cewka badana, liczba zwojów z

1

 = 550, 

z

2

   - cewka pomocnicza, liczba zwojów z

2

= 150, 

AT  - autotransformator (np. typu AL-2500). 
 
 

Przy  pomocy  autotransformatora  nastawiamy  pr d  I

1

 = 2,5  A  i 

odczytujemy  wskazania  wszystkich  przyrz dów  pomiarowych,  zapisuj c 
wyniki w tabeli 2. 
 
Tabela 2 

 

I

1

 

P 

U

1

 

E

2

 

E

1

 

I

Fe

 

R

Fe

 

I

µµµµ

 

L

µµµµ

 

L

0

 

ϕϕϕϕ

 

A 

W 

V 

V 

V 

A 

Ω

Ω

Ω

Ω    

A 

H 

H 

°°°°

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 

 

- 11 - 

2.3. Cewka o rdzeniu ferromagnetycznym ze szczelin  

powietrzn  

 

Ustalamy w rdzeniu dwie szczeliny powietrzne zdejmuj c pokr tła z 

dławika  i  wyjmuj c  poprzeczne  rami   rdzenia.  Na  odsłoni te  ramiona 
podłu ne  rdzenia  układamy  po  4  blaszki,  po  czym  skr camy  ponownie 
dławik.  Schemat  układu  pomiarowego  zamieszczono  na  rys.  7.  Przy 
pomocy  autotransformatora  nastawiamy  pr d  I

1

 = 2,5  A.  Odczytujemy 

wskazania przyrz dów, zapisuj c wyniki w tabeli 3. 
 
Tabela 3 

 

I

1

 

P 

U

1

 

E

2

 

E

1

 

I

Fe

 

R

Fe

 

I

µµµµ

 

L

µµµµ

 

L

0

 

ϕϕϕϕ

 

A 

W 

V 

V 

V 

A 

Ω

Ω

Ω

Ω    

A 

H 

H 

°°°°

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 

 

2.4. Charakterystyka napi ciowo-pr dowa dławika U

1

=f(I

1

) 

 

Charakterystyka  ta  przedstawia  zwi zek  mi dzy  napi ciem 

przemiennym przykładanym do zacisków dławika a pr dem wymuszonym 
przez  to  napi cie.  Charakterystyk   zdejmujemy  dla  dwóch  przypadków: 
rdzenia bez szczeliny oraz ze szczelin .  

Układ  pomiarowy  uzyskujemy  przez  usuni cie  z  poprzedniego 

układu (rys. 7) watomierza oraz woltomierza V

2

. Cewka pomocnicza mo e 

pozosta  na rdzeniu. Zalecane zakresy przyrz dów pomiarowych:  

- 

amperomierz A: 2,5 A;  

- 

woltomierz V

1

: 300 V. 

 
A. Rdze  bez szczeliny powietrznej 
 

Przy  pomocy  AT  zwi kszamy  stopniowo  napi cie,  odczytuj c 

równocze nie U

1

, I

1

. Zaleca si  odczyty dla warto ci pr du I

1

 podanych w 

tabeli 4. 

 

Tabela 4 

 

U

1

 

V 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

I

1

 

A 

0,25  0,5  0,75  1,0  1,25  1,5  1,75  2,0  2,25  2,5 

- 12 - 

 

B. Rdze  ze szczelin  powietrzn  
 

Po  ustaleniu  szczelin  w  rdzeniu  (analogicznie  jak  w  p.  2.3), 

zdejmujemy charakterystyk  napi ciowo-pr dow  dokładnie według opisu 
z punktu A. Wyniki umieszczamy w tabeli 5. 
 
Tabela 5 

 

U

1

 

V 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

I

1

 

A 

0,25  0,5  0,75  1,0  1,25  1,5  1,75  2,0  2,25  2,5 

 

3.  Wymagania BHP 

 

Warunkiem  przyst pienia  do  praktycznej  realizacji 

wiczenia  jest 

zapoznanie  si   z  instrukcj   BHP  i  instrukcj   przeciw  po arow   oraz 
przestrzeganie  zasad  w  nich  zawartych.  Wybrane  urz dzenia  dost pne  na 
stanowisku laboratoryjnym mog  posiada  instrukcje stanowiskowe. Przed 
rozpocz ciem  pracy  nale y  zapozna   si   z  instrukcjami  stanowiskowymi 
wskazanymi przez prowadz cego.  

W  trakcie  zaj   laboratoryjnych  nale y  przestrzega   nast puj cych 

zasad. 

- 

Sprawdzi ,  czy  urz dzenia  dost pne  na  stanowisku  laboratoryjnym  s  
w stanie kompletnym, nie wskazuj cym na fizyczne uszkodzenie. 

- 

Sprawdzi  prawidłowo  poł cze  urz dze . 

- 

Zał czenie  napi cia  do  układu  pomiarowego  mo e  si   odbywa   po 
wyra eniu zgody przez prowadz cego. 

- 

Przyrz dy  pomiarowe  nale y  ustawi   w  sposób  zapewniaj cy  stał  
obserwacj ,  bez  konieczno ci  nachylania  si   nad  innymi  elementami 
układu znajduj cymi si  pod napi ciem. 

- 

Zabronione  jest  dokonywanie  jakichkolwiek  przeł cze   oraz  wymiana 
elementów składowych stanowiska pod napi ciem.  

- 

Zmiana konfiguracji stanowiska i poł cze  w badanym układzie mo e 
si  odbywa  wył cznie w porozumieniu z prowadz cym zaj cia. 

- 

W  przypadku  zaniku  napi cia  zasilaj cego  nale y  niezwłocznie 
wył czy  wszystkie urz dzenia.  

- 13 - 

- 

Wszelkie  braki  stwierdzone  w  wyposa eniu  stanowiska  oraz 
nieprawidłowo ci  w  funkcjonowaniu  sprz tu  nale y  zgłasza  
prowadz cemu zaj cia. 

- 

Zabrania  si   samodzielnego  wł czania,  manipulowania  i  korzystania  z 
urz dze  nie nale cych do danego  wiczenia. 

- 

W  przypadku  wyst pienia  pora enia  pr dem  elektrycznym  nale y 
niezwłocznie wył czy  zasilanie stanowisk laboratoryjnych za pomoc  
wył cznika  bezpiecze stwa,  dost pnego  na  ka dej  tablicy  rozdzielczej 
w laboratorium.

 

Przed odł czeniem napi cia nie dotyka  pora onego

. 

 
 

4.  Opracowanie wyników pomiarów 

 
Sprawozdanie z  wiczenia powinno zawiera : 

1)  wypełnione tabelki pomiarowe, 
2)  wykresy wskazowe pr dów i napi  cewki powietrznej oraz cewek z 

rdzeniem  ferromagnetycznym,  sporz dzone  na  podstawie  wyników 
pomiarów 

 

Wykresy wykonujemy na papierze milimetrowym formatu A4 !! 

Przy wykresie umieszczamy skale dotycz ce pr dów i napi  !! 

 

3)  wykresy charakterystyk napi ciowo - pr dowych, 
4)  analiz   wpływu  rdzenia  ferromagnetycznego  na  wła ciwo ci  cewki 

indukcyjnej  a  tak e  wpływ  szczeliny  powietrznej  w  rdzeniu  na 
wła ciwo ci  dławika  (w  formie  wniosków  na  ko cu  sporz dzonego 
sprawozdania). 

- 14 - 

 

5.  Pytania sprawdzaj ce 

 

1.  Narysuj  i  obja nij  schemat  zast pczy  oraz  wykres  wskazowy  cewki 

powietrznej. 

2.  Obja nij metod  pomiaru parametrów cewki powietrznej. 
3.  Narysuj charakterystyk  napi ciowo-pr dow  cewki powietrznej. 
4.  Narysuj i obja nij schemat zast pczy cewki z rdzeniem (dławika). 
5.  Podaj kolejno  rysowania wykresu wskazowego dławika. 
6.  Wyja nij  zasady  zast powania  niesinusoidalnego  pr du  dławika  I

1

 

sinusoidalnymi pr dami składowymi. 

7.  Wyja nij rol  cewki pomocniczej. 
8.  Indukcyjno ci  L

0

,  L

µ

  dotycz   tej  samej  cewki,  dlaczego  wi c  na 

schemacie  zast pczym  przypisuje  si   je  dwóm  oddzielnym 
elementom? 

9.  Jakie  zjawisko  jest  odpowiedzialne  za  przesuni cie  fazowe  mi dzy 

pr dem I

1

 a strumieniem głównym 

Φ

G

? 

10.  Jaka  zale no   istnieje  pomi dzy  całkowitymi  stratami  w  rdzeniu  i 

warto ci  indukcji maksymalnej? 

11.  Które ze strat w rdzeniu stanowi  wi kszy procent strat całkowitych: 

straty od pr dów wirowych, czy straty histerezowe? 

12.  Czym ró ni si  warto  R

C

 mierzona przy napi ciu stałym od pomiaru 

tej wielko ci przy napi ciu przemiennym? 

 

6.  Literatura 

 

1.  Bolkowski S.: Teoria obwodów elektrycznych, WNT 2008. 
2.  Bolkowski S.: Elektrotechnika, WNT 2005. 
3.  Krakowski M.: Elektrotechnika teoretyczna. PWN 1999.