F

ermenty domowej roboty to bardzo stare przysmaki z wielowiekową tradycją. 

Dziś  niestety  niedoceniane,  bo  wyparły  je  dostępne  w  sklepach  gazowane 
napoje.  Pierwsze  receptury  na  tzw.  kwasy  pochodzą  z  998  roku  z  Egiptu. W 
średniowieczu  i  przez  dalszych  kilkaset  lat  cieszyły  się  uznaniem  w  całej 
Europie. Do najpopularniejszych napojów musujących w dawnej Polsce, Rosji, 
na Białorusi i Ukrainie należał kwas chlebowy, wymyślony przez Słowian już w 
X  wieku.  Każdy  ród  posiadał  podobno  własną,  odmienną  i  przekazywaną  z 
pokolenia  na  pokolenie  recepturę.  W  rodzinach  uboższych  stanowił  bazę 
prawie  wszystkich  spożywanych  potraw.  Ze  względu  na  walory  odżywcze  i 
orzeźwiające  w  XIX  wieku  rozpoczęto  jego  produkcję  przemysłową. 
Zaprzestano natomiast wyrobu domowego. Dlaczego? 

5 
Kwas cytrynowy 
 
Składniki: 4 cytryny, 5 dag rodzynek, 50 dag miodu, 30 dag cukru, 3 dag drożdży, 2 dag 
mąki, 10 l wody. 
 
Przepis: Plastry cytryny ugnieć z cukrem, zalej gotowaną wodą. Dodaj miód i cukier. Gdy 
całość przestygnie – mąkę roztar tą z wodą i drożdże z cukrem. Wymieszaj, odstaw w ciepłe 
miejsce. Po 8–10 godzinach przecedź, przelej do butelek. 

6 
Ciemne piwo domowej roboty 
 
Składniki: 0,5 kg zboża mieszanego (pszenica, żyto, owies, jęczmień), 3–4 dag kawy 
zbożowej, 70-80 dag cukru, 2–3 dag drożdży, skórka otarta z cytryny, 10 l wody. 
Przepis: Zboża upal na patelni, aż do zbrązowienia, zmiel w młynku. Dodaj kawę zbożową, 
zagotuj z częścią wody. Dopełnij resztą wody, dodaj cukier, drożdże i skórkę cytrynową. 
 
Po upływie kilku godzin napar przecedź przez gazę, nalej do butelek, szczelnie zamknij. Piwo 
trzymaj w niezbyt chłodnym miejscu. Po dwóch dniach przenieś do zimniejszego 
pomieszczenia. 

7 
Kwas żurawinowy 
 
Składniki: 1 kg żurawin, 1,2 kg cukru, 2–3 dag drożdży, 3 dag rodzynek, 10 l wody. 
 
Przepis: Żurawiny rozgnieć na cedzaku. Przelewaj przegotowaną, ciepłą wodą, aż do 
zupełnego wypłukania soku. Płyn osłodź, przestudź. Dodaj drożdże roztarte z cukrem. 
 
Trzymaj w ciepłym miejscu do 10 godzin. Na lej do butelek, do każdej dodaj 2–3 rodzynki. 
Butelki szczelnie zamknij. Przechowuj w chłodnym miejscu.