background image

71.Ustrój samorządu terytorialnego (1921-1939) 
 
Ustawa z 17 marca 1921 Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej 
-  dla  celów  administracyjnych  Państwo  Polskie  zostało 
podzielone  na  województwa,  powiaty  i  gminy  miejskie  i 
wiejskie, które zostały równocześnie jednostkami samorządy 
terytorialnego.  Jednostki  mogą  łączyć  się  w  związki  dla 
przeprowadzenia  zadań,  wchodzących  w  zakres  samorządu. 
Prawo  stanowienia  w  sprawach,  należących  do  zakresu 
działania samorządu, przysługuje  radom obieralnym.  
Na  czele  województwa  stoi  wojewoda  mianowany  prze 
Prezydenta RZ na wniosek RM jest na obszarze województwa 
przedstawicielem  rządu,  jest  szefem  administracji  ogólnej, 
wykonuje 

swoje 

obowiązki 

przy 

pomocy 

urzędu 

wojewódzkiego, do współdziałania z wojewodą powołuje się 
czynnik  obywatelski  –Radę  wojewódzka  która  jest  organem 
opiniodawczym 
Na  czele  powiatu  stoi  starosta  powiatowy  mianowany  prze 
Ministra  Spraw  Wewnętrznych  należą  do  niego  wszystkie 
sprawy  administracji  ogólnej  na  obszarze  powiatu  wykonuje 
swoje  obowiązki  przy  pomocy  starostwa.  Miasta  liczące 
więcej  niż  75  tyś.  Mieszkańców  tworzą  odrębne  powiaty 
miejskie dla celów administracji państwowej  
Ustawa  z  23  marca  1933  o  częściowej  zmianie  ustroju 
samorządu terytorialnego 
Organem stanowiącym i kontrolującym w gminach wiejskich 
jest rada gminna, w miastach –rada miejska, w powiatowych 
związkach samorządowych – rada powiatowa 
Organem zarządzającym i wykonawczym w gminach wiejskich 
jest  zarząd  gminny,  w  miastach  –  zarząd  miejski  w 
powiatowych związkach samorządowych –wydział powiatowy  
Na  czele  zarządu  gminnego  stoi  wójt  na  czele  zarządu 
miejskiego  –  burmistrz,  w  miastach  wydzielonych  z 
powiatowych  związków  samorządowych-  prezydent  miasta. 
Zastępca  wójta  jest  podwójci,,  burmistrza  –wiceburmistrz, 
prezydenta  –wiceprezydent.  Członkowie  rad  (gminnych, 
miejskich  i  powiatowych  -  noszą  nazwę  radnych  Władze 
nadzorcze  dla  gmin  wiejskich  i  miast  nie  wydzielonych  z 
powiatowych 

związków 

samorządowych 

– 

wydział 

powiatowy,  dla  miast  pozostałych  i  powiatowych  związków 
samorządowych – wojewoda 
Do  obszaru  gminy  wiejskiej  wchodzi  jedna  lub  więcej 
miejscowości (osad, miasteczek, wsi, siół, osiedli przysiółków, 
kolonii,  zaścianków)  Zarząd  gminy  składa  się  z  wójta, 
pdwójciego oraz dwóch lub trzech ławników 

background image

Obszar gminy wiejskiej jeżeli nie stanowi jednej miejscowości 
dzieli  się  na  gromady.  Organem  uchwalającym  w  gromadzie 
jest  rada  gromadzka  albo  zebranie  gromadzkie  (członami  są 
sołtys, 

podsołtys 

oraz 

radni 

gromadzcy) 

organem 

wykonawczym  gromady  jest  sołtys  lub  jego  zastępca 
(podsołtys).