„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 
 

 

MINISTERSTWO EDUKACJI 
              NARODOWEJ

 

 

 

 
 
 
 
 
Piotr Miłosz 
 
 
 
 
 
 
 

 

Wykonywanie budowli regulacyjnych 712[03].Z1.05 
 

 
 
 
 
 
 
 

Poradnik dla nauczyciela 

 
 
 
 
 
 
 
 
Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom  2007 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

1

Recenzenci:  
mgr inŜ. Kacper Stępień 
mgr inŜ. Mirosław Michalczyk 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne:  
mgr inŜ. Piotr Miłosz

 

 
 
 
Konsultacja: 
mgr inŜ. Krzysztof Wojewoda 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 

Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  712[03].Z1.05 
„Wykonywanie  budowli  regulacyjnych”  zawartej  w  modułowym  programie  nauczania  dla 
zawodu monter budownictwa wodnego 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom  2007 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

2

SPIS TREŚCI

 

 
1.  Wprowadzenie 

3 

2.  Wymagania wstępne 

5 

3.  Cele kształcenia 

6 

4.  Przykładowe scenariusze zajęć 

7 

5. Ćwiczenia  

11 

5.1. Podstawy wykonania robót regulacyjnych na rzekach i potokach górskich 

11 

 5.1.1. Ćwiczenia 

11 

5.2. Dobór materiałów i elementów budowli regulacyjnych 

13 

 5.2.1. Ćwiczenia 

13 

5.3. Umocnienia brzegów koryt rzecznych 

15 

 5.3.1. Ćwiczenia 

15 

5.4. CięŜkie budowle regulacyjne 

20 

 5.4.1. Ćwiczenia 

20 

5.5. Lekkie budowle regulacyjne 

23 

 5.5.1. Ćwiczenia 

23 

5.6. Warunki wykonania i odbioru robót regulacyjnych 

25 

 5.6.1. Ćwiczenia 

25 

5.7. Konserwacja i remonty budowli regulacyjnych 

27 

 5.7.1. Ćwiczenia 

27 

6. Ewaluacja osiągnięć ucznia 

  29 

7. Literatura 

  43 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

3

1.

 

WPROWADZENIE  

 

Przekazujemy 

Państwu 

Poradnik 

dla 

nauczyciela 

,,Wykonywanie 

budowli 

regulacyjnych”,  który  będzie  pomocny  w  prowadzeniu  zajęć  dydaktycznych  w  zawodzie 
monter budownictwa wodnego 712[03]. 

W poradniku zamieszczono: 

−

 

wymagania wstępne, 

−

 

cele kształcenia, 

−

 

przykładowe scenariusze zajęć, 

−

 

propozycje  ćwiczeń,  które  mają  na  celu  wykształcenie  u  uczniów  umiejętności 
praktycznych i intelektualnych, 

−

 

przykładowe narzędzia pomiaru dydaktycznego, 

−

 

wykaz literatury. 
 Wskazane  jest,  aby  zajęcia  dydaktyczne  były  prowadzone  róŜnymi  metodami  ze 

szczególnym uwzględnieniem: 

−

 

pokazu z objaśnieniem, 

−

 

ć

wiczeń praktycznych. 

Formy  organizacyjne  pracy  uczniów  mogą  być  zróŜnicowane,  począwszy  od 

samodzielnej  pracy  uczniów  do  pracy  zespołowej.  Czas  wykonania  ćwiczeń  naleŜy  ustalać 
w zaleŜności od potrzeb i rozwoju grupy. 

W  celu  przeprowadzenia  sprawdzianu  wiadomości  i  umiejętności  ucznia,  nauczyciel 

moŜe posłuŜyć się zamieszczonym w rozdziale 6 zestawem zadań testowych. 

W tym rozdziale podano równieŜ: 

−

 

plan testu w formie tabelarycznej, 

−

 

punktację zadań, 

−

 

propozycje norm wymagań, 

−

 

instrukcję dla nauczyciela, 

−

 

instrukcję dla ucznia, 

−

 

kartę odpowiedzi, 

−

 

zestaw zadań testowych. 

 

 
 
 
 

 
 

 
 
 

 
 
 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

4

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Schemat układu jednostek modułowych

 

 

 

 
 
 
  

712[03].Z1 

Technologia robót hydrotechnicznych 

712[03].Z1.01 

Organizowanie stanowiska pracy

 

712[03].Z1.02 

Wykonywanie pomiarów związanych z robotami hydrotechnicznymi

 

712[03].Z1.03 

Wykonywanie robót melioracyjnych

 

712[03].Z1.04 

Wykonywanie robót ziemnych i pogłębiarskich

  

712[03].Z1.05 

Wykonywanie budowli regulacyjnych

 

712[03].Z1.06 

Zabudowa potoków górskich

 

712[03].Z1.07 

Wykonywanie budowli piętrzących

 

712[03].Z1.08 

Wykonywanie zabezpieczeń przeciwpowodziowych

 

712[03].Z1.09 

Wykonywanie sieci wodociągowych i kanalizacyjnych

 

712[03].Z1.10 

Obsługa urządzeń i obiektów 

hydrotechnicznych

 

712[03].Z1.11 

Wykonywanie konserwacji  

i naprawy budowli wodnych 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

5

2.

 

WYMAGANIA WSTĘPNE 

 

Przystępując do realizacji jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

−

 

posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu budownictwa wodnego, 

−

 

stosować przepisy bhp, ochrony przeciwpoŜarowej oraz ochrony środowiska, 

−

 

rozpoznawać materiały stosowane w budowlach regulacyjnych, 

−

 

dobierać  materiały,  maszyny,  narzędzia  i  sprzęt  do  wykonywania  określonych  budowli 

regulacyjnych, 

−

 

posługiwać  się  dokumentacją  techniczną,  mapami  oraz  instrukcjami  obsługi  maszyn  

i urządzeń, 

−

 

magazynować, składować i transportować materiały budowlane, 

−

 

organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii, 

−

 

wykonywać pomiary związane z robotami hydrotechnicznymi, 

−

 

wykonywać podstawowe roboty betoniarskie, zbrojarskie, ślusarskie i ciesielskie, 

−

 

przygotowywać i stosować materiały pomocnicze, 

−

 

oszczędzać materiały, 

−

 

szacować ilość materiału niezbędnego do wykonania robót, 

−

 

udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy, 

−

 

komunikować się z uczestnikami procesu pracy. 

 

 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

6

3.

 

CELE KSZTAŁCENIA 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

−

 

wyjaśnić cele regulacji rzek i potoków górskich, 

−

 

określić cechy charakterystyczne rzek, 

−

 

scharakteryzować rodzaje budowli regulacyjnych, 

−

 

scharakteryzować właściwości materiałów stosowanych do regulacji rzek, 

−

 

posłuŜyć się przepisami prawa wodnego, 

−

 

zinterpretować informacje zawarte w opisie technicznym oraz odczytać rysunki budowli 
regulacyjnych, 

−

 

zorganizować  stanowisko  pracy  do  wykonywania  robót  regulacyjnych,  zgodnie                 
z wymaganiami technologicznymi, 

−

 

zaplanować etapy wykonywania budowli regulacyjnych, 

−

 

wykonać podstawowe pomiary związane z regulacją rzek,  

−

 

dobrać sposoby umacniania brzegów w zaleŜności od charakteru i wielkości rzeki, 

−

 

dobrać materiały, maszyny, urządzenia i sprzęt do wykonania robót regulacyjnych, 

−

 

wykonać  roboty  betoniarskie,  zbrojarskie,  ślusarskie,  kowalskie  i  ciesielskie  związane      
z wykonywaniem robót regulacyjnych, 

−

 

wykonać prace związane z umacnianiem brzegów róŜnymi technikami, 

−

 

rozróŜnić rodzaje i elementy ostróg, 

−

 

wykonać prace związane z budową ostróg, 

−

 

wykonać prace związane z budową tam podłuŜnych i poprzecznych, 

−

 

rozróŜnić rodzaje i elementy przetamowań, 

−

 

zaplanować czynności związane wykonywaniem przetamowań, 

−

 

określić zadania oraz rodzaje lekkich budowli regulacyjnych,  

−

 

wykonać lekkie budowle regulacyjne, 

−

 

sprawdzić dokładność wykonania robót regulacyjnych, 

−

 

wykonać roboty konserwacyjne i remontowe, 

−

 

zastosować  przepisy  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy,  ochrony  przeciwpoŜarowej  oraz 
ochrony środowiska. 

 

 

 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

7

4.

 

PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ 

 

Scenariusz zajęć 1 
 

Osoba prowadząca: ……………………………………………………………. 
Modułowy program nauczania:     Monter budownictwa wodnego 712[03] 
Moduł:                                            Technologia robót hydrotechnicznych 712[03].Z1 
Jednostka modułowa:                     Wykonywanie budowli regulacyjnych 712[03].Z1.05 

 
Temat:     Zasady ogólne regulacji rzek i potoków górskich. 

Cel  ogólny:  Ukształtowanie  umiejętności  poznawania  zasad  regulacji  rzek  i  potoków 

górskich. 

 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

−

 

uzasadnić konieczność podjęcia robót regulacyjnych, 

−

 

określić zadania i cele robót regulacyjnych, 

−

 

wskazać róŜnice pomiędzy regulacją lokalną a regulacją systematyczną, 

−

 

objaśnić cechy charakterystyczne rzek, 

−

 

scharakteryzować  proces  kształtowania  się  koryt  rzecznych  na  terenach  nizinnych  
i górskich. 

 
Metody nauczania–uczenia się:  

−

 

 pokaz z objaśnieniem. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

−

 

 zbiorowa. 

 
Czas: 90 min. 
 
Środki dydaktyczne: 

−

 

plansze,  

−

 

modele, 

−

 

mapy, 

−

 

plany sytuacyjno-wysokościowe, 

−

 

projekty regulacji rzek, 

−

 

filmy, 

−

 

pisaki, 

−

 

papier A4. 

 

Przebieg zajęć: 

 

Faza wstępna: 
1.

 

Sprawy organizacyjne. 

2.

 

Omówienie tematu i celów zajęć. 

 

Faza właściwa: 
3.

 

Realizacja tematu:  

−

 

uzasadnienie konieczności podjęcia robót regulacyjnych, 

−

 

określenie zadań i celu robót regulacyjnych, 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

8

−

 

wskazanie róŜnic pomiędzy regulacją lokalną a regulacją systematyczną, 

−

 

objaśnienie cech charakterystycznych rzek, 

−

 

charakterystyka  procesu  kształtowania  się  koryt  rzecznych  na  terenach  nizinnych  
i górskich. 

4.

 

W  czasie  pokazu  uczniowie  włączają  się  w  proste  czynności  przy  przygotowaniu    
materiałów dydaktycznych. 

 
Faza kończąca 
5.

 

Uporządkowanie pracowni. 

 
Praca domowa 
      Uzasadnij konieczność podjęcia robót regulacyjnych dla lokalnego cieku wodnego (rzeki). 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

−

 

anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć  i  zdobytych 
umiejętności. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

9

Scenariusz zajęć 2 

 

Osoba prowadząca: ……………………………………………………………. 
Modułowy program nauczania:     Monter budownictwa wodnego 712[03] 
Moduł:                                            Technologia robót hydrotechnicznych 712[03].Z1 
Jednostka modułowa:                     Wykonywanie budowli regulacyjnych 712[03].Z1.05 

 
Temat:  Wykonywanie obsadzenia wikliną odcinka skarpy cieku wodnego.  

Cel ogólny: Ukształtowanie umiejętności wykonywania obsadzenia skarpy wikliną. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

−

 

dobrać sprzęt i narzędzia, 

−

 

zgromadzić materiały potrzebne do wykonania ćwiczenia, 

−

 

przygotować podłoŜe, 

−

 

określić kierunek ruchu wody, 

−

 

wyznaczyć rzędy i odstępy sadzenia, 

−

 

nasadzić sadzonki wikliny. 

 
Metody nauczania–uczenia się:  

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

−

 

indywidualna 

 
Czas: 135 minut. 
 
Środki dydaktyczne: 

−

 

odzieŜ ochronna i sprzęt ochrony osobistej, 

−

 

stanowisko przygotowane do obsadzenia wikliną, 

−

 

podstawowy sprzęt pomiarowy, 

−

 

wyselekcjonowane sadzonki wikliny, 

−

 

podstawowy zestaw narzędzi i sprzętu do wysadzenia wikliny, 

−

 

narzędzia i sprzęt pomocniczy. 

 
Przebieg zajęć: 
 
Faza wstępna: 
1.

 

Sprawy organizacyjne. 

2.

 

Omówienie tematu i celów zajęć. 

 
Faza właściwa: 
3.

 

Realizacja tematu:  

−

 

wydanie tematów ćwiczeń, 

−

 

przypomnienie o zachowaniu zasad bezpieczeństwa, 

−

 

dobranie materiałów, narzędzi i sprzętu, 

−

 

przygotowanie podłoŜa, 

−

 

określenie kierunku ruchu wody, 

−

 

wyznaczenie rzędów i odstępów sadzenia, 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

10

−

 

nasadzenie sadzonkami wikliny, 

−

 

prezentacja ćwiczenia. 

4.

 

Po wykonaniu ćwiczenia  uczeń próbuje dokonać jego analizy. 

5.

 

Uczniowie wskazują swoje mocne i słabe strony. 

 
Faza kończąca 
6.

 

Uporządkowanie stanowisk. 

 
Praca domowa 
      Sporządź notatkę na temat umocnień skarp w pasie górnym. 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

−

 

anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć  i  zdobytych 
umiejętności. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

11

5.

 

   ĆWICZENIA 

 
5.1.  Podstawy  wykonania  robót  regulacyjnych    na  rzekach                

i potokach górskich 

 

5.1.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Na  podstawie  planu  sytuacyjno-wysokościowego  odcinka  rzeki  i  zestawienia  danych       

o rzece, określ jej typ oraz przybliŜone cechy charakterystyczne. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  

 

Uczeń powinien:  

1)

 

wypisać cechy charakterystyczne rzek, 

2)

 

posłuŜyć się rysunkami pomocniczymi z materiału nauczania, 

3)

 

porównać wartości danych o rzece z wartościami zawartymi w materiale nauczania, 

4)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie, 

5)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

–

 

plan sytuacyjno-wysokościowy, 

–

 

ołówek, cyrkiel, kątomierz, długopis, 

–

 

kartka papieru formatu A4, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 

Ćwiczenie 2 

Na  podstawie  projektu  technicznego  i  projektowanej  trasy  regulacyjnej  zinterpretuj 

związane z tym aspekty ochrony środowiska naturalnego. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonania ćwiczenia. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia  

 

Uczeń powinien:  

1)

 

określić zakres robót regulacyjnych, 

2)

 

posłuŜyć się rysunkami pomocniczymi z materiału nauczania, 

3)

 

określić stan środowiska naturalnego przed wykonaniem robót regulacyjnych, 

4)

 

określić przewidywany stan środowiska po wykonaniu robót regulacyjnych, 

5)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie, 

6)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

12

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

projekt techniczny regulacji odcinka rzeki, 

−

 

ołówek, cyrkiel, kątomierz, długopis, 

−

 

kartka papieru formatu A4, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 3 

Określ z wykresu uziarnienia gruntu, średnice miarodajne. 

 

Rysunek do ćwiczenia 2 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonania ćwiczenia. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien:  

1)

 

korzystając z wykresu wypisać % udział uziarnienia we frakcji, 

2)

 

odczytać z krzywej uziarnienia wielkości średnic: d

10%,

 d

50%

, d

60%

, d

90%

, 

3)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie, 

4)

 

dokonać oceny prawidłowości wykonania ćwiczenia, 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

–

 

wykres z krzywymi uziarnienia, 

–

 

ołówek, długopis, 

–

 

kartka papieru formatu A4, 

–

 

kalkulator, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

13

5.2. Dobór materiałów i elementów budowli regulacyjnych 
 

5.2.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Wytnij i powiąŜ wiklinę w wiązki o długości 3,0 i 4,0 m. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

dobrać sprzęt i narzędzia, 

2)

 

zorganizować stanowisko pracy, 

3)

 

wyciąć odpowiednią ilość wikliny, 

4)

 

określić odpowiednią liczbę wiązań, 

5)

 

wykonać wiązania, 

6)

 

zaprezentować efekty swojej pracy, 

7)

 

dokonać oceny wykonania ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

odzieŜ ochronna i sprzęt ochrony osobistej, 

−

 

podstawowy sprzęt pomiarowy, 

−

 

podstawowy zestaw narzędzi i sprzętu do cięcia i wiązania wikliny, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

    

Ćwiczenie 2 

Wykonaj 2 mb płotka faszynowego. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

dobrać sprzęt i narzędzia do wykonania płotka, 

2)

 

dobrać sprzęt i narzędzia pomocnicze, 

3)

 

zgromadzić potrzebne materiały do wykonania ćwiczenia, 

4)

 

wbić kołki, 

5)

 

wypleść paliki gałązkami wiklinowymi, 

6)

 

zaprezentować efekty swojej pracy, 

7)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

14

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

odzieŜ ochronna i sprzęt ochrony osobistej, 

−

 

podstawowy sprzęt pomiarowy, 

−

 

podstawowy zestaw narzędzi do wbijania kołków, 

−

 

podstawowy zestaw narzędzi i sprzętu do mocowania faszyny, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

15

5.3.  Umocnienia brzegów koryt rzecznych 
 

5.3.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Dobierz  umocnienia  biotechniczne  i  techniczne  brzegów,  mając  dane  róŜne  przekroje 

poprzeczne   i określony charakter rzeki. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

podzielić skarpy na pasy, 

2)

 

wypisać materiały i elementy budowlane umocnień, 

3)

 

rozróŜnić przekroje dla rzek mniejszych i większych, 

4)

 

posłuŜyć się rysunkami pomocniczymi z materiału nauczania, 

5)

 

wrysować umocnienia skarp, 

6)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie, 

7)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

–

 

rysunki zawierające przekroje poprzeczne wraz z danymi, 

–

 

długopis, ołówek, linijka, 

–

 

kartka papieru formatu A4, 

–

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 2 

Wykonaj umocnienie przez obsiewanie trawą w pasie górnym skarpy. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

dobrać sprzęt i narzędzia, 

2)

 

zorganizować stanowisko pracy, 

3)

 

przygotować skarpę do obsiewania, 

4)

 

dobrać gatunki traw oraz roślin motylkowych, 

5)

 

wysiać trawę, 

6)

 

uwałować skarpę, 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

16

7)

 

określić sposób pielęgnacji, 

8)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie, 

9)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

odzieŜ ochronna i sprzęt ochrony osobistej, 

−

 

podstawowy zestaw narzędzi i sprzętu, 

−

 

podstawowy sprzęt pomiarowy, 

−

 

nasiona traw niskich, wysokich oraz roślin motylkowych, 

−

 

narzędzia i sprzęt pomocniczy, 

−

 

apteczka, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 3 

Wykonaj obsadzenie wikliną odcinka skarpy cieku wodnego. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

dobrać sprzęt i narzędzia, 

2)

 

zorganizować stanowisko pracy, 

3)

 

zgromadzić materiały potrzebne do wykonania ćwiczenia, 

4)

 

przygotować podłoŜe, 

5)

 

określić kierunek ruchu wody, 

6)

 

wyznaczyć rzędy i odstępy sadzenia, 

7)

 

nasadzić sadzonki wikliny, 

8)

 

posprzątać stanowisko pracy, 

9)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie, 

10)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

odzieŜ ochronna i sprzęt ochrony osobistej, 

−

 

stanowisko przygotowane do obsadzenia wikliną, 

−

 

podstawowy sprzęt pomiarowy, 

−

 

wyselekcjonowane sadzonki wikliny, 

−

 

podstawowy zestaw narzędzi i sprzętu do wysadzenia wikliny, 

−

 

narzędzia i sprzęt pomocniczy, 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

17

−

 

apteczka, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 4 

Wykonaj umocnienie powierzchni skarpy stosując róŜne typy darniowania. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

dobrać sprzęt i narzędzia, 

2)

 

zorganizować stanowisko pracy, 

3)

 

zgromadzić materiały potrzebne do wykonania ćwiczenia, 

4)

 

przygotować skarpę do darniowania, 

5)

 

wykonać płotek lub umocować kiszki faszynowe,  

6)

 

wykonać darniowanie, 

7)

 

ubić płaty darniny, 

8)

 

umocować płaty darniny palikami (szpilkami), 

9)

 

wypełnić kwadraty ziemią urodzajną i obsiać trawą (w przypadku darniowania w kratę), 

10)

 

posprzątać stanowisko pracy, 

11)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie, 

12)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

odzieŜ ochronna i sprzęt ochrony osobistej, 

−

 

wydzielone kwatery do zastosowania róŜnych typów darniowania, 

−

 

kiszki faszynowe lub wiklina i kołki na płotek, płaty darniny, szpilki, ziemia urodzajna, 

−

 

podstawowy sprzęt pomiarowy, 

−

 

narzędzia i sprzęt pomocniczy, 

−

 

apteczka, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
 Ćwiczenie 5 

Wykonaj umocnienie powierzchni skarpy brzegosłonem. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

dobrać sprzęt i narzędzia, 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

18

2)

 

zorganizować stanowisko pracy, 

3)

 

zgromadzić materiały potrzebne do wykonania ćwiczenia, 

4)

 

wyrównać i splantować skarpę, 

5)

 

ułoŜyć ściel faszynową, 

6)

 

ułoŜyć i umocować kiszki, 

7)

 

pokryć brzegosłon warstwą ziemi urodzajnej, 

8)

 

posprzątać stanowisko pracy, 

9)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie, 

10)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

odzieŜ ochronna i sprzęt ochrony osobistej, 

−

 

stanowisko robocze, 

−

 

kiszki faszynowe, ściel faszynowa, paliki, ziemia urodzajna, 

−

 

podstawowy sprzęt pomiarowy, 

−

 

narzędzia i sprzęt pomocniczy, 

−

 

apteczka, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 6 

Wykonaj umocnienie skarpy narzutem kamiennym w płotkach. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

dobrać sprzęt i narzędzia, 

2)

 

zorganizować stanowisko pracy, 

3)

 

zgromadzić materiały potrzebne do wykonania ćwiczenia, 

4)

 

wykonać podsypkę lub wyściółkę, 

5)

 

wykonać płotek lub palisadę, 

6)

 

ułoŜyć kamień, 

7)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie, 

8)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

odzieŜ ochronna i sprzęt ochrony osobistej, 

−

 

stanowisko robocze, 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

19

−

 

kamień  o  średnicy  10÷30  cm,  wyściółka  faszynowa  lub  podsypka  (Ŝwir,  gruz,  tłuczeń), 
paliki, faszyna, 

−

 

podstawowy sprzęt pomiarowy, 

−

 

narzędzia i sprzęt pomocniczy, 

−

 

apteczka, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 7 

Wykonaj umocnienie skarpy z zastosowaniem okładzin z pustobetów lub płytek. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

dobrać sprzęt i narzędzia, 

2)

 

zorganizować stanowisko pracy, 

3)

 

zgromadzić materiały potrzebne do wykonania ćwiczenia, 

4)

 

wykonać podparcie (palisadę lub krawęŜniki), 

5)

 

wykonać podsypkę jako filtr odwrotny, 

6)

 

ułoŜyć okładzinę, 

7)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie, 

8)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

odzieŜ ochronna i sprzęt ochrony osobistej, 

−

 

stanowisko robocze, 

−

 

pustobety  lub  płytki  sześciokątne,  podsypka  (Ŝwir,  gruz,  tłuczeń),  pale  o  średnicy       
8÷10 cm i dł. 1,5 m lub krawęŜniki, 

−

 

podstawowy sprzęt pomiarowy, 

−

 

narzędzia i sprzęt pomocniczy, 

−

 

apteczka, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
 
 
 
 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

20

5.4. CięŜkie budowle regulacyjne 
 

5.4.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Rozpoznaj  i  opisz  na  podstawie  fotografii  lub  filmu  dydaktycznego  cięŜkie  budowle 

regulacyjne. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

obejrzeć zdjęcia lub film dydaktyczny, 

2)

 

porównać rozpoznane budowle z przedstawionymi w materiale nauczania, 

3)

 

nazwać budowle i opisać jej elementy charakterystyczne, 

4)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie, 

5)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

–

 

zdjęcia budowli regulacyjnych lub film, 

–

 

rysunki cięŜkich budowli regulacyjnych, 

–

 

długopis, ołówek, linijka, 

–

 

kartka papieru formatu A4, 

–

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 2 

Na  przedstawionych  rysunkach  przekrojów  poprzecznych  i  podłuŜnych  tam  oraz  ostróg 

określ ich elementy i materiały. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

posłuŜyć się rysunkami pomocniczymi z materiału nauczania, 

2)

 

określić elementy tam i ostróg, 

3)

 

dobrać materiały i elementy tam i ostróg, 

4)

 

zaproponować alternatywne materiały i elementy, 

5)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie, 

6)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

21

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

–

 

rozwiązania rzutów oraz przekroje tam i ostróg, 

–

 

długopis, ołówek, linijka, 

–

 

kartka papieru formatu A4, 

–

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 3 

Na  prezentowanym  modelu  ostrogi  lub  tamy  określ  kolejność  prowadzenia  robót 

budowlanych. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

określić cel budowy ostrogi lub tamy, 

2)

 

załoŜyć kryteria wykonania, 

3)

 

odnieść się do przepisów prawa wodnego, 

4)

 

omówić etapy wykonania, 

5)

 

określić niezbędne przy robotach przepisy bhp i ochrony środowiska, 

6)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

–

 

modele cięŜkich budowli regulacyjnych, 

–

 

poradniki, normy, instrukcje, 

–

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 4 

Zaznacz  na  wybranym  planie  sytuacyjno-wysokościowym  zamknięcie  bocznych 

zbędnych ramion odcinka rzeki i uzasadnij konieczność zastosowanie przetamowania. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

określić linie regulacyjne, 

2)

 

zaznaczyć przetamowanie pierwsze górne, 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

22

3)

 

zaznaczyć przetamowanie następne, 

4)

 

uzasadnić wybór miejsca i cel stosowania przetamowania. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

–

 

plan sytuacyjno-wysokościowy, 

–

 

długopis, ołówek, linijka, 

–

 

kartka papieru formatu A4, 

–

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 5 

Przedstaw na rysunkach  przetamowanie pierwsze i następne na rzece  górskiej i nizinnej 

przy głębokości poniŜej 3 m. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

odszukać w materiałach dydaktycznych oznaczenia graficzne materiałów i wyrobów, 

2)

 

wykonać rysunek przetamowania pierwszego i następnego rzeki górskiej, 

3)

 

wykonać rysunek przetamowania pierwszego i następnego rzeki nizinnej, 

4)

 

wypisać na odnośnikach materiały i wyroby budowlane, 

5)

 

określić szerokość korony i pochylenie skarp. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

–

 

oznaczenia graficzne materiałów i wyrobów hydrotechnicznych, 

–

 

długopis, ołówek, linijka, 

–

 

kartka papieru formatu A4, 

–

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 

 
 
 
 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

23

5.5. Lekkie budowle regulacyjne 
 

5.5.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Symulując  warunki  naturalne,  wykonaj  w  lokalnym  zagłębieniu  zamulnik  szczotkowy  

o długości 5 m. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

dobrać sprzęt i narzędzia, 

2)

 

zorganizować stanowisko pracy, 

3)

 

zgromadzić materiały potrzebne do wykonania ćwiczenia, 

4)

 

wykopać rowki, 

5)

 

ułoŜyć wiązki faszyny, 

6)

 

załoŜyć kiszkę i przybić paliki, 

7)

 

zasypać rowek, 

8)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie, 

9)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

odzieŜ ochronna i sprzęt ochrony osobistej, 

−

 

stanowisko robocze, 

−

 

narzędzia i sprzęt pomocniczy, 

−

 

podstawowy sprzęt pomiarowy, 

−

 

kiszka, paliki, faszyna, 

−

 

apteczka, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 2 

Wykonaj zasłonę wiszącą Wolfa typu lŜejszego o długości 7,5 m. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

dobrać sprzęt i narzędzia, 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

24

2)

 

zorganizować stanowisko pracy, 

3)

 

zgromadzić materiały potrzebne do wykonania ćwiczenia, 

4)

 

wbić w dno pale, 

5)

 

zamocować do pali poprzeczną beleczkę, 

6)

 

powiązać na belce wiązki faszynowe, 

7)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie, 

8)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

odzieŜ ochronna i sprzęt ochrony osobistej, 

−

 

stanowisko robocze, 

−

 

narzędzia i sprzęt pomocniczy, 

−

 

podstawowy sprzęt pomiarowy, 

−

 

pale, belka drewniana, wiązki faszyny, 

−

 

apteczka, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

25

5.6. Warunki wykonania i odbioru robót regulacyjnych 
 

5.6.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Dokonaj  oceny  poprawności  wykonania  umocnienia  skarpy  brzegosłonem  i  sprządź 

protokół odbioru robót.  

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

przeanalizować projekt techniczny, 

2)

 

odszukać w materiałach dydaktycznych wielkości dopuszczalnych odchyłek, 

3)

 

ocenić dokładność wykonania umocnienia, 

4)

 

sporządzić protokół odbioru robót, 

5)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie, 

6)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

odzieŜ ochronna i sprzęt ochrony osobistej, 

−

 

stanowisko robocze, 

−

 

podstawowy sprzęt pomiarowy, 

−

 

projekt techniczny umocnienia brzegosłonem, 

−

 

katalog norm i przepisów związanych z odbiorem robót regulacyjnych, 

−

 

druk protokołu odbioru robót, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 2 

Przedstaw  działania  mające  na  celu  poprawę  umocnienia  brzegu  brzegosłonem,  jeśli 

budowla została uznana za wykonaną niezgodnie z warunkami technicznymi.  

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

przeanalizować projekt techniczny, 

2)

 

określić zakres niezgodności wykonania robót, 

3)

 

sporządzić harmonogram wykonania poprawek, 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

26

4)

 

określić termin powtórnego odbioru, 

5)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie, 

6)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

projekt techniczny umocnienia brzegosłonem, 

−

 

katalog norm i przepisów związanych z odbiorem robót regulacyjnych, 

−

 

protokoły odbioru robót, 

−

 

kartka formatu A4, 

−

 

długopis, ołówek, linijka, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

27

5.7.  Konserwacja i remonty budowli regulacyjnych 

 

5.7.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Na  podstawie  obejrzanego  filmu  o  przejściu  wielkich  wód,  dokonaj  analizy  stopnia 

zniszczenia  budowli  regulacyjnych  i  określ  sposób  przeprowadzenia  robót  konserwacyjno-
remontowych. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

obejrzeć film szkoleniowy, 

2)

 

wypisać uszkodzenia w prezentowanych budowlach regulacyjnych, 

3)

 

określić materiały do wykonania naprawy, 

4)

 

opisać sposoby wykonania napraw podpierając się schematami, 

5)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie, 

6)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

film szkoleniowy, 

−

 

katalog norm i przepisów związanych z robotami remontowymi, 

−

 

kartka formatu A4, 

−

 

długopis, ołówek, linijka, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 2 

Dokonaj selekcji materiałów podatnych i mniej podatnych na uszkodzenie i zniszczenie, 

stosowanych w robotach regulacyjnych. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonania ćwiczenia. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)

 

zorganizować stanowisko pracy, 

2)

 

zgromadzić materiały do wykonania ćwiczenia, 

3)

 

posłuŜyć się opisami cech materiałów stosowanych w robotach regulacyjnych, 

4)

 

dokonać selekcji materiałów, 

5)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie, 

6)

 

dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

28

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

odzieŜ ochronna i sprzęt ochrony osobistej, 

−

 

stanowisko robocze, 

−

 

podstawowy sprzęt pomiarowy, 

−

 

próbki materiałów stosowanych w regulacji rzek, 

−

 

pojemniki na selekcjonowane materiały, 

−

 

apteczka, 

−

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

29

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA 

 
Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 

 

Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  ,,Wykonywanie  budowli 
regulacyjnych” 

 

Test składa się z  20 zadań, z których:  

−−−−

 

zadania 1, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 są z poziomu podstawowego, 

−−−−

 

zadania 2, 6, 17, 18, 19, 20 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań 0 lub 1 punkt 

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

−−−−

 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 6 zadań z poziomu podstawowego,  

−−−−

 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego, 

−−−−

 

dobry –  za rozwiązanie 15 zadań, w tym co najmniej 2 z poziomu ponadpodstawowego, 

−−−−

 

bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  18  zadań,  w  tym  co  najmniej  5  z  poziomu 
ponadpodstawowego. 

 

Klucz odpowiedzi: 1. b, 2. d, 3. c, 4. d, 5. a, 6. b, 7. d, 8. c, 9. c, 10. a, 11. a, 
12. c, 13. d, 14. a, 15. b, 16. c, 17. d, 18. b, 19. d, 20. a. 

 

Plan testu 

Nr 

zad 

Cel operacyjny 

(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

1 

Określić miejsce występowania 
największych prędkości wody w korycie 
rzeki 

B 

P 

b 

2 

Dobrać gatunek wierzby do obsadzania 
stanowisk wysokich i suchych 

C 

PP 

d 

3 

Określić nazwę elementu budowlanego 
stosowanego w regulacji rzek 

B 

P 

c 

4 

Określić rodzaj materacy wykonywanych 
na wodzie 

B 

P 

d 

5 

Określić miejsce umocnienia skarp przez 
obsiew trawą 

B 

P 

a 

6 

Dobrać rodzaj darniowania stosownie do 
sposobu zabezpieczenia skarpy 

C 

PP 

b 

7 

Określić najlepszy układ obicia skarp 
kiszkami 

B 

P 

d 

8 

Rozpoznać rodzaj umocnienia skarpy 
 

A 

P 

c 

9 

WyróŜnić elementy ostróg 

A 

P 

c 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

30

10 

Określić przeznaczenie trawersów 
palowych  

B 

P 

a 

11 

Określić miejsce zastosowania tam na 
podstawie przekrojów poprzecznych 

B 

P 

a 

12 

Określić znaczenie przetamowania  
 

B 

P 

c 

13 

Określić rodzaj lekkiej budowli 
regulacyjnej 

B 

P   

d 

14 

Rozpoznać rodzaj budowli regulacyjnej 
 

A 

P   

a 

15 

Określić dopuszczalne odchyłki               
w grubości brzegosłonów 

B 

P  

b 

16 

Określić dopuszczalne odchyłki  
w rozstawie ostróg 

B 

P 

c 

17 

Scharakteryzować czas wykonywania 
okresowych przeglądów budowli 
regulacyjnych 

C 

PP 

d 

18 

Scharakteryzować miejsca najczęstszych 
uszkodzeń budowli po przejściu wielkich 
wód 

C 

PP 

b 

19 

Scharakteryzować minimalną 
dopuszczalną temperaturę wody dla robót 
regulacyjnych 

C 

PP 

d  

20 

Scharakteryzować sposób opuszczania 
kamienia do podnóŜa skarpy  

C 

PP 

a 

 

Przebieg testowania 

 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.

 

Ustalić 

z 

uczniami 

termin 

przeprowadzenia 

sprawdzianu 

z 

co 

najmniej 

jednotygodniowym wyprzedzeniem. 

2.

 

Omówić z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 

3.

 

Zapoznać uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 

4.

 

Przeprowadzić  z  uczniami  próbę  udzielania  odpowiedzi  na  takie  typy  zadań  testowych, 
jakie będą w teście. 

5.

 

Omówić z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 

6.

 

Zapewnić uczniom moŜliwość samodzielnej pracy. 

7.

 

Rozdać  uczniom  zestawy  zadań  testowych  i  karty  odpowiedzi,  podać  czas  przeznaczony 
na udzielanie odpowiedzi. 

8.

 

Stworzyć  odpowiednią  atmosferę  podczas  przeprowadzania  pomiaru  dydaktycznego 
(rozładować niepokój, zachęcić do sprawdzenia swoich moŜliwości). 

9.

 

Kilka  minut  przed  zakończeniem  sprawdzianu  przypomnieć  uczniom  o  zbliŜającym  się 
czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

10.

 

Zebrać karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 

11.

 

Sprawdzić wyniki i wpisać do arkusza zbiorczego. 

12.

 

Przeprowadzić  analizę  uzyskanych  wyników  sprawdzianu  i  wybrać  te  zadania,  które  
sprawiły uczniom największe trudności. 

13.

 

Ustalić przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 

14.

 

Opracować wnioski do dalszego postępowania, mającego na celu uniknięcie niepowodzeń 
dydaktycznych – ewentualne niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

31

Instrukcja dla ucznia 

1.

 

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 

2.

 

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 

3.

 

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 

4.

 

Test  zawiera  20  zadań  dotyczących  wykonywania  budowli  regulacyjnych.  Zarówno 
w części  podstawowej  jak  i  ponadpodstawowej  znajdują  się  zadania  wielokrotnego 
wyboru (jedna odpowiedź jest prawidłowa). 

5.

 

Udzielaj  odpowiedzi  tylko  na  załączonej  karcie  odpowiedzi,  prawidłową  odpowiedź 
w zadaniach  wielokrotnego  wyboru  zaznacz  znakiem  X  (w  przypadku  pomyłki  naleŜy 
błędną  odpowiedź  zaznaczyć  kółkiem,  a następnie  ponownie  zakreślić  odpowiedź 
prawidłową). 

6.

 

Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 

7.

 

Kiedy  udzielenie  odpowiedzi  będzie  Ci  sprawiało  trudność,  wtedy  odłóŜ  rozwiązanie  
na później i wróć do zadania gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.

 

Na rozwiązanie testu masz 30 min. 

Powodzenia 

 
 

Materiały dla ucznia:

 

−−−−

 

instrukcja, 

−−−−

 

zestaw zadań testowych, 

−−−−

 

karta odpowiedzi. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

32

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 
 

1.

 

Pasmo największej prędkości wody moŜna zaobserwować 
a)

 

przy brzegach wypukłych. 

b)

 

przy brzegach wklęsłych. 

c)

 

przy przejściu nurtowym. 

d)

 

na prostym odcinku rzeki. 

 

2.

 

Najlepszą do obsadzania stanowisk wysokich-suchych jest gatunek wierzby  
a)

 

białej. 

b)

 

purpurowej. 

c)

 

konopianki. 

d)

 

kaspijskiej. 

 

3.

 

Przeplecione wikliną kołki, to 
a)

 

brzegosłony. 

b)

 

materace faszynowe. 

c)

 

płotki faszynowe. 

d)

 

walce faszynowe. 

 

4.

 

W miejscu ułoŜenia i przy małej głębokości wody moŜna wykonać materac 
a)

 

taflowy bezkołowy. 

b)

 

taflowy kołkowy. 

c)

 

taflowy z duŜą ilością obciąŜnika. 

d)

 

taśmowy. 

 

5.

 

Umocnienie skarp przez obsiew wykonuje się w okresie 
a)

 

wiosennym. 

b)

 

letnim. 

c)

 

jesiennym. 

d)

 

zimowym. 

 

6.

 

W  miejscu  występowania  wyrw,  urwisk  i  wysiąków  wód  gruntowych  stosuje  się 
darniowanie 
a)

 

koŜuchowe. 

b)

 

na mur. 

c)

 

w kratę. 

d)

 

przemiennie koŜuchowe i w kratę. 

 

7.

 

Najskuteczniejsze w utrwalaniu skarpy jest obicie kiszkami w układzie  
a)

 

równoległym. 

b)

 

ukośnym podprądowym. 

c)

 

ukośnym zaprądowym. 

d)

 

krzyŜowym. 

 

8.

 

Przedstawione na rysunku umocnienie skarpy, to 
umocnienie         
a)

 

kamieniem ciosowym.    

b)

 

kiszkami faszynowymi.      

c)

 

z pustobetów. 

d)

 

płytkami z PCV.                         

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

33

9.

 

W przekroju podłuŜnym ostrogi wyróŜnia się  
a)

 

filar, przyczółek, opaskę, poprzeczkę. 

b)

 

ś

ciankę szczelną, wrzynkę, część przelewową, stopień. 

c)

 

wrzynkę, skrzydełko, korpus, głowicę. 

d)

 

ś

cianę piętrzącą, belkę progową, korpus, zamknięcia. 

 

10.

 

Trawersy palowe słuŜą do 

a)

 

zamulenia większych rynien przepływowych.  

b)

 

utrwalenia odsypisk. 

c)

 

umocnienia skarp. 

d)

 

podparcia okładzin z pustobetów. 

 

11.

 

Przedstawiony na rysunku przekrój poprzeczny tamy podłuŜnej dotyczy 
a)

 

rzeki górskiej. 

b)

 

rzeki nizinnej. 

c)

 

rzeki nizinnej i górskiej. 

d)

 

rozlewisk rzek w pradolinach.     

 

12.

 

Przetamowania to 
a)

 

stanowiska rzek.  

b)

 

lokalne przegłębienia. 

c)

 

zamknięcia dróg wodnych. 

d)

 

zabezpieczenia przed niszczącym działaniem lodu na skarpę. 

 

13.

 

Lekkie budowle regulacyjne z wiązek faszynowych mocowanych na palach to 
a)

 

trawersy. 

b)

 

zamulniki. 

c)

 

namulniki.  

d)

 

zasłony wiszące. 

 

14.

 

Przedstawiona na rysunku budowla , to typ budowli regulacyjnej 
a)

 

lekkiej. 

b)

 

ś

rednio cięŜkiej. 

c)

 

cięŜkiej. 

d)

 

bardzo cięŜkiej.           

 

15.

 

Dopuszczalne odchyłki dla wykonanych grubości brzegosłonów nie powinny przekraczać  
a)

 

± 0,5 cm. 

b)

 

± 5 cm. 

c)

 

± 15 cm. 

d)

 

± 25 cm. 

 

16.

 

Odchyłki w przesunięciu osi ostróg w stosunku do przewidzianych w projekcie wynoszą 
a)

 

± 1,0 m. 

b)

 

± 2,0 m. 

c)

 

± 3,0 m. 

d)

 

± 5,0 m. 

 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

34

17.

 

Przeglądy budowli regulacyjnych powinny się odbywać średnio  
a)

 

co 5 lat. 

b)

 

co 2 lata.  

c)

 

co rok. 

d)

 

2÷3 razy w roku. 

 

18.

 

Po przejściu wielkich wód najczęściej uszkodzone zostają 
a)

 

materacowe umocnienia skarp.  

b)

 

faszynowe umocnienia podstawy skarpy.  

c)

 

walcowe umocnienia podstawy skarpy. 

d)

 

skrzydełka ostróg. 

 

19.

 

Dopuszczalna minimalna temperatura wody dla robót regulacyjnych wynosi 
a)

 

+ 1° C. 

b)

 

+ 4° C. 

c)

 

+ 7° C. 

d)

 

+ 10° C. 

 

20.

 

Do spuszczania kamienia do podnóŜa skarpy, na dno rowu naleŜy stosować 
a)

 

rynny czyli koryta. 

b)

 

taczki. 

c)

 

staczanie grawitacyjne po skarpie. 

d)

 

przerzut ręczny pomiędzy półkami skarpy. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

35

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko:…………………………………………………….. 

 
Wykonywanie budowli regulacyjnych 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź. 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

1. 

a 

b 

c  

d 

 

2. 

a 

b 

c  

d 

 

3. 

a 

b 

c  

d 

 

4. 

a 

b 

c  

d 

 

5. 

a 

b 

c  

d 

 

6. 

a 

b 

c  

d 

 

7. 

a 

b 

c  

d 

 

8. 

a 

b 

c  

d 

 

9. 

a 

b 

c  

d 

 

10. 

a 

b 

c  

d 

 

11. 

a 

b 

c  

d 

 

12. 

a 

b 

c  

d 

 

13. 

a 

b 

c  

d 

 

14. 

a 

b 

c  

d 

 

15. 

a 

b 

c  

d 

 

16. 

a 

b 

c  

d 

 

17. 

a 

b 

c  

d 

 

18. 

a 

b 

c  

d 

 

19. 

a 

b 

c  

d 

 

20. 

a 

b 

c  

d 

 

 

Razem  

 

 

 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

36

TEST 2 
Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  ,,Wykonywanie  budowli 
regulacyjnych” 
 

Test składa się z 20 zadań, z których:  

−−−−

 

zadania 1, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14, 15, 16, 17, 18, 20 są z poziomu podstawowego, 

−−−−

 

zadania 2, 5, 13, 19 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 
Punktacja zadań 0 lub 1 punkt 

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące 
oceny szkolne: 

−−−−

 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 6 zadań z poziomu podstawowego,  

−−−−

 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego, 

−−−−

 

dobry –  za rozwiązanie 15 zadań, w tym co najmniej 2 z poziomu ponadpodstawowego, 

−−−−

 

bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  18  zadań,  w  tym  co  najmniej  3  z  poziomu 
ponadpodstawowego. 

 
Klucz odpowiedzi: 1. c, 2. a, 3. b, 4. d, 5. d, 6. a, 7. c, 8. b, 9. d, 10. a, 11. c, 
12. a, 13. b, 14. c, 15. a, 16. d, 17. c, 18. a, 19. b, 20. d. 
 
Plan testu      

Nr 

zad 

Cel operacyjny 

(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedzi 

1 

Określić kształt poprzeczny koryta rzeki 

B 

P 

c 

2 

Dobrać najlepszy materiał do robót 
regulacyjnych 

C 

PP 

a 

3 

RozróŜnić element budowlany stosowany 
w regulacji rzek 

A 

P 

b 

4 

Określić grubość materacy taflowych  
i taśmowych 

B 

P 

d 

5 

Dobrać gatunki traw do obsiewu skarp 

C 

PP 

d 

6 

Określić czynniki decydujące o wyborze 
darniowania 

B 

P 

a 

7 

Określić róŜnice pomiędzy brzegosłonem 
płaskim i krytym 

B 

P 

c 

8 

Rozpoznać rodzaj opaski brzegowej 

A 

P 

b 

9 

Określić połoŜenie części składowych 
ostróg 

B 

P 

d 

10 

Określić najsłabszy rodzaj ostróg 

B 

P 

a 

11 

Określić nachylenia skarp dla tam 

B 

P 

c 

12 

Rozpoznać rodzaj trawersu  

A 

P 

a 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

37

13 

Scharakteryzować rodzaj przetamowania 
dla charakteru rzeki 

C 

PP   

b 

14 

Rozpoznać element budowli regulacyjnej 

A 

P   

c 

15 

Określić dopuszczalne odchyłki falistości 
wykonanych okładzin betonowych  

B 

P  

a 

16 

Określić dopuszczalne odchyłki na 
długości dla budowli regulacyjnych 

B 

P 

d 

17 

Określić odległość w pobieraniu próbek 
do badań zaleŜnie od wielkości rzeki 

B 

P 

c 

18 

Określić grubość darniny 

B 

P 

a 

19 

Scharakteryzować przeznaczenie 
trawersów 

C 

PP 

b 

20 

Określić minimalną odległość 
składowania materiałów od obiektów  

C 

P 

d 

 

Przebieg testowania 

 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.

 

Ustalić 

z 

uczniami 

termin 

przeprowadzenia 

sprawdzianu 

z 

co 

najmniej 

jednotygodniowym wyprzedzeniem. 

2.

 

Omówić z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 

3.

 

Zapoznać uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 

4.

 

Przeprowadzić  z  uczniami  próbę  udzielania  odpowiedzi  na  takie  typy  zadań  testowych, 
jakie będą w teście. 

5.

 

Omówić z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 

6.

 

Zapewnić uczniom moŜliwość samodzielnej pracy. 

7.

 

Rozdać  uczniom  zestawy  zadań  testowych  i  karty  odpowiedzi,  podać  czas  przeznaczony 
na udzielanie odpowiedzi. 

8.

 

Stworzyć  odpowiednią  atmosferę  podczas  przeprowadzania  pomiaru  dydaktycznego 
(rozładować niepokój, zachęcić do sprawdzenia swoich moŜliwości). 

9.

 

Kilka  minut  przed  zakończeniem  sprawdzianu  przypomnieć  uczniom  o  zbliŜającym  się 
czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

10.

 

Zebrać karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 

11.

 

Sprawdzić wyniki i wpisać do arkusza zbiorczego. 

12.

 

Przeprowadzić  analizę  uzyskanych  wyników  sprawdzianu  i  wybrać  te  zadania,  które  
sprawiły uczniom największe trudności. 

13.

 

Ustalić przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 

14.

 

Opracować wnioski do dalszego postępowania, mającego na celu uniknięcie niepowodzeń 
dydaktycznych –  ewentualne niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 

Instrukcja dla ucznia 

1.

 

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 

2.

 

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 

3.

 

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 

4.

 

Test zawiera 20 zadań dotyczących wykonywania budowli regulacyjnych. 

5.

 

Udzielaj  odpowiedzi  tylko  na  załączonej  karcie  odpowiedzi,  prawidłową  odpowiedź 
w pytaniach  wielokrotnego  wyboru  zaznacz  X  (w  przypadku  pomyłki  naleŜy  błędną 
odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową). 

6.

 

Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

38

7.

 

Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie 
na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas.   

8.

 

Na rozwiązanie testu masz 30 min. 

Powodzenia 

 
Materiały dla ucznia:

 

−−−−

 

instrukcja, 

−−−−

 

zestaw zadań testowych, 

−−−−

 

karta odpowiedzi. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

39

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 
 

1.

 

Na przejściach nurtowych, kształty przekrojów poprzecznych rzek są bardziej 
a)

 

trójkątne,  o  stromym  pochyleniu  przy  brzegu  wklęsłym  i  łagodnym  przy  brzegu 
wypukłym. 

b)

 

trójkątne,  o  stromym  pochyleniu  przy  brzegu  wypukłym  i  łagodnym  przy  brzegu 
wklęsłym. 

c)

 

symetryczne paraboliczne. 

d)

 

wielokątne niesymetryczne. 

 

2.

 

Najlepszym materiałem stosowanym w regulacji rzek są  
a)

 

pręty wikliny.   

b)

 

gałęzie jałowca.  

c)

 

gałęzie brzozy.  

d)

 

gałęzie kruszyny. 

 

3.

 

Elastyczne  elementy  o  średnicy  od  10  do  30  cm  wykonane  z  faszyny  wiklinowej  lub 
leśnej powiązane drutem to 
a)

 

walce faszynowe. 

b)

 

kiszki faszynowe. 

c)

 

materace faszynowe. 

d)

 

faszynada. 

 

4.

 

Materace taflowe i taśmowe wykonuje się na grubość 
a)

 

0,2 ÷ 0,5 m. 

b)

 

0,3 ÷ 0,6 m. 

c)

 

0,5 ÷ 0,8 m. 

d)

 

0,6 ÷ 1,0 m. 

 

5.

 

Do obsiewu skarpy stosuje się nasiona 
a)

 

traw wysokich. 

b)

 

traw niskich. 

c)

 

roślin motylkowych. 

d)

 

mieszanek traw. 

 

6.

 

Za wyborem darniowania w kratę przemawiają względy 
a)

 

ekonomiczne.   

b)

 

estetyczne. 

c)

 

techniczne. 

d)

 

lokalizacyjne. 

 

7.

 

RóŜnica pomiędzy brzegosłonem płaskim a krytym wynika  
a)

 

ze sposobu mocowania kiszek do podłoŜa skarpy. 

b)

 

doboru innych rodzajów ścieli faszynowej. 

c)

 

ze sposobu ułoŜenia ścieli i kiszek faszynowych na skarpie.  

d)

 

z kierunku odgięcia kiszek faszynowych. 

 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

40

8.

 

Przedstawione na rysunku umocnienie brzegu to opaska   
a)

 

materacowo-faszynowa. 

b)

 

materacowo-kamienna. 

c)

 

walcowo-kamienna. 

d)

 

walcowo-faszynadowa.                              

  

9.

 

Najdalej wysunięta ku rzece część ostrogi to  
a)

 

wrzynka. 

b)

 

skrzydełko. 

c)

 

korpus. 

d)

 

głowica. 

 

10.

 

Najsłabsze z ostróg to ostrogi 
a)

 

faszynadowe.  

b)

 

materacowe. 

c)

 

palowe. 

d)

 

siatkowo-kamienne. 

 

11.

 

W tamach podłuŜnych od strony lądu skarpa 
a)

 

nie występuje. 

b)

 

jest łagodniejsza. 

c)

 

jest bardziej stroma. 

d)

 

ma nachylenie jak po stronie nawodnej. 

 

12.

 

Przedstawiona na rysunku budowla regulacyjna to trawers 
a)

 

palowo-walcowy.  

b)

 

palowo-kiszkowy. 

c)

 

płotkowy pojedynczy. 

d)

 

płotkowy podwójny.     

 

13.

 

Na rzekach górskich przy głębokościach do 2 m stosuje się przetamowania 
a)

 

faszynadowe. 

b)

 

kamienne. 

c)

 

walcowo-faszynadowe.  

d)

 

walcowo-kamienne. 

 

14.

 

Oznaczony na rysunku numerem 1 element zamulnika szczotkowego to 
a)

 

kiszka faszynowa. 

b)

 

poprzeczka drewniana. 

c)

 

wiązka faszyny. 

d)

 

faszynada.                                

  

15.

 

Falistość bruków betonowych nie moŜe przekraczać 
a)

 

± 2 cm. 

b)

 

± 5 cm. 

c)

 

± 10 cm. 

d)

 

± 20 cm. 

 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

41

16.

 

Wysunięcie  lub  niedociągnięcie  ostróg  w  stosunku  do  linii  regulacyjnych  nie  powinno 
przekraczać 
a)

 

10 % szerokości trasy regulacyjnej. 

b)

 

5 % szerokości trasy regulacyjnej. 

c)

 

2 % szerokości trasy regulacyjnej.  

d)

 

1 % szerokości trasy regulacyjnej. 

 

17.

 

Próbki  do  badania  materiału  dennego  dla  rzek  duŜych  naleŜy  pobierać  z  nurtu  rzeki            
i odsypisk we wzajemnych odległościach  co najmniej 
a)

 

0,5 km. 

b)

 

2,5 km. 

c)

 

5,0 km. 

d)

 

7,5 km. 

 

18.

 

Darnina jest to wierzchnia warstwa gleby z roślinnością trawiastą o grubości 
a)

 

6÷10 cm. 

b)

 

10÷15 cm. 

c)

 

12÷17 cm. 

d)

 

15÷22 cm. 

 

19.

 

Trawersy słuŜą do 
a)

 

utrzymywania stałej głębokości dna rzeki. 

b)

 

zmniejszania prędkości wody i osadzania się rumowiska. 

c)

 

utrzymywania stałej prędkości przepływu i rozpraszania rumowiska. 

d)

 

kształtowania doraźnych przegłębień. 

 

20.

 

Składy  drewna,  tarcicy,  kołków,  faszyny  oraz  paliw  płynnych  naleŜy  sytuować                
od baraków, magazynów i budynków administracyjnych w odległości minimalnej 
a)

 

10 m. 

b)

 

15 m. 

c)

 

20 m. 

d)

 

25 m. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

42

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko:…………………………………………………….. 

 

Wykonywanie budowli regulacyjnych

 

 

Zakreśl poprawną odpowiedź 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

1. 

a 

b 

c  

d 

 

2. 

a 

b 

c  

d 

 

3. 

a 

b 

c  

d 

 

4. 

a 

b 

c  

d 

 

5. 

a 

b 

c  

d 

 

6. 

a 

b 

c  

d 

 

7. 

a 

b 

c  

d 

 

8. 

a 

b 

c  

d 

 

9. 

a 

b 

c  

d 

 

10. 

a 

b 

c  

d 

 

11. 

a 

b 

c  

d 

 

12. 

a 

b 

c  

d 

 

13. 

a 

b 

c  

d 

 

14. 

a 

b 

c  

d 

 

15. 

a 

b 

c  

d 

 

16. 

a 

b 

c  

d 

 

17. 

a 

b 

c  

d 

 

18. 

a 

b 

c  

d 

 

19. 

a 

b 

c  

d 

 

20. 

a 

b 

c  

d 

 

 

Razem  

 

 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

43

7. LITERATURA  

 

1.

 

Begemann  W.,  Schiechtl  H.:  InŜynieria  ekologiczna  w  budownictwie  wodnym 
i ziemnym. Arkady, Warszawa 1999 

2.

 

Ciepielowski A., Kiciński T.: Budownictwo wodne. Cz. I, WSiP, Warszawa 1990 

3.

 

Czetwertyński  E.,  Szuster  A.:  Hydrologia  i  hydraulika  z  elementami  hydrogeologii. 
WSiP, Warszawa 1997 

4.

 

Gondowicz A., Kiciński T., śbikowski A.: Budownictwo wodne. Cz. I, PWSZ, 1973 

5.

 

Koza  J.,  Osuch-Chacińska  L.,  Pełda-Sypuła  M.,  Rytelewski    M.  :  Nowe  prawo  wodne, 
Wydawnictwo Zachodnie Centrum Organizacji. Zielona Góra 2002. 

6.

 

Maj  T.:  Obiekty  w  środowisku  cz.  II.  Obiekty  inŜynierii  lądowej  i  wodnej.  Procesy 
urbanizacyjne.  WSiP, Warszawa 2004 

7.

 

Mirski J. : Organizacja budowy. WSiP, Warszawa 1999 

8.

 

Pałys F., Smoręda Z.: Poradnik technika melioranta. PWRiL, Warszawa 1982 

9.

 

Szachułowicz J. : Prawo wodne – Komentarz. Lexis Nexis, Warszawa 2006 

10.

 

Wasilewski Z.: Rysunek zawodowy. WSiP, Warszawa 1999 

11.

 

ś

bikowski A., śelazo J.: Ochrona środowiska w budownictwie wodnym. Agencja Falstaf 

1993 

12.

 

Nowy poradnik majstra budowlanego. Arkady, Warszawa 2004 

13.

 

Ustawa  z  dnia  7  lipca  1994  r.  –  Prawo  budowlane  (jedn.  tekst:  Dz.U.  z  2003  r.  nr  207, 
poz.2016 ze zm.) 

14.

 

Ustawa  z  dnia  18  lipca  2001  r.  –  Prawo  wodne  (jedn.  tekst:  Dz.U.  z  2005  r.  nr  239, 
poz.2019 ze zm.)