Psychologia klasyczna 

to jest 

taka dziedzina, która czerpie z 
przeszłości, introspekcje poczyna. 
 
 

Psychologia klasyczna 

od niej 

cały początek, rozwinęła dziś 
ważny metafizyki watek. 
 
 

Psychologia klasyczna 

bada 

nasze wrażenia, co to jest 
świadomość daje do zrozumienia.  
 
 

Psychologia klasyczna 

- Wilhelm 

Wundt jest jej ojcem, ona w 
ostateczności jest początkiem i 
końcem. 

• Moment powstania – 

połowa XIX wieku, 

 

• Oderwano się od 

nurtu postulującego, 

że psychologia jest 

nauką o duszy, 

 

• Wyodrębniła się z 

filozofii empirycznej 

(ówczesnego nurtu 

filozoficznego) 

 

Psychologia empiryczna opierała się na faktach empirycznych 
dostępnych przez doświadczenie wewnętrzne, które stanowiło 
gwarancję naukowości 

 

! 

Strukturalizm: 
 
• Bada treść psychiki 
• Podstawowe pytanie – CO? 
• Oparty na założeniu, że wszelkie 
doznania psychiczne człowieka 
można rozumieć jako kombinację 
składników prostych – podejście 
atomistyczne 
• Główny przedstawiciel – Edward 
Titchener 
 
Funkcjonalizm: 
 
• Bada akty i funkcje procesów 
psychicznych 
• Podstawowe pytanie – 
DLACZEGO? 
• Świadomość ułatwia człowiekowi 
przystosowanie do środowiska  
• Główni przedstawiciele – John 
Dewey, William James 
 
 

• Przedmiot badań  →  
świadomość (psychiczny = 
świadomy) w swej 
subiektywnej formie, 

 

• Główna metoda 
badawcza  → 
introspekcja, ponieważ: 
- dostęp do świadomości 
ma tylko i wyłącznie 
podmiot badania, 
- badanie wymaga wglądu 
w siebie, obserwowania 
własnych przeżyć 

 

Krytyka metody 

introspekcyjnej: 

 

• Niemożliwe jest, aby 

świadomość spostrzegała 

sama siebie, 

 

• Fakt obserwowania 

własnych przeżyć zmienia je, 

 

• Można obserwować tylko te 

przeżycia, które minęły (czyli 

retrospekcja zamiast 

introspekcji), 

 

• Trudno przekazać własne 

przeżycia komuś innemu 

 

Introspekcja – wgląd, obserwacja swoich własnych przeżyć, 
wnikanie w samego siebie, samoobserwacja, dostrzeganie 
własnych działań 

 

! 

Psychologia asocjacyjna – 
jej podstawą jest fakt, że 
gdy dwa zjawiska 
świadomości występują z 
jakiegokolwiek powodu 
równocześnie albo w bliskim 
następstwie czasowym, to 
później jeżeli w 
świadomości z 
jakiegokolwiek powodu 
pojawi się jedno z nich, 
pojawi się także i drugie 
 

Metoda introspekcji wg Wundta: 
 
Eksperymentator najpierw 
stwarzał lub przygotowywał pewne 
warunki obiektywne, które miały 
badane zjawisko psychiczne 
wywołać, np. światło o określonym 
natężeniu, wywołujące wrażenie 
jasności), żeby potem on sam lub 
ktoś inny mógł je obserwować, 
czyli po jego rozpoznaniu skupić 
na nim uwagę i wydać o nim sąd. 
 

Wilhelm Wundt – twórca pracowni psychologii 
eksperymentalnej w Lipsku w 1879 roku 

 

! 

• Wynikał głównie z nurtów 
filozoficznych i z rozwoju 
innych nauk (głównie 
przyrodniczych) 
• Inwazyjność metody (sam 
fakt obserwacji przeżyć 
zmienia je) 
• Metoda introspekcji jest 
metodą nieobiektywną 
(wyniki badań różne i 
społecznie niesprawdzalne) 
• Ograniczenie podmiotowe 
- nie umożliwiała badań 
zwierząt i dzieci 
• Zbyt duży sensualizm 
• Zorientowana jedynie do 
wewnątrz