ZAKŁAD PROJEKTOWANIA URBANISTYCZNEGO I KRAJOBRAZU WIEJSKIEGO
OSADNICTWO WIEJSKIE
R.A. 2012/2013 SEMESTR V
PROGRAM ZAJĘĆ
1.
TEMAT ZAJĘĆ: OSADNICTWO WIEJSKIE W KRAJOBRAZIE POLSKIM
Wzrastająca świadomość znaczenia stanu środowiska przyrodniczego dla dalszego rozwoju człowieka w odwiecznym
procesie tworzenia, powoduje zrozumiały wzrost zainteresowania zagadnieniami wiejskimi, w tym takŜe sprawami
kształtowania osiedli i terenów wiejskich – osadnictwa wiejskiego. Środowisko wiejskie w Polsce to wciąŜ miejsce
zamieszkania, pracy i wypoczynku dla prawie 40% mieszkańców kraju. Środowisko to, będące synonimem środowiska
przyrodniczego i rolnictwa, to teŜ między innymi zaplecze rekreacyjne i turystyczne dla pozostałej, miejskiej części
populacji kraju oraz coraz częściej atrakcyjny teren dla lokalizowania w nim innych niŜ dotychczas funkcji usługowych z
zakresu kultury, handlu, przemysłu, etc.
Bieg czasu, wypełniony odwieczną ludzką działalnością, przyniósł znaczące zmiany w przestrzeni polskiej wsi. Szereg
miejscowości wiejskich poddanych zostało społeczno – politycznej oraz techniczno - cywilizacyjnej transformacji, w
wyniku których obserwuje się negatywne zjawiska nie tylko w przestrzeni ruralistycznej polskiej, ale i w europejskiej. A
przecieŜ - wiejskie przyrodnicze i kulturowe dziedzictwo, to niezwykle waŜny element kultury kaŜdego narodu. Proces
przekształcania krajobrazu wiejskiego do współczesnych potrzeb wymaga więc od nas szczególnej uwagi i troski, bowiem
wśród wielu zagroŜeń obszarów wiejskich wymienia się unicestwienie odrębności kulturowej i dziedzictwa krajobrazowo
– architektonicznego wsi polskiej.
1.
PRZEDMIOT OPRACOWANIA
-
do wyboru przez studentów jest jedna miejscowość /spośród dwóch/ - Czerwińsk nad Wisłą lub Okuniew koło Sulejówka
-
dla kaŜdej ww. miejscowości są przygotowane podkłady mapowe (mapa sytuacyjno – wysokościowa ) w skali
1 : 2000
2.
CEL ZAJĘĆ
-
Zapoznanie studentów ze specyfiką projektowania architektonicznego i ruralistycznego na zmieniających się
współcześnie obszarach wiejskich, z uwzględnieniem technologii produkcji (i coraz częściej usług) w gospodarstwie
rolnym, w relacji do architektury krajobrazu terenów rolniczych
-
Zapoznanie studentów z jedną z zaproponowanych miejscowości wiejskich, tj.: wykonanie jej inwentaryzacji
urbanistycznej, a takŜe róŜnych analiz m.in. krajobrazu przyrodniczego i kulturowego wsi oraz ocena moŜliwych
przyszłych przekształceń przestrzennych wsi, związanych ze współczesnymi przemianami wsi polskiej.
-
Zadaniem projektowym jest zlokalizowanie i zaprojektowanie indywidualnego wiejskiego gospodarstwa rolnego
/ zagrody / o określonym profilu produkcji wraz z towarzyszącą usługą. Nowoprojektowana zagroda powinna tworzyć
zespół przestrzenny z innym nowym gospodarstwem lub zabudową istniejącą. (do indywidualnych decyzji z
prowadzącym). Dla wybranego fragmentu wsi, zwracając szczególną uwagę na zachowanie walorów miejsca
(kulturowych i przyrodniczo – krajobrazowych) student zaproponuje swoją autorską wizję nowej zabudowy.
3.
TREŚCI KSZTAŁCENIA PRZEKAZANE PODCZAS ZAJĘĆ
Tematyka zajęć projektowych obejmuje zagadnienia, które moŜna zgrupować w trzech głównych grupach tematycznych:
ETAP I (praca zespołowa)
-
studia terenowe ( wyjazd jednodniowy ) do wybranej miejscowości
-
zbieranie materiałów kartograficznych i innych o miejscowości, opracowanie dokumentacji fotograficznej i rysunkowej,
rozmowy ze społecznością lokalną i przedstawicielami samorządu gminnego
-
po wizycie w terenie do wykonania jest Inwentaryzacja urbanistyczna miejscowości w skali 1:2000
Etap II (praca zespołowa)
-
Na podstawie studiów terenowych oraz innych źródeł, opracowanie schematów i rysunków przedstawiających analizę
miejscowości pod względem charakteru rozplanowania i zabudowy oraz cech krajobrazowych ( tzw. wyróŜniki
krajobrazu i architektury wsi), które określają elementy charakterystyczne i wyróŜniające wieś spośród innych. Na
schematy i rysunki składają się m.in.: panorama miejscowości, analiza cech krajobrazowych, analiza urbanistyczno –
architektoniczna , rozwinięcie wybranego fragmentu ulicy wiejskiej (1:200), zastane lokalne wzory odrębności
architektury (forma, proporcje elementów, detal, materiał, konstrukcja, faktura, kolor)
-
Sformułowanie głównych tez projektu naprawczego, modernizacyjnego wsi pod względem architektoniczno –
krajobrazowym oraz struktury funkcjonalno – przestrzennej .
-
Szczegółowa zawartość opracowania etapu II:
1.
Mapa archiwalna i współczesna pokazująca miejscowość
2.
Panorama miejscowości
•
Zdjęcie panoramy / panorama od strony wjazdu głównego do miejscowości, panorama boczna
charakterystyczna)
•
Uproszczony zarys konturów panoramy
•
Schematyczny zarys planów panoramy
•
Analiza panoramy / do zaznaczenia:
•
Budynki korzystnie wpływające na panoramę
•
Budynki obojętne
•
Budynki dysharmonijne
3.
Analiza i ocena krajobrazu przyrodniczego / Analiza cech krajobrazowych
•
Układ zieleni
•
Układ hydrologiczny
•
Otwarcia widokowe
•
Panorama wjazdowa – kierunek
•
Dominanty krajobrazowe
•
Wnętrza krajobrazowe miejscowości wraz z elementami wnętrz
•
Tereny wartościowe pod względem przyrodniczym
•
Tereny wartościowe pod względem krajobrazowym i widokowym
•
Tereny zdegradowane pod względem przyrodniczym i krajobrazowym
4. Analiza urbanistyczno – architektoniczna
•
Charakterystyczna forma rozplanowania / obrys - działki, domy główne/
•
Podstawowy układ dróg
•
Budynki wartościowe pod względem historycznym
•
budynki zabytkowe- rejestr zabytków
•
budynki zabytkowe – w ewidencji gminnej
•
Budynki współczesne wymagające rewaloryzacji/ zmiany uŜytkowania/ modernizacji
•
Tereny wartościowe pod względem kulturowym
•
Tereny zdegradowane pod względem kulturowym
•
Analiza przydatności miejsc / terenów pod zabudowę
•
Tereny nadające się pod nową zabudowę
•
Tereny nie nadające się pod nowa zabudowę
•
Tereny zabudowane do przekwalifikowania
4.
Zastane lokalne wzory odrębności : form, detali, materiałów, konstrukcji, faktur, kolorytu.
5.
Rozwinięcie wybranego fragmentu ulicy 1:200
Etap III ( praca indywidualna)
-
Projekt zagospodarowania fragmentu wsi, na który składa się projekt zagrody rolnika (o wybranej przez studenta
technologii produkcji rolnej dostosowanej do specyfiki i uwarunkowań konkretnej wsi) z funkcją usługową
-
Proponowane tematy, to m.in.:
-
hodowla koni ze szkółką jeździecką, produkcja zwierzęca (np. owczarnia, koziarnia, krowy mleczne, ferma strusi) z
małą rodzinną przetwórnią, zagroda rybacka ze sklepem
-
produkcja roślinna (np. ziół, zboŜa, pieczarek, wikliny) ze sklepem lub przetwórnią ( np. winiarnia, browar, wyrobów
wikliniarskich, ceramiki), zagroda sadownika z przechowalnią jabłek, zagroda szklarniowa ze sklepem, małą
gastronomią,
-
zagrodą o wybranym profilu produkcji rolnej z funkcją agroturystyczną
-
do wykonania jest Projekt zagospodarowania fragmentu miejscowości ….. , na który będzie się składać:
••••
projekt zespołu zagród rolnika (na podkładzie) w skali 1 : 500,
••••
projekt zagrody rolnika (działka z rzutami parterów budynków) w skali 1:200
••••
przekroje i elewacje zagrody rolnika w skali 1:200/ 1:100 ( do ustalenia)
••••
rozwinięcia krajobrazowe projektowanego zespołu budynków w kontekście sąsiedniej zabudowy w skali 1:200
••••
wizualizacje zespołu budynków w krajobrazie i wnętrz zagrody
6.
METODA OPRACOWANIA
Etap I „Inwentaryzacja urbanistyczna miejscowości ………”
Rodzaj pracy
zespołowa
Czas
opracowania
2 tygodnie w tym wyjazd w teren ( sobota - 6 października 2012r )
Oddanie I etapu
Przed rozpoczęciem etapu III - do końca października 2012
Forma i zakres
oddania I etapu
rysunek w formacie podkładu w skali 1 : 2000 w kolorze, wykonany na podstawie danych
zebranych w terenie tytuł opracowania: „Inwentaryzacja urbanistyczna miejscowości
………………….”
•
legenda oznaczeń wg wytycznych podanych przez prowadzącą zajęcia
•
rysunek na sztywnej planszy
•
na planszy powinny się znaleźć: skala liniową , kierunek północy oraz skład
zespołu opracowującego ww. Etap I; semestr, grupa, rok akademicki
Etap II „Analiza krajobrazu przyrodniczego i kulturowego miejscowości ………”
Rodzaj pracy
zespołowa
Czas
opracowania
2.10.2012 – 30.10.2012
Oddanie I etapu
Przed rozpoczęciem etapu III - do końca października 2012
Forma i zakres
oddania I etapu
schematy i rysunki przedstawiające analizę miejscowości pod względem charakteru
zabudowy i cech krajobrazowych / tzw. wyróŜniki krajobrazu i architektury wsi/, które
określają elementy charakterystyczne i wyróŜniające wieś spośród innych
•
ilość i rodzaj schematów i rysunków oraz legendy do nich wg wytycznych
podanych przez prowadzącą zajęcia
•
schematy i rysunki na sztywnej planszy 100x70
•
na planszy powinny się znaleźć: skala liniowa dla rysunków na mapie, kierunek
północy oraz skład zespołu opracowującego ww. Etap II; semestr, grupa, rok
akademicki
Etap III „Projekt zagospodarowania fragmentu wsi………” skale 1:500, 1:200, 1:100
Rodzaj pracy
indywidualna
Czas
opracowania
pozostałe zajęcia – do przerwy świątecznej w grudniu 2012; tu dwa przeglądy
obowiązujące kaŜdego studenta wg harmonogramu zajęć,
Oddanie III
etapu
na wystawie kończącej zajęcia; na wystawie tej wywieszany jest równieŜ efekt pracy
etapu I (zespołowy ).
Forma i zakres
oddania III etapu
•
tytuł główny ww. planszy : „Projekt zagospodarowania fragmentu wsi ………. ;
podtytuły jak niŜej podkreślone
•
na planszach ( maks.2) powinny się znaleźć następujące rysunki:
•
projekt zagrody rolnika w skali 1 : 500 ( na podkładzie) w kontekście sąsiedniej
istniejącej zabudowy; na rysunku - zabudowa w rzucie dachu, detal urbanistyczny
i zieleń istniejąca i projektowana, legenda uŜytych oznaczeń, skala liniowa,
kierunek północy
•
projekt zagrody rolnika w skali 1:200( działka z rzutami parterów budynków);
zieleń towarzysząca, mała architektura.
•
przekroje, przekrojo - elewacje, elewacje zagrody rolnika w skali 1:100
•
rozwinięcia krajobrazowe projektowanego zespołu w skali 1:200; rozwinięcia
powinny ilustrować charakter ( forma architektoniczna, zarys detalu )
proponowanej zabudowy na tle zastanego i projektowanego krajobrazu
przyrodniczego oraz zastanej i projektowanej zabudowy;
•
wizualizacje
•
plansza ( maks. 2) twarda 100 x 70
•
na planszy: imię, nazwisko autora Etapu III; semestr, grupa, rok akademicki