background image

1

Instytucje nadzoru i kontroli 

rynku ubezpiecze

ń

Systemy nadzoru:

Nadzór publikacyjny

Nadzór koncesyjno – normatywny

Nadzór materialny (w tym nadzór finansowy)

Zakłady ubezpiecze

ń

KNF

UFG

PBUK

PIU

RzU

brokerzy

agenci

Banki 

(bankassurance)

Ubezpieczaj

ą

cy / ubezpieczeni

Nadzór ubezpieczeniowy

Do 1996 funkcj

ę

nadzoru sprawował Minister 

Finansów

Od 1996 do ko

ń

ca marca 2002 roku był to Pa

ń

stwowy 

Urz

ą

d Nadzoru Ubezpiecze

ń

Urz

ą

d ten po poł

ą

czeniu z Urz

ę

dem Nadzoru nad 

Funduszami Emerytalnymi przekształcił si

ę

Komisj

ę

Nadzoru Ubezpiecze

ń

i Funduszy 

Emerytalnych (KNUiFE).

Od 19 wrze

ś

nia 2006 KNUIFE została wchłoni

ę

ta przez 

Komisj

ę

Nadzoru Finansowego (KNF)

Główny cel nadzoru: 

ochrona interesów osób ubezpieczonych 

Ochrona rynku ubezpieczeniowego 
(zapobieganie sytuacji, w której zakład 
ubezpiecze

ń

nie b

ę

dzie w stanie wypłaca

ć

nale

Ŝ

nych 

ś

wiadcze

ń

- ka

Ŝ

dy zakład ubezpiecze

ń

musi uzyska

ć

stosowne zezwolenie KNF na rozpocz

ę

cie 

działalno

ś

ci (sprawdzane jest, czy: 

zało

Ŝ

yciele towarzystwa dysponuj

ą

odpowiednim zapleczem kapitałowym oraz 
kwalifikacjami do prowadzenia działalno

ś

ci 

ubezpieczeniowej) 

background image

2

- w czasie działalności: 

KNF (KNUiFE) ma uprawnienia do stałego 
monitorowania działalno

ś

ci oraz dora

ź

nego 

uzyskiwania informacji o zakładach 
ubezpiecze

ń

, z których najwa

Ŝ

niejsze s

ą

cykliczne otrzymywanie kwartalnych i 
rocznych sprawozda

ń

finansowych 

prawo do wprowadzenia obowi

ą

zku 

sporz

ą

dzania sprawozda

ń

finansowych 

cz

ę

stszych ni

Ŝ

kwartalne w sytuacjach 

szczególnych

prawo do przeprowadzania kontroli w 
siedzibach zakładów ubezpiecze

ń

Obowiązki z.u.:

konieczno

ść

zawiadamiania organu nadzoru o 

nabyciu udziałów lub akcji w niektórych istotnych 
z punktu widzenia bezpiecze

ń

stwa sytuacjach, 

jak np. nabywanie wi

ę

cej ni

Ŝ

10% akcji danego 

przedsi

ę

biorcy, dokonywanie lokat w 

przedsi

ę

biorstwach, od których zakład 

ubezpiecze

ń

jest zale

Ŝ

ny,

mo

Ŝ

liwo

ść

uzyskania w dowolnym czasie od 

zakładu ubezpiecze

ń

wyja

ś

nie

ń

i informacji 

dotycz

ą

cych jego funkcjonowania,

w przypadkach zagraŜających 
bezpieczeństwu ubezpieczonych prawo 
przewiduje: 

wydawanie zalece

ń

dostosowania działalno

ś

ci do 

stanu zgodnego z prawem,

wprowadzenie ogranicze

ń

w lokowaniu 

ś

rodków 

zakładu ubezpiecze

ń

,

nało

Ŝ

enie obowi

ą

zku opracowania planu 

okre

ś

lonych działa

ń

naprawczych, takich jak 

przygotowanie planu krótkoterminowego 
podwy

Ŝ

szenia 

ś

rodków własnych,

nakładanie kar pieni

ęŜ

nych,

wprowadzenie zarz

ą

du komisarycznego,

mo

Ŝ

liwo

ść

wnioskowania o cofni

ę

cie 

zezwolenia na prowadzenie działalno

ś

ci w 

zakresie jednej, kilku lub wszystkich grup 
ubezpiecze

ń

.

Z.U. muszą uzyskać zgodę na: 

przeniesienie portfela ubezpiecze

ń

,

zaliczenie do 

ś

rodków własnych niektórych 

kategorii aktywów,

czasowe uznanie niektórych kategorii 
aktywów za aktywa stanowi

ą

ce pokrycie 

rezerw techniczno-ubezpieczeniowych 

background image

3

Obok nadzoru nad działalno

ś

ci

ą

zakładów 

ubezpiecze

ń

KNF (KNUiFE) sprawuje nadzór 

nad po

ś

rednikami ubezpieczeniowymi. Nadzór 

nad działalno

ś

ci

ą

agentów ubezpieczeniowych 

wykonywany jest po

ś

rednio, poprzez nadzór 

nad działalno

ś

ci

ą

zakładów ubezpiecze

ń

(zgodnie z ustaw

ą

z. u. odpowiada za 

działalno

ść

agenta, który w jego imieniu 

wykonuje czynno

ś

ci). 

Nadzór na działalno

ś

ci

ą

brokerów 

ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych sprawowany 
jest bezpo

ś

rednio poprzez:  

organizacj

ę

egzaminów,

wydawanie i cofanie zezwole

ń

,

kontrole działalno

ś

ci. 

KNF prowadzi jawny i dost

ę

pny dla osób trzecich 

rejestr po

ś

redników ubezpieczeniowych.

Nadzór nad działalno

ś

ci

ą

ubezpieczeniow

ą

uzupełniony jest przez weryfikacj

ę

osób 

pełni

ą

cych funkcj

ę

aktuariusza w zakładach 

ubezpiecze

ń

Zadaniem aktuariuszy jest ustalanie rezerw 
techniczno-ubezpieczeniowych, kontrolowanie 
aktywów na pokrycie tych rezerw wyliczanie 
marginesu wypłacalno

ś

ci i inne istotne funkcje z 

zakresu matematyki ubezpieczeniowej. 

ustawa o działalno

ś

ci ubezpieczeniowej nakłada 

obowi

ą

zek zdania egzaminu przed Komisj

ą

Egzaminacyjn

ą

dla Aktuariuszy. Organizacj

ę

egzaminów oraz prowadzenie rejestru 
aktuariuszy powierzono KNF (KNUiFE). 

Rzecznik Ubezpieczonych

reprezentuje interesy ubezpieczonych i 

uprawnionych z umów ubezpieczenia oraz 
członków funduszy emerytalnych i 
uczestników pracowniczych programów 
emerytalnych 

Z głosem doradczym uczestniczy w 
posiedzeniach KNF. 

Do jego zadań naleŜy: 

reprezentowanie i ochrona konsumenckich interesów 
ubezpieczonych i uprawnionych z umów ubezpieczenia,

reprezentowanie i ochrona interesów członków otwartych 
funduszy emerytalnych oraz uczestników pracowniczych 
programów emerytalnych, 

opiniowanie projektów aktów prawnych dotycz

ą

cych 

ubezpiecze

ń

, funduszy emerytalnych i pracowniczych 

programów emerytalnych,

informowanie organu nadzoru o dostrze

Ŝ

onych 

nieprawidłowo

ś

ciach w działalno

ś

ci zakładów ubezpiecze

ń

funduszy emerytalnych i pracowniczych programów 
emerytalnych,

Tworzenie mo

Ŝ

liwo

ś

ci polubownego i 

pojednawczego rozstrzygania sporów mi

ę

dzy 

ubezpieczaj

ą

cymi, ubezpieczonymi, uposa

Ŝ

onymi 

lub uprawnionymi z umów ubezpieczenia

Wyst

ę

powanie do S

ą

du Najwy

Ŝ

szego o podj

ę

cie 

uchwały maj

ą

cej na celu interpretacj

ę

przepisów 

prawnych budz

ą

cych w

ą

tpliwo

ś

ci lub których 

stosowanie wywołało rozbie

Ŝ

no

ś

ci w orzecznictwie

background image

4

inicjowanie i prowadzenie działalno

ś

ci 

edukacyjno-informacyjnej w zakresie 
ubezpiecze

ń

, działalno

ś

ci funduszy 

emerytalnych oraz funkcjonowania 
pracowniczych programów emerytalnych. 

Funkcj

ę

Rzecznika Ubezpieczonych 

sprawował (do 10.11.2007) dr Stanisław 
Rogowski 

www.rzu.gov.pl

Sąd polubowny przy Rzeczniku 
Ubezpieczonych

Działalno

ść

s

ą

du polubownego przewiduje 

dwa tryby rozstrzygania sporów: 

- post

ę

powanie polubowne zako

ń

czone wyrokiem 

lub ugod

ą

przed s

ą

dem  

- post

ę

powanie mediacyjne z udziałem mediatora 

wyznaczonego wspólnie przez strony spo

ś

ród 

arbitrów s

ą

du 

Polskie Biuro Ubezpieczycieli 
Komunikacyjnych

zrzesza zakłady ubezpiecze

ń

, które 

prowadz

ą

działalno

ść

w zakresie 

obowi

ą

zkowego ubezpieczenia 

odpowiedzialno

ś

ci cywilnej posiadaczy 

pojazdów mechanicznych (za szkody 
powstałe w zwi

ą

zku z ruchem tych pojazdów 

poza granicami kraju) 

Przedmiotem działalności PBUK jest 
m.in.:

wystawianie dokumentów ubezpieczeniowych wa

Ŝ

nych 

w innych krajach,

zawieranie umów z zagranicznymi biurami 
ubezpiecze

ń

komunikacyjnych o wzajemnym 

uznawaniu dokumentów ubezpieczeniowych,

organizowanie likwidacji lub bezpo

ś

rednia likwidacja 

szkód spowodowanych na terytorium RP przez pojazdy 
z rejestracj

ą

zagraniczn

ą

, posiadaj

ą

ce wa

Ŝ

ne 

dokumenty ubezpieczeniowe wystawione przez 
zagraniczne biura ubezpiecze

ń

komunikacyjnych.

okre

ś

lanie zasad i trybu dystrybucji dokumentów 

ubezpiecze

ń

granicznych, a w szczególno

ś

ci ustalanie 

wzorów tych dokumentów oraz ich ewidencjonowanie.

„Zielona Karta”

Od 1 maja 2004 roku wszystkie umowy 
ubezpieczenia OC z mocy prawa rozszerzyły zakres 
ochrony ubezpieczeniowej na terytoria:

Austrii, Belgii, Chorwacji, Cypru, Czech, Danii, 

Estonii, Finlandii, Francji, Grecji, Hiszpanii, 
Holandii, Irlandii, Islandii, Lichtensteinu, Litwy, 
Luksemburga, Łotwy, Malty, Niemiec, Norwegii, 
Polski, Portugalii, Słowenii, Słowacji, Szwajcarii, 
Szwecji, W

ę

gier, Wielkiej Brytanii, Włoch oraz 

Bułgarii i Rumuni (od 01.08.2007).

Dokument Zielonej Karty wymagany jest na 
terytoriach:

Albanii, Andory, Białorusi, Bo

ś

ni i 

Hercegowiny, Iranu, Izraela, Macedonii, 
Maroka, Mołdawii, Serbii i Czarnogóry, 
Tunezji, Turcji, Ukrainy

background image

5

Ubezpieczeniowy Fundusz 
Gwarancyjny

Do zadań Funduszu naleŜy zaspokajanie roszczeń z tytułu 
ubezpieczeń obowiązkowych, za szkody powstałe na terytorium 
Rzeczypospolitej Polskiej:

1) na osobie, gdy 

szkoda została wyrz

ą

dzona w okoliczno

ś

ciach uzasadniaj

ą

cych 

odpowiedzialno

ść

cywiln

ą

posiadacza pojazdu mechanicznego lub 

kieruj

ą

cego pojazdem mechanicznym, a nie ustalono ich 

to

Ŝ

samo

ś

ci;

2) w mieniu, w przypadku szkody, w której równocze

ś

nie u 

któregokolwiek uczestnika zdarzenia nast

ą

piła 

ś

mier

ć

, naruszenie 

czynno

ś

ci narz

ą

du ciała lub rozstrój zdrowia, trwaj

ą

cy dłu

Ŝ

ej ni

Ŝ

14 

dni, a szkoda została wyrz

ą

dzona w okoliczno

ś

ciach 

uzasadniaj

ą

cych odpowiedzialno

ść

cywiln

ą

posiadacza pojazdu 

mechanicznego lub kieruj

ą

cego pojazdem mechanicznym, a nie 

ustalono ich to

Ŝ

samo

ś

ci. W przypadku szkody w poje

ź

dzie 

mechanicznym 

ś

wiadczenie Funduszu podlega zmniejszeniu o 

kwot

ę

stanowi

ą

c

ą

równowarto

ść

300 euro, ustalan

ą

przy 

zastosowaniu kursu 

ś

redniego ogłaszanego przez Narodowy Bank 

Polski obowi

ą

zuj

ą

cego w dniu ustalenia odszkodowania;

3) w mieniu i na osobie, gdy:
a) posiadacz zidentyfikowanego pojazdu mechanicznego, którego 

ruchem szkod

ę

t

ę

wyrz

ą

dzono, nie był ubezpieczony 

obowi

ą

zkowym ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów 

mechanicznych, 

b) posiadacz zidentyfikowanego pojazdu mechanicznego, którego 

ruchem szkod

ę

t

ę

wyrz

ą

dzono, zarejestrowanego za granic

ą

na 

terytorium pa

ń

stwa, którego biuro narodowe jest sygnatariuszem 

Jednolitego Porozumienia mi

ę

dzy Biurami Narodowymi –

Regulaminu Wewn

ę

trznego, nie był ubezpieczony obowi

ą

zkowym 

ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, a pojazd 
mechaniczny był pozbawiony znaków rejestracyjnych, b

ą

d

ź

znaki te 

nie były, w momencie zdarzenia, przydzielone temu pojazdowi przez 
wła

ś

ciwe władze,

c) rolnik, osoba pozostaj

ą

ca z nim we wspólnym gospodarstwie 

domowym lub osoba pracuj

ą

ca w jego gospodarstwie rolnym 

wyrz

ą

dzili szkod

ę

, której nast

ę

pstwem jest 

ś

mier

ć

, uszkodzenie 

ciała, rozstrój zdrowia b

ą

d

ź

te

Ŝ

utrata, zniszczenie lub uszkodzenie 

mienia, a rolnik nie był ubezpieczony obowi

ą

zkowym 

ubezpieczeniem OC rolników.

Do zada

ń

Funduszu nale

Ŝ

y tak

Ŝ

e zaspokajanie 

roszcze

ń

z tytułu obowi

ą

zkowego ubezpieczenia OC 

posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody, 
gdy posiadacz zidentyfikowanego pojazdu 
mechanicznego, którego ruchem szkod

ę

t

ę

wyrz

ą

dzono, nie był ubezpieczony obowi

ą

zkowym 

ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów 
mechanicznych, gdy pa

ń

stwem członkowskim 

umiejscowienia ryzyka jest Rzeczpospolita Polska 
(30 dni od sprzeda

Ŝ

y samochodu z innego pa

ń

stwa 

do Polski), je

Ŝ

eli szkoda ma miejsce na terytorium 

innego pa

ń

stwa do wypłaty odszkodowania jest 

wła

ś

ciwy PBUK.

Je

Ŝ

eli poszkodowany, w przypadku szkody w mieniu, 

mo

Ŝ

e zaspokoi

ć

roszczenie na podstawie umowy 

ubezpieczenia dobrowolnego, Fundusz wyrównuje 
szkod

ę

w cz

ęś

ci, w której nie mo

Ŝ

e by

ć

zaspokojona, 

wraz z uwzgl

ę

dnieniem utraconych zni

Ŝ

ek składki oraz 

prawa do zni

Ŝ

ek składki

Uprawniony do odszkodowania zgłasza swoje 
roszczenia do Funduszu przez którykolwiek zakład 
ubezpiecze

ń

wykonuj

ą

cy działalno

ść

ubezpieczeniow

ą

w grupach obejmuj

ą

cych ubezpieczenia obowi

ą

zkowe

Zakład ubezpiecze

ń

nie mo

Ŝ

e odmówi

ć

przyj

ę

cia 

zgłoszenia szkody.

Fundusz jest obowi

ą

zany zaspokoi

ć

roszczenie w 

terminie 30 dni licz

ą

c od dnia otrzymania akt szkody 

od zakładu ubezpiecze

ń

lub syndyka upadło

ś

ci.

W przypadku ogłoszenia upadło

ś

ci zakładu 

ubezpiecze

ń

do zada

ń

UFG nale

Ŝ

y równie

Ŝ

zaspokajanie roszcze

ń

osób uprawnionych z 

tytułu umów ubezpieczenia OC posiadaczy 
pojazdów mechanicznych i OC rolników, oraz z 
tytułu umów ubezpieczenia na 

Ŝ

ycie w 

wysoko

ś

ci 50 % wierzytelno

ś

ci ( nie wi

ę

cej 

jednak ni

Ŝ

kwota b

ę

d

ą

ca równowarto

ś

ci

ą

złotych 30 tys. EUR ). 

background image

6

Funkcja informacyjna:

Do zada

ń

Funduszu jako o

ś

rodka informacji nale

Ŝ

y:

1.  prowadzenie rejestru umów ubezpieczenia OC i AC, zawieraj

ą

cego:

Dane dotycz

ą

ce zawartych umów ubezpieczenia OC i AC

Dane posiadacza pojazdu

Dane o poje

ź

dzie

2. Fundusz gromadzi dane zawieraj

ą

ce informacje dotycz

ą

ce uczestników 

zdarzenia powoduj

ą

cego odpowiedzialno

ść

zakładu ubezpiecze

ń

z tytułu 

zawartej umowy ubezpieczenia OC i AC posiadaczy pojazdów 
mechanicznych obejmuj

ą

ce:

1) mark

ę

i numer rejestracyjny pojazdów, uczestnicz

ą

cych w zdarzeniu;

2) imi

ę

i nazwisko, adres zamieszkania, numer PESEL lub nazw

ę

, adres 

siedziby i numer REGON posiadacza pojazdu uczestnicz

ą

cego w 

zdarzeniu;
3) imi

ę

i nazwisko oraz numer PESEL kieruj

ą

cego pojazdem 

uczestnicz

ą

cym w zdarzeniu

4) dat

ę

i miejsce zdarzenia;

5) rodzaj szkody (szkoda na osobie, szkoda całkowita w poje

ź

dzie, szkoda 

cz

ęś

ciowa w poje

ź

dzie, szkoda w mieniu poza pojazdem);

6) dane osoby poszkodowanej lub uprawnionej, 
7) dat

ę

zgłoszenia roszczenia odszkodowawczego;

8) dat

ę

i wysoko

ść

wypłaty odszkodowania lub 

ś

wiadczenia albo dat

ę

odmowy wypłaty odszkodowania lub 

ś

wiadczenia.

Dane przekazywane s

ą

do Funduszu przez zakłady ubezpiecze

ń

drog

ą

elektroniczn

ą

i przechowywane s

ą

przez Fundusz przez okres 11 lat.

Fundusz udost

ę

pnia zgromadzone dane, 

1) poszkodowanemu lub uprawnionemu z prawem wgl

ą

du we własne akta 

szkodowe albo innemu podmiotowi, je

Ŝ

eli maj

ą

oni interes prawny w uzyskaniu 

tych danych w zwi

ą

zku z zaistniał

ą

szkod

ą

, w zakresie dotycz

ą

cym 

ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów;

1a) posiadaczowi pojazdu mechanicznego, który zawarł umow

ę

ubezpieczenia OC, w 

zakresie danych dotycz

ą

cych zgłoszenia roszcze

ń

i wypłaty odszkodowa

ń

z tytułu  

umowy ubezpieczenia OC zawartej przez tego posiadacza, w zwi

ą

zku ze zdarzeniami 

skutkuj

ą

cymi odpowiedzialno

ś

ci

ą

tego posiadacza albo ich braku, za okres 5 lat licz

ą

wstecz od dnia, w którym posiadacz pojazdu mechanicznego wyst

ą

pił o udost

ę

pnienie 

danych;

2) Rzecznikowi Praw Obywatelskich;

3) organowi nadzoru;

4) zakładom ubezpiecze

ń

;

5) Polskiemu Biuru Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w zakresie dotycz

ą

cym 

ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów;

6) Rzecznikowi Ubezpieczonych;

7) Polskiej Izbie Ubezpiecze

ń

;

8) organowi prowadz

ą

cemu centraln

ą

ewidencj

ę

pojazdów drog

ą

teletransmisji 

danych, w zakresie dotycz

ą

cym ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów;

9) s

ą

dowi lub prokuraturze, o ile s

ą

niezb

ę

dne w tocz

ą

cym si

ę

post

ę

powaniu.

Fundusz wydaje za

ś

wiadczenia w terminie 15 dni od zgłoszenia

Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny jest organem uprawnionym do kontroli 
spełnienia obowi

ą

zku ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych i 

OC rolników. 
Na podmioty nie dopełniaj

ą

ce ustawowego obowi

ą

zku ubezpieczenia Fundusz 

nakłada i egzekwuje opłaty przewidziane w art. 88 ustawy o ubezpieczeniach 
obowi

ą

zkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze

Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. 

Finansowanie
Fundusz realizuje swoje zadania z dochodów, które głównie stanowi

ą

• wpłaty zakładów ubezpiecze

ń

, prowadz

ą

cych działalno

ść

w zakresie 

obowi

ą

zkowych ubezpiecze

ń

odpowiedzialno

ś

ci cywilnej posiadaczy pojazdów 

mechanicznych oraz rolników posiadaj

ą

cych gospodarstwa rolne; wysoko

ść

składki wnoszonej przez zakłady ubezpiecze

ń

okre

ś

la Minister Finansów, 

• wpływy z opłat od osób fizycznych i prawnych, które nie dopełniły obowi

ą

zku 

zawarcia umowy obowi

ą

zkowego ubezpieczenia, 

• wpływy z tytułu roszcze

ń

regresowych. 

Polska Izba Ubezpieczeń

jest organizacj

ą

ubezpieczeniowego 

samorz

ą

du gospodarczego. Przynale

Ŝ

no

ść

zakładów ubezpiecze

ń

do Izby jest 

obowi

ą

zkowa i powstaje z chwil

ą

podj

ę

cia 

przez zakład działalno

ś

ci ubezpieczeniowej. 

Do zadań Izby naleŜy m.in.: 

reprezentowanie zakładów ubezpiecze

ń

wobec organów 

władzy i administracji pa

ń

stwowej oraz podejmowanie działa

ń

w celu ochrony ich interesów,

wyra

Ŝ

anie opinii o projektach aktów prawnych dotycz

ą

cych 

działalno

ś

ci ubezpieczeniowej oraz współdziałanie na 

wniosek wła

ś

ciwych podmiotów przy ich opracowywaniu,

współdziałanie z organizacjami i stowarzyszeniami krajowymi 
i zagranicznymi w zakresie ubezpiecze

ń

,

stwarzanie mo

Ŝ

liwo

ś

ci polubownego i pojednawczego 

rozstrzygania sporów mi

ę

dzy członkami Izby.

Po

ś

rednictwo 

ubezpieczeniowe

background image

7

Po

ś

rednictwo ubezpieczeniowe polega na 

wykonywaniu czynno

ś

ci faktycznych i 

prawnych zwi

ą

zanych z zawarciem lub 

wykonywaniem umów ubezpieczenia 

Mo

Ŝ

e by

ć

realizowane przez agentów i 

brokerów ubezpieczeniowych 

Agent ubezpieczeniowy

Przedsi

ę

biorca wykonuj

ą

cy działalno

ść

agencyjn

ą

na podstawie umowy agencyjnej 

zawartej z zakładem ubezpiecze

ń

W przypadku prowadzenia przez podmioty 
gospodarcze działalno

ś

ci agencyjnej musi 

by

ć

ona wykonywana przez osoby fizyczne, 

które posiadaj

ą

przewidziane w przepisach 

uprawnienia

Agent mo

Ŝ

e czynno

ś

ci agencyjne wykonywa

ć

osobi

ś

cie lub mo

Ŝ

e posłu

Ŝ

y

ć

si

ę

osobami 

fizycznymi posiadaj

ą

cymi zezwolenie na 

wykonywanie czynno

ś

ci agencyjnych

Działalność agencyjna to:

Pozyskiwanie klientów

Wykonywanie czynno

ś

ci przygotowawczych 

zmierzaj

ą

cych do zawarcia umowy 

ubezpieczenia

Zawieranie umów ubezpieczenia

Uczestniczenie w administrowaniu i 
wykonywaniu umów ubezpieczenia, w 
sprawach o odszkodowanie

Wymagania wobec agenta 
ubezpieczeniowego:

1) posiada pełn

ą

zdolno

ść

do czynno

ś

ci prawnych;

2) nie była prawomocnie skazana za umy

ś

lne przest

ę

pstwo: 

przeciwko 

Ŝ

yciu i zdrowiu, wymiarowi sprawiedliwo

ś

ci, 

ochronie informacji, wiarygodno

ś

ci dokumentów, mieniu, 

przeciwko obrotowi gospodarczemu, przeciwko obrotowi 
pieni

ę

dzmi i papierami warto

ś

ciowymi, skarbowe, 

3) daje r

ę

kojmi

ę

nale

Ŝ

ytego wykonywania czynno

ś

ci 

agencyjnych;

4) posiada co najmniej 

ś

rednie wykształcenie;

5) odbyła szkolenie prowadzone przez zakład ubezpiecze

ń

zako

ń

czone zdanym egzaminem.

background image

8

Cechy charakterystyczne agenta:

działa jako reprezentant ubezpieczyciela

zwi

ą

zany jest z zakładem ubezpiecze

ń

umow

ą

agencyjn

ą

, zawieran

ą

z reguły na czas 

nieograniczony

reprezentuje on interesy zakładu ubezpiecze

ń

jest on pełnomocnikiem zakładu w zakresie 
zawierania umów ubezpieczenia

wszelkie skutki czynno

ś

ci prawnych 

dokonanych przez agenta w tym zakresie 
przejmuje na siebie zakład ubezpiecze

ń

Multiagent

Agent działaj

ą

cy na rzecz wi

ę

cej ni

Ŝ

jednego 

zakładu ubezpiecze

ń

w jednym dziale ubezpiecze

ń

odpowiada za szkody powstałe z tytułu 
wykonywania tych czynno

ś

ci wyrz

ą

dzone klientowi, 

ubezpieczaj

ą

cemu, ubezpieczonemu lub osobie 

uprawnionej z umowy ubezpieczenia.

Musi posiada

ć

ubezpieczenie odpowiedzialno

ś

ci 

cywilnej (suma gwarancyjna min.: 1 mln euro / jedno 
zdarzenie i 1,5 mln euro na wszystkie zdarzenia)

Bezpo

ś

redni

ą

kontrol

ę

nad działalno

ś

ci

ą

agentów sprawuje z.u.

KNUiFE mo

Ŝ

e kontrolowa

ć

z.u. w zakresie 

korzystania z usług agentów

Agent musi okazać klientowi:

- Pełnomocnictwo od z.u, które okre

ś

la w szczególno

ś

ci:

1) zakres działalno

ś

ci agenta ubezpieczeniowego, ze 

wskazaniem działu i grup ubezpiecze

ń

;

2) wysoko

ść

maksymalnej sumy ubezpieczenia, na jak

ą

agent 

ubezpieczeniowy mo

Ŝ

e zawrze

ć

jedn

ą

umow

ę

ubezpieczenia;

3) obszar działalno

ś

ci agenta ubezpieczeniowego.

- Musi poinformowa

ć

, czy działa na rzecz jednego, czy wi

ę

cej 

z.u. i poda

ć

ich nazwy (na 

Ŝą

danie klienta)

- je

Ŝ

eli w imieniu agenta działa inna osoba – dokument 

upowa

Ŝ

niaj

ą

cy do działania w imieniu agenta

- Zezwolenie na wykonywanie czynno

ś

ci agencyjnych

Działalno

ść

agencyjna przedsi

ę

biorcy jako 

uzupełnienie do podstawowej działalno

ś

ci: 

np. biura podró

Ŝ

y (ubezpieczenia w podró

Ŝ

y), 

dealerzy samochodowi (ubezpieczenia 
komunikacyjne)

background image

9

Art. 3. (ustawa o po

ś

rednictwie ubezpieczeniowym)

1. (uchylony).
2. Przepisów ustawy nie stosuje si

ę

do wykonywania po

ś

rednictwa 

ubezpieczeniowego,

je

Ŝ

eli spełnione s

ą

ł

ą

cznie nast

ę

puj

ą

ce warunki:

1) umowa ubezpieczenia, której zawarcia lub wykonania dotycz

ą

czynno

ś

ci 

po

ś

rednictwa ubezpieczeniowego, wymaga wiedzy jedynie w zakresie 

oferowanej ochrony ubezpieczeniowej oraz nie jest umow

ą

ubezpieczenia na 

Ŝ

ycie ani umow

ą

ubezpieczenia odpowiedzialno

ś

ci cywilnej;

2) podstawow

ą

działalno

ś

ci

ą

przedsi

ę

biorcy nie jest działalno

ść

w zakresie 

po

ś

rednictwa ubezpieczeniowego;

3) umowa ubezpieczenia, której zawarcia lub wykonania dotycz

ą

czynno

ś

ci 

po

ś

rednictwa ubezpieczeniowego, jest zawierana jako uzupełnienie 

dostarczanych przez przedsi

ę

biorc

ę

towarów lub 

ś

wiadczonych usług i pokrywa 

nast

ę

puj

ą

ce ryzyka:

a) zniszczenia, utraty lub uszkodzenia tych towarów lub
b) uszkodzenia lub utraty baga

Ŝ

u oraz inne ryzyka zwi

ą

zane z usługami w zakresie 

podró

Ŝ

y oferowanymi przez przedsi

ę

biorc

ę

, w tym obj

ę

te ubezpieczeniem na 

Ŝ

ycie lub ubezpieczeniem odpowiedzialno

ś

ci cywilnej;

4) wysoko

ść

rocznej składki nale

Ŝ

nej z tytułu umowy ubezpieczenia, a w przypadku 

umowy ubezpieczenia grupowego wysoko

ść

rocznej składki opłacanej przez 

ubezpieczaj

ą

cego, nie przekracza kwoty stanowi

ą

cej równowarto

ść

500 euro, 

obliczonej w złotych według 

ś

redniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy 

Bank Polski w tabeli kursów nr 1 ka

Ŝ

dego roku, a czas trwania umowy 

ubezpieczenia nie przekracza 5 lat.

Broker ubezpieczeniowy

Działalno

ść

brokerska polega na zawieraniu i 

wykonywaniu umów ubezpieczenia w imieniu 
ubezpieczaj

ą

cego lub na po

ś

redniczeniu przy 

zawieraniu umów ubezpieczenia na rzecz 
ubezpieczonego.

Cechy charakterystyczne:

broker jest niezale

Ŝ

nym po

ś

rednikiem 

ubezpieczeniowym

działa nieodpłatnie w imieniu i na zlecenie 
ubezpieczaj

ą

cego, a nie zakładu ubezpiecze

ń

.

Podstaw

ą

prawn

ą

ł

ą

cz

ą

c

ą

brokera 

ubezpieczeniowego z ubezpieczaj

ą

cym jest 

umowa zlecenia lub umowa o 

ś

wiadczenie usług, 

zawarta na podstawie przepisów kodeksu 
handlowego 

nie mo

Ŝ

e pozostawa

ć

w stosunku pracy z jakimkolwiek 

zakładem ubezpieczeniowym, ani by

ć

stron

ą

umowy 

agencyjnej lub umowy zlecenia, których przedmiotem jest 
po

ś

redniczenie w imieniu zakładu ubezpiecze

ń

w ramach 

ś

wiadczonych usług ma obowi

ą

zek słu

Ŝ

y

ć

ubezpieczaj

ą

cemu fachow

ą

rad

ą

, co do wyboru najlepszych 

warunków ubezpieczenia w konkretnym przypadku, zakresu 
ochrony ubezpieczeniowej i wyboru ubezpieczyciela (ma 
obowi

ą

zek przed zawarciem umowy ubezpieczenia udzieli

ć

na pi

ś

mie porady, w oparciu o rzeteln

ą

analiz

ę

ofert w liczbie 

wystarczaj

ą

cej do opracowania rekomendacji najwła

ś

ciwszej 

umowy ubezpieczenia oraz pisemnie wyja

ś

ni

ć

podstawy, na 

których opiera si

ę

rekomendacja;

broker uzgadnia z ubezpieczaj

ą

cym kwesti

ę

wyboru ubezpieczyciela

pozostaje w stałym kontakcie z 
ubezpieczaj

ą

cym, informuje na bie

Ŝą

co o 

podejmowanych czynno

ś

ciach w sprawach 

dotycz

ą

cej ubezpieczenia

reprezentuje ubezpieczonego przy likwidacji 
szkód

Bezpo

ś

redni

ą

kontrol

ę

nad brokerami sprawuje 

KNUiFE

Wymagania wobec brokera:

uzyskanie zezwolenia wydanego przez organ nadzoru

Min. 3 – letnie do

ś

wiadczenie zawodowe w dziedzinie 

ubezpiecze

ń

Osoba fizyczna musi:

-

spełnia

ć

wymagania stawiane wobec agenta 

ubezpieczeniowego

-

zda

ć

egzamin przed Komisj

ą

Egzaminacyjn

ą

dla 

Brokerów Ubezpieczeniowych i Reasekuracyjnych

-

dawa

ć

r

ę

kojmi

ę

nale

Ŝ

ytego prowadzenia działalno

ś

ci 

brokerskiej

background image

10

Osoba prawna musi:

członkowie zarz

ą

du musz

ą

dawa

ć

r

ę

kojmi

ę

nale

Ŝ

ytego prowadzenia działalno

ś

ci 

brokerskiej, a co najmniej połowa z nich musi 
spełnia

ć

warunki okre

ś

lone dla osób 

fizycznych

Broker musi zawrze

ć

umow

ę

ubezpieczenia OC z 

tytułu prowadzenia działalno

ś

ci brokerskiej.

Wynagrodzenie brokera stanowi prowizja –
kurta

Ŝ

której podstaw

ą

naliczania jest składka 

ubezpieczeniowa. Prowizj

ę

wypłaca zakład 

ubezpiecze

ń

, a podstaw

ą

wypłaty s

ą

porozumienia zawarte mi

ę

dzy brokerami 

ubezpieczeniowymi a zakładami ubezpiecze

ń

.

Art. 4c.

1.

Osoba wykonuj

ą

ca czynno

ś

ci agencyjne albo czynno

ś

ci 

brokerskie jest obowi

ą

zana doskonali

ć

umiej

ę

tno

ś

ci zawodowe 

przez odbywanie raz na trzy lata szkolenia zawodowego.

2. Szkolenie zawodowe polega na odbyciu odpowiedniej liczby 

godzin zaj

ęć

i jest zako

ń

czone wydaniem przez podmiot 

przeprowadzaj

ą

cy szkolenie dokumentu po

ś

wiadczaj

ą

cego 

odbycie szkolenia.

3. Minister wła

ś

ciwy do spraw instytucji finansowych, po 

zasi

ę

gni

ę

ciu opinii organu nadzoru, okre

ś

li, w drodze 

rozporz

ą

dzenia, sposób przeprowadzania szkole

ń

zawodowych, 

zakres tematów oraz wymiar godzinowy, maj

ą

c na wzgl

ę

dzie 

potrzeb

ę

zapewnienia odpowiedniego poziomu szkolenia, z 

uwzgl

ę

dnieniem charakterystyki działalno

ś

ci agencyjnej i 

brokerskiej oraz skuteczno

ś

ci przeprowadzanego szkolenia.

Art. 6a.
Sumy pieni

ęŜ

ne przekazane z tytułu umowy 

ubezpieczenia przez:

1) ubezpieczaj

ą

cego po

ś

rednikowi 

ubezpieczeniowemu uznaje si

ę

jako wpłacone 

zakładowi ubezpiecze

ń

;

2) zakład ubezpiecze

ń

po

ś

rednikowi 

ubezpieczeniowemu nie uznaje si

ę

jako przekazane 

ubezpieczaj

ą

cemu, uposa

Ŝ

onemu lub 

uprawnionemu z umowy ubezpieczenia, do czasu 
ich faktycznego otrzymania przez te podmioty.