Co robić, by lekarstwa byty bezpieczne

PORADNIK 

MEDYCZNY

Jak brać leki, by sobie

nie zaszkodzić

I

ie mieszajmy, nie  naduży­
wajmy leków i nie leczmy

 

się  sam i  dłużej  niż  kilka

 

dni. Nie przesadzajmy zwi­

taminami. I uważajmy na suple­

menty diety!

Zażywamy tabletki  przeciwbólo­

we i na uspokojenie,  antybiotyki, 
pigułki  na  sen,  na  trawienie,, na 
przeczyszczenie.  Nierzadko  nić 
kontrolując tego, co łykamy. Kon­

sekwencje mogą być opłakane. 
Kiedy  przez  długi  czas  zażywa­
my salicylany,  na przykład  aspi­
rynę  czy  polopirynę,  narażamy 
się  na niebezpieczeństwo  krwa­

wienia ze śluzówki żołądka. G ęż- 
kie zatrucie paracetamolem przy­

pomina  zatrucie  muchomorem 
sromotnikowym,  a  przedawko­

wać  nie tak I rudno.  Jeśli łyka­
my tabletki z kwasem  ace­

tylosalicylowym,  doda­
my  i  paracetam ol,  Ibu­
profen  i  coś tam   jeszcze,

 

mamy w żołądku koktajl

 

Mołotowa. 

-  Nie  mieszaj­

my tych  leków -  przestrze­
ga dr n.  farm.  Leszek Borkow­
ski,  farmakolog kliniczny Szpita­
la Wolskiego w Warszawie. -  Jeśli 

już łączymy leki,  to  paracetamol 
z aspiryną, paracetamol z ibupro- 

fenem,  ale o  takich wskazaniach 
decyduje  lekarz  i  to  w wyjątko­
wych przypadkach. Nie bierzemy 
równocześnie aspiryny z ibupro- 

l encm -  kwas  acetylosalicylowy 
i  ibuprofcn to niesteroidowe leki 
przeciwzapalne  (NLPZ),  a  więc 
leki  Lego  samego  rodzaju.  Nad­
używanie niesieroidowych leków 
przeciwzapalnych  prowadzi  do 
powikłań:  uszkodzenia przewo­
du pokarmowego lub nerek -  do­
daje  farmakolog.  Bierzemy śro­
dek na zatoki, na ból mięśni i na

 

ból miesiączkowy? Sprawdzajmy,

 

jaką substancję czynną zawiera­
ją te lekarstwa! 

Tlóżnic nazwane 

leki,  na przykład przeciwbólowe, 
mogą  zawierać  ten  sam  środek 
leczniczy,  a  Lo  prosty sposób,  że­
by przedawkować.

Pamiętajmy, że suplementy die­
ty to nie lekarstwa, tylko środki

 

spożywcze, które mogą być uzu­
pełnieniem diety. Ze preparatów

 

mineralnych i witamin nie wolno

 

brać w dowolnych ilościach, 

i  że 

powinniśmy zażywać je  po  kon­
sultacji z lekarzem, po badaniach, 
tylko wówczas, gdy w naszym or­
ganizmie  naprawdę  występuje 
niedobór j akichś związków.

WYDÄIEMYQGROMNE PIENI  DZE

W   ubiegłym  roku,  według  da­

nych  firmy  IMS  Health  Poland, 
badającej  rynek  leków,  wydali­
śmy na suplementy diety 3  mld 
zł.  Rok wcześniej  niewiele mniej 
-  sprzedano  150  min opakowań, 

czyli ponad 4 na głowę, 

licząc dzieci. Wzię­

cie ma magnez, witamina A, tran, 
sztuczne Izy, probiotyki.
Jasne,  czasami  musimy  wspo­
móc funkcjonowanie organizmu 
jakimś  preparatem  -  większość 
z 

nas  m a  

niedobory witaminy D, 

Starszym 

osobom  zdarza  się nie­

dobór witaminy BI 2, zjadamy za 

m ało 

bli innika -  ale trzeba zacho­

wać zdrowy rozsądek. I wiedzieć, 
że  nieduży jest margines bezpie­
czeństwa. Na przykład selen. Jest 
niezbędny, ale norm a w organi­
zmie to 70-140 mikrogramów/dl.

 

Mikrogram  to  milionowa  część

 

grama, nietrudno więc tę normę

 

przekroczyć. Awnadmiarze selen

 

jest bardzo  toksyczny. 

Jeśli byle 

drobiazg wyprowadza nas z rów­
nowagi,  źle śpimy, drżą nam po­
wieki, 

czujemy, 

że serce  kołacze,

to może  być znak,  że  brak nam 
magnezu. Może. Nie musi. Tym­
czasem duże przedawkowanie te­
go pierwiastka wywołuje nie tylko 

zawroty głowy, ale nawet śpiączkę.

TRZEBA ZACHOWAĆ CZUJNOSC

Nie przesadzajmy z tykaniem wi­
tam in  i  suplementów.  Bądźmy 
świadomi, co stosujemy i w jakich 
ilościach. Czytajmy opisy na opa­
kowaniach i ulo Ud, porozmawiaj - 
my z lekarzem lub farmaceutą.

I jeszczejedno. Miejmy także świa­
domość,  że jakość suplementów 
diety jest  różna.  Nie  ryzykujmy 

zwłaszcza zakupów przez  inter­
net z niepewnego źródła. W nie­
których suplementach stwierdzo­
no zawartość  selenu przekracza­

jącą dwu-,  a nawet czterokrotnie 

zalecane dzienne dawki, winnych 
-  substancje, które mogą hyc, sto­

sowane wyłącznie w lekach.

KONTROLA JEST DRUZGOCĄCA

Niedawno przebadano w całej UE 
około 370 produktów „na odchu­
dzanie”  dosLępnych  w  różnych 
kanałach dystrybucji-oficjalnych 
i  nieoficjalnych.  Około  47  proc. 
zawierało  nielegalną  substancję 

-  sybutraminę,  pochodną amfe­

taminy. Skuteczną, ale bardzo nie­

bezpieczną! W  Unii  Europejskiej 
zidentyfikowano kilkanaście zgo­
nów po jej zażyciu. W  Belgii prze­

badano 40 leków ziołowych do­
stępnych w  internecie. Dawki

 

arsenu, rtęci i ołowiu przekro­
czone w nich były 20 000 i  150

 

0 0 0   razy. 

W   Portugalii  spraw­

dzono  suplementy  diety na  po­
tencję -  znaleziono w nich silde- 
nafil, czyli składnik viagry,  a więc 
lek, anie żaden środek spożywczy 
oraz lek przeciwcukrzycowy. Inne 
suplementy „na potencję” zawie­
rały  amfetaminę,  a  produkty na 
odchudzanie -  sildenafil  i  para- 
cetamol. Wątpliwe, że można  od 
tego  schudnąć, z pewnością na­
tomiast cena preparatu odchudza 
kieszenie.

Nie przesadzajmy! Bądźmy świadomi, co i ile zażywamy

Badania  In stytu tu   Żywności 
i Żywienia w  Warszawie w yka- 

i   zaty,  że w itam inę  A spoży­

t y   w am y na poziomie ponad 

.  \   2 0 0 0   procent normy. Nie 

lepiej  byto z  w ita m in ą  E 

-1 8 3 5   proc.  norm y i  wi­

ta m in ą  C - 1 8 8 6  proc. Skrajne 

przypadki? Być może. Hiperwi- 

taminozę wykazały jednak tak­
że badania kilkudziesięciooso­

bowej grupy studentek. -  Bra- 
ty  suplem enty diety.  Badania 
wykazały 155 proc. normy wi­

tam iny A -  opisuje prof.  Maria 
Borawska, specjalista  brom a- 
tologii i farmakologii z Uniwer­
sytetu Medycznego w  Białym­
stoku. Tym aasem  nadmiar w i­
tam iny A powoduje osłabienie 
mięśni, wypadanie włosów, złe

2000%  w itam iny A, 1835%  w itam iny E, 

886%  witaminy C -  o tyle przekraczany normę

funkcjonowanie wątroby, serca, 
nerek oraz układu nerwowego. 
Nie przesadzajmy więc z tyka­
niem witamin. -  Przede wszyst­
kim korzystajmy z urozmaiconej 
diety. Przy zróżnicowanym skła­
dzie posiłków mam y możliwość 
uzupetnieniawnaszym organi­
zmie niedoborów witam in, ma­

kro- i m ikroelementów i unika- 

I  my przedawkowania -  m ówi 

prof. Borawska.

Najlepsza jest

 

różnorodność

Organizmowi nie zabraknie wi­
tamin, makro- i mikroelemen­
tów, gdy będziemy jeść uroz­
maicone  posiłki.  Taka  dieta 
jest lepsza niż pigułki. Poniżej 
w telegraficznym skrócie pod­
powiadamy, gdzie znaleźć wi­
taminy i pierwiastki.

W ita m in a  A

w ą tró b k a  (zw łaszcza w o ło w a ), tra n , 

ż ó łtk o  ja ja , m a sło , m leko , śledzie, 

tuń czyk, m archew , szpinak, dynia

W it a m in y  B

p rodukty zbożowe z pełnego ziarna, 

mięso, jaja, drożdże, brukselka, kalafior, 

brokuły, groch, rybym orskie, grzyby

W ita m in a  C

n a tk a  p ie tru szki, czerwona papryka, 

chrzan, ja rm u ż, b ru kselka , bro kuły, 

cytrusy, zie m n ia ki, kiszo na  ka p u sta

W ita m in a  D

węgorz, śledzie 

i 

m a kre la  (w ś le ­

dziach 2 razy w ię ce j!), ło soś, ż ó łtk o  

ja ja , m a sło , kurczak, in dyk, pieczarki

W ita m in a  E

tłuszcze ro ślin n e  (w  ty m : o liw a  z o li­

w e k), p ro d u k ty  zbożow e petn ozia r- 

n iste, orzechy la skow e, m ig d a ły

M a g n e z

kakao, nasiona słonecznika, m ig d a ły  

(więcej niż w  czekoladzie!), kasza gry­

czana, b ia ła  faso la , gorzka czekolada

P o ta s

kakao, suszone morele, biata  fasola, 

ko nce ntrat pom idorow y, buraki, seler 

naciowy, p estki dyni, m e lo n ,śliw ki

Ż elazo

mięso, ryby, wątroba wieprzowa i rielęca, 

produkty z krwią, orzechy pistacjowe i la­

skowe, chleb żytni razowy, rodzynki

W ap ń

m leko , ż ó łte  sery, 

ke fir, jo g u rt, m a ­

śla nka , sa rd ynki 

i s zp ro tki zo śćm i, 

k a la fio r, bro kuły, 

ka pu sta, fa so la