background image

PROCESY PLANOWANIA

PROCESY PLANOWANIA

Podstawy zarządzania

Podstawy zarządzania

Grażyna Gierszewska

Grażyna Gierszewska

background image

Zasady planowania

Zasady planowania

Planowanie jest projektowaniem przyszłości, jakiej 

Planowanie jest projektowaniem przyszłości, jakiej 

pragniemy i poszukiwaniem skutecznych środków jej 

pragniemy i poszukiwaniem skutecznych środków jej 

realizacji.

realizacji.

Celowość 

Celowość –– ustalenie celów cele pozwalają zrozumieć 

ustalenie celów cele pozwalają zrozumieć 

dokąd organizacja zmierza i dlaczego osiągnięcie 

dokąd organizacja zmierza i dlaczego osiągnięcie 

konkretnych celów (stanu organizacji, dokonanie 

konkretnych celów (stanu organizacji, dokonanie 

zmiany) jest ważne. Cele mają motywować ludzi, 

zmiany) jest ważne. Cele mają motywować ludzi, 

wpływają na obecny i perspektywiczny proces 

wpływają na obecny i perspektywiczny proces 

planowania. Plany muszą przewidywać jakie cele 

planowania. Plany muszą przewidywać jakie cele 

prowadzą do zamierzonego celu, jakie od niego 

prowadzą do zamierzonego celu, jakie od niego 

oddalają lub kolidują, czy są nieistotne.

oddalają lub kolidują, czy są nieistotne.

background image

Misja 

Misja -- wizja

wizja

Szczególnym celem organizacji jest 

Szczególnym celem organizacji jest misja

misja

–– fundamentalny obraz przyszłości, która 

fundamentalny obraz przyszłości, która 

uczestnicy organizacji mają wykreować i 

uczestnicy organizacji mają wykreować i 
stwierdzenie intencji firmy. Misja 

stwierdzenie intencji firmy. Misja 
organizacji jest na ogół sformalizowana w 

organizacji jest na ogół sformalizowana w 
dokumentach (np. w statucie).

dokumentach (np. w statucie).

Wizja 

Wizja –– docelowy, długookresowy obraz 

docelowy, długookresowy obraz 

organizacji

organizacji

background image

strategia

strategia



Horyzont strategii

Horyzont strategii



Powiązanie strategii z systemem 

Powiązanie strategii z systemem 
informacyjno

informacyjno--decyzyjnym

decyzyjnym



Poziomy strategii

Poziomy strategii



Rola strategii w organizacji

Rola strategii w organizacji

background image

Cele 

Cele 

Cele stanowią zbiór

Cele stanowią zbiór wzajemnie powiązanych 

wzajemnie powiązanych 

zamierzeń, zadań, aspiracji o różnym stopniu 

zamierzeń, zadań, aspiracji o różnym stopniu 

konkretności i różnych horyzontach czasowych 

konkretności i różnych horyzontach czasowych 

(operacyjne, taktyczne, strategiczne). Oznacza 

(operacyjne, taktyczne, strategiczne). Oznacza 

to, że musi istnieć hierarchia celów, ich 

to, że musi istnieć hierarchia celów, ich 

wzajemna zależność, ustalanie priorytetów. 

wzajemna zależność, ustalanie priorytetów. 

Zarządzanie wieloma celami jest sztuką 

Zarządzanie wieloma celami jest sztuką 

kierowania:

kierowania:



Jak poradzić sobie z konkurencyjnością celów?

Jak poradzić sobie z konkurencyjnością celów?



Jak dokonać optymalizacji celów?

Jak dokonać optymalizacji celów?



Jak nie dopuścić do autonomizacji celów?

Jak nie dopuścić do autonomizacji celów?

background image

Prymat planowania

Prymat planowania

planowanie jest podstawą wszystkich innych 

planowanie jest podstawą wszystkich innych 

funkcji zarządzania. Plany dotyczą:

funkcji zarządzania. Plany dotyczą:



procesów produkcji, technologii, wyposażenia,

procesów produkcji, technologii, wyposażenia,



badań naukowych, rozwoju organizacji, 

badań naukowych, rozwoju organizacji, 



finansów,

finansów,



marketingu,

marketingu,



zaopatrzenia, 

zaopatrzenia, 



zasobów ludzkich, 

zasobów ludzkich, 



marketingu i procesów sprzedaży.

marketingu i procesów sprzedaży.

background image

planowanie

planowanie

Kompletność

Kompletność –– planowanie musi być funkcja 

planowanie musi być funkcja 

każdego kierownika w organizacji, wtedy jest 

każdego kierownika w organizacji, wtedy jest 

użytecznym narzędziem zarządzania. Plany 

użytecznym narzędziem zarządzania. Plany 

tworzone na różnych szczeblach hierarchii 

tworzone na różnych szczeblach hierarchii 

organizacyjnej muszą być ze sobą 

organizacyjnej muszą być ze sobą 

zintegrowane, aby przyczyniały się do 

zintegrowane, aby przyczyniały się do 

podejmowania trafnych decyzji, osiągania 

podejmowania trafnych decyzji, osiągania 

zamierzeń i bieżącej kontroli ich realizacji. 

zamierzeń i bieżącej kontroli ich realizacji. 

Takim najbardziej popularnym narzędziem 

Takim najbardziej popularnym narzędziem 

pokazującym jak „wywiązać się” z zasady 

pokazującym jak „wywiązać się” z zasady 

kompletności jest 

kompletności jest –– biznes plan.

biznes plan.

background image

Planowanie

Planowanie

Kompletność planu oznacza także, że powinien 

Kompletność planu oznacza także, że powinien 

on obejmować cały układ organizacyjny:

on obejmować cały układ organizacyjny:



przedsiębiorstwo 

przedsiębiorstwo -- łącznie z filiami, regionami 

łącznie z filiami, regionami 

działania,

działania,



funkcje 

funkcje –– produkcyjne, sprzedażowe, 

produkcyjne, sprzedażowe, 

zarządzania ludźmi, finansowe, inwestycyjne,

zarządzania ludźmi, finansowe, inwestycyjne,



części organizacji 

części organizacji –– wydziały, komórki 

wydziały, komórki 

organizacyjne, poszczególne stanowiska 

organizacyjne, poszczególne stanowiska 
pracy,

pracy,



produkty, pomysły, projekty.

produkty, pomysły, projekty.

background image

Planowanie

Planowanie

Kompletność planu oznacza także, że powinien 

Kompletność planu oznacza także, że powinien 

on obejmować cały układ organizacyjny:

on obejmować cały układ organizacyjny:



przedsiębiorstwo 

przedsiębiorstwo -- łącznie z filiami, regionami 

łącznie z filiami, regionami 

działania,

działania,



funkcje 

funkcje –– produkcyjne, sprzedażowe, 

produkcyjne, sprzedażowe, 

zarządzania ludźmi, finansowe, inwestycyjne,

zarządzania ludźmi, finansowe, inwestycyjne,



części organizacji 

części organizacji –– wydziały, komórki 

wydziały, komórki 

organizacyjne, poszczególne stanowiska 

organizacyjne, poszczególne stanowiska 
pracy,

pracy,



produkty, pomysły, projekty.

produkty, pomysły, projekty.

background image

Planowanie

Planowanie

Etapy procesu planowania:

Etapy procesu planowania:



ustalenie celów,

ustalenie celów,



identyfikacja problemów,

identyfikacja problemów,



poszukiwanie wariantów rozwiązań,

poszukiwanie wariantów rozwiązań,



ocena konsekwencji poszczególnych 

ocena konsekwencji poszczególnych 

wariantów,

wariantów,



dokonanie wyboru,

dokonanie wyboru,



wdrażanie planu,

wdrażanie planu,



kontrola realizacji.

kontrola realizacji.

background image

Przyczyny niepowodzeń w 

Przyczyny niepowodzeń w 

planowaniu

planowaniu



niedostosowanie narzędzi planistycznych do potrzeb planowania w 

niedostosowanie narzędzi planistycznych do potrzeb planowania w 

organizacji,

organizacji,



planowanie nie może być traktowane jako antidotum na wszystkie 

planowanie nie może być traktowane jako antidotum na wszystkie 

problemy, które należy rozwiązać w organizacji,

problemy, które należy rozwiązać w organizacji,



planowanie nie jest często dobrze w komponowane w system 

planowanie nie jest często dobrze w komponowane w system 

zarządzania organizacją, 

zarządzania organizacją, 



planowanie stać się może sztuką dla sztuki, jeśli zdominują go 

planowanie stać się może sztuką dla sztuki, jeśli zdominują go 

nowoczesne narzędzia, np. systemy informatyczne,

nowoczesne narzędzia, np. systemy informatyczne,



oszczędności planistyczne 

oszczędności planistyczne –– rezygnacja ze sporządzania planów 

rezygnacja ze sporządzania planów 

wariantowych,

wariantowych,



dobry plan nie gwarantuje dobrego wykonania celów (środki realizacji, 

dobry plan nie gwarantuje dobrego wykonania celów (środki realizacji, 

motywacja itd.),

motywacja itd.),



komplikowanie planowania 

komplikowanie planowania –– nowe metody, nowe narzędzia 

nowe metody, nowe narzędzia 

niedostosowane do potrzeb organizacji,

niedostosowane do potrzeb organizacji,



brak kontroli procesów realizacji planów, brak korekt w planach 

brak kontroli procesów realizacji planów, brak korekt w planach 

wynikających np. ze zmieniających się uwarunkowań działania w 

wynikających np. ze zmieniających się uwarunkowań działania w 

otoczeniu.

otoczeniu.

background image

Zarządzanie przez cele

Zarządzanie przez cele

M

Management

anagement by O

by Objectives 

bjectives –– J.W. 

J.W. 

Humble

Humble

Zadaniem zarządzanie przez cele (ZPC) 

Zadaniem zarządzanie przez cele (ZPC) 

jest to, aby jak największa liczba osób w 

jest to, aby jak największa liczba osób w 

organizacji uczestniczyła w procesie ich 

organizacji uczestniczyła w procesie ich 

wyznaczania i aby były one jasno i 

wyznaczania i aby były one jasno i 

wyraźnie ustalone.

wyraźnie ustalone.

ZPC opiera się na trzech podstawowych 

ZPC opiera się na trzech podstawowych 

założeniach: 

założeniach: 

background image

ZPC

ZPC



cele wszystkich komórek organizacyjnych i 

cele wszystkich komórek organizacyjnych i 

wszystkich uczestników organizacji muszą być 

wszystkich uczestników organizacji muszą być 

spójne, logiczne i strukturalnie powiązane,

spójne, logiczne i strukturalnie powiązane,



cele i wynikające z nich zdania muszą być 

cele i wynikające z nich zdania muszą być 

realizowane z zaangażowaniem, tzn., że każdy 

realizowane z zaangażowaniem, tzn., że każdy 

pracownik odpowiedzialny za nie musi mieć 

pracownik odpowiedzialny za nie musi mieć 

odpowiednią motywację,

odpowiednią motywację,



zrozumienie celu stanowi podstawę do 

zrozumienie celu stanowi podstawę do 

samodzielnego poszukiwania najlepszych 

samodzielnego poszukiwania najlepszych 

sposobów jego realizacji.

sposobów jego realizacji.

background image

Procedura realizacji 

Procedura realizacji 

zarządzanie przez cele

zarządzanie przez cele



Przygotowanie 

Przygotowanie -- plan działania, akceptacja 

plan działania, akceptacja 

kierownictwa, pomoc z zewnątrz.

kierownictwa, pomoc z zewnątrz.



Określenie celów organizacji

Określenie celów organizacji –– misja, cele 

misja, cele 

strategiczne. 

strategiczne. 



Kluczowe obszary działań

Kluczowe obszary działań –– np. przy pomocy 

np. przy pomocy 

ekspertów przeprowadza się analizę pracy 

ekspertów przeprowadza się analizę pracy 

kierowników, określa kluczowe zadania dla 

kierowników, określa kluczowe zadania dla 

menedżerów najwyższego szczebla. Opracowuje się 

menedżerów najwyższego szczebla. Opracowuje się 

karty zadań kluczowych dla kierowników średniego 

karty zadań kluczowych dla kierowników średniego 

szczebla i podległych im komórek organizacyjnych. 

szczebla i podległych im komórek organizacyjnych. 

Zasada współuczestnictwa w zarządzaniu przez cele 

Zasada współuczestnictwa w zarządzaniu przez cele 

wymaga, aby w opracowywaniu planu np. wydziału 

wymaga, aby w opracowywaniu planu np. wydziału 

uczestniczyli wszyscy kierownicy wszystkich komórek.

uczestniczyli wszyscy kierownicy wszystkich komórek.

background image

Procedura realizacji 

Procedura realizacji 

zarządzanie przez cele

zarządzanie przez cele



Analiza krytyczna

Analiza krytyczna. Raz na kwartał powinno 

. Raz na kwartał powinno 

dokonywać się szczegółowej oceny wyników 

dokonywać się szczegółowej oceny wyników 

zespołów komórek, pionów i pojawiających 

zespołów komórek, pionów i pojawiających 

się zagrożeń w realizacji zadań. Ważna 

się zagrożeń w realizacji zadań. Ważna 

zasada w tym etapie „zadania nie są odlane 

zasada w tym etapie „zadania nie są odlane 

w betonie”.

w betonie”.



Planowanie usprawnień poszczególnych 

Planowanie usprawnień poszczególnych 

jednostek organizacyjnych i stanowisk

jednostek organizacyjnych i stanowisk. . 

Ma to na celu uelastycznienie organizacji, 

Ma to na celu uelastycznienie organizacji, 

dezagregowanie usprawnienie 

dezagregowanie usprawnienie 

opracowanych dla całej organizacji na 

opracowanych dla całej organizacji na 

poszczególnych komórki i stanowiska.

poszczególnych komórki i stanowiska.

background image

Procedura realizacji 

Procedura realizacji 

zarządzanie przez cele

zarządzanie przez cele



Dalsza realizacja zadań kluczowych i usprawnień

Dalsza realizacja zadań kluczowych i usprawnień..



Przegląd pracy i wyników organizacji

Przegląd pracy i wyników organizacji. . 



Rozwój kadry 

Rozwój kadry –– plany rozwoju, budowanie ścieżek karier, plany 

plany rozwoju, budowanie ścieżek karier, plany 

szkoleń.

szkoleń.



Funkcjonowanie systemu 

Funkcjonowanie systemu –– faza ta może być początkiem 

faza ta może być początkiem 

nowego cyklu 

nowego cyklu –– plany kluczowe obszary, usprawnienia itd.

plany kluczowe obszary, usprawnienia itd.

Zarządzanie przez cele może być wykorzystywane przez wiele 

Zarządzanie przez cele może być wykorzystywane przez wiele 

różnorodnych organizacji biznesowych i 

różnorodnych organizacji biznesowych i non

non--profit

profit..

Zarządzanie przez cele ma charakter kompleksowy.

Zarządzanie przez cele ma charakter kompleksowy.

Oczywiście nie jest to metoda idealna, czyli ma swoje wady: wymaga 

Oczywiście nie jest to metoda idealna, czyli ma swoje wady: wymaga 

zmian w strukturze organizacyjnej i układach władzy, może być 

zmian w strukturze organizacyjnej i układach władzy, może być 

powodem konfliktów, których rozwiązanie wymaga negocjacji, 

powodem konfliktów, których rozwiązanie wymaga negocjacji, 

wymaga przestrzegania zasad (zaangażowania ludzi i 

wymaga przestrzegania zasad (zaangażowania ludzi i 

kierownictwa w realizacje celów, kształcenia ludzi). 

kierownictwa w realizacje celów, kształcenia ludzi).