Biuletyn Informacyjny dla SłuŜb Ekonomiczno - Finansowych
nr 6 (725) z dnia 2011-02-20
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp.,
www.czasopismaksiegowych.pl
Okulary korekcyjne dla pracowników - regulacje prawa pracy, ustawy o PIT i VAT oraz ujęcie księgowe
3.1. Obowiązek pracodawcy zapewnienia okularów korekcyjnych
Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom zatrudnionym na stanowiskach z monitorami ekranowymi profilaktyczną opiekę
zdrowotną. JeŜeli wyniki badań okulistycznych przeprowadzonych w ramach ww. profilaktycznej opieki zdrowotnej wykaŜą potrzebę
stosowania okularów korygujących wzrok podczas pracy przy obsłudze monitora ekranowego, pracodawca zobowiązany jest zapewnić
takie okulary. Wynika to z § 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa
i higieny pracy na stanowiskach wyposaŜonych w monitory ekranowe (Dz. U. nr 148, poz. 973).
WAśNE: Obowiązek zapewnienia okularów korekcyjnych dotyczy nie tylko pracowników, ale takŜe
praktykantów i staŜystów, którzy uŜytkują w czasie pracy monitor ekranowy co najmniej przez połowę
dobowego wymiaru czasu pracy.
Badania okresowe dla pracujących przy monitorach ekranowych przeprowadza się co najmniej co 4 lata (poz. 10 załącznika
nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich
pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów
przewidzianych w Kodeksie pracy, Dz. U. nr 69, poz. 332 ze zm. i § 2 ust. 2 tego rozporządzenia).
śadne przepisy nie określają jednak szczegółowych warunków zapewnienia pracownikom okularów korekcyjnych. Powinno to zatem
wynikać z układu zbiorowego lub regulaminu pracy i wynagradzania, a u pracodawców zatrudniających mniej niŜ 20 pracowników,
którzy nie są objęci układem zbiorowym lub nie wydają regulaminu pracy i wynagradzania - z wewnętrznego zarządzenia.
JeŜeli zatem przykładowo z regulaminu (układu zbiorowego, itp.) wynika, Ŝe pracodawca zobowiązany jest pokryć koszty zakupu
okularów korygujących wzrok, jeŜeli zostały one zakupione w wyniku badań profilaktycznych, przeprowadzonych na podstawie
skierowania pracodawcy, pracodawca nie jest zobowiązany do pokrycia kosztów zakupu okularów, jeŜeli zakup nie był wynikiem ww.
badań (lecz np. badań prywatnych).
3.2. Czy zwrot wydatków za zakup okularów korygujących powoduje powstanie u pracownika przychodu podatkowego?
Wolne od podatku dochodowego są świadczenia rzeczowe i ekwiwalenty za te świadczenia, przysługujące na podstawie przepisów
o bezpieczeństwie i higienie pracy, jeŜeli zasady ich przyznawania wynikają z odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych
na podstawie tych ustaw (art. 21 ust. 1 pkt 11 ustawy o PDOF). Przepis ten ma zastosowanie takŜe do wydatków na zakup okularów
korygujących wzrok.
Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z 20 grudnia 2010 r., nr DD3/033/179/CRS/10/PK-1244, zmieniającej z urzędu
interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie wyjaśnił, Ŝe ww. zwolnienie ma zastosowanie tylko
w przypadku, gdy faktura za zakup okularów wystawiona jest na pracodawcę. Natomiast jeŜeli faktura jest wystawiona na
pracownika, mamy do czynienia ze zwrotem wydatków, który nie moŜe korzystać ze zwolnienia od podatku:
"(...) aby móc zastosować zwolnienie podatkowe z art. 21 ust. 1 pkt 11 ustawy, przyjęte w zakładzie pracy zasady przyznawania tego
rodzaju świadczeń rzeczowych muszą być zgodne z zasadami określonymi w przepisie § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia. A fakt
zobowiązania pracodawcy na mocy powołanego przepisu do zapewnienia okularów korekcyjnych oznacza, Ŝe w tym przypadku wolna
od podatku dochodowego jest wyłącznie wartość świadczenia rzeczowego, jakie pracownik otrzyma od swojego zakładu pracy, a nie
ekwiwalent pienięŜny za to świadczenie. Stąd teŜ zwolnieniem tym nie jest objęta kwota, jaką zakład pracy wypłaca pracownikowi
tytułem zwrotu kosztów zakupu okularów korekcyjnych na podstawie faktury wystawionej na pracownika. (...)"
Dodajmy, Ŝe identycznie stwierdził juŜ w 2009 r. Dyrektor Departamentu Podatków Dochodowych w piśmie z 27 lipca 2009 r.,
nr DD3/066/46/CRS/09/586 (Biuletyn Skarbowy Ministerstwa Finansów nr 1 z 2010 r., str. 24). Jak więc widać, Ministerstwo Finansów
zdania w tej kwestii nie zmieniło i moŜna się spodziewać, Ŝe podobne stanowisko będzie prezentowane równieŜ w przyszłości.
Dyrektor Departamentu Podatków Dochodowych w ww. piśmie uznał równieŜ, Ŝe takŜe wydatki na zakup szkieł kontaktowych nie
powodują u pracownika powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu (jeŜeli faktura wystawiona jest na pracodawcę).
Warunkiem jest jednak, aby lekarz okulista w ramach badań profilaktycznych zalecił stosować przy obsłudze komputera soczewki
kontaktowe, zamiast okularów.
www.czasopismaksiegowych.pl
http://www.czasopismaksiegowych.pl/11,2462,131296,okulary-korekc...
1 z 2
2011-04-30 13:23
3.3. Wydatki na zakup okularów a składki ZUS
Sfinansowanie przez pracodawców wydatków na zakup okularów korygujących wzrok nie stanowi podstawy wymiaru
składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Nie stanowi równieŜ podstawy do naliczania składki zdrowotnej. Wynika to
z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania
podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. nr 161, poz. 1106 ze zm.) i z art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27
sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.).
3.4. Wydatki na zakup okularów jako koszt podatkowy
Wydatki na zakup dla pracownika okularów korygujących wzrok mogą być zaliczone do kosztów podatkowych. Przy czym
jeŜeli pracodawca zwraca jedynie część wydatków, bez względu na to, na jaką wartość opiewa faktura, do kosztów podatkowych zaliczy
kwotę faktycznie wydatkowaną na ww. cel.
Zaznaczamy, Ŝe kosztem podatkowym nie będą natomiast wydatki na zakup okularów dla przedsiębiorcy, nawet jeŜeli
okulary te będą wykorzystywane jedynie podczas pracy przy komputerze w związku z prowadzoną działalnością
gospodarczą. Wydatki takie bowiem uznaje się za wydatki prywatne. Tak teŜ uznają organy podatkowe, np. Dyrektor Izby Skarbowej
w Bydgoszczy (interpretacja indywidualna z 29 września 2009 r., nr ITPB1/415-606/09/TK) czy Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
(interpretacja indywidualna z 24 marca 2009 r., nr IPPB1/415-137/09-2/KS). W tej ostatniej interpretacji czytamy:
"(...) Do kosztów uzyskania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (...) nie moŜna zaliczyć wydatków uwarunkowanych
stanem zdrowia osoby prowadzącej działalność gospodarczą. (...)
Reasumując, naleŜy uznać, Ŝe wydatku na zakup okularów korekcyjnych nie moŜna zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu
z prowadzonej działalności gospodarczej. (...)"
3.5. Czy moŜna odliczyć VAT z faktury za zakup okularów dla pracownika?
Odliczenie VAT z faktury za zakup okularów korygujących dla pracownika moŜe być zrealizowane zgodnie z zasadą ogólną, tj. gdy
istnieje związek wydatku z czynnościami opodatkowanymi. JeŜeli pracodawca pokrywa jedynie część ww. wydatków, odliczenie VAT
moŜe być dokonane jedynie w tej części, w jakiej pracodawca faktycznie pokrył wydatki na zakup okularów.
WAśNE: Aby skorzystać z prawa do odliczenia VAT, faktura za zakup okularów musi być wystawiona na firmę
(a nie na pracownika).
Odliczenie VAT moŜe być zrealizowane w miesiącu (kwartale) otrzymania faktury lub w jednym z dwóch kolejnych okresów
rozliczeniowych. Przy czym jeŜeli fakturę otrzymuje pracownik firmy, za dzień otrzymania faktury naleŜy przyjąć dzień otrzymania jej
przez tego pracownika (a nie dzień przekazania faktury pracodawcy). Potwierdził to Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
w interpretacji indywidualnej z 23 września 2009 r., nr IPPP1-443-698/09-4/PR:
"(...) momentem odliczenia podatku naliczonego z przedmiotowej faktury jest miesiąc otrzymania jej przez pracownika firmy
dokonującego nabycia przedmiotowych okularów lub w dwóch następnych miesiącach. (...)"
3.6. Zakup okularów korekcyjnych w księgach rachunkowych
Wydatki na zakup okularów korygujących wzrok dla pracowników w ewidencji księgowej naleŜy zaliczyć do kosztów działalności
operacyjnej. Zapisy w księgach rachunkowych mogą wyglądać następująco:
1. Faktura VAT za zakup okularów:
- Wn konto 30 "Rozliczenie zakupu",
- Wn konto 22-1 "VAT naliczony i jego rozliczenie"
(jeŜeli przysługuje prawo odliczenia VAT),
- Ma konto 23-4 "Rozrachunki z pracownikami".
2. Rozliczenie zakupu:
- Wn konto 40 "Koszty według rodzajów"
(w analityce: Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia) lub konto zespołu 5,
- Ma konto 30 "Rozliczenie zakupu".
3. Zwrot pracownikowi kwot wydatkowanych na zakup okularów:
- Wn konto 23-4 "Rozrachunki z pracownikami",
- Ma konto 13-0 "Rachunek bankowy" lub konto 10 "Kasa".
www.czasopismaksiegowych.pl
http://www.czasopismaksiegowych.pl/11,2462,131296,okulary-korekc...
2 z 2
2011-04-30 13:23