background image

***** 
Błąd ekologizmu- 
w tym kontekście „ekologiczny” odnosi się do grup, zbiorów lub 
systemów: czegoś większego niż jednostki. Błąd ekologiczny rozumowania jest to założenie, 
ż

e to, czego dowiadujemy się o jednostce zbiorowej („ekologicznej”) mówi nam coś także o 

pojedynczych elementach, z których się ona składa. Czyli jest to błędne wyprowadzanie 
wniosków o jednostkach bezpośrednio z wyników otrzymanych dla grup, społeczeństw czy 
narodów. 
 
Błąd indywidualizmu- zwany również  błędem redukcjonizmu, ponieważ „redukujemy” to 
co w rzeczywistości jest złożone, do prostego wyjaśnienia. Czyli jest to błędne 
wyprowadzenie wniosków o grupach, społeczeństwach czy narodach z danych dotyczących 
zachowań jednostek. 
 
***** 
Zmienna: 

 

Niezależna- jest tą zmienną, którą w badaniu manipulujemy (naszym działaniem, 
zamierzeniem, zmieniamy jej wartości, kierunek, siłę). Te zmienne, za pomocą 
których wyjaśniamy. 

 

Zależna- jest tą zmienną którą mierzymy, dokonujemy jej pomiaru, którą nie 
manipulujemy w badaniu,, której wartość jest „zależna” od wartości zmiennej 
niezależnej. Zmienną którą chcemy wyjaśnić. 

 

Kontrolna- zmienna za pomocą której sprawdzamy możliwość, że związek pomiędzy 
zmiennymi jest pozorny (związek pozorny to taki, który można wyjaśnić za pomocą 
zmiennych innych niż uwzględnionych w hipotezie badawczej np. ilość wozów 
strażackich- wielkość strat- wielkość pożaru) 

 

Ciągła- nie ma a priori określonej najmniejszej jednostki (np. długość). Zmienna, 
której wartości zmieniają się płynnie, jak wiek czy dochód. 

 

Dyskretna (skokowa)- mają swoją minimalną jednostkę (np. pieniądz, liczba dzieci w 
rodzinie). Zmienna np. płeć, której wartości są wyraźnie od siebie oddzielone 
(nieciągłe), w przeciwieństwie do wartości zmiennych ciągłych, płynnie 
przechodzących jedna w drugą. Tak więc w przypadku ciągłej zmiennej wiek jej 
wartości zmieniają się np. od 21 poprzez 22 do 23 itp., nie można natomiast wskazać 
takiego przejścia miedzy wartościami zmiennej płeć- „mężczyzna” i „kobieta”. 

 
***** 
Co to są hipotezy?  
To proponowane przez nas odpowiedzi, jakie można udzielić na pytanie badawcze. Jest ona 
wyrażana w postaci jasno określonego związku miedzy zmienną zależną i niezależną. 
 
Cechy charakterystyczne hipotez badawczych: 

 

Muszą być jasno sformułowane. Badacz musi zdefiniować pojęciowo i operacyjnie 
wszystkie zmienne. 

 

Są konkretne. Badacz określa, jakie są oczekiwane związki pomiędzy zmiennymi w 
kierunku (dodatni lub ujemny) i warunki, w jakich dany związek będzie zachodził. 

 

Hipotezy są sprawdzalne za pomocą dostępnych metod. Ocena hipotezy zależy, od 
tego czy istnieją odpowiednie metody powodujące jej przetestowanie. 

W procesie badawczym wymaga się, aby naukowcy przekształcali pytania ogólne na zbiór 
hipotez. 
 
 

background image

Z czego mogą wynikać dylematy etyczne w badaniach? 

1)

 

Już sam problem badawczy może być kontrowersyjny 

2)

 

Otoczenie, w jakim odbywa się badanie 

3)

 

Procedury wymagane w planie badawczym 

4)

 

Metody zbierania danych 

5)

 

Osoby będące uczestnikami badań 

6)

 

Rodzaj zbieranych danych 

Np. problemy etyczne dotyczące posłuszeństwa wobec autorytetów w eksperymencie 
Milgrama. 
 
***** 
Etyka w badaniach społecznych: 

 

Anonimowość- osoby przeprowadzające badanie i zapoznające się z wynikami nie 
mają możliwości identyfikacji badanych, 

 

Poufność- badacz może zidentyfikować autora, ale obiecuje nie ujawniać wyników.