Obce formy życia mogą kryć się
we wnętrzu Ziemi
Znany naukowiec, dr Tom Gold, głosi, że Ziemię mogą zamieszkiwać formy życia do tego
stopnia nam obce, że naukowcy mogą nie być w stanie ich rozpoznać.
Dr Gold, emerytowany profesor astronomii amerykańskiego Uniwersytetu Cornella, uważa, że
organizmy oparte na krzemie – zupełnie nie związane z jakimikolwiek formami życia bazującymi
na związkach węgla, z którymi miał dotychczas do czynienia człowiek – mogą bytować na dużych
głębokościach.
W mającej się ukazać wkrótce książce sugeruje, że uczeni winni potraktować tę możliwość
znacznie poważniej. Będąc członkiem Towarzystwa Królewskiego*, dr Gold od dawna twierdzi, że
na głębokości 8 kilometrów pod powierzchnią ziemi żyje ogromna liczba pospolitych bakterii.
Naukowcy początkowo odrzucali ten pogląd, ale obecnie wielu z nich podziela go.
– Dopóki nikt nie dopuszcza możliwości istnienia życia na bazie krzemu, dopóty nie będziemy
zdolni do jego odkrycia – oznajmił niedawno dr Gold.
Uważa on, że skały ze śladami organizmów zbudowanych na bazie krzemu mogą już znajdować
się w laboratoriach, tyle że nikt tego nie zauważa.
Każdy znany organizm, poczynając od bakterii a na człowieku kończąc, jest zbudowany na bazie
związków chemicznych węgla, który jest zdolny do tworzenia złożonych związków, takich jak na
przykład DNA, które mają kluczowe znaczenie dla naszego istnienia. Naukowcy uważają, że jeśli
okaże się, że poza Ziemią istnieje życie, to będzie ono również opierać się na związkach węgla.
Krzem przypomina pod wieloma względami węgiel, co zachęca uczonych i pisarzy zajmujących
się fantastyką naukową do wymyślania nowych form życia. Ogromne „kosmiczne ślimaki”, które są
zdolne do połknięcia statku kosmicznego, pojawiają się w filmie The Empire Strikes Back
(„Imperium kontratakuje”), z kolei w jednym z odcinków serialu Star Trek („Gwiezdna wędrówka”)
załogę kapitana Kirka atakuje podobna do skały obca istota, a w serialu X-Files („Z Archiwum X”)
pojawiają się zabójcze, zbudowane z krzemu pasożyty, kiedy naukowcy badają wnętrze wulkanu.
Postulowane przez dra Golda formy życia, oczywiście jeśli istnieją, są najprawdopodobniej
mikroorganizmami zdolnymi do wytrzymywania potężnych ciśnień i temperatur, żyjącymi w
porach skał głęboko wewnątrz ziemskiej skorupy. Mogą czerpać energię z rozpuszczonych gazów i
otaczających je skał.
W zapowiadanej książce The Deep Hot Biosphere („Głęboka gorąca biosfera”) dr Gold
przedstawia również alternatywne wyjaśnienie pochodzenia złóż ropy naftowej i surowców
mineralnych.
– To tylko przypuszczenie, niemniej wynika z logicznych przesłanek mówiących, że bardzo
głęboko może znajdować się duży układ biochemiczny, który funkcjonuje znacznie lepiej w
wysokich temperaturach i ciśnieniach – twierdzi dr Gold.
Inni uczeni są bardziej sceptyczni. Dr Harold Klein, który przewodził zespołowi sondy Viking w
latach siedemdziesiątych, której zadaniem było poszukiwanie śladów życia na Masie, podkreśla, że
krzem ma znacznie mniejszą niż węgiel zdolność tworzenia złożonych polimerów, które mają
zasadnicze znaczenie dla związków organicznych.
– Osobiście wątpię w możliwość istnienia życia opartego na związkach krzemu. Jeśli znajdziemy
głęboko wewnątrz ziemi żywe organizmy, to gotów jestem założyć się, że będą one oparte na
związkach węgla – oświadczył Klein.
Mimo to uważa on, że misje wysłane na Marsa winny posiadać aparaturę zdolną do sprawdzenia
możliwości istnienia tam życia bazującego na związkach krzemu – na wszelki wypadek. David
Noever, naukowiec pracujący w nowym, podległym NASA, Instytucie Astrobiologii, uważa, że jest
