Pozycja bezpieczna

Kiedy dziecko straci przytomność, powinniśmy je ułożyć w pozycji 

bezpiecznej i wezwać lekarza. 

Klęknij obok dziecka. Wyprostuj mu nogi. Zegnij mu rękę w 
łokciu pod kątem prostym i połóż dłonią ku górze.

Drugą rękę dziecka przełóż mu przez pierś i przyciśnij dłonią do 
policzka. Wolną ręką chwyć nogę dziecka, zegnij ją w kolanie i 
postaw tak, by stopa dotykała podłoża.

Trzymając dłoń dziecka przyciśniętą do policzka, pociągnij je za 
zgiętą nogę i obróć całe ciało na bok i ku sobie. Głowę dziecka 
lekko odchyl w tył, tak aby drogi oddechowe były drożne.

1

Jeśli dziecko jest ułożone prawidłowo, jego buzia spoczywa na 
leżącej dłoni, a górna noga przylega do podłoża, ugięta pod 
kątem prostym. 

W pozycji bezpiecznej, zwanej także pozycją ustaloną, układa 

się chorych nieprzytomnych, którzy jednak prawidłowo 

oddychają i mają wyczuwalne tętno. Takie ułożenie ciała 

zapobiega blokowaniu gardła przez język i umożliwia swobodne 

wypływanie płynów z ust, ponieważ głowa jest nieco niżej niż 

reszta ciała. Zmniejsza to ryzyko groźnego zadławienia. Głowa, 

szyja i plecy chorego znajdą się w jednej linii, podczas gdy 

zgięte kończyny podpierają ciało i utrzymują je w wygodnym, 

stabilnym położeniu. Uwaga! W pozycji tej nie wolno układać 

nieprzytomnego, jeśli podejrzewamy uraz pleców lub 

kręgosłupa.

U dzieci do utraty przytomności dochodzi najczęściej wskutek 

nieszczęśliwego wypadku lub w czasie napadu drgawek 

gorączkowych. 

•

Co robić w razie wypadku 

Dziecko może np. zatruć się lekami albo mocno uderzyć się w 

głowę. Dla niemowlęcia niebezpieczny może być nawet upadek 

z łóżka. Zanim zaczniemy udzielać pierwszej pomocy, 

powinniśmy ustalić, co się stało, i sprawdzić, czy dziecko jest 

przytomne. Starsze pytamy, jak się czuje. Jeśli nie odpowiada, 

lekko poklepujemy po buzi, ramieniu. Nawet ruch oczu 

świadczy o tym, że nas słyszy. Jeśli nie ma żadnego odzewu, 

patrzymy, czy oddycha (jeżeli głośno płacze, krzyczy, to znaczy, 

że tak).

O zatrzymaniu oddechu świadczy posiniała skóra i 

niewyczuwanie prądu wydychanego powietrza. Najlepiej 

zobaczyć, czy klatka piersiowa się unosi (patrzeć od strony 

pępka), lub przyłożyć twarz do ust chorego. Odgłosy chrapania 

czy świstania świadczą o częściowej blokadzie dróg 

2

oddechowych. Jeśli dziecko nie oddycha, musimy rozpocząć 

reanimację. Jeśli oddycha, układamy je w pozycji bezpiecznej 

(patrz rysunki z opisem) i dzwonimy po pogotowie.

Co robić w razie drgawek 

Drgawki gorączkowe występują najczęściej między szóstym 

miesiącem a trzecim rokiem życia dziecka, częściej u chłopców, 

zazwyczaj gdy temperatura ciała przekracza 39 st. C. Mają 

najczęściej przebieg łagodny i trwają nie dłużej niż minutę. Aby 

do nich nie dopuścić, trzeba podać dziecku lek obniżający 

temperaturę, kiedy osiągnie ona 38,5 st. C, a jeśli to nie 

pomoże, robić mu zimne okłady lub kąpiele ochładzające. Jest 

to szczególnie ważne u dzieci, które już miały taki napad, bo są 

bardziej narażone na kolejny.

Kiedy dziecko dostanie drgawek, trzeba je położyć na dywanie 

czy kocu, rozpiąć mu ubranie, aby umożliwić swobodny oddech, 

i zwilżać skórę chłodną wodą, posuwając się od głowy w dół 

(najlepiej za pomocą gąbki). Gdy napad minie - ułożyć w 

pozycji bezpiecznej i wezwać pogotowie.

Pamiętaj o zasadach bezpieczeństwa 

•  Nie zostawiaj niemowlęcia samego na łóżku, tapczanie, 

przewijaku, nawet jeśli wydaje ci się, że nie umie się jeszcze 

przekręcić.

•  Nie zostawiaj niemowlęcia śpiącego w wózku, bo gdyby się 

obudziło, mogłoby wypaść.

•  Niemowlęciu, które już staje, nie wkładaj do łóżeczka dużych 

zabawek, bo mogłoby się po nich wspiąć i wypaść.

•  Starszego dziecka nie zostawiaj w pokoju, w którym jest 

otwarte okno. Zamocuj w oknach specjalne blokady. Nie 

ustawiaj w ich pobliżu mebli.

•  Przymocuj do ściany regały, półki. Zabawek dziecka ani 

innych atrakcyjnych dla niego przedmiotów nie kładź wysoko 

(mogłoby spaść, wdrapując się po nie).

3

•  Na stole przykrytym serwetą nie stawiaj ciężkich 

przedmiotów (np. wazonu z kwiatami).

•  Ani na moment nie zostawiaj dziecka samego w wannie.

•  Jeśli podłoga w domu jest śliska, zakładaj dziecku specjalne 

skarpetki antypoślizgowe lub kapciuszki z gumową podeszwą

•  Zamocuj barierki na szczycie i u podnóża schodów.

•  Wszystkie leki i środki chemiczne przechowuj w zamykanych 

szafkach.

•  Na ostre kanty mebli załóż specjalne ochraniacze.

Telefony alarmowe 

W sytuacjach nagłych dzwoń po pogotowie ratunkowe:

999 z telefonu stacjonarnego (połączenie bezpłatne)

112 z telefonu komórkowego (połączenie bezpłatne).

4