Finansowanie przez pracodawcę dojazdów do pracy

nr 17 (305) z dnia 2011-09-01

wydawca: Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp.

www.gofin.pl sklep internetowy: www.sklep.gofin.pl

Finansowanie przez pracodawc

dojazdów do pracy

1.1. Kiedy kwota dofinansowania jest opodatkowana?

Przegląd Podatku Dochodowego

Obowi

zek ponoszenia kosztów dojazdów do pracy obci

ąŜ

a pracownika. Jednak pracodawcy cz

sto partycypuj

w tych

kosztach. Odbywa si

to w ró

nych formach. Na przykład poprzez zapewnienie bezpłatnego transportu, finansowanie biletów na

przejazd czy zwrot kosztów paliwa.

Przychodem ze stosunku pracy s

m.in.

wiadczenia pieni

ęŜ

ne ponoszone za pracownika oraz warto

ść

innych nieodpłatnych

wiadcze

(art. 12 ust. 1 updof). Jak ju

wspomnieli

my, koszty dojazdu do pracy obci

ąŜ

pracownika. Je

eli koszty te b

dzie

ponosił pracodawca, to po stronie pracownika powstanie przysporzenie maj

tkowe, a co za tym idzie przychód ze stosunku

pracy.

Bez znaczenia jest forma pokrywania takich kosztów, tj. czy b

to bilety przekazywane pracownikom, wypłacane ekwiwalenty

w cenie biletu, zwrot kosztów zakupu paliwa do samochodu, czy te

zapewnienie bezpłatnego transportu.

Przychód powstanie w dacie otrzymania

wiadczenia lub postawienia go do dyspozycji pracownika.

Warto

ść

nieodpłatnych

wiadcze

ustala si

w nast

puj

cy sposób:

eli przedmiotem

wiadczenia s

usługi wchodz

ce w zakres działalno

ci gospodarczej dokonuj

cego

wiadczenia -

według cen stosowanych wobec innych odbiorców (art. 11 ust. 2a pkt 1 updof),

eli przedmiotem

wiadcze

usługi zakupione - według cen zakupu (art. 11 ust. 2a pkt 2 updof),

w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy

wiadczeniu usług lub udost

pnianiu rzeczy

lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzgl

dnieniem w szczególno

ci ich stanu i stopnia zu

ycia oraz czasu

i miejsca udost

pnienia (art. 11 ust. 2a pkt 4 updof).

Dla niektórych grup pracowników przewidziane jest zwolnienie od opodatkowania.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 112 updof, wolny od podatku jest zwrot kosztów dojazdu pracownika do zakładu pracy, je

eli

obowi

zek ponoszenia tych kosztów przez zakład pracy wynika wprost z przepisów innych ustaw.

Przykładowe grupy zawodowe, którym pracodawca na podstawie przepisów innych ustaw zobowi

zany jest w okre

lonych

sytuacjach zwróci

koszty dojazdu do pracy, przedstawia tabela.

Zwró

uwag

Warto

ść

nieodpłatnych

wiadcze

pracodawca ma obowi

zek doliczy

do wynagrodzenia wypłaconego w danym miesi

cu i od ł

cznej kwoty

obliczy

, pobra

i odprowadzi

zaliczk

na podatek dochodowy.

Grupy zawodowe

Podstawa prawna

ołnierze zawodowi

art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 11 wrze

nia 2003 r. o słu

bie

wojskowej

ołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. nr 90,

poz. 593 ze zm.)

funkcjonariusze wi

zienni

art. 73 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Słu

bie

ziennej (Dz. U. nr 79, poz. 523 ze zm.)

Page 1 of 3

www.czasopismaksiegowych.pl

2011-10-18

http://www.czasopismaksiegowych.pl/11,2593,137825,finansowanie-przez-pracodaw...

1.2. Kontrowersje wokół opodatkowania

wiadczenia w postaci zapewnienia bezpłatnego

transportu

prokuratorzy

art. 56 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U.
z 2008 r. nr 7, poz. 39 ze zm.)

dziowie

art. 95 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju s

dów

powszechnych (Dz. U. nr 98, poz. 1070 ze zm.)

policjanci

art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U.
z 2007 r. nr 43, poz. 277 ze zm.)

funkcjonariusze stra

y granicznej

art. 97 ustawy z dnia 12 pa

dziernika 1990 r. o Stra

y Granicznej

(Dz. U. z 2011 r. nr 116, poz. 675 ze zm.)

stra

acy

art. 97a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Pa

stwowej Stra

arnej (Dz. U. z 2009 r. nr 12, poz. 68 ze zm.)

funkcjonariusze Agencji
Bezpiecze

stwa Wewn

trznego

i Agencji Wywiadu

art. 107 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpiecze

stwa

Wewn

trznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2010 r. nr 29,

poz. 154 ze zm.)

osoby skierowane do pracy przy
zwalczaniu epidemii

art. 47 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu
oraz zwalczaniu zaka

i chorób zaka

nych u ludzi (Dz. U.

nr 234, poz. 1570 ze zm.)

funkcjonariusze Biura Ochrony Rz

art. 82 ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rz

(Dz. U. z 2004 r. nr 163, poz. 1712 ze zm.)

W przypadku zapewnienia przez pracodawc

bezpłatnego transportu do i z pracy powstaj

tpliwo

ci, czy tego typu

wiadczenie jest przychodem pracownika w ka

dej sytuacji.

Uzyskanie przez pracownika przychodu nie budzi w

tpliwo

ci, je

eli koszt usługi transportowej jest skalkulowany w przeliczeniu

na jedn

osob

korzystaj

z takiej usługi. W takim przypadku

wiadczenie jest skierowane do okre

lonego pracownika, a jego

warto

ść

jest znana.

Inaczej jest, gdy płatno

ść

na rzecz przewo

nika uiszczana jest ryczałtowo, tj. gdy opłata ustalana jest na podstawie ilo

przejechanych kilometrów, a liczba pracowników korzystaj

cych z oferowanego przez zakład pracy transportu nie ma znaczenia.

Naszym zdaniem, w sytuacji gdy nie ma mo

liwo

ci ustalenia rzeczywistej warto

wiadczenia przypadaj

cego na

poszczególnego pracownika, przychód nie powstaje. W kwestii tej organy podatkowe i s

dy administracyjne nie s

jednak

zgodne.

Stanowisko organów podatkowych

Organy podatkowe stoj

na stanowisku,

e w przypadku gdy pracodawca wykupuje usług

u przewo

nika dla okre

lonej grupy

pracowników, warto

nieodpłatnego

wiadczenia uzyskan

przez danego pracownika jest warto

ść

wykupionej przez

pracodawc

usługi podzielona przez liczb

pracowników, którym zapewniono mo

liwo

ść

dowozu do pracy. W ocenie organów

podatkowych ryczałtowy sposób rozliczania si

pracodawcy z firm

transportow

jest w tym przypadku bez znaczenia, gdy

adresaci

wiadczenia s

pracodawcy znani.

Takie stanowisko prezentuje m.in. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 18 maja 2011 r.,

nr IPPB2/415-200/11-2/AK, Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 29 marca 2011 r.,

nr IBPBII/1/415-1071/10/BD, czy Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 8 listopada 2010 r.,

nr ITPB2/415-750/10/IL.

Co do momentu powstania u pracownika przychodu z tego tytułu, to organy podatkowe uznaj

e pracownik otrzymuje

nieodpłatne

wiadczenie w miesi

cu, za który pracodawca wykupił usług

przewozu. Wtedy to bowiem pracownik otrzymuje

liwo

ść

nieodpłatnego korzystania ze

rodków transportu.

Zdaniem s

dów

Korzystniejsze w tej kwestii stanowisko prezentuj

dy.

Page 2 of 3

www.czasopismaksiegowych.pl

2011-10-18

http://www.czasopismaksiegowych.pl/11,2593,137825,finansowanie-przez-pracodaw...

1.3. Czy zwrot kosztów dojazdu do pracy pozbawia pracownika podwy

szonych kosztów uzyskania

przychodów?

1.4. Oskładkowanie

wiadczenia

Przykładem jest wyrok WSA we Wrocławiu z 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 258/10 (orzeczenie nieprawomocne).

W wyroku tym S

d stwierdził,

e w przypadku gdy warto

wiadcze

pracowniczych nie mo

na przyporz

dkowa

wiadcze

uzyskiwanych przez konkretnego pracownika, brak jest podstaw do ustalenia temu pracownikowi kwoty przychodu z tytułu

finansowania przez pracodawc

kosztów dojazdów do i z pracy. Nie sposób stwierdzi

bowiem, czy pracownik w istocie otrzymał

okre

lone

wiadczenie i jaka jest jego warto

ść

. Ponoszona przez pracodawc

ryczałtowa płatno

ść

za dojazdy pracowników do

i z pracy wyklucza mo

liwo

ść

ustalenia przychodu po stronie pracownika. Podobnie uznał WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z 14

stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Go 562/09 (orzeczenie nieprawomocne).

Poza tym w przypadku

wiadcze

nieodpłatnych opodatkowaniu mo

e podlega

tylko przychód rzeczywi

cie otrzymany, a nie

liwy do otrzymania (wyrok WSA w Gliwicach z 2 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 918/09 - orzeczenie nieprawomocne).

Reasumuj

c, opodatkowaniu mo

e podlega

tylko przychód rzeczywi

cie otrzymany, a nie mo

liwy do otrzymania i tylko wtedy,

gdy da si

go nale

ycie obliczy

według metod okre

lonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pozostaje

mie

nadziej

e organy podatkowe zweryfikuj

zajmowane stanowisko w kwestii opodatkowania

wiadcze

z tytułu

bezpłatnego dowozu pracowników.

eli miejsce stałego lub czasowego zamieszkania pracownika jest poło

one poza miejscowo

, w której znajduje si

zakład

pracy, a pracownik nie uzyskuje dodatku za rozł

, przysługuj

mu podwy

szone koszty uzyskania przychodów (art. 22 ust. 2

pkt 3 updof). W 2011 r. koszty te wynosz

139,06 zł miesi

cznie.

Jednocze

nie z art. 22 ust. 13 updof wynika,

e podwy

szonych kosztów uzyskania przychodów nie stosuje si

, gdy pracownik

otrzymuje zwrot kosztów dojazdu do zakładu pracy, z wyj

tkiem, gdy zwrócone koszty zostały zaliczone do przychodów

podlegaj

cych opodatkowaniu.

Zwró

uwag

Pracownik nie traci prawa do podwy

szonych kosztów uzyskania przychodów, je

eli warto

ść

zwróconych wydatków z tytułu dojazdu do pracy

doliczona jest do przychodów pracownika ze stosunku pracy i opodatkowana.

Podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne nie stanowi

przychody z tytułu korzy

ci materialnych wynikaj

cych

z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, a polegaj

ce m.in. na korzystaniu

z bezpłatnych lub cz

ęś

ciowo odpłatnych przejazdów

rodkami lokomocji. Wynika to z § 2 ust. 1 pkt 26 rozporz

dzenia Ministra

Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na

ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. nr 161, poz. 1106 ze zm.).

W konsekwencji tego typu przychody nie podlegaj

równie

składce na ubezpieczenie zdrowotne. Bowiem do ustalenia

podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje si

przepisy okre

laj

ce podstaw

wymiaru

składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób (art. 81 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o

wiadczeniach opieki

zdrowotnej finansowanych ze

rodków publicznych - Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.).

Problematyczne okazało si

rozstrzygni

cie czy na podstawie powołanego § 2 ust. 1 pkt 26 rozporz

dzenia z dnia 18 grudnia

1998 r. oskładkowaniu nie podlega tylko

wiadczenie niepieni

ęŜ

ne, czy równie

wiadczenie pieni

ęŜ

ne, np. w postaci

ekwiwalentu.

W ocenie S

du Najwy

szego ekwiwalent pieni

ęŜ

ny czy kwota zwrotu kosztów za przejazdy tak

e podlega wył

czeniu

z składkowania (por. wyrok z 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt II UK 172/07 oraz z 2 grudnia 2009 r., sygn. akt I UK 201/09).

Jednak ZUS w odpowiedzi na zapytanie naszego Wydawnictwa stwierdził,

e na podstawie powołanego przepisu z podstawy

wymiaru składek nie mo

na wył

czy

ekwiwalentu pieni

ęŜ

nego, jaki otrzymuje pracownik z przeznaczeniem na zakup biletu lub

jako zwrot poniesionych kosztów zwi

zanych z kupnem biletu.

Page 3 of 3

www.czasopismaksiegowych.pl

2011-10-18

http://www.czasopismaksiegowych.pl/11,2593,137825,finansowanie-przez-pracodaw...