background image

K

ilkumiesięczne dziecko po-

trafi upadać w bezpieczny

sposób już podczas pierw-

szych prób przyjmowania posta-

wy wertykalnej. Seria tzw. zdjęć

poklatkowych pokazuje dziesię-

ciomiesięczną Anię, która tracąc

równowagę (fot. 1), siada blisko

pięt, czyli jedynego w tym mo-

mencie punktu podparcia (fot. 2),

pod optymalnym kątem pochyla

tułów do przodu i z przodu pozo-

stawia ręce (fot. 2, 3). Mimo że

w chwili zapoczątkowania utraty

równowagi ma odchyloną głowę

w tył (fot. 1), potrafi ją chronić

przez pochylenie w przód w mo-

mencie zetknięcia pośladków

z podłożem (fot. 3). Kończy nie-

udaną próbę zrealizowania celu

(sięgnięcia po rzecz, która jest te-

raz jeszcze bardziej oddalona)

bezpiecznym siadem prostym

(fot. 4) i zapewne ma chęć do pod-

jęcia kolejnej próby. Notabene

rozważny rodzic czy opiekun nie

powinien dziecku zakazywać ta-

kich prób. Przeciwnie, należy od-

powiednio zachęcać, dbając jed-

nak, by nieuchronne upadki koń-

czyły się na miękkim podłożu,

a w pobliżu nie było rzeczy, które

z chwilą zderzenia groziłyby

dziecku uszkodzeniem ciała. Zdję-

cia pokazują, jak można urządzić

dla dziecka takie laboratorium

bezpiecznego upadania.

Zadanie ruchowe, które kilku-

miesięczne dziecko rozwiązuje

w sposób fenomenalny, dla doro-

słego człowieka może stanowić

nie lada trudność, a nawet pewne

zagrożenie również podczas ćwi-

czeń w komfortowych warun-

kach. Wielu dwudziestoletnich

studentów wychowania fizyczne-

go (osób dorosłych, zakwalifiko-

wanych na studia także ze wzglę-

du na odpowiedni poziom spraw-

ności fizycznej) stanowi zagroże-

nie dla samych siebie w sytuacji

analogicznej do opisanego upad-

ku dziecka. Kiedy rozpoczynają

p i e r w -

sze próby

padu w tył

z półprzysiadu,

ćwicząc na mięk-

kim

podłożu

– wcześniej wyko-

nywali wiele odpo-

wiednich

ćwiczeń

w postawach leżącej,

siedzącej i pełnego

przysiadu – niejedno-

krotnie nie uginają

dalej nóg w kolanach

(by przejść do pełnego

przysiadu), lecz „sztyw-

no” upadają na pośladki

lub plecy, podpierając się

jednocześnie lub nieco wcze-

śniej rękami (część upada

na łokcie), a ponadto w skraj-

nych przypadkach uderzają po-

tylicą o matę. Co więcej, mimo

że metodyka ćwiczeń rozpoczy-

na się od nauczania padu w tył, to

jednak wcześniej studenci są do-

kładnie zapoznawani z podstawa-

mi teorii bezpiecznego upadania

i mechaniką uszkodzeń ciała.

U

Upprroosszz  cczzoo  nnaa tteeoo  rriiaa  

bbeezz  ppiieecczz  nnee  ggoo  uuppaa  ddaa  nniiaa

U pod staw  me cha ni ki  uszko dzeń

cia ła pod czas upad ków leży ener -

gia od kształ ca nia cia ła ludz kie go,

jej  wiel kość  i spo sób  roz ło że nia.

Zro zu mie nie  pod staw  teo rii  bez -

piecz ne go  upa da nia  mo że  uła twić

pro sty  eks pe ry ment.  Upusz czo na

z wy so ko ści ok. 1 me tra po dusz ka

nie  ule ga  du żym  od kształ ce niom,

je że li  po wierzch nia  zde rze nia

jest  du ża  (ryc. 1).  Przy ma łej

po wierzch ni  zde rze nia  od -

kształ ce nie jest bar dzo du -

że (ryc. 2). Dru ga de mon -

stra cja ma uzmy sło wić

skut ki 

zde rze nia

z pod ło żem  ko la na,

bar ku,  bio dra,  łok cia,

gło wy  itd.  Jed nost ko -

wą ener gię od kształ ce -

nia  upa da ją cy  czło -

wiek  mo że  zmniej -

szyć przez zwięk sze -

nie  po wierzch ni

cia ła  sty ka ją ce go

się  w chwi li  zde -

rze nia z pod -

ł o  ż e m ,

zwięk sze -

nie  (wy -

dłu że nie)

cza su  lub

dro gi  ha -

mo wa nia pod -

czas  sa me go  zde -

rze nia.  Po nie waż  wła ści wy mi

amor ty za to ra mi  wstrzą sów  cia ła

ludz kie go są mię śnie, więc te za sa -

dy prze ło żo ne na czyn no ści mo to -

rycz ne mo żna ująć w na stę pu ją cy

MEDYCYNA SPORTOWA

NR 13/2009    

12 SIERPNIA

28

P

o rze ka dło  „Czym  sko rup ka

za  mło du  na siąk nie....”  jest

w peł ni  za sad ne  w przy pad ku

umie jęt no ści  bez piecz ne go  pa -

da nia, omi ja nia prze szkód, prze -

ta cza nia  się  po upad ku  po li nii

stycz nej do ko ła (stop nio we wy -

tra ca nie ener gii) oraz szyb kie go

od zy ski wa nia wy trą co nej rów no -

wa gi. Rów nież od ru cho we przy -

cią gnię cie  gło wy  do klat ki  pier -

sio wej  po upad ku  na ple cy  za -

po bie ga  groź nym  ob ra że niom

czasz ko wo -mó zgo wym. Wszyst -

kie  po wy ższe  za cho wa nia

i umie jęt no ści  na by wa  się  po -

przez  sys te ma tycz ny  tre ning

od naj młod szych  lat  ży cia,  tak

aby  sta ły  się  one  czyn no ścia mi

na wy ko wy mi. Oczy wi ście na uka

bez piecz ne go  pa da nia  jest  sta -

łym  frag men tem  ćwi czeń  i tre -

nin gów w spor tach wal ki, gim na -

sty ce,  jeź dzie  na ły żwach  i nar -

tach,  grach  ze spo ło wych  (np.

pa dy siat kar skie) itp. Stąd spor -

tow cy  ma ją  prze wa gę  nad oso -

ba mi  o bier nym  try bie  ży cia,

mniej  spraw ny mi.  Rów nież  by li

spor tow cy za cho wu ją po wyższe

na wy ki  do póź nej  sta ro ści,  pro -

ce sy  oste opo ro zy  są  u nich

mniej  za wan so wa ne,  a skut ki

ob ra żeń mniej sze. Na by te dro gą

tre nin gu spraw no ści są pod trzy -

my wa ne  pod czas  za jęć  spor to -

wo -re kre acyj nych w wie ku do ro -

słym  oraz  póź niej szym.  Po dob -

nie oso by nie peł no spraw ne, po -

ru sza ją ce się na wóz kach, są na -

ucza ne  bez piecz ne go  upa da nia

pod czas  po ko ny wa nia  ró ż nych

prze szkód.  Na to miast  za wod ni -

ków ko szy ków ki na wóz kach ce -

chu je  wręcz  nie by wa ła  spraw -

ność i umie jęt ność pa da nia pod -

czas wal ki spor to wej. Wy mie nio -

ne  po wy żej  ćwi cze nia,  bę dą ce

kon tro lo wa ny mi upad ka mi i zde -

rze nia mi,  przy go to wu ją  do

upad ków  nie kon tro lo wa nych,

pod czas  któ rych  nie  ma  cza su

na my śle nie, a pa dać trze ba od -

ru cho wo  z ochro ną  gło wy  oraz

zmia ną  kie run ku  i wy tra ce niem

pręd ko ści ru chu. Po za tym upa -

dek  np.  na zlo do wa cia łej  uli cy,

a więc  na twar dą  po wierzch nię,

jest za wsze groź niej szy niż kon -

tro lo wa ne  upad ki  na sprę ży stą

ma tę lub ma te rac gim na stycz ny.

Stąd  nie za le żnie  od ćwi czeń

bezpiecz ne go  upa da nia  na le ży

uczyć  po praw nych  dzia łań  ra -

tow ni czych  (np.  pra wi dło we go

unie ru cho mie nia  zła ma nej  koń -

czy ny)  oraz  me tod  trans por tu.

Dzię ki  po stę po wi  w ba da niach

bio me cha nicz nych  pod czas  sy -

mu lo wa nych upad ków do wia du -

je my  się  wię cej  o dzia ła ją cych

si łach,  wła ści wo ściach  obu wia

i ró żnych na wierzch ni oraz re al -

nych  war to ściach  sto so wa nych

ochra nia czy  (np.  bio der)  oraz

pro tez.

Prof. dr hab. 

med. Krzysztof

Klukowski,

kierownik

Katedry

Fizjoterapii

AWF 

w Warszawie,

Puławska

Szkoła Wyższa

– kierunek

fizjoterapia

Prof. dr hab. Roman Maciej Kalina,

kierownik Zakładu Sportów Walki

i prodziekan ds. nauki i współpracy

z zagranicą Wydziału Wychowania

Fizycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego,

profesor Podhalańskiej Państwowej

Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym

Targu

fo

t. 

Ar

 ch

i w

um

 a

u t

o r

a

fo

t. 

Pa

 we

ł K

a l

i n

a

(4

)

1. Któ ry  z czyn ni ków  istot nie  wpły wa  na  zmniej sze nie  ry zy ka

uszko dze nia cia ła pod czas upad ku: 

a) Spraw ność fi zycz na;
b) Stan psy chi ki w cza sie upad ku;
c) Du ża  po wierzch nia  zde rze nia  z pod ło żem  upa da ją ce go  cia ła;
d) Orien ta cja prze strzen na.

2. Ja ka war tość wskaź ni ka PUC PU świad czy o wy so kiej po dat -

no ści na uszko dze nia cia ła pod czas upad ku? 

a) 3;
b) 7; 
c) 9-10; 
d) 11-13.

3. Któ ry z czyn ni ków nie jest naj istot niej szym ele men tem de ter -

mi nu ją cym bez piecz ny upa dek i zde rze nie z pod ło żem: 

a) Po wierzch nia zde rze nia;
b) Spraw ność fi zycz na;
c) Amor ty zu ją ca funk cja sta wów;
d) Wy dłu że nie dro gi ha mo wa nia.

akredytowany przez Polskie Towarzystwo Medycyny Sportowej

Testowy program

edukacyjny

Za każdą prawidłową odpowiedź przysługuje 0,2 pkt edukacyjnego.

Prosimy o wypełnienie karty odpowiedzi, wycięcie jej i odesłanie

pocztą na podany adres.

Mięk kie lą do wa nie

Dzie ci od ru cho wo sta ra ją się upaść bez piecz nie. Do ro śli po trze bu ją ćwi czeń,

by opa no wać pra wi dło we re ak cje

Od po wie dzi pro gra mu 

edu ka cyj ne go me dy cy ny 

spor to wej z MT 9/2009:

1b, 2c, 3d.

Te s

to w

y P

ro g

ram

 Ed

u ka

 cyj

 ny

 

– M

e d

y c

y n

a S

po

r to

 w

a

Pro

 szę

 w

pi s

ać 

da n

e a

l bo

 pr

zy b

ić p

ie c

ząt k

ę z

ad

 re s

em

Im

ię i

na z

wi s

ko

: . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

.  

Ad

 res

: . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

  

Te le

 fon

: . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. .  

E -m

a il: 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . 

Nr p

ra w

a w

y ko

 ny w

a n

ia z

a w

o d

u: .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

Isp

e cja

l no

ść:

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . .

sto

 pie

ń . 

. . .

 . . 

. . 

IIs

pe c

jal n

ość

:

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

. . .

 . . 

sto

 pie

ń . 

. . .

 . . 

. . 

W

y ra

 żam

 zg

o dę

 na

 prz

e tw

a rz

a nie

 m

o ic

h d

a ny

ch o

so b

o w

ych

 prz

ez M

e di c

al T

ri bu

 ne P

ol s

ka

Sp

. z

o.o

. z

sie

 dzi b

ą w

W

ar s

za w

ie, u

l. 2

9 L

isto

pad

a 1

0, d

la c

e -

lów

 m

ar k

e tin

 go w

ych

, w

tym

 dla

 m

ar k

e tin

 gu 

pro

 duk

 tów

 iu

słu

g in

 nyc

h p

od m

io tó

w. 

Zga

 dza

m

 się

 na

 otr

zy m

y w

a nie

 in f

or m

a cji

 ha

n dlo

 wy

ch 

prz

e sy

 ła n

ych

śro

d ka

 m

i ko

 m

u ni k

a cji

 ele

k tro

 nic

z ne

j. P

o da

 ne d

a ne

 nie

 bę

 dą u

do s

tęp

 nia

 ne i

n ny

m

 po

d m

io to

m

 (o

d bio

r co

m

). D

a ne

 zo

 sta

 ły p

o da

 ne d

o br

o w

ol n

ie. K

aż d

ej o

so -

bie

, któ

 rej d

a ne

 do

 ty c

zą, 

prz

y słu

 gu je

 pra

 wo

 do

 stę

 pu d

o

tre ś

ci s

wo

 ich

 da

 nyc

h i

ich

 po

 pra

 wia

 nia

Po

d p

is

Od

 po w

ie d

zi p

ro s

i m

y n

ad s

y ła

ć d

o

15 

wrz

eśn

ia 2

009

 ro

ku 

(de

 cy d

u je

 da

 ta s

tem

 pla

 po

cz to

 we

 go)

. P

od

ko n

iec

 ok

re s

u

roz

li cz

e nio

 we

 go 

każ

 dy 

z

ucz

est n

i kó

otrz

y m

a c

er ty

 fi ka

t p

o tw

ier d

za ją

 cy 

licz

 bę 

zdo

 by ty

ch 

pun

k tó

edu

 ka c

yj n

ych

.

Ka

r tę

 na

 le ży

 w

y cią

ć i

ode

 sła

ć w

ko p

er c

ie n

a a

d re

s:

Me

 di c

al T

ri b

u ne

 Po

l sk

aS

p. z

o.o

., u

l. 2

9 L

isto

pad

a 1

0, 0

0-4

65 W

ar s

za w

a

Pro

 szę

 za

 kre

 ślić

 

od

 po

 wie

dzi:

1.

a)

b)

c)

d)

2.

a)

b)

c)

d)

3.

a)

b)

c)

d)

Ak

re d

y to

 wa

 ny

 pr

ze

Po

l sk

ie 

To

 wa

 rzy

 stw

M

e d

y c

y n

y S

po

r to

 we

j

N

r 1

3

/2

0

0

9

PREW

Fot. 4

Fot. 3

Fot. 2

Fot. 1

fo

t. 

De

x I

m

a g

e/

Co

r b

is

background image

układ se kwen cji (w pew nych oko -

licz no ściach  współ cze snych,  w in -

nych roz ło żo nych w cza sie): usta -

wie nie ukła du sta wo we go pod wła -

ści wy mi  ką ta mi  (amor ty zu ją ca

funk cja zwłasz cza sta wów ko la no -

wych  i bio dro wych),  od po wied nie

na pię cie mię śni, ude rze nie rę ka mi

po prze dza ją ce  zde rze nie  tu ło wia

i nóg, to cze nie cia ła.

TTeesstt  ppoo  ddaatt  nnoo  śśccii  

nnaa uusszzkkoo  ddzzee  nniiaa  cciiaa  łłaa  

ppoodd  cczzaass  uuppaadd  kkóów

w  ((TTPPU

UC

C  PPU

U))

Test skła da ją cy się z trzech za dań

mo to rycz nych na le ży wy ko nać na

mięk kim  pod ło żu  (naj le piej  na

ma te ra cu  gim na stycz nym  lub

ster cie  dwóch -trzech  ka ri mat).

Kry te rium  oce ny  jest  ochro -

na tych czę ści cia ła, któ re w cza -

sie upad ku są naj bar dziej na ra żo -

ne  na uszko dze nia  (nóg,  bio der,

rąk,  gło wy).  Pod czas  in stru owa -

nia  na le ży  pod kre ślić,  że  ka żde

za da nie  ba da na oso ba  mu si  roz -

po cząć mo żli wie naj szyb ciej, a na -

stęp nie sku pić się na do kład no ści

wy ko ny wa nych ru chów cia ła, i że

ka żde za da nie pod le ga punk to wej

oce nie.  Ka żde  nie po praw ne  zde -

rze nie  usta lo nej  czę ści  cia ła

z pod ło żem  na le ży  od no to wać

w ar ku szu  TPUC PU  przez  sto -

sow ne za kre śle nie licz by 1 lub 2.

Su ma  punk tów  jest  ogól nym

wskaź ni kiem  po dat no ści  na

uszko dze nia  cia ła  pod czas  upad -

ku (PUC PU): ni ska (0), prze cięt -

na (1-3), wy so ka (4-8), bar dzo wy -

so ka  (9-14).  Mia rą  po dat no ści

na uszko dze nia usta lo nych czę ści

cia ła (PU UC PU) jest su ma punk -

tów ze wszyst kich za dań (zsu mo -

wa ne punk ty z wier szy ar ku sza),

ana li zo wa nych  od dziel nie  dla

usta lo nych czę ści cia ła: ni ska (0),

prze cięt na (1), wy so ka (2-6). 

Za da nie 1.

In struk cja: z po sta wy

sto jącej,  na sy gnał  „go tów -hop”,

te sto wa na oso ba bez piecz nie i mo -

ż li wie naj szyb ciej mu si po ło żyć się

ty łem  –  pró ba  koń czy  się,  kie dy

pię ty, po ślad ki, ple cy i gło wa przy -

le ga ją do pod ło ża (ryc. 3). Oce na:

„bio dra”  –  ude rze nie  po ślad ka mi

o pod ło że lub pod czas zmia ny po -

sta wy  z wer ty kal nej  na ho ry zon -

tal ną, utrzy my wa nie mię dzy uda -

mi a pod udzia mi ką ta zbli żo ne go

do pro ste go  lub  roz war te go

– 1 punkt (ryc. 4); „rę ce” – pod par -

cie się dłoń mi z ty łu lub na wy so -

ko ści bio der al bo ude rze nie łok cia -

mi  o pod ło że – 2  punk ty,  na to -

miast  jed ną  rę ką – 1  punkt

(ryc. 4),  pod par cie  się  z przo du

o pod ło że jed ną lub obie ma dłoń mi

w chwi li przy sia du po prze dza ją ce -

go  prze to cze nie  się  na ple cy

(ryc. 5)  jest  po praw ne;  „gło wa”

– utrzy my wa nie od chy lo nej gło wy

w tył  pod czas  zmia ny  po sta wy

z wer ty kal nej  na ho ry zon tal ną

(ryc. 4) lub ude rze nie gło wą o pod -

ło że  za miast  ła god ne go  uło że nia

jej w ostat niej fa zie przy ję cia po -

sta wy le żącej – 1 punkt. Po praw -

na  re ali za cja  za da nia  po le ga  na

szyb kim  wy ko na niu  przy sia du

z jed no cze snym  po chy le niem  gło -

wy  w przód  i uło że niem  rąk

z przo du  (ryc. 6a)  –  przy po mnij -

my,  do pusz czal ne  jest  pod par cie

się rę ka mi z przo du (ryc. 4) – i ła -

god nym  prze to cze niu  się  na po -

ślad ki  i ple cy  („ko ły ska”),  utrzy -

mu jąc z przo du rę ce i gło wę, bro dą

przy war tą  do klat ki  pier sio wej

(ryc. 6b).  Do pie ro  le żąc  na ple -

cach,  na le ży  ła god nie  do tknąć

pod ło ża pię ta mi i po ty li cą. 

Za da nie 2.

In struk cja: z po sta wy

sto jącej ba da na oso ba (tym ra zem

do ci ska  bro dą  do klat ki  pier sio -

wej ty po wą gąb kę do my cia i mu si

być po in for mo wa na, że wy pad nię -

cie  jej  lub  przy trzy ma nie  rę ką,

a ta kże  za prze sta nie  pa no wa nia

nad nią, le żąc, jest błę dem) na sy -

gnał „go tów -hop” roz po czy na kla -

skanie w dło nie i w spo sób iden -

tycz ny jak pod czas za da nia 1 (nie

prze sta jąc  jed nak  utrzy ma nia

gąb ki  bro dą)  mu si  po ło żyć  się

tyłem  –  kla skać  za prze sta je  na

sy gnał  „stop”.  Oce na:  iden tycz -

na jak  w za da niu 1.  Do dat ko we

ry go ry – za prze sta nie kla ska nia,

mi mo że nie do szło do pod par cia

się  (ude rze nia)  rę ka mi  o pod ło że

– 1 punkt (w wier szu „rę ce”); wy -

pad nię cie  gąb ki  lub,  le żąc,  za -

prze sta nie  jej  kon tro li  przez  na -

cisk  bro dą,  mi mo  że  nie  do szło

do ude rze nia  gło wą  o pod ło że

–  1 punkt  (w wier szu  „gło wa”). 

Za da nie 3.

In struk cja: z po sta wy

jak w za da niu 2 (z uży ciem gąb ki)

ba da na oso ba  na sy gnał  „go tów -

-hop” wy ko nu je mo żli wie naj wy ż -

szy  wy skok  i po wy lą do wa niu

na no gi roz po czy na kla skać w dło -

nie i w spo sób iden tycz ny jak pod -

czas  za da nia 2  mu si  po ło żyć  się

ty łem  –  kla skać  za prze sta je

na sy gnał „stop”. Oce na: „bio dra”,

„rę ce”,  „gło wa”  – kry te ria  iden -

tycz ne  jak  w za da niu 2;  „no gi”

– lą do wa nie o pro stych ko la nach

– 2  punk ty,  lą do wa nie  na jed nej

no dze – 1  punkt.  Oso by  star sze,

dla  któ rych  wy ko na nie  wy sko ku

spra wia trud ność, mo gą roz po czy -

nać za da nie od w mia rę ener gicz -

ne go wspię cia na pal ce. 

ZZnnaa  cczzee  nniiee  w

wyy  nnii  kkóów

w  

TTPPU

UC

C  PPU

U  w

w pprroo  ffii  llaakk  ttyy  ccee

uusszzkkoo  ddzzeeńń  cciiaa  łłaa

Bez po śred nio  po prze pro wa dze -

niu TPUC PU le karz lub fi zjo te ra -

peu ta  po wi nien  do ko nać  ana li zy

przy czyn  i skut ków  do tych cza so -

wych  ob ra żeń  cia ła  da ne go  pa -

cjen ta  do zna nych  pod czas  upad -

ków  i po rów nać,  czy  za cho dzi

zbie żność z wy ni ka mi te stu (ko ja -

rze nie struk tu ry ura zów z wskaź -

ni kiem  PUC C PU  dla  po szcze gól -

nych czę ści cia ła). Ko lej ny krok to

wy ja śnie nie pa cjen tom pod sta wo -

wych twier dzeń teo rii bez piecz ne -

go  upa da nia  i zo bra zo wa nie  za -

sad  pro sty mi  de mon stra cja mi.

Kil ka krot ne po wtó rze nie tych za -

dań te sto wych, już ja ko środ ków

pro fi lak ty ki  uszko dzeń  cia ła,  po -

win no być za chę tą do sa mo dziel -

nych ćwi czeń w do mu, na tra wie,

na pla ży – in dy wi du al nie i w ze -

spo le.  Za da nia 2  i 3  ja ko  for my

ćwi czeb ne mo żna wy ko ny wać bez

uży cia  gąb ki,  na le ży  zaś  ćwi czyć

bez niej przy wie lo krot nych i wie -

lo dnio wych po wtó rze niach.

Ka żdy  na uczy ciel  wy cho wa nia

fi zycz ne go  lub  in struk tor  re kre -

acji  ru cho wej  pod czas  ćwi czeń

gru po wych mo że za po mo cą tych

za dań te sto wych zbior czo osza co -

wać  po dat ność  ćwi czą cych  osób

na uszko dze nia  cia ła  zwią za ne

z upad ka mi. Oso bom naj bar dziej

po dat nym  na le ża ło by  zor ga ni zo -

wać  do dat ko we,  czę ste  ćwi cze nia

w ra mach urze czy wist nia nia pod -

sta wo wej za sa dy pe da go gi ki – in -

dy wi du ali za cji (!).

U

Uw

waa  ggii  ii zzaa  llee  ccee  nniiaa  

nnaa  uukkoo  w

woo  --m

mee  ttoo  ddyycczz  nnee

Opi sa ne w tym ar ty ku le te sto wa -

nie  opar te  jest  na sy mu lo wa niu

naj prost szej  sy tu acji  utra ty  rów -

no wa gi  i zde rze nia  z pod ło żem

w sen sie mo to rycz nym i stwa rza -

ją cej naj mniej sze dla czło wie ka za -

gro że nie  uszko dze nia  cia ła.  Nie -

współ mier nie trud niej szy mi za da -

nia mi ru cho wy mi (za rów no w sen -

sie rze czy wi stym, jak i w sy mu la -

cji dla po trzeb dia gno sty ki) stwa -

rza ją cy mi więk sze za gro że nia dla

zde rza ją ce go się z pod ło żem cia ła

są upad ki w przód i w bok. 

W wy pad ku  za sto so wa nia

TPUC PU  do ce lów  ba daw czych

do brze  jest  ujed no li cić  wa run ki

wy ko na nia  za da nia 3  przez  za -

stą pie nie  wy sko ku  ze sko kiem

z 20-30-centymetrowej  plat for -

my. Ba da jąc oso by star sze, na le -

ży po zo stać (stwier dzam ar bi tral -

nie  z per spek ty wy  wie lo let nich

do świad czeń  i świa do mo ści  re -

spek to wa nia za sa dy pri mum non

no ce re)  przy wspię ciu  na pal ce.

Bez wzglę du na cel za sto so wa nia

te stu  oso by  ocze ku ją ce  na ba da -

nie nie po win ny mieć spo sob no ści

oglą da nia  osób  ak tu al nie  te sto -

wa nych. 

Le ka rzy,  zwłasz cza  pe dia trów,

a ta kże fi zjo te ra peu tów i na uczy -

cie li  wy cho wa nia  fi zycz ne go  za -

chę cam  do sys te mo we go  do ku -

men to wa nia  da nych  ob ser wa cyj -

nych i pu bli ko wa nia wy ni ków ba -

dań.  Mo żli we  jest,  na wzór  pro -

jek tu  „test  bez piecz ne go  upa da -

nia”  (od sy łam  do dru giej  po zy cji

pi śmien nic twa  oraz  okna  „Sa fe

Falls Aca de my” w Ar chi ves of Bu -

do),  umiesz cze nie  na plat for mie

In dex Co per ni cus wir tu al nej gru -

py ba daw czej TPUC PU, co umo ż -

li wi  mo ni to ro wa nie  zja wi ska

w od bio rze glo bal nym.

Piśmiennictwo

Jaskólski E, Nowacki Z (1972). Teoria,

metodyka i systematyka miękkiego

padania. Część I. Teoria miękkiego

padania. WSWF. Wrocław; 11; 83-88.

Kalina RM, Barczyński B, Jagiełło i wsp.

(2008). Teaching of safe falling as most

effective element of personal injury

prevention in people regardless of gender,

age and type of body build – the use of

advanced information technologies to

monitor the effects of education. Archives

of Budo; Vol. 4; 89-89 

(www.archbudo.com). 

Kalina RM, Jagiełło W (2000). Zabawowe

formy walki w wychowaniu fizycznym

i treningu sportowym. Zeszyty

Naukowo-Metodyczne. Wydawnictwa

Akademii Wychowania Fizycznego.

Warszawa. 

Kalina RM, Kruszewski A, Jagiełło W,

Włoch G. (2003). Propedeutyka sportów

walki – podstawy judo. Combat sports

propedeutics – basics of judo.

Wydawnictwa Akademii Wychowania

Fizycznego. Warszawa.

NR 13/2009    

12 SIERPNIA

29

MEDYCYNA SPORTOWA

AArr  kkuusszz  ddoo  kkuu  m

meenn  ttoo  w

waa  nniiaa  w

wyy  nnii  kkóów

w  TTPPU

UC

C  PPU

U

C

Czzęęśśćć  cciiaa  łłaa

ZZaa  ddaa  nniiee 11

ZZaa  ddaa  nniiee 22

ZZaa  ddaa  nniiee 33

SSuu  m

maa

PPU

UC

C  C

C  PPU

U

ppuunnkk  ttóów

w

No gi 

0

1

2

Bio dra

0

1

0

1

0

1

Rę ce

0

1

2

0

1

2

0

1

2

Gło wa

0

1

0

1

0

1

Su ma 

Ogól ny wskaź nik PUC PU:

punk tów

W

dniach 25-27  czerw ca

2009 roku w Ło dzi od był

się XXVIII Zjazd Na uko -

wy Pol skie go To wa rzy stwa Me dy -

cy ny  Spor to wej  nt.  „Ak tyw ność

ru cho wa  w zdro wiu  i cho ro bie”.

W zjeź dzie  wzię ło  udział  po -

nad 300 uczest ni ków, w tym czte -

rech przed sta wi cie li Eu ro pej skiej

i Świa to wej  Fe de ra cji  Me dy cy ny

Spor to wej  (EFSMA  i FIMS).  Go -

ście za gra nicz ni przed sta wi li cie -

ka we  do nie sie nia  z naj now szych

ba dań w se sji ple nar nej „Phy si cal

ac ti vi ty  in  he alth  and  di se ases”:

prof. Nor bert Ba chl (Wie deń, Au -

stria) „Ge nes, he alth and per for -

man ce”;  prof.  Fa bio  Pi goz zi

(Rzym,  Wło chy)  „He art  car diac

ano ma lies  and  sport  eli gi bi li ty”;

prof.  Jo seph  Cum min skey  (Du -

blin, Ir lan dia) „Asth ma and sport:

Whe re  did  we  co me  from  and

whe re are we now?” oraz dr An -

dre  De bruy ne  (Has selt,  Bel gia)

„Con se rva ti ve tre at ment of an kle

in ju ries”.  Dru ga  część  se sji  ple -

nar nej  do ty czy ła  ak tyw no ści  ru -

cho wej  osób  z cho ro ba mi  ser ca.

W dwóch se sjach ro bo czych te ma -

ta mi  wio dą cy mi  by ły:  to le ran cja

wy sił ko wa, or to pe dia i trau ma to -

lo gia spor to wa, ak tyw ność ru cho -

wa  w pre wen cji  cho rób  prze wle -

kłych, wy bra ne pro ble my kar dio -

lo gicz ne  w me dy cy nie  spor to wej,

wspo ma ga nie  tre nin gu  fi zycz ne -

go, sport po trans plan ta cji na rzą -

dów,  re ha bi li ta cja  w me dy cy nie

spor to wej  oraz  se sja  prac  ory gi -

nal nych i pla ka to wych. W trak cie

zjaz du od by ło się Wal ne Ze bra nie

Człon ków  PTMS.  W imie niu

ustę pu ją ce go  Za rzą du  Głów ne go

pre zes To wa rzy stwa prof. dr hab.

med.  An na  Je gier  przed sta wi ła

naj wa ż niej sze  do ko na nia  kra jo -

we  i za gra nicz ne  w dzie dzi nie

me dy cy ny  spor to wej  zgod ne

z dzia łal no ścią  sta tu to wą.  Oma -

wia jąc  za gad nie nia  z za kre su

per ma nent ne go  szko le nia  le ka -

rzy, pod kre śli ła wa żną ro lę dzia -

łu  me dy cy ny  spor to wej  „Me di cal

Tri bu ne”,  któ ry  od  czte rech  lat

pro wa dzi  szko le nie  le ka rzy  oraz

umo żli wia  im  zdo by wa nie  punk -

tów edu ka cyj nych. Jest to je dy ne

w kra ju me dycz ne cza so pi smo in -

for ma cyj no -szko le nio we,  któ re

ma sta ły dział me dy cy ny spor to -

wej. Człon ko wie Wal ne go Ze bra -

nia  udzie li li  ab so lu to rium  ustę -

pu ją ce mu  Za rzą do wi  Głów ne mu

i wy bra li po now nie prof. An nę Je -

gier  na  stanowisko  pre ze sa

PTMS.  War to  za zna czyć,  że  jest

ona ta k że człon kiem władz Eu ro -

pe an Fe de ra tion of Sports Me di -

ci ne As so cia tions (EFSMA).

Prof. Krzysz tof Klu kow ski

Najnowsze badania 

i wybór prezesa