background image

B. III 4. PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH 
 

PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH 

 

LITERATURA 

 

 

A. Sołtysińska, Europejskie prawo zamówień publicznych. Komentarz, Zakamycze 2006 

  E. Norek, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2009 
 

J. Pieróg, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2009 

  J.  Sadowy  (red.),  Prawo  zamówień  publicznych  po  nowelizacji  z  dnia  4  września  2008  r., 

Warszawa 2008 

  K. Strzyczkowski, Prawo gospodarcze publiczne, Warszawa 2009, s. 586-651 
  L. Kieres (red.), Prawo zamówień publicznych, Warszawa 2009 
 

M. Płużański, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2009 

 

M. Stręciwilk, Prawo zamówień publicznych. Orzecznictwo, Warszawa 2007 

  P. Granecki, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2009 
  T.  Czajkowski  (red.),  Prawo  zamówień  publicznych.  Komentarz. Wydanie  trzecie,  Warszawa 

2007 

 

W. Dzierżanowski, J. Jerzykowski, M. Stachowiak, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, 

Warszawa 2007 

 

ŹRÓDŁA PRAWA 

 

Akt prawny 

Krótka charakterystyka 

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień 
publicznych (t.j. – Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655, 
z późn. zm.) 

Główna  regulacja  w  zakresie  polskiego  prawa  zamówień 
publicznych. Dokonuje implementacji Dyrektyw UE 

Ustawa z dnia 9 stycznia 2009 r. o koncesji na roboty 
budowlane lub usługi (Dz. U. Nr 19, poz. 101, z póżn 
zm.) 

Szczegółowa  regulacja  dotycząca  jednego  z  trybów 
udzielania  zamówień  –  koncesji  na  roboty  budowlane  lub 
usługi 

Rozporządzenie  Prezesa  Rady  Ministrów  z  dnia  28 
stycznia  2010  r.  w  sprawie  wzorów  ogłoszeń 
zamieszczanych w Biuletynie Zamówień Publicznych 
(Dz. U. Nr 12, poz. 69) 

W  załącznikach  są  obowiązujące  wzory  ogłoszeń 
wykorzystywanych  w  procedurze  udzielania  zamówień 
publicznych  –  np.  o  zamówieniu,  o  udzieleniu  zamówienia, 
o  konkursie,  wynikach  konkursu,  o  zmianie  ogłoszenia. 
Wszystkie  te  ogłoszenia  są  publikowane  w  Biuletynie 
Zamówień Publicznych 

Rozporządzenie  Prezesa  Rady  Ministrów  z  dnia  30 
grudnia  2009  r.  w  sprawie  rodzajów  dokumentów, 
jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz 
form, w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz. 
U. Nr 226, poz. 1817) 

Określa dokumenty, jakich mogą wymagać zamawiający od 
wykonawców 

do 

sprawdzenia 

warunków 

udziału 

wykonawców w postępowaniu 

Rozporządzenie  Prezesa  Rady  Ministrów  z  dnia  23 
grudnia 2009 r. w sprawie średniego kursu złotego w 
stosunku do euro stanowiącego podstawę przeliczania 
wartości zamówień publicznych (Dz. U. Nr 224, poz. 
1796) 

Średni  kurs  złotego  w  stosunku  do  euro  stanowiący 
podstawę  przeliczania  wartości  zamówień  publicznych  jest 
stały i wynosi obecnie 3,839 

Rozporządzenie  Prezesa  Rady  Ministrów  z  dnia  2 
października  2007  r.  w  sprawie  regulaminu 
postępowania 

przy 

rozpoznawaniu 

odwołań 

(zmienione rozporządzeniem  PRM  z  16 października 
2008) (Dz. U. Nr 187, poz. 1327, z późn. zm.) 

Dotyczy formalnych aspektów postępowania odwoławczego 
–  regulamin,  postępowanie  z  wniesionym  odwołaniem, 
posiedzenie i rozprawa 

background image

B. III 4. PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH 
 

Rozporządzenie  Prezesa  Rady  Ministrów  z  dnia  23 
grudnia  2009  r.  w  sprawie  kwot  wartości  zamówień 
oraz  konkursów,  od  których  jest  uzależniony 
obowiązek  przekazywania  ogłoszeń  Urzędowi 
Oficjalnych  Publikacji  Wspólnot  Europejskich

1

  (Dz. 

U. Nr 224, poz. 1795) 

Określa  progi  kwotowe,  od  których  mówimy  o  tzw. 
zamówieniach wspólnotowych (bardziej restrykcyjnych). 
Obecnie są to kwoty: 
125  000  euro  dla  dostaw lub  usług  w  przypadku  zamówień 
udzielanych  przez  zamawiających  z  sektora  finansów 
publicznych, z wyłączeniem uczelni publicznych, jednostek 
badawczo-rozwojowych,  państwowych  instytucji  kultury 
oraz podsektora samorządowego, a także udzielanych przez 
zamawiających będących innymi państwowymi jednostkami 
organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej; 
193  000  euro  dla  dostaw lub  usług  w  przypadku  udzielania 
zamówień przez innych zamawiających;  
387  000  euro  dla  dostaw lub  usług  w  przypadku  zamówień 
sektorowych; oraz 
4 845 000  euro  dla  robót  budowlanych  w  przypadku 
zamawiania przez wszystkie podmioty. 
Kwoty te są co 2 lata zmieniane 

Zarządzenie nr 110 Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 
grudnia  2004 r.  w  sprawie  nadania  statutu  Urzędowi 
Zamówień Publicznych (zmieniane 2007 i 2008 roku) 
(M.P Nr 52, poz. 886) 

W załączniku zawiera statut Urzędu Zamówień Publicznych 

Dyrektywa  2004/18/WE  Parlamentu  Europejskiego  i 
Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji 
procedur udzielania zamówień publicznych na roboty 
budowlane,  dostawy  i  usługi  (zmieniana  w  latach 
2004,  2005,  2006,  2007  i  2008)  (Dz.U.  L  134  z 
30.4.2004 r., s. 114) 

Tzw.  dyrektywa  klasyczna.  Została  implementowana  do 
polskiego systemu źródeł prawa ustawą – prawo zamówień 
publicznych 

Dyrektywa  2004/17/WE  Parlamentu  Europejskiego  i 
Rady z dnia 31 marca 2004 r. koordynująca procedury 
udzielania  zamówień  przez  podmioty  działające  w 
sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i 
usług pocztowych (również zmieniana w latach 2004, 
2005, 2006, 2007 i 2008 roku) (Dz. Urz. UE L 134 z 
30.4.2004 r., s. 1) 

Tzw.  dyrektywa  sektorowa.  Implementowana  ustawą  – 
prawo zamówień publicznych 

Dyrektywa Rady z dnia 21 grudnia 1989 r. 
w  sprawie  koordynacji  przepisów  ustawowych, 
wykonawczych i administracyjnych odnoszących się 
do  stosowania  procedur  odwoławczych  w  zakresie 
udzielania zamówień publicznych na dostawy i roboty 
budowlane  (89/665/EWG),  zmieniona  Dyrektywą 
2007/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 
11  grudnia  2007  r.  (Dz.  Urz.  WE  L  395/33  z 
30.12.1989 r., s. 246) 

Dyrektywa odwoławcza dotycząca zamówień klasycznych  

Dyrektywa Rady 92/13/EWG 
z  dnia  25  lutego  1992  r.  koordynująca  przepisy 
ustawowe,  wykonawcze  i  administracyjne  odnoszące 
się  do  stosowania  przepisów  wspólnotowych  w 
procedurach  zamówień  publicznych  podmiotów 
działających  w  sektorach  gospodarki  wodnej, 
energetyki,  transportu  i  telekomunikacji,  zmieniona 
Dyrektywą  2007/66/WE  Parlamentu  Europejskiego  i 
Rady z dnia 11 grudnia 2007 r. (

(Dz. Urz. WE L 76/14 

Dyrektywa odwoławcza w zakresie zamówień sektorowych 

                                                

1

   Poprzednio obowiązywało rozporządzenie z 17 grudnia 2007 r. 

background image

B. III 4. PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH 
 

z 23.3.1992 r., s. 315)

 

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 213/2008 z dnia 28 
listopada 2007 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 
2195/2002  Parlamentu  Europejskiego  i  Rady  w 
sprawie  Wspólnego  Słownika  Zamówień  (CPV)  oraz 
dyrektywy  2004/17/WE  i  2004/18/WE  Parlamentu 
Europejskiego  i  Rady  dotyczące  procedur  udzielania 
zamówień  publicznych  w  zakresie  zmiany  CPV  (Dz. 
Urz. UE L 74/1 z 15.3.2008 r., s. 1) 

Załącznikiem do tego rozporządzenia jest Wspólny Słownik 
Zamówień,  czyli  ujednolicenie  nomenklatury  dotyczącej 
zamówień publicznych 

 

INFORMACJE OGÓLNE, POJĘCIE ZAMÓWIENIA PUBLICZNEGO 

 

Zamówienie  publiczne  –  umowa  cywilnoprawna  o  charakterze  odpłatnym  zawierana  między 
zamawiającym a wykonawcą, której przedmiotem są dostawy, roboty budowlane bądź usługi. 
Dostawy  –  nabywanie  rzeczy,  praw  oraz  innych  dóbr,  w  szczególności  na  podstawie  umowy 
sprzedaży, dostawy, najmu, dzierżawy oraz leasingu (art. 2 pkt 2 Ustawy) 
Roboty budowlane – wykonanie albo zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych w rozumieniu 
ustawy  z  dnia  7  lipca  1994  r.  -  Prawo  budowlane

2

  (czyli:  budowa,  a  także  prace  polegające  na 

przebudowie,  montażu,  remoncie  lub  rozbiórce  obiektu  budowlanego),  a  także  realizację  obiektu 
budowlanego,  za  pomocą  dowolnych  środków,  zgodnie  z  wymaganiami  określonymi  przez 
zamawiającego (art. 2 pkt 8 Ustawy) 
Usługi  –  wszelkie  świadczenia,  których  przedmiotem  nie  są  roboty  budowlane  lub  dostawy,  a  są 
usługami  wymienionymi  w  załączniku  II  do  dyrektywy  2004/18/WE  lub  w  załącznikach  XVII  A  i 
XVII B do dyrektywy 2004/17/WE. Załączniki wymieniają liczne usługi. Załącznik II jest zasadniczo 
tożsamy z załącznikami XVII A i B (art. 2 pkt 10 Ustawy) – definicja niedawno zmieniona, ale treść 
pozostaje tożsama 
Reguły  kolizyjne  –  jeżeli  zamówienie  obejmuje  równocześnie  usługi  oraz  inne  usługi,  dostawy  lub 
roboty  budowlane,  do  udzielenia  zamówienia  stosuje  się  przepisy  dotyczące  tego  przedmiotu 
zamówienia, którego wartościowy udział w danym zamówieniu jest największy (art. 5 ust. 2 Ustawy); 
jeżeli zamówienie obejmuje równocześnie dostawy oraz usługi albo roboty budowlane oraz usługi, do 
udzielenia  zamówienia  stosuje  się  przepisy  dotyczące  tego  przedmiotu  zamówienia,  którego 
wartościowy  udział  w  danym  zamówieniu  jest  największy  (art.  6  ust.  1  Ustawy);  jeżeli  zamówienie 
obejmuje  równocześnie  dostawy  oraz  rozmieszczenie  lub  instalację  dostarczonej  rzeczy  lub  innego 
dobra, do udzielenia takiego zamówienia stosuje się przepisy dotyczące dostaw (art. 6. ust. 2); jeżeli 
zamówienie obejmuje równocześnie roboty budowlane oraz dostawy niezbędne do ich wykonania, do 
udzielenia takiego zamówienia stosuje się przepisy dotyczące robót budowlanych (art. 6 ust. 3); jeżeli 
zamówienie obejmuje równocześnie usługi oraz roboty budowlane niezbędne do wykonania usług, do 
udzielenia zamówienia stosuje się przepisy dotyczące usług (art. 6 ust. 4) 
 

 

CHARAKTERYSTYKA UMOWY 

 

Umowa  w przedmiocie udzielenia zamówienia publicznego jest  odpłatna (ważne  jest to, że liczy się 
efekt  gospodarczy,  niekoniecznie  kwestie  formalnej  odpłatności
  –  „Charakter  odpłatny  umów, 
mających  za  przedmiot  zamówienie  publiczne,  nie  wymaga  bezpośredniej  płatności  ceny  przez 
zamawiającego  i  może  wynikać  z  innych  form  wynagrodzenia,  jeśli  tylko  jego  uzyskanie  nie  jest 
związanie  z  ryzykiem  ponoszonym  przez  wykonawcę”

3

),  nienazwana  (czyli  nieuregulowana 

                                                

2

   T.j. – Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, z późn. zm. 

3

   A. Sołtysińska, Europejskie prawo zamówień publicznych. Komentarz, Zakamycze 2006, s. 54. 

background image

B. III 4. PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH 
 

bezpośrednio w Kodeksie Cywilnym

4

), między dwoma odrębnymi podmiotami (nie są zamówieniami 

publicznymi  tzw.  zamówienia  in  house,  czyli  między  podmiotami  uzależnionymi  od  siebie,  np. 
gmina  udziela  zamówienia,  w  którym  chce  brać  udział  spółka  ze  100%  udziałem  gminy).  Wzór 
umowy jest częścią Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (powinna zawierać m.in.: nazwę i 
adres  zamawiającego,  tryb  udzielenia  zamówienia,  opis  przedmiotu  zamówienia,  termin  wykonania 
zamówienia, opis warunków udziału w postępowaniu, itd. (art. 36)). 
Do  umowy  stosujemy  przepisy  Kodeksu  Cywilnego,  chyba,  że  przepisy  ustawy  –  prawo  zamówień 
publicznych przewidują inaczej (art. 14).  
Jest  to  umowa  szczególna.  Pod  sankcją  nieważności  powinna  być  zawarta  na  piśmie,  w  języku 
polskim, a oferta nie może wykraczać poza SIWZ (art. 140). 
Jeżeli  wykonawcy  wspólnie  ubiegają  się  o  udzielenie  zamówienia,  to  wówczas  odpowiadają  oni 
solidarnie za wykonanie umowy (art. 141) 
Umowy  w  sprawach  zamówień  publicznych  są  jawne,  dostęp  do  nich  jest  na  zasadach  dostępu  do 
informacji publicznej (art. 139 ust. 3) 
Ustawy prawo zamówień publicznych  nie stosuje się  m.in.  do  zamówień  o  wartości poniżej 14 000 
euro,  zamówień  Narodowego  Banku  Polskiego  związanych  z  realizacją  polityki  pieniężnej,  zakupu 
nieruchomości, umów z zakresu prawa pracy, usług w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych 
(art. 4) 
Zasadniczo  występuje  zakaz  zmian  treści  oferty  (art.  87),  nie  dotyczy  to  jednak  poprawiania 
oczywistych omyłek pisarskich itp. Również samej umowy nie powinno się zmieniać, chyba, że taką 
możliwość przewidziano, i określono  jej warunki. Zmiana taka podlega  unieważnieniu (art. 144). 
Wyjątki: sukcesja generalna spółek, sprawa C-454/06 (patrz niżej). 
Umowa podlega unieważnieniu

5

 gdy: (art. 146 ust. 1) 

 

Ogłoszenie o zamówieniu nie zostało zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych albo 
opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, chyba że z przepisów ustawy nie 
wynika taki obowiązek 

 

Zamawiający  zawarł  umowę  bez  wymaganej  zgody  wyrażonej  w  postanowieniu  Krajowej 
Izby Odwoławczej przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu 

  Zamawiający dokonał wyboru oferty z rażącym naruszeniem ustawy 
 

W  postępowaniu  o  udzielenie  zamówienia  doszło  do  naruszenia  przepisów  określonych  w 
ustawie 

 

Zamawiający  zawarł  umowę  w  sprawie  zamówienia  publicznego  przed  upływem  10  dni  od 
dnia  przekazania  zawiadomienia  o  wyborze  oferty  (7  dni  jeżeli  wartość  zamówienia  jest 
mniejsza niż progi kwotowe) 

Umowa  uznana  za  nieważną,  jest  nieważna  od  momentu  zawarcia.  Przepisy  PZP  nie  wyłączają 
możliwości  unieważnienia  na  podstawie  Kodeksu  Cywilnego.  Legitymowanymi  czynnie  są  strony 
oraz Prezes Urzędu Zamówień Publicznych. Uprawnienie Prezesa Urzędu wygasa z upływem 4 lat od 
zawarcia/zmiany umowy (art. 144a) 
 
Orzecznictwo: 
Wyrok ETS C-107/98 – Teckal: „przepisy dyrektywy 93/36 [wówczas obowiązująca dyrektywa z dnia 
14  czerwca  1993  r.  koordynująca  procedury  udzielania  zamówień  publicznych  na  dostawy  –  M.K.] 
mają  zastosowanie  w  wypadku,  w  którym  podmiot  zamawiający,  taki  jak  organ  lokalny,  planuje 
zawarcie  na  piśmie,  z  podmiotem  formalnie  od  niego  odrębnym  i  niezależnym  jeśli  chodzi  o 

                                                

4

   Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks Cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.) 

5

   Przed nowelizacją z grudnia 2009 sankcją nie była unieważnialność, lecz nieważność bezwzględna. 

background image

B. III 4. PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH 
 

podejmowanie decyzji, umowy odpłatnej o dostawę produktów, niezależnie od tego czy organ ten jest 
sam podmiotem zamawiającym” 
Komentarz:  Orzeczenie  w  sprawie  Teckal  wskazuje  na  konieczność  niezależności  w  podejmowaniu 
decyzji pomiędzy zamawiającym a wykonawcą, dotyczy zamówień in-house 
Wyrok  ETS  C-458/03  –  Parking  Brixen
:  „wystarczające  jest,  co  do  zasady,  aby  zamówienie  zostało 
zawarte  między  zamawiającym  a  podmiotem  prawnie  od  niego  odrębnym.  Nie  jest  tak  jedynie  w 
przypadku,  gdy  zamawiający  sprawuje  nad  danym  podmiotem  kontrolę  analogiczną  do  tej,  jaką 
sprawuje  nad  własnymi  służbami,  gdy  jednocześnie  podmiot  ten  wykonuje  większą  część  swojej 
działalności wspólnie z zamawiającym lub kilkoma zamawiającymi, w których dyspozycji pozostaje”

6

 

Wyrok  ETS  C-454/06:  pojęcie  „udzielać”  (…)  nie  obejmuje  (…)  sytuacji,  takiej  jaka  wystąpiła  w 
sprawie  przed  sądem  krajowym,  w  której  usługi  świadczone  na  rzecz  instytucji  zamawiającej  przez 
pierwotnego usługodawcę zostają przeniesione  na innego usługodawcę  działającego  w formie spółki 
kapitałowej,  w  której  pierwotny  usługodawca  jest  jedynym  akcjonariuszem,  posiadającym  kontrolę 
nad nowym usługodawcą i udzielającym mu poleceń, jeżeli pierwotny usługodawca w dalszym ciągu 
przyjmuje odpowiedzialność za poszanowanie zobowiązań umownych (…) pojęcie „udzielać” (…) nie 
obejmuje  (…)  dostosowania  pierwotnej  umowy  do  zmienionych  okoliczności  zewnętrznych,  takich 
jak przeliczenie na euro cen pierwotnie wyrażonych w walucie krajowej, minimalna obniżka tych cen 
celem  ich  zaokrąglenia  oraz  odniesienie  do  nowego  wskaźnika  cen,  w  sytuacji,  w  której  zastąpienie 
poprzednio ustalonego wskaźnika zostało przewidziane w pierwotnej umowie. 
Komentarz: Wyrok ETS dopuszcza pewne zmiany w treści umowy. 
 

 

ZASADY PRAWA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH 

 

Zasada 

Krótkie omówienie 

Zachowanie uczciwej konkurencji  

Art. 7 ust. 1 zd. 1. Niedozwolona jest nieuczciwa 
konkurencja i stosowanie praktyk ograniczających 
konkurencję 

Równe traktowanie wykonawców 

Art. 7 ust. 1 zd. 2 

Bezstronność i obiektywizm osób zaangażowanych 

Art. 7 ust. 2. Osoby biorące udział w przygotowaniu i 
przeprowadzeniu postępowania nie mogą być 
stronnicze ani 

Jawność  

Art. 8 ust. 1 

Pisemność 

Art. 9 ust. 1 

Przejrzystość 

Art. 8 ust. 2 

Legalizm 

Art. 7 ust. 3 

Zamawiający  –  osoba  fizyczna,  osoba  prawna,  jednostka  organizacyjna  nieposiadająca  osobowości 
prawnej  obowiązana  do  stosowania  ustawy  (art.  2  pkt  12  PZP);  pojęcie  zamawiającego  odnosi  się 
zawsze do konkretnego postępowania, a nie do ogólnego zbioru podmiotów, nawet jeżeli generalnie są 
one zobowiązane do stosowania PZP

7

;  

 

Na gruncie dyrektywy 2004/18/WE – art. 1 ust. 9 definicja instytucji zamawiającej 

1.  państwo 

2.  jednostki samorządu terytorialnego 

3.  podmioty prawa publicznego – łącznie musi spełniać następujące przesłanki 

                                                

6

   Ibidem, s. 55-57. 

7

  T. Czajkowski (red.), Prawo zamówień publicznych. Komentarz. Wydanie trzecie, Warszawa 2007, s. 33. 

background image

B. III 4. PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH 
 

a)  ustanowiony  w  szczególnym  celu  zaspokajania  potrzeb  w  interesie  ogólnym,  które  nie 

mają charakteru przemysłowego ani handlowego; 

b)  posiada osobowość prawną; 

c)  finansowany w przeważającej części przez państwo, JST lub inne PPP; albo taki, którego 

zarząd podlega nadzorowi ze strony tych podmiotów; albo taki, w którym ponad połowa 
członków  organu administrującego, zarządzającego lub nadzorczego została wyznaczona 
przez państwo, JST lub inne PPP 

4.  związki jednostek lub PPP 

 

Podmiot prawa publicznego 

 

„utworzony w celu” podmiot może też prowadzić inną działalność gospodarczą niepolegającą 
na zaspokajaniu potrzeb w interesie ogólnym;  

 

zaspokajanie potrzeb w interesie ogólnym nie musi być główną działalnością podmiotu;  

 

działalność ta może też być wykonywana konkurencyjnie przez inne podmioty na rynku (PPP 
nie musi być jedynym)

8

;  

 

powołanie do wykonywania działalności w celu zaspokajania interesu ogólnego nie musi być 
ustanowione  w  akcie  powstania  takiej  jednostki,  wystarczy,  że  podmiot  ten  ponosi 
odpowiedzialność za jego wykonywanie

9

 

 

Nie  ma  znaczenia,  czy  zamówienie  dotyczy  działalności  w  celu  zaspokajania  potrzeb  w  interesie 
ogółu, czy też innego rodzaju działalności. Jeżeli podmiot jest uznany za zobowiązany do stosowania 
procedur  zamówień  publicznych,  to  musi  je  stosować  do  każdego  rodzaju  działalności,  zarówno  w 
celu zaspokajanie potrzeb o charakterze powszechnym jak i nie związanej z nią. 

 

Państwo - ujęcie funkcjonalne 

Instytucja,  której  skład  i  funkcje  są  uregulowane  ustawowo  i  która  jest  uzależniona  od  władz 
publicznych  przez  przyznanie  im  uprawnienia  do  mianowania  jej  władz,  przez  gwarancje  udzielane 
dla  zaciąganych  przez  nią  zobowiązań  oraz  przez  finansowanie  zamówień  publicznych,  które 
rozdziela, musi być uważana za związaną z państwem w rozumieniu tejże dyrektywy.

10

 

 

Zamawiający na gruncie PZP 

 

I grupa - podmioty, na których obowiązek stosowania PZP jest nakładany bezwarunkowo i w pełnym 
zakresie  -  przede  wszystkim  podmioty  szeroko  rozumianego  sektora  finansów  publicznych  oraz 
innych państwowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej - art. 3 ust. 1 i 
2 - obejmują swoim zakresem pojęcie państwa na gruncie dyrektyw 

art.4 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2005 r., Nr249, poz. 2104 

                                                

8

  C-44/96, C-360/96 

9

  C-470/99 

10

  C-31/87 

background image

B. III 4. PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH 
 

Art. 4. 1. Sektor finansów publicznych tworzą: 

  1)   organy  władzy  publicznej,  w  tym  organy  administracji  rządowej,  organy  kontroli  państwowej  i 
ochrony prawa, sądy i trybunały; 
  2)   gminy, powiaty i samorząd województwa, zwane  dalej "jednostkami samorządu terytorialnego", 
oraz ich związki; 
  3)   jednostki budżetowe, zakłady budżetowe i gospodarstwa pomocnicze jednostek budżetowych; 
  4)   państwowe i samorządowe fundusze celowe; 
  5)   

 

uczelnie publiczne; 

  6)   jednostki badawczo-rozwojowe; 
  7)   samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej; 
  8)   państwowe i samorządowe instytucje kultury; 
  9)   Zakład  Ubezpieczeń  Społecznych,  Kasa  Rolniczego  Ubezpieczenia  Społecznego  i  zarządzane 
przez nie fundusze; 
  10)  Narodowy Fundusz Zdrowia; 
  11)  Polska Akademia Nauk i tworzone przez nią jednostki organizacyjne; 
  12)  inne  państwowe  lub  samorządowe  osoby  prawne  utworzone  na  podstawie  odrębnych  ustaw  w 
celu  wykonywania  zadań  publicznych,  z  wyłączeniem  przedsiębiorstw,  banków  i  spółek  prawa 
handlowego. 
2. Sektor finansów publicznych dzieli się na podsektory: 
  1)   rządowy,  obejmujący  organy  władzy  publicznej,  organy  kontroli  państwowej  i  ochrony  prawa, 
sądy  i  trybunały,  organy  administracji  rządowej,  Polską  Akademię  Nauk  i  tworzone  przez  nią 
jednostki  organizacyjne  oraz  jednostki  wymienione  w  ust.  1  pkt  3-8,  10  i  12,  dla  których  organem 
założycielskim lub nadzorującym jest organ administracji rządowej albo inna jednostka zaliczana do 
podsektora rządowego; 
  2)   samorządowy,  obejmujący  jednostki  samorządu  terytorialnego,  ich  organy  oraz  związki  i 
jednostki  organizacyjne  wymienione  w  ust.  1  pkt  3,  4,  7,  8  i  12,  dla  których  organem  założycielskim 
lub nadzorującym jest jednostka samorządu terytorialnego; 
  3)   ubezpieczeń społecznych, obejmujący jednostki wymienione w ust. 1 pkt 9. 

 

II  grupa  -  podmioty,  na  których  obowiązek  stosowania  PZP  spoczywa,  jeśli  spełnione  są  określone 
warunki art. 3 ust. 3 - 7 

 

Zamawiający na gruncie ustawy o koncesji na roboty budowlane lub usługi 

Zakres podmiotów zobowiązanych do stosowania tej ustawy został określony nieco odmiennie niż w 
ustawie PZP. Katalog podmiotów  wymienionych  w art.3, obejmuje  właściwie  większość podmiotów 
należących do jednostek sektora finansów publicznych oraz jednostek określonych w art.3 ust.1 pkt 3 
PZP. 

Art. 3. Ustawę stosuje się do zawierania umowy koncesji przez: 

1) organy władzy publicznej, w tym organy administracji rządowej; 
2) jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki; 
3)  państwowe  jednostki  budżetowe,  państwowe  zakłady  budżetowe  i  gospodarstwa  pomocnicze 
państwowych jednostek budżetowych; 
4)  inne  niż  wymienione  w  pkt  1-3  podmioty,  które  ustanowione  zostały  w  szczególnym  celu 
zaspokajania  potrzeb  o  charakterze  powszechnym,  które  nie  mają  charakteru  przemysłowego  ani 
handlowego, posiadają osobowość prawną oraz: 

background image

B. III 4. PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH 
 

a) finansowane są w ponad 50 % przez podmioty, o których mowa w pkt 1 lub 2, lub 
b) których zarząd podlega nadzorowi ze strony podmiotów, o których mowa w pkt 1 lub 2, lub 
c)  w  których  ponad  połowa  członków  organu  zarządzającego  lub  nadzorczego  została  wyznaczona 
przez podmioty, o których mowa w pkt 1 lub 2; 
5)  inne  niż  wymienione  w  pkt  1-4  podmioty,  które  ustanowione  zostały  w  szczególnym  celu 
zaspokajania  potrzeb  o  charakterze  powszechnym,  które  nie  mają  charakteru  przemysłowego  ani 
handlowego, posiadają osobowość prawną oraz: 
a) finansowane są w ponad 50 % przez podmioty, o których mowa w pkt 4, lub 
b) których zarząd podlega nadzorowi ze strony podmiotów, o których mowa w pkt 4, lub 
c)  w  których  ponad  połowa  członków  organu  zarządzającego  lub  nadzorczego  została  wyznaczona 
przez podmioty, o któwych mowa w pkt 4. 

 

Wykonawca - osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości 
prawnej, która ubiega się o udzielenie zamówienia publicznego, złożyła ofertę lub zawarła umowę w 
sprawie zamówienia 
 
- może to być każda osoba, także niebędąca przedsiębiorcą 
- jednolite pojęcie o różnym zakresie zależnym od rodzaju procedury oraz stadium postępowania 
-  za  wykonawcę  uważa  się  w  procedurach  otwartych  każdą  osobę,  która  w  jakikolwiek  sposób 
zamanifestowała chęć udziału w postępowaniu, np. poprzez złożenie zapytania co do treści SIWZ 
 

TRYBY UDZIELANIA ZAMÓWIEŃ 

 
Podstawowymi  procedurami  dla  zamawiających  klasycznych  w  postępowaniu  o  udzielenie 
zamówienia  są  przetarg  nieograniczony  oraz  przetarg  ograniczony.  Pozostałe  tryby  mogą  zostać 
wybrane  jedynie  przy  spełnieniu  ściśle  określonych  przesłanek,  wynikających  przede  wszystkim  ze 
specyfiki  danego  zamówienia,  szczególnych  okoliczności,  w  jakich  składane  jest  zamówienie,  bądź 
niepowodzeniu  uprzednio  prowadzonego  postępowania  w  którymś  z  trybów  podstawowych.  Dla 
zamawiających sektorowych, oprócz trybu przetargu nieograniczonego i ograniczonego, do procedur 
podstawowych należy także tryb negocjacji z ogłoszeniem. 
 
Przetarg nieograniczony 
(art. 39 – 46) 

  podstawowa procedura przetargowa 
  publiczne ogłoszenie o zamówieniu (art. 40): 

◦ 

w siedzibie zamawiającego i na jego stronie internetowej 

◦ 

wartość zamówienia mniejsza niż progi z art.11 ust.8 - ogłoszenie w Biuletynie Informacji 
Publicznej 

◦ 

wartość  zamówienia  jest  równa  lub  przewyższa  progi  określone  w  art.11  ust.8  - 
przekazanie ogłoszenia Urzędowi Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich 

◦ 

wartość zamówienia co najmniej 20 mln euro na roboty budowlane , a co najmniej 10 mln 
euro  na  dostawy  lub  usługi  -  również  w  dzienniku  lub  czasopiśmie  o  zasięgu 
ogólnopolskim 

 

oferty mogą składać wszyscy zainteresowani wykonawcy 

 
Przetarg ograniczony (art. 47 – 53) 

 

procedurę  rozpoczyna  publiczne  ogłoszenie  o  przetargu  -  warunki  jak  przy  przetargu 
nieograniczonym 

background image

B. III 4. PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH 
 

 

wykonawcy składają wnioski o dopuszczenie o przetargu 

  etap  kwalifikacji  -  zamawiający  decyduje,  którzy  wykonawcy  spełniają  kryteria  udziału  w 

przetargu i zaprasza ich do składania ofert (od 5 do 20 wykonawców włącznie) 

 
Negocjacje z ogłoszeniem (art. 54 – 60) 

 

procedurę  rozpoczyna  publiczne  ogłoszenie  o  przetargu  -  warunki  jak  przy  przetargu 
nieograniczonym 

 

wykonawcy składają wnioski o dopuszczenie o przetargu 

  etap kwalifikacji - wybór wykonawców dopuszczonych do udziału w postępowaniu 
 

zaproszenie  wybranych  wykonawców  do  składania  ofert  niezawierających  ceny  -  co 
najmniej 3 wykonawców; a jeżeli wartość jest równa lub wyższa niż progi z art.11 ust.8  - co 
najmniej 5 wykonawców 

  negocjacje 
 

zaproszenie  do  składania  ofert  -  wszystkich  wykonawców,  którzy  złożyli  oferty  wstępne 
niepodlegające odrzuceniu 

  tryb  dopuszczalny  dla  zamawiających  klasycznych  przy  spełnieniu  co  najmniej  jednej  z 

następujących przesłanek: 
a)  w  postępowaniu  prowadzonych  uprzednio  w  trybie  przetargu  nieograniczonego, 

ograniczonego  lub  dialogu  konkurencyjnego  wszystkie  oferty  zostały  odrzucone,  a 
pierwotne warunki zamówienia nie zostały w istotny sposób zmienione; 

b)  w  wyjątkowych  sytuacjach,  gdy  charakter  dostaw,  usług  lub  robót  budowlanych  lub 

związane z nimi ryzyko uniemożliwia wcześniejsze dokonanie ich wyceny; 

c)  nie  można  z  góry  określić  szczegółowych  cech  zamawianych  usług  w  taki  sposób,  aby 

umożliwić  wybór  najkorzystniejszej  oferty  w  trybie  przetargu  nieograniczonego  lub 
ograniczonego; 

d)  przedmiotem  zamówienia  są  roboty  budowlane  prowadzone  wyłącznie  w  celach 

badawczych,  doświadczalnych  lub  rozwojowych,  a  nie  w  celu  zapewnienia  zysku  lub 
pokrycia poniesionych kosztów badań lub rozwoju; 

e)  wartość  zamówienia  jest  mniejsza  niż  kwoty  określone  w  przepisach  wydanych  na 

podstawie art.11 ut.8 

 

dla zamawiających sektorowych funkcjonuje jako tryb zwykły - zawsze dopuszczalny 

 
Dialog konkurencyjny (art. 60a – 60e) 

 

po  publicznym  ogłoszeniu  o  zamówieniu  zamawiający  prowadzi  z  wybranymi  przez  siebie 
wykonawcami dialog, 

 

po zakończeniu dialogu następuje zaproszenie do składania ofert 

 

tryb dopuszczalny przy spełnieniu łącznie następujących przesłanek: 
a)  nie  jest  możliwe  udzielenie  zamówienia  w  trybie  przetargu  nieograniczonego  lub 

przetargu  ograniczonego,  ponieważ  ze  względu  na  szczególnie  złożony  charakter 
zamówienia  nie  można  opisać  przedmiotu  zamówienia  zgodnie  z  art.31  i  31  lub 
obiektywnie określić uwarunkować prawnych i finansowych 

b)  cena nie jest jedynym kryterium wyboru najkorzystniejszej ofert 

 

tryb ten jest stosowany, jeżeli zamawiający ma określony cel, jednak nie jest w stanie określić 
dokładnie sposobu jego osiągnięcia, a jest możliwość zastosowaniu kilku rozwiązań 

 
Negocjacje bez ogłoszenia (art. 61 – 65) 
 

background image

B. III 4. PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH 
 

Zamówienie z wolnej ręki (art. 66 – 68) 

 

zamawiający udziela zamówienia po negocjacjach tylko z jedynym wykonawcą 

  dopuszczalne, gdy zachodzi jedna z przesłanek:  
 

a)  dostawy,  usługi  lub  roboty  budowlane  mogą  być  świadczone  tylko  przez  jednego 

wykonawcę  (z  przyczyn  technicznych,  związanych  z  ochroną  praw  wyłącznych  czy  w 
przypadku udzielania zamówień w zakresie działalności twórczej lub artystycznej) 

 

b) konieczne jest natychmiastowe wykonanie zamówienia (ze względu na wyjątkową sytuację 

niewynikającą z przyczyn leżących po stronie zamawiającego) 

 

c)  w  przypadku  zamówień  dodatkowych  (dotychczasowemu  wykonawcy,  gdy  wartość  nie 

przekracza 

50%  podstawowego,  a  także  oddzielenie  zamówienia  wymagałoby 

niewspółmiernie  wysokich  kosztów  lub  wykonanie  zamówienia  podstawowego  jest 
uzależnione  od  wykonanie  dodatkowego)  i  uzupełniających  (dotychczasowemu  wykonawcy 
dostaw,  jeżeli  wartość  nie  przekracza  20%  zamówienia  podstawowego  a  zmiana  polega  na 
rozszerzeniu dostaw, przy czym zmiana wykonawcy prowadziłaby do niekompatybilności lub 
nieproporcjonalnie dużych trudności technicznych) 

  d)  jest  możliwe udzielenie zamówienia na dostawy  na szczególnie  korzystnych  warunkach  w 

związku 

likwidacją 

lub 

postępowaniem 

upadłościowym 

podmiotu 

 

Zapytanie o cenę (art. 69 – 73) 

 

Licytacja elektroniczna (art. 74 – 81) 

 
 

KONCESJA NA ROBOTY BUDOWLANE I USŁUGI 

 

Dawniej  regulowana  przez  przepisy  artykułów  128  –  131  PZP,  obecnie  przeniesione  do  odrębnej 
ustawy z dnia 9 stycznia 2009 r. o koncesji na roboty budowlane lub usługi  (Dz. U. z 2009 r. Nr 
19, poz. 101). 

Jest to umowa zawierana między koncesjonariuszem a koncesjodawcą, której przedmiotem mogą 
być usługi lub roboty budowlane
 w rozumieniu ustawy PZP. Szczególny charakter tej umowy polega 
na sposobie płatności za wykonane zamówienie, gdyż wynagrodzeniem za roboty budowlane może 
być wyłączne prawo do korzystania z obiektu budowlanego lub usługi albo takie prawo wraz  z 
płatnością
  (art.1  ust.  2).  Płatność  nie  może  prowadzić  do  odzyskania  całości  związanych  z 
wykonywaniem  koncesji  nakładów  poniesionych  przez  koncesjonariusza.  Koncesjonariusz  ponosi  w 
zasadniczej części ryzyko ekonomiczne wykonywania koncesji (art. 1 ust. 3). 

Podmioty  obowiązane  do  stosowania  niniejszej  ustawy  zostały  określone  w  rozdziale  o 
zamawiających w PZP. 

W  przeciwieństwie  do  ustawy  PZP,  ustawa  o  koncesji  (...)  nie  posługuje  się  jednolitym  pojęciem 
wykonawcy  dla  wszystkich  podmiotów  ubiegających  się  o  udzielenie  koncesji.  Ustawa  ta  rozróżnia 
pojęcia: 

  zainteresowanego  podmiotu  -  czyli  osoby  fizycznej,  osoby  prawnej  albo  jednostki 

organizacyjnej  nieposiadającej  osobowości  prawnej  lub  grupy  takich  podmiotów, 
zainteresowanych udziałem w postępowaniu o zawarcie umowy koncesji, 

  kandydata - zainteresowany podmiot, który złożył wniosek o zawarcie umowy koncesji, 

  oferenta - zainteresowany podmiot, który złożył ofertę, 

background image

B. III 4. PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH 
 

  koncesjonariusza - zainteresowany podmiot, z którym zawarto umowę koncesji. 

Wyłączenia stosowania ustawy (pełny katalog – art. 4) m. in.: 

1.  umowa objęta jest tajemnicą państwową, jej wykonaniu muszą towarzyszyć szczególne środki 

bezpieczeństwa albo wymaga tego ochrona podstawowych interesów państwa, 

2.  wykonywanie przez koncesjodawców działalności związanej z udostępnianiem, eksploatacją i 

świadczeniem  publicznie  dostępnych  usług  za  pomocą  publicznej  sieci  telekomunikacyjnej, 
jeżeli umowa ma być zawarta wyłącznie w celu wykonywania działalności tego rodzaju 

3.  na podstawie umowy międzynarodowej, 

4.  z podmiotem, który na mocy prawa ma wyłączne prawo do wykonywania działalności będącej 

przedmiotem koncesji, 

5.  na usługi - jeżeli wymaga tego interes publiczny, który może być związany w szczególności z 

zagrożeniem  ciągłości  realizowania  zadania  będącego  przedmiotem  koncesji  na  usługi,  a 
którego wystąpienia koncesjodawca dochowując należytej staranności nie mógł przewidzieć - 
w takiej sytuacji zawierając umowę, wszczyna się postępowanie o zawarcie umowy koncesji; 
umowa taka nie może obowiązywać dłużej, niż do dnia zakończenia tego postępowania (art. 4 
ust.1 pkt 7 w zw. z ust.2). 

Koncesjodawca  prowadząc  postępowanie  ma  obowiązek  przestrzegać  zasad  równości  i  uczciwej 
konkurencji
 (art. 6). Odnosi się to przede wszystkim do opisu przedmiotu zamówienia w specyfikacji 
technicznej. 

Przebieg postępowania

 

Opublikowanie  ogłoszenia  o  koncesji  w  Biuletynie  Zamówień  Publicznych,  w  siedzibie 
koncesjodawcy  i  jego  stronie  internetowej  oraz  przesłanie  Urzędowi  Oficjalnych  Publikacji 
Wspólnot Europejskich

11

 

 

Składanie wniosków przez podmioty zainteresowane udziałem w postępowaniu. 

 

Zaproszenie do udziału w negocjacjach wybranych kandydatów. 

  Negocjacje. 

 

Zaproszenie  do  składania  ofert  i  przesłanie  opisu  warunków  koncesji  -  postępowanie  może 
być prowadzone nawet, jeśli wpłynęła tylko jedna oferta. 

  Wybranie najkorzystniejszej oferty. 

 

Złożenie  przez  wybranego  oferenta  dokumentów  potwierdzających  spełnianie  warunków 
udziału w postępowaniu. 

  Zawarcie umowy. 

Odwołanie  postępowania  może  nastąpić  tylko  ze  względu  na  wystąpienie  okoliczności 
przewidzianych  w  ogłoszeniu  o  koncesji,  nie  wolno  jednak  zastrzegać  możliwości  odwołania 
postępowania bez podania przyczyny (art.19). 

Kryteria oceny ofert (katalog niewyczerpujący): 

  czas trwania koncesji, 

                                                

11

  Obowiązek przesłania ogłoszenia Urzędowi Oficjalnych Publikacji WE występuje zawsze i nie jest zależny 

od wartości zamówienia i relacji do kwot określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust.8 
PZP. 

background image

B. III 4. PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH 
 

 

wysokość współfinansowania przedmiotu koncesji ze środków oferenta, 

 

koszty użytkowania przedmiotu koncesji, 

 

wysokość  opłaty  za  usługę  świadczoną  na  rzecz  osób  trzecich  korzystających  z  przedmiotu 
koncesji, 

 

jakość wykonania, 

 

wartość techniczna, 

 

właściwości estetyczne i funkcjonalne, 

 

aspekty środowiskowe, 

 

rentowność, 

  termin wykonania przedmiotu koncesji. 

Mogą dotyczyć także właściwości zainteresowanego podmiotu. 

Umowa  koncesji  powinna  być  zawarta  na  czas  uwzględniający  zwrot  nakładów  poniesionych  przez 
koncesjonariusza w związku w wykonywaniem koncesji i nie może być dłuższy niż (art. 24): 

  30 lat w przypadku koncesji na roboty budowlane, 

 

15 lat w przypadku usług, 

chyba że okresu zwrotu nakładów ma być dłuższy. 
 

ETAPY PROCEDUR UDZIELANIA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH 

 
Etap ogłoszeń 
Ogłoszenia  zamieszcza  się  w  Biuletynie  Zamówień  Publicznych  lub  publikuje  w  Dzienniku 
Urzędowym UE (zamówienia ponad progi kwotowe) (art. 11 ust. 1)  
Ogłoszenia w BZP – drogą elektroniczną, w Dzienniku Urzędowym UE – pisemnie, faksem lub drogą 
elektroniczną 
Dokonanie zmiany treści ogłoszenia – przedłużenie terminu składania wniosków o dopuszczenie do 
udziału  w  postępowaniu  lub  termin  składania  ofert  o  czas  niezbędny  do  wprowadzenia  zmian  we 
wnioskach  lub  ofertach,  jeżeli  jest  to  konieczne  (art.  12a),  w  przypadku  zmian  istotnych 
przedłużenie terminu jest obligatoryjne 
Przedmiot  zamówienia  opisuje  się  w  sposób  jednoznaczny  i  wyczerpujący,  za  pomocą  dostatecznie 
dokładnych  i  zrozumiałych  określeń,  uwzględniając  wszystkie  wymagania  i  okoliczności  mogące 
mieć wpływ na sporządzenie oferty, w sposób nie utrudniający uczciwej konkurencji, bez używania 
znaków  towarowych,  patentów  lub  pochodzenia,  chyba  że  jest  to  uzasadnione  specyfiką 
przedmiotu  zamówienia
  i  zamawiający  nie  może  opisać  przedmiotu  zamówienia  za  pomocą 
dostatecznie dokładnych określeń, a wskazaniu takiemu towarzyszą wyrazy "lub równoważny" (art. 
29) 
Wyjątki, kiedy nie jest konieczny etap ogłoszeń

 

Tryb negocjacji bez ogłoszenia 

 

Tryb zamówienia z wolnej ręki (omówione w osobnych częściach) 

 
Etap kwalifikacji 
Polega na badaniu zdolności wykonawców do realizacji zamówienia. 
O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wykonawcy, którzy spełniają warunki, 
dotyczące: (art. 22) 

  posiadania uprawnień  do wykonywania określonej  działalności lub czynności, jeżeli przepisy 

prawa nakładają obowiązek ich posiadania; 

background image

B. III 4. PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH 
 

  posiadania wiedzy i doświadczenia; 
 

dysponowania odpowiednim potencjałem technicznym oraz osobami zdolnymi do wykonania 

zamówienia; 

  sytuacji ekonomicznej i finansowej 

Przesłanki wykluczenia wykonawców: (art. 24)  

 

Wyrządzenie szkody nie wykonując zamówienia lub wykonując je nienależycie, jeżeli szkoda 
ta została stwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu, które uprawomocniło się w okresie 3 
lat przed wszczęciem postępowania 

 

Otwarcie  likwidacji  lub  ogłoszenie  upadłości,  z  wyjątkiem  wykonawców,  którzy  po 
ogłoszeniu upadłości zawarli układ zatwierdzony prawomocnym postanowieniem sądu, jeżeli 
układ nie przewiduje zaspokojenia wierzycieli przez likwidację majątku upadłego 

 

Zaleganie  z  uiszczeniem  podatków,  opłat  lub  składek  na  ubezpieczenia  społeczne  lub 
zdrowotne, chyba, że uzyskali zwolnienie, odroczenie lub rozłożenie na raty 

 

Prawomocne skazanie za przestępstwo popełnione w związku z postępowaniem o udzielenie 
zamówienia,  przestępstwo  przeciwko  prawom  osób  wykonujących  pracę  zarobkową, 
przestępstwo  przekupstwa,  przestępstwo  przeciwko  obrotowi  gospodarczemu  lub  inne 
przestępstwo  popełnione  w  celu  osiągnięcia  korzyści  majątkowych,  a  także  za  przestępstwo 
skarbowe lub przestępstwo udziału w zorganizowanej grupie albo związku mających na celu 
popełnienie  przestępstwa  lub  przestępstwa  skarbowego  (dotyczy  również  członków  organu 
zarządzającego osoby prawnej) 

 

Orzeczenie zakazu ubiegania się o zamówienia 

 

Niespełnienie warunków udziału w postępowaniu 

W  rozporządzeniu  PRM  z  30  grudnia  2009  zostały  określone  dokumenty  mogące 
potwierdzać zdolność techniczną, ekonomiczną i finansową. Mogą to być np.: 

Wykaz zrealizowanych dostaw, usług i robót budowlanych 

Sprawozdanie finansowe lub jego część 

 

Wykonywanie bezpośrednio czynności związanych z przygotowaniem postępowania 

 

Niezłożenie  oświadczenia  o  spełnianiu  warunków  udziału  w  postępowaniu  lub  dokumentów 
potwierdzających spełnianie tych warunków 

  Niewniesienie wadium 

 
Etap wyboru oferty najkorzystniejszej. Oferta przetargowa 
Wykonawca  może  złożyć  jedną  ofertę  –  forma  pisemna,  lub  elektroniczna  za  zgodą.  Musi  ona 
odpowiadać treści SIWZ (art. 82) 
Dopuszcza się składanie ofert wariantowych, jeżeli zostało to przewidziane w SIWZ, a cena nie jest 
jedynym  kryterium
  wyboru  oraz  ofert  częściowych  jeśli  przedmiot  zamówienia  jest  podzielny 
(art. 83) 
Ofertę można wycofać lub zmienić przed upływem terminu do składania ofert.  
Oferty złożone po terminie zwraca się bez otwierania (art. 84) 
Terminy związania ofertą: 
Termin określony w SIWZ, jednak nie dłużej niż: (art. 85) 

  30 dni - jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż progi kwotowe; 
  90  dni  -  jeżeli  wartość  zamówienia  dla  robót  budowlanych  jest  równa  lub  przekracza 

wyrażoną w złotych równowartość kwoty 20 000 000 euro, a dla dostaw lub usług –  
10 000 000 euro; 

  60 dni - jeżeli wartość zamówienia jest inna niż w/w. 

 

background image

B. III 4. PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH 
 

Przesłanki odrzucenia oferty: (art. 89) 

 

Niezgodność z ustawą 

 

Treść nie odpowiada treści SIWZ 

 

Złożenie oferty stanowi czyn nieuczciwej konkurencji 

 

Oferta zawierająca rażąco niską cenę 

Wówczas  najpierw  zwraca  się  w  formie  pisemnej  do  wykonawcy  o  udzielenie 
wyjaśnień
 

 

Złożenie przez wykonawcę wykluczonego z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia 
lub niezaproszonego do składania ofert 

 

Błędy w obliczeniu ceny 

 

Niezgodzenie się na poprawienie omyłki 

Unieważnienie postępowania: (art. 93) 

  Brak oferty 
 

Cena  najkorzystniejszej  oferty  przewyższa  kwotę,  którą  zamawiający  zamierza  przeznaczyć 

na sfinansowanie zamówienia chyba, że może ją zwiększyć 

 

Istotna zmiana okoliczności, która sprawia, że udzielenie zamówienia nie leży już w interesie 

publicznym, czego nie można było przewidzieć (rebus sic stantibus

 

Postępowanie  jest  obarczone  wadą,  która  przesądza  o  unieważnialności  umowy  w  sprawie 

zamówienia publicznego 

 

Środki europejskie

12

, które zamawiający zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia 

nie zostały mu przyznane, a możliwość unieważnienia na tej podstawie została przewidziana 
(ta  ostatnia  przesłanka  stwarza  tylko  możliwość  unieważnienia  postępowania,  jest  to 
przesłanka fakultatywna 

 
Oceny ofert dokonuje się według kryteriów określonych w SIWZ (art. 91). Najistotniejsze wydają się 
cena oraz cena i inne kryteria przedmiotowe. Nie dopuszczalne jest stosowanie kryteriów związanych 
z właściwościami wykonawcy, a w szczególności jego wiarygodności ekonomicznej, technicznej lub 
finansowej. 
 
Zawarcie umowy 
Umowę zawiera się w terminie nie krótszym niż: 

a)  10  dni  od  dnia  przesłania  zawiadomienia  o  wyborze  najkorzystniejszej  oferty  (jeżeli 

przesłano  zgodnie  z  art.  27  ust.  2  –  faksem  lub  drogą  elektroniczną);  gdy  wartość 
zamówienia przekracza progi kwotowe 

b)  15  dni  –  jeżeli  przesłano  zawiadomienie  w  inny  sposób,  a  wartość  przekracza  progi 

kwotowe  

c)  5  dni  –  gdy  zamówienie  jest  o  wartości  niższej  niż  określona  w  progach  kwotowych,  a 

zawiadomienie zostało przesłane faksem lub drogą elektroniczną 

d)  10  dni  –  jeżeli  wartość  jest  niższa  niż  progi  kwotowe,  a  zawiadomienie  wysłano  w  inny 

sposób 

Wyjątki – sytuacje, gdy umowę można zawrzeć szybciej: 

a)  Złożono tylko jedną ofertę 
b)  Umowa  dotyczy  zamówienia  udzielanego  w  trybie  negocjacji  bez  ogłoszenia, 

dynamicznego systemu zakupów albo umowy ramowej 

                                                

12

   Środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej lub niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielonej 

przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) 

background image

B. III 4. PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH 
 

c)  Nie  odrzucono  żadnej  oferty  ani  nie  wykluczono  żadnego  wykonawcy  (ew.  odwołanie 

wstrzymuje  do  czasu  rozpatrzenia)  –  w  przypadku  zamówień  o  wartości  mniejszej  niż 
progi kwotowe 

d)  Nie  wykluczono  żadnego  wykonawcy  w  trybie  licytacji  elektronicznej.  Jeżeli 

wykluczono, to termin zostaje wstrzymany do upływu terminu na wniesienie odwołania 

Gdy  wykonawca  uchyla  się  od  zawarcia  umowy  (lub  nie  wnosi  wymaganego  zabezpieczenia 
wykonania umowy), to można zawrzeć bez postępowania umowę z najkorzystniejszym z pozostałych, 
chyba że zachodzą przesłanki unieważnienia postępowania. 
 

 

ZAMÓWIENIA SEKTOROWE 

 
Rodzaje działalności to m.in.: (Szczegółowo wymienione w art. 132) 

  Poszukiwanie,  rozpoznawanie  lub  wydobywanie  gazu  ziemnego,  ropy  naftowej  oraz  jej 

naturalnych pochodnych, węgla brunatnego, węgla kamiennego i innych paliw stałych (sektor 
energetyki) 

 

Zarządzanie  lotniskami,  portami  morskimi  lub  śródlądowymi  oraz  ich  udostępnianie 
przewoźnikom powietrznym, morskim i śródlądowym (sektor transportu) 

  Tworzenie  sieci  przeznaczonych  do  świadczenia  publicznych  usług  związanych  z  produkcją, 

przesyłaniem  lub  dystrybucją  energii  elektrycznej,  gazu  lub  ciepła  lub  dostarczanie  energii 
elektrycznej, gazu albo ciepła do takich sieci lub kierowanie takimi sieciami (energetyka) 

 

Świadczenie usług pocztowych 

 
W zakresie działalności sektorowej ustawę – Prawo zamówień publicznych stosuje się dopiero po 
przekroczeniu progów kwotowych 
Zamawiający: 
Osoby  prawne,  utworzone  w  szczególnym  celu  zaspokajania  potrzeb  o  charakterze  powszechnym 
niemających charakteru przemysłowego ani  handlowego, jeżeli są finansowane  w ponad 50 % przez 
jednostki  finansów  publicznych  lub  państwowe  jednostki  organizacyjne  nieposiadające  osobowości 
prawnej  lub  te  jednostki  posiadają  ponad  połowę  udziałów  albo  akcji,  lub  sprawują  nadzór  nad 
organem zarządzającym, lub mają prawo do powoływania ponad połowy składu organu nadzorczego 
lub zarządzającego i ich związki 
 
Podmioty wykonujące działalność na podstawie praw szczególnych lub wyłącznych 
Tryby podstawowe: 

  przetarg nieograniczony 
  przetarg ograniczony 
 

negocjacje z ogłoszeniem 

 
Zamówienia sektorowego można udzielić w trybie negocjacji bez ogłoszenia, jeżeli: 
  1)   zachodzi jedna z okoliczności, o których mowa w art. 62 ust. 1; 
  2)   w postępowaniu prowadzonym uprzednio  w trybie  negocjacji z ogłoszeniem  nie  wpłynął żaden 
wniosek o  dopuszczenie  do udziału  w postępowaniu, nie zostały złożone  żadne  oferty lub  wszystkie 
oferty zostały  odrzucone  na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2  ze  względu  na ich  niezgodność  z  opisem 
przedmiotu zamówienia, a pierwotne warunki zamówienia nie zostały w istotny sposób zmienione. 
Zamówienia sektorowego można udzielić w trybie zamówienia z wolnej ręki, m.in. jeżeli: 
  1)   zachodzi jedna z okoliczności, o których mowa w art. 67 ust. 1 pkt 1-5 oraz pkt 8 i 9; 

background image

B. III 4. PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH 
 

  2)  w  związku  z  trwającymi  przez  bardzo  krótki  okres  szczególnie  korzystnymi  okolicznościami 
możliwe jest udzielenie zamówienia po cenie znacząco niższej od cen rynkowych; 
Główne wyłączenia: 

 

Wykonywanie  działalności  polegającej  na  dostarczaniu  gazu  lub  ciepła  do  sieci,  jeżeli 
produkcja gazu lub ciepła stanowi niezbędną konsekwencję prowadzenia innej działalności, a 
obroty z tego tytułu nie przekraczają 20 % (art. 137 ust. 1) 

 

Wykonywanie  działalności  polegającej  na  dostarczaniu  energii  elektrycznej  do  sieci,  jeżeli 
produkcja  energii  elektrycznej  jest  niezbędna  do  prowadzenia  innej  działalności,  i  nie 
przekracza 30 % produkcji (art. 137 ust. 2) 

 

Wykonywanie działalności polegającej na dostarczaniu wody pitnej do sieci, jeżeli produkcja 
wody  jest  niezbędna  dla  prowadzenia  innego  rodzaju  działalności,  dla  celów  własnych  i  nie 
przekracza 30 % produkcji (art. 137 ust. 3) 

 
Generalnie zamówienia sektorowe są bardziej liberalnie traktowane
 

 

ŚRODKI OCHRONY PRAWNEJ

13

 

 

Zasady i informacje ogólne: 
Efektywność 
Szybkość 
Równe traktowanie wszystkich wykonawców 
Niedyskryminacja wykonawców krajowych 
Zasada interesu 
 
Środki ochrony prawnej przysługują wykonawcom i uczestnikom konkursu, a także innym osobom, 
jeżeli 
ich interes prawny w uzyskaniu zamówienia doznał lub może doznać uszczerbku w wyniku 
naruszenia  przez  zamawiającego  przepisów  ustawy  (art.  179  ust.  1),  skarga  do  sądu  przysługuje  też 
zamawiającemu (art. 179 ust. 1a) 
Ponadto, środki wobec ogłoszenia o zamówieniu oraz SIWZ przysługują organizacjom wpisanym na 
listę  z  art. 154 pkt 5. Jest to  lista  na którą  mogą zostać wpisane podmioty  działające  na podstawie 
przepisów o: 

a)  Izbach gospodarczych 
b)  Rzemiośle 
c)  Samorządzie zawodowym niektórych przedsiębiorców 
d)  Organizacjach pracodawców 
e)  Samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów 

Wpisu/odmowy wpisu/wykreślenia z listy dokonuje Prezes Urzędu w drodze decyzji administracyjnej 
(art. 154a) 

Środek 

Do kogo składany 

Możliwe rozstrzygnięcia 

Charakterystyka 

Protest

14

 

Zamawiający 

a) 

Uwzględnienie 

protestu 

b) 

Oddalenie protestu 

Może być wnoszony przeciw działaniom i 
zaniechaniem zamawiającego (art. 180 ust. 1) 
Istnieje możliwość przystąpienia do protestu 
(art. 181 ust. 3 – 7) 
Do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia 
protestu zamawiający nie może zawrzeć 

                                                

13

   Dla pewnego porównania i ze względów dydaktycznych pozostawiono rozważania dotyczące protestu, 

jednakże należy podkreślić ich historyczny charakter. 

14

   Rozważania nieaktualne, patrz: przypis 13. 

background image

B. III 4. PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH 
 

umowy (art. 182 ust. 1) 
Protest ostatecznie rozstrzygnięty a) jeżeli nie 
przysługuje odwołanie – wraz z 
rozstrzygnięciem przez zamawiającego 
protestu lub z upływem terminu na jego 
rozstrzygnięcie 
b) jeżeli nie wniesiono odwołania - z 
upływem terminu do wniesienia odwołania 
c) w przypadku wniesienia odwołania - z 
dniem wydania postanowienia kończącego 
postępowanie odwoławcze albo wyroku Izby 

Odwołanie

15

  

Krajowa Izba 
Odwoławcza za 
pośrednictwem 
Prezesa Izby  

a) 

Uwzględnienie 

odwołania 

b) 

Odrzucenie 

odwołania 

c) 

Oddalenie odwołania  

Odpowiednie stosowanie KPC o sądzie 
polubownym (arbitrażowym), jeśli ustawa nie 
stanowi inaczej (art. 185 ust. 7). Konieczność 
uiszczenia wpisu (art. 187 ust. 1 pkt 2). Izba 
nie może nakazać zawarcia umowy (art. 192 
ust. 6). Izba nie może orzekać co do zarzutów, 
które nie zostały zawarte w odwołaniu (art. 
192 ust. 7). Orzeczenie Izby, po stwierdzeniu 
przez sąd jego wykonalności, ma moc prawną 
na równi z wyrokiem sądu (art. 197 ust. 1)  

Skarga do 
sądu 

Sąd okręgowy 
właściwy ze 
względu na 
siedzibę 
zamawiającego, za 
pośrednictwem 
Prezesa Izby  

a) 

Wyrok oddalający 

skargę 

b) 

Zmiana zaskarżonego 

orzeczenia i orzeczenie 
wyrokiem co do istoty 
sprawy 

c) 

Postanowienie w 

pozostałych sprawach 

Na orzeczenie Izby. Musi spełniać wymogi 
pisma procesowego. Odpowiednio stosuje się 
przepisy KPC o apelacji (art. 198a ust. 2). Sąd 
nie może orzekać co do zarzutów, które nie 
były przedmiotem odwołania (art. 198f ust. 4) 
Od wyroku nie przysługuje skarga kasacyjna, 
z wyjątkiem Prezes Urzędu, który może ją 
złożyć (art. 198g ust. 1) 

 

Orzecznictwo: 
Wyrok  ETS  C-26/03  –  Stadt  Halle:  oprotestować  można  czynność  zamawiającego  podjętą  jeszcze 
przed ogłoszeniem przetargu 
Wyrok ETS C-230/02 – Grossman Air Service: ograniczenia dotyczące terminów wnoszenia środków 
odwoławczych 
Wyrok  ETS  C-129/04  –  Espace  Trianon:  zgodnie  z  prawem  krajowym  nie  jeden  z  tych  członków 
indywidualnie, lecz jedynie wszyscy razem członkowie stowarzyszenia 
ad  hoc,  nieposiadającego  jako  takie  osobowości  prawnej,  którzy  uczestniczyli  w  postępowaniu 
udzielenia  zamówienia  publicznego  i  nie  uzyskali  tego  zamówienia,  mogli  wnieść  odwołanie  od 
decyzji udzielenia zamówienia. 
Komentarz: interes prawny może być wymagany wobec całego konsorcjum. 
 

PREZES URZĘDU ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH 

 
1.  centralny organ administracji rządowej 
2.  powoływany i odwoływany przez Prezesa Rady Ministrów 
3.  nadzór nad nim sprawuje Prezes Rady Ministrów 
4.  jego obsługę zapewnia Urząd Zamówień Publicznych 
5.  kompetencje (art. 154): 
6.  uprawnienia kontrolne

                                                

15

   W wyniku nowelizacji z grudnia 2009 r. jest to podstawowy środek odwoławczy. 

background image

B. III 4. PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH 
 

a)  kontrola udzielania zamówień pod kątem ich zgodności z ustawą - w siedzibie Urzędu 
b)  kontrola doraźna: 

1.  na wniosek lub z urzędu w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że mogło dojść do 

naruszenia przepisów ustawy, które mogło mieć wpływ na jego wynik;  

2.  nie później niż w terminie 4 lat od zakończenia postępowania;  
3.  z wnioskiem może wystąpić instytucja zarządzająca określona w art. 165 ust. 4 PZP 
4.  kończy  się  doręczeniem  zamawiającemu  informacji  o  jej  wyniku  -  prawo  na 

zgłoszenie zastrzeżeń w ciągu 7 dni 

5.  w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości Prezes może: 

1.  zawiadomić  lub  wystąpić  z  wnioskiem  o  ukaranie  do  właściwego  rzecznika 

dyscypliny finansów publicznych 

2.  nałożyć karę pieniężną 
3.  wystąpić do sądu o stwierdzenie nieważności umowy w całości lub w części 

c)  kontrola uprzednia zamówień współfinansowanych ze środków UE 

1.  dotyczy zamówień lub umów ramowych o wartości co najmniej: 

1.  20 000 000 euro dla robót budowlanych 
2.  10 000 000 euro dla dostaw i usług 

2.  wszczynana  w  momencie  przekazania  Prezesowi  kopii  dokumentów  postępowania 

(jeszcze przed zawarciem umowy) 

3.  wszczęcie powoduje zawieszenie biegu terminu związania ofertą 
4.  kończy  się  doręczeniem  zamawiającemu  informacji  o  jej  wyniku  -  prawo  na 

zgłoszenie zastrzeżeń w ciągu 7 dni