background image

 

 
ARKUSZ EGZAMINACYJNY III 

czasy nowo¿ytne do roku 1815 
 
MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA 
 
Temat I 

Wyjaœnij wewnêtrzne i europejskie uwarunkowania rozkwitu gospodarki folwarczno-

pañszczyŸnianej w Polsce. 
 
 

Kryterium 

ogólne 

Kryterium szczegó³owe Punkty 

Poziom I.  

Zdaj¹cy poda³ jedynie podstawowe informacje œwiadcz¹ce, 

¿e wie co sk³ada siê na fakty (zjawiska) spo³eczne i gospodarcze oraz, 

¿e zdaje sobie sprawê, i¿ podlega³y one pewnym zmianom w czasie, 

potrafi³ w³aœciwie umieœciæ przytaczane przyk³ady w czasie i w 
przestrzeni.  

1 - 6 

Poziom II.  

jak wy¿ej, a ponadto: zdaj¹cy dostrzeg³ niektóre 

wewnêtrzne przyczyny zjawiska; przedstawi³ w uproszczonej formie 
jego europejskie uwarunkowania. 

7 – 12 

Poziom III. 

 Zdaj¹cy dobra³ starannie faktografiê, zarówno dotycz¹c¹ 

spraw wewnêtrznych, jak i europejskich uwarunkowañ, dostrzeg³ 

wzajemne relacje (zale¿noœci) miêdzy rozwojem gospodarczym Polski 

a Europ¹ zachodni¹, ukaza³ te zale¿noœci w ich dynamice; wykaza³ siê 

zrozumieniem pojêæ niezbêdnych do w³aœciwego przedstawienia 

zagadnieñ gospodarczych. 

13 – 18 

Treœæ 

Poziom IV.  jak wy¿ej, a ponadto: w pe³ni wyjaœni³ genezê zjawiska, 

dokona³ bilansu (i oceny tego zjawiska) dla XV-XVI w.; odniós³ siê 

do sytuacji politycznej i spo³ecznej w Polsce; podj¹³ próbê analizy 

porównawczej ¿ycia gospodarczego Polski i Europy, uwzglêdni³ 

pierwsze symptomy za³amania gospodarki folwarczno-

pañszczyŸnianej; sformu³owa³ wnioski i odniós³ siê do ocen 
historiografii.  

19 – 24 

Spójna, logiczna wypowiedŸ, zachowanie ci¹g³oœci i logiki wywodu 

oraz spójnych przejœæ miêdzy kolejnymi czêœciami pracy. 

Kompozycja 

W³aœciwa struktura i proporcje miêdzy poszczególnymi czêœciami 

pracy, przemyœlana konstrukcja z zakoñczeniem uwzglêdniaj¹cym 
wnioski. 

Estetyka 

Uk³ad graficzny i czytelnoœæ pisma. 

Jêzyk 

Poprawnoœæ gramatyczna (fleksja, sk³adnia), ortograficzna i 
interpunkcja. 

Styl 

Styl zharmonizowany z form¹ wypowiedzi. 

 
Uwaga

: punkty za kompozycjê, estetykê, jêzyk i styl dodajemy wówczas, gdy praca 

zostanie zaliczona, co najmniej do poziomu I. 

 

 

Egzamin maturalny z historii – maj 2002 r. 

1

background image

 
ARKUSZ EGZAMINACYJNY III 

czasy nowo¿ytne do roku 1815 
 
MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA 
 
Temat II 

Inflanty by³y obszarem miêdzynarodowej rywalizacji w latach 1561-1721. 

Scharakteryzuj d¹¿enia Rzeczypospolitej, Szwecji i Moskwy (Rosji) do opanowania 
Inflant w latach 1561-1721. 
 

Kryterium 

ogólne 

Kryterium szczegó³owe Punkty 

Poziom I.

 Zdaj¹cy zidentyfikowa³ cezury i przytoczy³ niektóre z 

faktów politycznych ilustruj¹cych temat. 

1 - 6 

Poziom II. 

Zdaj¹cy zrozumia³ cezury i w³aœciwie umieœci³ 

zagadn

ienie w przestrzeni, przedstawi³ pe³niejsz¹ faktografiê; 

wykaza³ siê rozumowaniem – poda³ niektóre przyczyny i skutki. 

7 – 12 

Poziom III.

 Zdaj¹cy nie ograniczy³ siê tylko do przytoczenia 

faktografii ilustruj¹cej temat, ale konsekwentnie przeœledzi³ kolejne 

etapy walki o dominacjê w tej czêœci basenu morza Ba³tyckiego, 
dostrze

gaj¹c z³o¿onoœæ procesu; uwzglêdni³ rolê tych pañstw w 

poszczególnych okresach (Rzeczypospolitej od 1561 do 1621 
[formalnie do 1660 r] Szwecji 1621-

1721, Rosji w pocz¹tkach XVIII 

stulecia] do

strzeg³ przyczyny i nastêpstwa tych zmian. 

13 – 18 

Treœæ 

Poziom IV. 

jak wy¿ej a ponadto: zdaj¹cy ukaza³ w ujêciu 

problemowym i dynamicznym rolê tych trzech pañstw w basenie 

morza Ba³tyckiego i na kontynencie, uwzglêdni³ w pe³ni z³o¿onoœæ 
zjawiska [w tym aspekty gospodarcze i strategiczne rywalizacji 

Szwecji z innymi pañstwami tego regionu, ambicje imperialne 
(Moskwy) Ro

sji, defensywn¹ politykê Rzeczypospolitej wobec 

Szwecji, a nastêpnie wobec (Moskwy) Rosji], sformu³owa³ wnioski, 

dokona³ bilansu i odniós³ siê do ocen historiografii.  

19 – 24 

Spójna, logiczna wypowiedŸ, zachowanie ci¹g³oœci i logiki wywodu 

oraz spójnych przejœæ miêdzy kolejnymi czêœciami pracy. 

Kompozycja 

W³aœciwa struktura i proporcje miêdzy poszczególnymi czêœciami 

pracy, przemyœlana konstrukcja z zakoñczeniem uwzglêdniaj¹cym 
wnioski. 

Estetyka 

Uk³ad graficzny i czytelnoœæ pisma. 

Jêzyk 

Poprawnoœæ gramatyczna (fleksja, sk³adnia), ortograficzna i 
interpunkcyjna. 

Styl 

Styl zharmonizowany z form¹ i treœci¹ wypowiedzi. 

 
Uwaga:

 punkty za kompozycjê, estetykê, jêzyk i styl dodajemy wówczas, gdy praca 

zostanie zaliczona, co najmniej do poziomu I. 

 

Egzamin maturalny z historii – maj 2002 r. 

background image

ARKUSZ EGZAMINACYJNY III 

czasy nowo¿ytne do roku 1815 
 
MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA 
 
Temat III 

Scharakteryzuj rolê Warszawy w ¿yciu politycznym i kulturowym Rzeczypospolitej 

za panowania Stanis³awa Augusta Poniatowskiego. 
 

 

Kryterium 

ogólne 

Kryteri

um szczegó³owe Punkty 

Poziom I.

 Zdaj¹cy wskaza³ w³aœciwe cezury i przytoczy³ niektóre z 

faktów politycznych rozgrywaj¹cych siê w Warszawie 

stanis³awowskiej, a tak¿e niektóre fakty kulturowe zwi¹zane z 

Warszaw¹. 

1 - 6 

Poziom II. 

jak wy¿ej, a ponadto: zdaj¹cy przedstawi³ pe³niejsz¹ 

faktografiê; wykaza³ siê rozumowaniem – poda³ niektóre przyczyny  

i skutki oraz wskaza³ ich wagê - w jego pracy wyst¹pi³ element 
oceny. 

7 – 12 

Poziom III.

 daj¹cy nie ograniczy³ siê do przytoczenia faktografii 

ilustruj¹cej temat, ale stara³ siê ukazaæ rolê miasta w ¿yciu 

politycznym i kulturowym kraju, odnotowa³ i oceni³ mecenat 
królewski. 

13 – 18 

Treœæ 

Poziom IV. 

jak wy¿ej, a ponadto: zdaj¹cy ukaza³ rolê miasta w 

ujêciu dynamicznym (w okresie ca³ego panowania Stanis³awa 
Augus

ta), dostrzeg³, ¿e Warszawa za panowania tego w³adcy 

wkroczy³a na drogê wielkomiejskiego rozwoju, zauwa¿y³, ¿e wraz z 

upadkiem Rzeczypospolitej nast¹pi³a degradacja stolicy; dokona³ 

oceny roli Warszawy w ¿yciu politycznym i kulturowym (dostrzeg³ 
wielorakie

 funkcje tego miasta w dziejach Polski stanis³awowskiej); 

sformu³owa³ wnioski i odniós³ siê do ocen historiografii. 

19 – 24 

Spójna, logiczna wypowiedŸ, zachowanie ci¹g³oœci i logiki wywodu 

oraz spójnych przejœæ miêdzy kolejnymi czêœciami pracy. 

Kompozycja 

W³aœciwa struktura i proporcje miêdzy poszczególnymi czêœciami 

pracy, przemyœlana konstrukcja z zakoñczeniem uwzglêdniaj¹cym 
wnioski. 

Estetyka 

Uk³ad graficzny i czytelnoœæ pisma. 

Jêzyk 

Poprawnoœæ gramatyczna (fleksja, sk³adnia), ortograficzna i 
interpunkcja. 

Styl 

Styl zharmonizowany z form¹ i treœci¹ wypowiedzi. 

 
Uwaga

: punkty za kompozycjê, estetykê, jêzyk i styl dodajemy wówczas, gdy praca 

zostanie zaliczona, co najmniej do poziomu I. 

 
 

 

Egzamin maturalny z historii – maj 2002 r. 

3