ei 5 2004.indb

Lead

o c h r o n a p r z e c i w p o r a ż e n i o w a

w w w . e l e k t r o . i n f o . p l

n r 5 / 2 0 0 4

projektowanie i budowa

napowietrznych linii

elektroenergetycznych

wysokiego napięcia

rzy obecnym zapotrzebowaniu na
energię elektryczną i koniecznych

do pokonania odległościach, technicz-
nie możliwa i ekonomicznie najbar-
dziej uzasadniona jest w Polsce budo-
wa i eksploatacja linii przesyłowych
o napięciach 220 i 400 kV oraz linii
rozdzielczych o napięciu 110 kV (linie
rozdzielcze wysokiego napięcia), któ-
re służą do przesyłania mniejszych
mocy na odległość do kilkudziesięciu
kilometrów.

Proces inwestycyjny, którego celem

jest wybudowanie linii napowietrz-
nej wysokiego napięcia, rozpoczyna
gruntowne studium techniczno-eko-
nomiczne, w toku którego określa się
podstawowe parametry linii, istotne
dla sprawnego funkcjonowania sys-
temu elektroenergetycznego, tj. zdol-
ność przesyłową linii (moc, którą li-
nia może przenosić w sposób ciągły),
napięcie (istotne z punktu widzenia
strat przesyłu) oraz układ pracy li-
nii (jedno- lub dwutorowa). Podczas
prac prognostycznych wymienione
parametry podlegają dokładnej ana-
lizie, przede wszystkim z punktu wi-
dzenia ekonomiczno-niezawodno-
ściowego. Należy podkreślić, że dwa
z nich, tj. napięcie i układ pracy linii,
mają decydujące znaczenie przy roz-
patrywaniu wpływu przyszłej inwe-
stycji na środowisko.

Dotychczas projektowanie, budo-

wa, przebudowa lub modernizacja

linii elektroenergetycznych opar-
ta była na postanowieniach normy
PN-E-05100-1 [1], którą aktualnie
sukcesywnie zastępuje norma PN-EN
50341 [2], która nie wnosi istot-
nych zmian w zakresie zagadnień
związanych z ochroną środowiska.
W związku z tym, że w chwili obec-
nej brak jest jakichkolwiek do-
świadczeń ze stosowania normy
[2], w dalszej części artykułu za-
gadnienia związane z problematy-
ką ochrony środowiska w projek-
towaniu i budowie linii omówiono
opierając się na zapisach zawartych
w normie [1]. Najważniejsze z nich
dotyczą oddziaływań linii elektro-
energetycznych na otoczenie, zacho-
wania bezpiecznej odległości prze-
wodów fazowych linii od ziemi
i szlaków komunikacyjnych, a tak-
że wymagań odnośnie modernizacji
i remontów linii istniejących.

Norma [1] w sposób bardzo pre-

cyzyjny określa zasady doboru pod-
stawowych elementów linii, takich
jak: przewody (pkt 3), izolatory (pkt
4), osprzęt (pkt 5) oraz konstrukcje
wsporcze (pkt 7). W normie okre-
ślono m.in. sposób wykonywania
skrzyżowań i zbliżeń z różnego ro-
dzaju obiektami, przede wszystkim
z budynkami, drogami, kolejami,
mostami, rurociągami, deszczow-
niami, opryskiwaczami itd. Nor-
ma określa ponadto sposób prowa-
dzenia linii przez lasy i obszary za-
drzewień, a także w pobliżu lotnisk,
budowli o specjalnym przeznacze-
niu (budynki łatwo palne, obiek-
ty o znaczeniu artystycznym, itp.)

oraz w pobliżu stref działania ma-
szyn i urządzeń przemysłowych.
Spośród postanowień normy [1],
które nawiązują bezpośrednio lub
pośrednio do zagadnień wpływu
linii elektroenergetycznych na śro-
dowisko, szczególne znaczenie mają
fragmenty dotyczące:

określenia minimalnych odległości
przewodów od powierzchni ziemi
(pkt 9.1),

oddziaływania linii na odbiór radio-
wy i telewizyjny (pkt 12.2),

oddziaływania pola elektrycznego
(pkt 12.3),

oddziaływania akustycznego (pkt
12.4),

obostrzeń (pkt 13),

skrzyżowań i zbliżeń linii elektroener-
getycznych z budynkami (pkt 16),

skrzyżowań i zbliżeń linii elektro-
energetycznych z drogami kołowy-
mi (pkt 19),

sposobu prowadzenia linii napo-
wietrznych przez lasy i w pobliżu
drzew (pkt. 23),

sposobu prowadzenia linii napo-
wietrznych w pobliżu obiektów
o znaczeniu artystycznym, obiektów
zabytkowych i cmentarzy (pkt 27),

sposobu prowadzenia linii napo-
wietrznych w pobliżu stref działa-
nia maszyn i urządzeń przemysło-
wych (pkt 28),

sposobu wykonywania skrzyżo-
wań i zbliżeń linii z deszczowniami
i opryskiwaczami (pkt 29).
Część z wymienionych zagadnień

(oddziaływanie na odbiór radiowy
i telewizyjny, oddziaływanie aku-
styczne oraz pola elektrycznego) po-

traktowano w normie [1] jedynie ha-
słowo, nakazując, by przy projekto-
waniu i eksploatacji linii przestrze-
gane były postanowienia innych
norm i przepisów szczególnych:

w zakresie oddziaływań akustycz-
nych: Polskiej Normy PN-B-02151-
1:1987 [3] (norma dotycząca do-
puszczalnego hałasu w budyn-
kach mieszkalnych); Rozporzą-
dzenia Ministra Ochrony Środo-
wiska, Zasobów Naturalnych i Le-
śnictwa [6] (rozporządzenie doty-
czące dopuszczalnych poziomów
hałasu w środowisku);

w zakresie oddziaływań na odbiór
radiowy i telewizyjny: Polskiej Nor-
my: PN-77/E-05118 [4];

w zakresie oddziaływania pola
elektromagnetycznego: Rozporzą-
dzenia Ministra Ochrony Śro-
dowiska, Zasobów Naturalnych
i Leśnictwa [5] (nieobowiązujące
już rozporządzenie dotyczące do-
puszczalnych poziomów pól elek-
tromagnetycznych).
Analizując postanowienia nor-

my [1] nie sposób nie dostrzec,
że w punkcie 12. (oddziaływanie
linii elektroenergetycznych) od-
wołuje się ona do nieobowiązują-
cych już rozporządzeń, wydanych
na podstawie uchylonej w dniu
31.12.1997 r. Ustawy o ochronie
i kształtowaniu środowiska. Wyda-
je się, że przy korzystaniu ze wspo-
mnianej normy, a także normy [2],
celowe jest odwołanie się do rozpo-
rządzenia Ministra Środowiska [7],
które zastąpiło wymienione wyżej
rozporządzenie [5].

ochrona środowiska przed

oddziaływaniem pól

elektromagnetycznych

w procesie projektowania, budowy i eksploatacji elektroenergetycznych

obiektów liniowych (część 1)

dr inż. Marek Szuba - Politechnika Wrocławska, Instytut Energoelektryki

n r 5 / 2 0 0 4

w w w . e l e k t r o . i n f o . p l

wybór trasy linii

napowietrznej

Decyzje dotyczące budowy nowej

linii elektroenergetycznej podejmo-
wane są w przypadku konieczności
połączenia niedostatecznie powiąza-
nych fragmentów systemu elektro-
energetycznego lub w sytuacji, gdy ko-
nieczne staje się wyprowadzenie mocy
z nowej lub gruntownie modernizo-
wanej elektrowni. Są one zawsze po-
przedzone dokładną analizą obejmują-
cą zagadnienia rozpływu mocy, a także
studiami techniczno-ekonomicznymi,
w zakresie możliwości realizacji i opła-
calności przedsięwzięcia. W większo-
ści przypadków decyzje te dotyczą li-
nii napowietrznych o różnych pozio-
mach napięć, uzależnionych od dłu-
gości trasy (ze względu na straty w li-
nii) i przy uwzględnieniu istniejących
uwarunkowań systemowych.

Szczególnie skomplikowanym eta-

pem projektowania linii napowietrz-
nej jest wybór jej trasy. Linia o napię-

ciu 400 lub 220 kV – często o długości
kilkuset kilometrów – musi przecinać
tereny o różnym przeznaczeniu i od-
miennych walorach krajobrazowych.
Podobne problemy, chociaż o węż-
szym zakresie terytorialnym, występu-
ją w przypadku linii o napięciu 110 kV,
których długość nie przekracza z regu-
ły kilkudziesięciu kilometrów.

Podczas projektowania dąży się do

tego, aby linię poprowadzić najkrót-
szą drogą. Często warunek ten jest
nie do spełnienia, gdyż przewidy-
wana do wybudowania linia mogła-
by przecinać obszary o szczególnych
walorach przyrodniczych i zakłócać
użytkowanie terenów eksploatowa-
nych gospodarczo czy rekreacyjnie.
Decyzja dotycząca wyboru trasy linii
jest zawsze kompromisem pomiędzy
koniecznością zachowania cennych
walorów środowiska otaczającego li-
nię a możliwościami technicznymi
i finansowymi. Wynikiem tego jest
fakt, iż linie elektroenergetyczne są
o około 30% dłuższe niż wynikało-

by to z położenia łączonych miejsc
i ukształtowania terenu.

Do ustalenia trasy linii przystępu-

je się najczęściej znając, przynajm-
niej w formie wariantowej, moc
i napięcie linii, liczbę torów oraz se-
rię słupów podstawowych. Przy wy-
borze trasy linii uwzględnia się nie
tylko aspekty ekonomiczne przedsię-
wzięcia oraz wymagania obowiązują-
cych przepisów dotyczących budowy
napowietrznych linii przesyłowych,
lecz także szereg zagadnień dotyczą-
cych ochrony środowiska nie uję-
tych w przepisach, w formie szcze-
gółowych zapisów. W procesie pro-
jektowania dąży się do wytyczenia
trasy linii w taki sposób, aby w mak-
symalnym stopniu ograniczyć:

długość linii (z ekonomicznego
punktu widzenia najkorzystniejsze
jest poprowadzenie linii wzdłuż
prostej łączącej punkty: początkowy
i końcowy),

wycinkę lasu lub innego drzewostanu,

oddziaływanie pola elektromagne-

tycznego wytwarzanego przez linię,

obszar objęty oddziaływaniem hałasu
spowodowanego eksploatacją linii,

skutki zakłóceń radioelektrycznych
w następstwie pracy linii,

liczbę miejsc, w których linia prze-
biega w bliskiej odległości od budyn-
ków, w szczególności mieszkalnych,

ingerencję linii w krajobraz o znacz-
nych walorach widokowych,

powierzchnię terenu zajmowanego
przez linię na obszarach wykorzysty-
wanych do upraw polowych, jeżeli
w pobliżu znajdują się nieużytki.
Wiele z wymienionych zagadnień,

to zamierzenia wzajemnie sprzeczne,
toteż osiągnięcie akceptowanego eko-
nomicznie kompromisu pomiędzy
wieloma wariantami przebiegu tra-
sy linii należy uznać za zadanie nie-
zwykle trudne.

pole elektryczne

Do podstawowych czynników od-

działywujących na środowisko, zwią-

o c h r o n a p r z e c i w p o r a ż e n i o w a

w w w . e l e k t r o . i n f o . p l

n r 5 / 2 0 0 4

zanych z pracą czynnej i sprawnej
technicznie napowietrznej linii wy-
sokiego napięcia prądu przemienne-
go, można zaliczyć:

pole elektromagnetyczne (składowa
elektryczna i magnetyczna),

szumy akustyczne,

zakłócenia radioelektryczne.
Czynniki te przy odpowiednio du-

żych poziomach mogą wpływać jedy-
nie na organizm człowieka, nie stwier-
dzono bowiem do tej pory ich wpły-
wu na inne elementy środowiska, ta-
kie jak gleba, rośliny, woda itd.

Zagadnienia związane z oddziały-

waniem pól elektromagnetycznych,
wytwarzanych m.in. przez urządze-
nia elektroenergetyczne wysokie-
go napięcia, regulują następujące
przepisy:

w zakresie ochrony przed oddziały-
waniem pola elektromagnetyczne-
go - rozporządzenie Ministra Środo-
wiska z dnia 30 października 2003 r.
w sprawie dopuszczalnych poziomów
pól elektromagnetycznych w środo-
wisku oraz sposobów sprawdzania
dotrzymania tych poziomów [7],

w zakresie projektowania i budowy li-
nii elektroenergetycznych - Polska Nor-
ma PN-E-05100-1. Elektroenergetyczne
linie napowietrzne. Projektowanie
i budowa. Linie prądu przemiennego
z przewodami roboczymi gołymi [1],
która zastępowana będzie sukcesyw-
nie normą PN-EN 50341 [2].

Zgodnie z wymaganiami Polskiej Nor-
my [1], natężenie pola elektrycznego
pochodzącego od przewodów linii nie
powinno przekraczać:

wartości 1 kV/m na wysokości 1,8 m
od poziomu ziemi na obszarach lo-
kalizacji budynków mieszkalnych
oraz szpitali, przedszkoli, szkół itp.,
w których ludzie przebywają przez
czas dłuższy niż 8 godzin na dobę,

wartości 10 kV/m na wysokości 1,8 m
od poziomu ziemi i innych płasz-
czyzn, np. dachów budynków, na któ-
rych ludzie przebywają nie dłużej niż
8 godzin, przy czym należy zwrócić
uwagę na niespójność zapisów nor-
my [1] i rozporządzenia [7], które na-
kazuje identyfikację pola elektryczne-
go i magnetycznego na wysokości 2 m
nad poziomem terenu.

Wspominane wyżej wymagania

normatywne wpływają na ustalenie
najmniejszej dopuszczalnej odległo-
ści pionowej (h

min

) przewodów robo-

czych linii napowietrznej od ziemi
przy największym jej zwisie. Zgod-
nie z zapisami zawartymi w punk-
cie 9.1 normy [1], najmniejsza od-
ległość pionowa od ziemi przewodu
roboczego linii o napięciu 110 kV po-
winna wynosić h

min

= 5,73 m, a dla

linii 220 kV - h

min

= 6,47 m. Dla li-

nii o napięciu 400 kV, ze względu na
konieczność ograniczenia pola elek-
trycznego do wartości mniejszej niż
10 kV/m, minimalna odległość prze-
wodów fazowych od ziemi nie może
być mniejsza niż 9 m.

W punkcie 16. normy [1] okre-

ślono również minimalne odległo-
ści pionowe i poziome przewodów
linii od budynków. Norma rozstrzy-
ga ponadto o zakazie prowadzenia
linii o napięciu 400 kV oraz nowo
budowanych linii 220 kV nad bu-
dynkami mieszkalnymi i innymi bu-
dynkami użyteczności publicznej,
w których mogą stale przebywać
ludzie. Przepisy dopuszczają nato-
miast, przy zachowaniu odpowied-
nich odległości przewodów od bu-
dynków, prowadzenie linii 110 kV i
modernizowanych linii 220 kV nad
wspomnianymi budynkami.

Zagadnienia dotyczące ochrony

ludzi i środowiska przed oddziały-
waniem pola elektromagnetyczne-
go wytwarzanego m.in. przez linie
napowietrzne i stacje elektroener-
getyczne wysokiego napięcia, zosta-
ły ujęte w rozporządzeniu Ministra
Środowiska [7], które określa:

dopuszczalne poziomy pól elektro-
magnetycznych w środowisku, zróż-
nicowane dla terenów przeznaczo-
nych pod zabudowę mieszkaniową,
oraz miejsc dostępnych dla ludzi;

zakresy częstotliwości pól elektro-
magnetycznych, dla których określa
się parametry fizyczne, charaktery-
zujące oddziaływanie pól elektro-
magnetycznych na środowisko;

metody sprawdzania dotrzymania
dopuszczalnych poziomów pól elek-
tromagnetycznych;

metody wyznaczania dotrzymania

dopuszczalnych poziomów pól elek-
tromagnetycznych.
Zgodnie z zapisami zawartymi

w tym rozporządzeniu (załącznik nr 1
do rozporządzenia [7]), dopuszczal-
ne w miejscach dostępnych dla ludzi
poziomy pola elektromagnetycznego
o częstotliwości 50 Hz, nie powinny
przekraczać wartości granicznych:
natężenia pola elektrycznego (E) –
10 kV/m, natężenia pola magnetycznego
(H) – 60 A/m.

Przywoływany akt prawny zawie-

ra jednak istotne ograniczenie doty-

czące pola elektrycznego (składowej
elektrycznej E pola elektromagnetycz-
nego) o częstotliwości 50 Hz. Stano-
wi ono (tabela 1 w załączniku do roz-
porządzenia [7]), że na terenach prze-
znaczonych pod zabudowę mieszka-
niową - składowa elektryczna (E) pola
o częstotliwości 50 Hz nie może prze-
kraczać wartości 1 kV/m.

W kontekście wskazanych ogra-

niczeń, istotną kwestią przy projek-
towaniu zarówno linii, jak i stacji
elektroenergetycznych, jest identy-
fikacja rozkładu pola elektrycznego

n r 5 / 2 0 0 4

Rys. 1 Rozkład pola elektrycznego w otoczeniu jednotorowej linii napowietrznej 220 kV wy-

znaczony w miejscu największego zwisu przewodów, przy minimalnej dopuszczalnej

przepisami wysokości zawieszenia przewodów nad ziemią h = h

= 6,47 m

Rys. 2 Rozkład pola elektrycznego w otoczeniu dwutorowej linii napowietrznej 220 kV wy-

znaczony w miejscu największego zwisu przewodów, przy minimalnej dopuszczal-

nej przepisami wysokości zawieszenia przewodów nad ziemią h = h

= 6,47 m

Rys. 3 Rozkład pola elektrycznego w otoczeniu dwutorowej linii napowietrznej 400 kV wy-

znaczony w miejscu największego zwisu przewodów, przy minimalnej dopuszczal-

nej przepisami wysokości zawieszenia przewodów nad ziemią h = h

= 9 m

n r 5 / 2 0 0 4

w w w . e l e k t r o . i n f o . p l

w otoczeniu planowanego do reali-
zacji obiektu.

Na wartość maksymalną i rozkład

pola elektrycznego w otoczeniu linii
napowietrznej wpływają głównie na-
stępujące jej parametry:

napięcie robocze linii,

odległość przewodów fazowych od
ziemi,

odstępy pomiędzy przewodami róż-
nych faz lub wiązkami przewodów,

geometryczny układ przewodów fa-
zowych, a w liniach dwu- i wielo-
torowych - wzajemne usytuowanie
przewodów (lub wiązek) tej samej
fazy w różnych torach,

średnica przewodów, a w przypadku
przewodów wiązkowych również
odstęp przewodów w wiązce.
Inne elementy konstrukcyjne li-

nii, np. przewody odgromowe, mają
mniejszy wpływ na rozkład natężenia
pola pod linią.

Na rozkład natężenia pola elek-

trycznego w sąsiedztwie linii napo-
wietrznej wpływają także elemen-
ty otoczenia położone w bezpośred-
niej jej bliskości, takie jak: zabudo-
wania (w tym domy mieszkalne,
w szczególności o znacznej wysoko-
ści), drzewa, płoty oraz inne kon-
strukcje przewodzące. Wpływ wspo-
mnianych elementów na rozkład pola
elektrycznego jest różny i w związku
z tym, do scharakteryzowania rozkła-
du tego pola w sąsiedztwie linii na-
powietrznych należy posługiwać się
tzw. polem niezniekształconym, czy-
li takim, jakie występuje w pobliżu
linii przy braku jakichkolwiek ele-
mentów zaburzających jego rozkład.
Taki sposób postępowania eliminu-
je trudności związane z uwzględnie-
niem elementów zniekształcających
pole elektryczne w procesie obliczeń,
a ponadto pozwala na jednoznaczne
porównywanie rozkładów pól dla
różnych typów linii. Warto przy tym
podkreślić, że wyznaczenie rozkładu
pola elektrycznego, uwzględniające-
go występujące zniekształcenia, jest
możliwe dopiero podczas pomiarów
przeprowadzanych w warunkach rze-
czywistych.

Wybór określonej serii słupów

narzuca układ geometryczny prze-

wodów fazowych oraz w większości
przypadków rodzaj zastosowane-
go przewodu. Natężenie pola elek-
trycznego w otoczeniu linii zależy
wtedy wyłącznie (przy braku obiek-
tów przewodzących w sąsiedztwie li-
nii) od odległości przewód fazowy -
ziemia. Natężenie pola elektryczne-
go wzrasta ze zmniejszaniem się tej
odległości, a największa jego wartość
występuje w miejscu, gdzie zwis linii
jest największy - zazwyczaj w środku
przęsła, tj. w połowie odległości po-
między sąsiednimi słupami. Stwier-
dzenie to jest prawdziwe jedynie dla
tzw. przęseł prostych, gdyż w przy-
padku przęseł pochyłych (ukośnych)
maksymalna wartość natężenia pola
występuje w miejscu największego
zwisu linii, lecz nie jest to wtedy śro-
dek przęsła.

Ponieważ odległość przewód fazo-

wy - ziemia zależy od wielu czynni-
ków (naprężenie przewodów, tem-
peratura przewodów i otoczenia,
rozpiętość przęsła itd.), przy obli-
czeniach rozkładu pola elektryczne-
go rozpatruje się najczęściej tzw. naj-
większy zwis normalny tj. występu-
jący przy temperaturze przewodów
+60ºC (w starszych konstrukcjach
linii zwis ten określano dla tempe-
ratury +40ºC). Warto podkreślić, że
wyznaczona w ten sposób maksymal-
na wartość natężenia pola elektrycz-
nego pod linią, będzie występowała
tylko sporadycznie.

Wyznaczenie maksymalnej war-

tości natężenia pola elektryczne-
go (E

max

) w otoczeniu linii nie na-

stręcza większych problemów. Dla
linii projektowanych wyznacza się
ją metodami obliczeniowymi, na-
tomiast dla obiektów eksploatowa-
nych korzysta się z metod pomiaro-
wych. Należy jednak pamiętać, że
przy wykonywaniu pomiarów kon-
trolnych, szczególnie zaś przy pomia-
rze maksymalnej wartości natężenia
pola elektrycznego, należy uwzględ-
nić fakt, że pomiary zazwyczaj nie
są przeprowadzane wtedy, gdy odle-
głość przewodów roboczych od zie-
mi jest najmniejsza (maksymalny
zwis przewodów). W takiej sytuacji
wartości zmierzone należy skorygo-

wać, uwzględniając zarówno aktual-
ną w chwili wykonywania pomiarów
odległość przewodów od ziemi, jak
i odległość najmniejszą, wynikającą
z największego zwisu przewodów.

W tabeli 1 przedstawiono zmie-

rzone, z uwzględnieniem wyżej
sprecyzowanych zaleceń, maksy-
malne wartości natężenia pola elek-
trycznego w otoczeniu krajowych li-
nii napowietrznych różnych napięć.

Równie istotne, jak określenie mak-
symalnej wartości natężenia pola
elektrycznego E

max

, jest ustalenie

granic obszaru, w którym natężenie
pola elektrycznego przekracza war-
tość 1 kV/m. Wyznaczenie tego ob-
szaru jest nieodłącznym etapem pro-
jektowania linii, ponieważ ma pod-
stawowe znaczenie przy określeniu
zasięgu potencjalnej uciążliwości li-
nii elektroenergetycznej na środowi-
sko. W przeciwieństwie do wyzna-
czania wartości maksymalnej (E

max

określenie takiego obszaru jest już

obliczeniowo zagadnieniem złożo-
nym. Szerokość obszaru, w którym
natężenie pola elektrycznego prze-
kracza wartość 1 kV/m, zależy od wie-
lu parametrów. W celu dotrzymania
warunków określonych w rozporzą-
dzeniu [7] oraz konieczności rezer-
wowania terenów pod budowę linii
w miejscowych planach zagospoda-
rowania przestrzennego, oblicze-
nia szerokości takiego obszaru nale-
ży przeprowadzać dla każdego przę-
sła linii. Są one szczególnie istotne
w sytuacji, gdy planowana do wybu-
dowania linia ma przebiegać blisko
terenów przeznaczonych pod zabu-
dowę mieszkaniową.

Korzystając z wyników obliczeń

prezentowanych w wielu ogólnie do-
stępnych opracowaniach, w tabeli 2
zestawiono obliczone wartości mak-

symalne natężenia pola elektryczne-
go (E

max

) oraz zasięgi obszarów (x

w których natężenie pola elektrycz-
nego (E) jest większe od 1 kV/m dla
typowych linii napowietrznych naj-
wyższych napięć.

Dla zilustrowania typowych rozkła-

dów pola elektrycznego w otoczeniu
linii napowietrznych, na rysunkach
1, 2, 3 przedstawiono je dla linii o na-
pięciach 220 i 400 kV.

Od redakcji: Literaturę do artykułu opubli-

kujemy wraz z częścią drugą.

Napięcie

znamionowe

linii

Maksymalne

zmierzone natężenie

pola elektrycznego

[kV]

[kV/m]

110 3,2

220

5,1

400

9,8

Tab. 1 Maksymalne zmierzone natęże-

nia pól elektrycznych w otocze-

niu linii napowietrznych 110, 220

i 400 kV, przy największym zwisie

przewodów, na wysokości 1,8 m

nad ziemią

Rodzaj słupów

max

przy h = h

– zasięg obszaru,

w którym E > 1 kV/m

seria

typ

[m]

[kV/m]

[m]

Linie 220 kV

H52

17,8

5,7

20,3

H52

18,7

6,0

22,1

M52

19,5

4,3

19,0

M52

18,6

4,7

19,2

ML52

25,6

5,5

14,5

Linie 400 kV

Y52

30,0

8,4

33,2

Y52

28,5

8,6

32,6

Z33

46,0

8,1

25,2

Z33

45,0

7,7

25,4

Z52

48,0

8,7

25,0

Z52

44,0

8,2

22,1

ZL52

48,3

10,0

23,3

Objaśnienia: h

– odległość od ziemi przewodu fazowego, przy której maksymalna wartość natężenia pola elek-

trycznego pod linią (na wysokości 1,8 m nad ziemią) wynosi 1 kV/m (przy wyższych zawieszeniach przewodów,
w żadnym miejscu w otoczeniu linii – na wysokości 1,8 m nad ziemią – natężenie pola elektrycznego nie prze-
kracza wartości 1 kV/m), h

– najmniejsza dopuszczalna odległość od ziemi najniżej zawieszonego przewodu fa-

zowego, x

– największy zasięg obszaru (na poziomie 1,8 m nad ziemią), w którym E>1 kV/m, przy najmniej ko-

rzystnej wysokości zamieszczenia przewodow fazowych, szerokość obszaru wyznaczona od osi linii

Tab. 2 Obliczone wartości maksymalne natężenia pola elektrycznego E

max

i zasięgi obsza-

rów, w których natężenie pola elektrycznego (E) jest większe od 1 kV/m dla typo-

wych linii najwyższych napięć. Natężenie pola elektrycznego wyznaczane na wy-

sokości 1,8 m nad ziemią