CZY WIESZ, CO JESZ?
Mi
ę
dzyprzedmiotowy projekt badawczy
z zakresu edukacji rozwojowej
(wychowanie do aktywnego udziału w
Ŝ
yciu gospodarczym)
Polskie Stowarzyszenie Sprawiedliwego Handlu „Trzeci Świat i My” zaprasza szkoły wszystkich stopni do
pracy w ramach projektu, mającego uzmysłowić jego uczestnikom powiązania globalne pomiędzy
konsumentami a producentami popularnych artykułów spoŜywczych z krajów ubogiego Południa. Projekt ten
moŜe być przygotowaniem dla szkoły i uczniów do obchodów Światowego Dnia Sprawiedliwego Handlu
(druga sobota maja wraz z sąsiadującymi tygodniami) czy Tygodnia Edukacji Globalnej (trzeci tydzień
listopada) - ogólnoeuropejskiej inicjatywy edukacyjnej, której ideą jest zapoznanie młodych ludzi z
wyzwaniami i problemami globalnymi współczesnego świata, oraz kształtowanie wśród nich postaw
sprzyjających ich rozwiązywaniu.
A.
Realizatorzy projektu
Uczniowie działający w zespołach badawczych, nauczyciel prowadzący (lider programu) i nauczyciele
WOS ,
wychowania do aktywnego udziału w Ŝyciu gospodarczym, przedsiębiorczości biologii, geografii, chemii (na
wszystkich poziomach nauczania ) oraz eksperci.
B.
Cele ogólne
1.
Zapoznanie uczniów z problematyką edukacji globalnej;
2.
Propagowanie podstawowych zasad globalnego obywatelstwa, jakimi są:
•
postrzeganie świata i naszej w nim roli;
•
respektowanie róŜnorodności i umiejętności komunikacji międzykulturowej;
•
zdolności podejmowania działań, by uczynić świat miejscem bardziej sprawiedliwym i trwałym;
•
odpowiedzialności za nasze własne działania.
C.
Cele szczegółowe
Po zakończeniu projektu uczeń:
1.
będzie potrafił zrozumieć:
•
globalne zaleŜności między producentami i konsumentami na podstawie sytuacji na rynku
popularnych artykułów spoŜywczych pochodzących z krajów Trzeciego Świata;
•
wpływ zasad ekonomicznych oraz handlu światowego na moŜliwości rozwoju krajów ubogich;
•
negatywny wpływ nędzy Trzeciego Świata na nasze Ŝycie oraz sytuację gospodarczą;
•
współzaleŜność między naszym stylem Ŝycia i konsumpcji, a moŜliwościami rozwoju / nędzą w
krajach ubogich
2.
pozna ideę Sprawiedliwego Handlu;
3.
przyjmie świadomą postawę konsumencką.
D.
Tematyka projektu
1. Projekt dotyczy popularnych produktów spoŜywczych, pochodzących z krajów ubogiego Południa:
•
kawa,
•
herbata,
•
kakao (czekolada),
•
banany,
•
pomarańcze (sok pomarańczowy).
2. W ramach projektu badane są nast. zagadnienia, dotyczące poszcz. produktów.
•
informacje o danej roślinie uprawnej (systematyka, anatomia, biologia, pochodzenie/występowanie
w naturze itp.);
•
informacje historyczne na temat rozwoju upraw, handlu i spoŜycia oraz związanych z nimi aspektów
kulturalnych - np. rytuały picia herbaty, kawa w sztuce (malarstwo, Kantata o Kawie J. S. Bacha itp.
itd.), społecznych;
•
problemy ekonomiczne i polityczne (metody uprawy, geografia upraw, znaczenie dla gospodarki
krajów-producentów, koszty produkcji i ceny sprzedaŜy, kryzys na rynku światowym, obroty w
handlu światowym, rola korporacji, mechanizmy rynku światowego, polityka handlowa UE, rola
WTO, niesprawiedliwe zasady handlu międzynarodowego itp.);
•
problemy związane z naruszaniem praw pracowników / drobnych producentów oraz z handlem
międzynarodowym, prześladowania działaczy związkowych, praca niewolnicza, eksploatacja dzieci,
dyskryminacja kobiet, rdzennej ludności i mniejszości etnicznych itp.;
•
problemy ekologiczne związane z uprawami i - w następstwie - problemy zdrowotne dla
producentów i konsumentów oraz dla kondycji całej planety;
•
proces obróbki podstawowej i przetwórstwa;
•
firmy funkcjonujące na naszym rynku i ich styl działania, marki itp.;
•
zachowania konsumenckie w naszym regionie (badanie struktury zakupów i spoŜycia, preferencji,
kryteriów wyboru, poziomu świadomości problemów etycznych, społecznych, gospodarczych,
ekologicznych, zdrowotnych itp.);
•
wzajemne zaleŜności między konsumentami a producentami, w tym negatywne efekty aktualnej
sytuacji dla obu stron;
•
moŜliwości i propozycje zmiany relacji między konsumentami a producentami na obustronnie
korzystne (np. uprawy ekologiczne, Sprawiedliwy Handel, kodeksy etyczne w firmach Istnieje
moŜliwość wyboru niektórych spośród powyŜszych zagadnień, jednak w taki sposób, by uczniowie
zrozumieli współzaleŜność między naszym stylem Ŝycia i konsumpcji, a moŜliwościami rozwoju /
nędzą w krajach ubogich. Ilość i szerokość zagadnień, które maj ą badać poszczególne zespoły
badawcze, naleŜy dostosować do poziomu nauczania i liczebności zespołów.
E.
Ź
ródła informacji
•
Internet, w tym strona
www.sprawiedliwyhandel.pl
- spis materiałów przygotowanych przez Polskie
Stowarzyszenie Sprawiedliwego Handlu “Trzeci Świat i My”, które mogą być przydatne dla uczniów i
nauczycieli w realizacji projektu (materiały są dostępne w siedzibie Stowarzyszenia, niektóre równieŜ w
internecie).
•
Media, filmy, publikacje ksiąŜkowe.
•
Przeprowadzone przez uczniów wywiady, ankiety, informacje “z natury”, np. o markach produktów
występujących na rynku, itp.
•
Konsultacje u ekspertów.
F.
Harmonogram realizacji projektu
Etap
Zadanie
Czas i miejsce
realizacji
Realizatorzy
(puste rubryki
uzupełnia
inicjator
realizacji
projektu)
Odpowiedzialni
(puste rubryki
uzupełnia
inicjator
realizacji
projektu)
1.
Zapoznanie Rady Pedagogicznej z załoŜeniami
projektu
Czas i miejsce
rozpoczęcia
projektu
wyznacza
dyrektor szkoły
2.
Zapoznanie uczniów z zasadami realizacji
badawczego projektu międzyprzedmiotowego
oraz ze sposobem oceny projektu (prezentacja
arkusza oceny projektu). Prezentacja załoŜeń
projektu “Czy wiesz, co jesz?”
Pierwszy tydzień
realizacji
projektu
Nauczyciele:
WOS,
wychowania do
aktywnego
udziału w Ŝyciu
Lider projektu
gospodarczym,
przedsiębiorczoś
ci
3.
Utworzenie zespołów badawczych, wybór
przewodniczących, wyznaczenie tematów dla
zespołów (tak, aby wszystkie tematy zostały w
miarę równomiernie rozdzielone wśród
zespołów), rozdanie przewodniczącym
instrukcji realizacji projektu, podział zadań
wśród członków zespołów
j. w.
Uczniowie
Nauczyciele:
WOS,
wychowania do
aktywnego
udziału w Ŝyciu
gospodarczym,
przedsiębiorczoś
ci
4.
Zbieranie materiałów (informacji, zdjęć itp.)
na temat produktów spoŜywczych,
pochodzących z krajów Południa, których
dotyczy projekt. KaŜdy zespół skupia się na
jednym produkcie, starając się moŜliwie
szeroko poznać zagadnienie.
Praca odbywa się w ramach lekcji i/lub w
ramach zajęć pozalekcyjnych (koła
zainteresowań, koła przedmiotowe, świetlica,
biblioteka) i prac domowych. Zespoły
spotykają się raz w tygodniu w celu kontroli
tempa przebiegu pracy, wymiany informacji,
podejmowania wspólnych decyzji co do
sposobu i kierunków dalszych działań
Pierwszy miesiąc
realizacji
projektu, szkoła,
biblioteka, dom i
in. wybrane
przez uczniów
Zespoły uczniów
Przewodniczący
zespołów
badawczych pod
kierunkiem
nauczycieli
5.
W trakcie zbierania informacji uczniowie
korzystają z konsultacji ekspertów
6.
Podsumowanie i ocena etapu zbierania
informacji
Koniec
pierwszego
miesiąca
realizacji
projektu, klasy
Nauczyciele,
uczniowie
Lider programu
Nauczyciele
7.
Przygotowanie zebranych informacji do
prezentacji na forum klasy. Forma prezentacji
dowolna, np. album, wystawa, konkurs
plastyczny, konkurs literacki, happening,
drama, stworzenie prezentacji multimedialnej
czy strony internetowej, akcja informacyjna,
przygotowanie folderu dla konsumentów,
debata oksfordzka, projekt załoŜenia grupy
zainteresowania, np. kółka świadomych
konsumentów itp.
Drugi miesiąc
realizacji
projektu
Zespoły uczniów Nauczyciele
8.
Prezentacje, ich ocena (zgodnie z arkuszem
oceny) i wybór najciekawszych osiągnięć do
przedstawienia na forum szkoły.
Początek
trzeciego
miesiąca
realizacji
projektu
Nauczyciele,
uczniowie
Lider projektu
Nauczyciele
9.
Ewaluacja projektu na terenie szkoły w formie
wpisów do księgi pamiątkowej wyłoŜonej
podczas prezentacji projektu w szkole
J.w. – w trakcie
prezentacji i
bezpośrednio po
nich.
Nauczyciele,
uczniowie,
rodzice
Lider projektu
10.
W miarę moŜliwości publiczne (na zewnątrz
szkoły, z udziałem mediów i zaproszonych
gości) przedstawienie najciekawszych
osiągnięć w ramach obchodów Światowego
Dnia Sprawiedliwego Handlu, Tygodnia
Odpowiednio do
daty
obchodzonego
wydarzenia
Zespoły
uczniów,
nauczyciele
Lider projektu
Edukacji Globalnej lub przy innej równie
waŜnej i odpowiedniej okazji.
11.
Ewaluacja projektu
Tydzień po
publicznej
prezentacji
projektu
Lider projektu,
zaproszeni
eksperci
Lider projektu
G.
Kryteria oceny poszczególnych etapów pracy i rodzajów aktywności uczniów
•
ilość i wartość zebranych materiałów;
•
sposób ich oceny, selekcji i opracowania;
•
stopień zrozumienia globalnych zaleŜności między producentami i konsumentami;
•
wnioski wyciągnięte z zebranego materiału dla kształtowania postaw Ŝyciowych, np. stylu konsumpcji;
•
styl pracy w grupie (zaangaŜowanie wszystkich członków, wymiana informacji, sposoby podejmowania
decyzji, rozwiązywanie konfliktów, samoocena postępów w pracy);
•
oryginalność i atrakcyjność prezentacji;
•
wykorzystanie czasu prezentacji;
•
stopień zaangaŜowania członków zespołu w prezentację;
•
przyciągnięcie zainteresowania innych uczniów;
•
oddziaływanie na środowisko.
H.
Materiały pomocnicze na stronie
www.sprawiedliwyhandel.pl
- w dziale “Materiały dla nauczycieli”
•
Dobre Zakupy – poradnik konsumenta
•
raporty o kawie, bananach, zadłuŜeniu zagranicznym krajów ubogich; artykuły o róŜnych towarach i
zagadnieniach, np. Czy pomoc to nasz interes?
•
filmy (teŜ w naszej filmotece: DVD i VHS)
•
adresy anglojęzycznych edukacyjnych stron internetowych dotyczących zagadnień związanych z projektem
•
inne
Opracowanie
© Wojciech Zi
ę
ba
Polskie Stowarzyszenie Sprawiedliwego Handlu „Trzeci
Ś
wiat i My”
ul. Zbyszka z Bogda
ń
ca 1B/2, 80-419 Gda
ń
sk-Wrzeszcz
tel. 0-508/376-866
info@sprawiedliwyhandel.pl, www.sprawiedliwyhandel.pl