maj 2009
RYNKI ALKOHOLOWE
L
Piwo z górnej półki
Kiedy mówimy o półce sklepowej, mamy
na myśli regał, na którym stoją produkty. Zda-
rza się jednak, że określamy tak klasę produk-
tu. Mamy więc niskopółkowe, z reguły tanie
produkty, niezłej jakości z półki średniej i naj-
wyższą jakość z równie wysokich półek. Gdy-
by skonstruować półkę, na której stałyby piwa
uszeregowane pod kątem hierarchii w piwnym
świecie, to piwa klasztorne typu trappist kor-
kami dotykałyby sufitu. Tymczasem w świecie
piwa klasztorne stoją z reguły na dole, w cie-
niu, nie niepokojone przez piwoszy, którzy na
półce szukają piwa, nie zaś wynalazku podob-
nego do wina lub szampana, w dodatku w ce-
nie nawet dwudziestokrotnie wyższej niż jasne
pełne. Trudno się dziwić, skoro nawet obsługa
większości supermarketów odsyła chętnych
do zakupu tego piwa do działu z alkoholami
mocnymi i ciężko jej uwierzyć, że to jest piwo,
w dodatku warzone zgodnie z zasadami tej sa-
mej sztuki od setek lat. Piwo klasztorne.
Technologicznie piwo klasztorne to gatu-
nek ale. Od brytyjskich piw różni się tak, że
nazwano ten styl mianem golden belgian ale.
W Belgii złotych ale możemy znaleźć dzie-
siątki. Kiedy jednak zaczniemy szukać pod-
gatunku trappist ale, a więc klasztornych piw
produkowanych lub nadzorowanych przez
trappistów, okaże się, że nie ma ich wiele,
jest ich 5 - 6 w Belgii i 1 w Holandii. Poszu-
kiwaczy oryginalnych, piwnych smaków
ucieszy fakt, że na półkach polskich marke-
tów można nabyć je wszystkie. Oczywiście
ich cena wykracza daleko poza zdroworoz-
sądkowe normy. Nie jest tu rzadkością piwo
w cenie 20, 30, a nawet 50 zł. Czego jednak
nie robi się dla rozwijania piwnej pasji.
Sześciu wspaniałych
Zaczynając poszukiwania, z pewnością
już na początku natrafimy na markę La Trap-
pe z holenderskiego browaru Koningsho-
eaven. La Trappe nie uchodzi za najlepszego
trappista na świecie. Niemniej jednak godny
jest uwagi chociażby ze względu na swoją
gatunkową różnorodność. Mamy tu mocniej-
szą wersję trippel, bardzo mocny quadrup-
pel, wzbogaconą słodem pszenicznym od-
mianę blond i bardzo ciekawy gatunek bock.
Jest więc w czym wybierać. W piwnym świe-
cie dużo większym szacunkiem cieszy się
marka Chimay, zwłaszcza odmiana gran cru.
To piwo posiada cechy prawdziwego trappi-
sta, łącznie z ziemisto-korkowym aromatem
przywodzącym na myśl zawilgoconą piwni-
cę. Takich marek, jak Orval, Westmalle czy
Rochefort nie trzeba przedstawiać. W wielu
opracowaniach uchodzą za najlepsze na
świecie. Ewolucja ich smaku od piewszych
nut aromatycznych, poprzez rozwinięcie, aż
do finiszu, zaspokoi zmysły najbardziej wy-
brednych degustatorów. W czym tkwi tajem-
nica unikalnego smaku piw klasztornych.
Tajemnice klasztornych aromatów
Zacznijmy od delikatnego powąchania
piwa. Biorąc kilka szybkich i krótkich wde-
chów bezpośrednio nad szklanką, czujemy
cechy podobne do tych obecnych w piwach
pszenicznych. Delikatne goździki przeplata-
ją się z wyraźnym wędzonym aromatem.
Ulotny zapach zielonych oliwek przechodzi
w ostrą chmielową nutę, która określana jest
jako żywiczna, leśna, ziołowa, tytoniowa. Wą-
chając dalej, wyczuwamy „brązową” pełnię
słodowych aromatów z wyraźną nutą alkoho-
lu. Gatunek ten, dzięki zawartości alkoholu
pomiędzy 6 - 10%, posiada silne właściwości
rozgrzewające, które powodują, że lotność
związków zapachowych jest wyższa i tworzy
niezwykle złożony aromat piwa. W między-
czasie wyczuć możemy zapach, który jest
przypisany tylko piwom klasztornym i najle-
piej oddaje naturę piwa. Jest opisywany jako
piwniczny, stęchły, pleśniowy. Tak naprawdę
najbliższy jest zapachowi korka świeżo wy-
ciągniętego z butelki wina. I to właśnie korek,
którym zamknięte jest piwo, daje mu sporą
część piwnicznych aromatów. Kiedy go po-
wąchamy, oczom naszym ukaże się żywa,
czerwona cegła w pubie urządzonym w piw-
nicy. To sprawia, że piwa klasztorne napraw-
dę mają w sobie piwniczne tchnienie.
To, co naprawdę wyróżnia ten gatunek
spośród piw na całym świecie, to odurzająca
pełnia aromatu, która uderza nas w kolejnej
fazie degustacji. Doznamy wówczas uderze-
nia kompozycji aromatów składającej się
z zapachów winogron, śliwek, rodzynek,
brzoskwiń, bananów i anyżu. Wszystko to
okraszone karmelową i kawową nutą.
Piwo nie do grilla
Szukając zastosowań kulinarnych dla tego
piwa, zapomnijmy o grillu, golonce czy orzesz-
kach. To niegodne trappista dania. Oryginalny
trappist niełatwo znajduje kulinarny akompa-
niament, istnieje jednak genialne w swej pro-
stocie połączenie, które zawsze zdaje egzamin.
Wystarczy odrobina dobrego pleśniowego
sera, kawałek schłodzonego melona, dojrzałe,
ciemne winogrona i plaster szynki parmeń-
skiej, by degustacja trappista urosła do rangi
kulinarnego wydarzenia, z którym nie mogą
się równać najbardziej wykwintne dania. War-
to spróbować wykorzystać w połączeniach ku-
linarnych ziołowo-chmielowe cechy tego piwa.
Rozmaryn, rukola czy bazylia mogą doskonale
ubarwić jego profil smakowy, podkreślając za-
równo walory potrawy i samego trappista. Jako
winter warmer piwo to doskonale akompaniuje
samemu sobie.
Sztuka serwowania
Na koniec bardzo ważna uwaga dotycząca
sposobu serwowania piw klasztornych, rów-
nie unikalnego jak samo piwo. Szklanka do
trappista mocno odbiega kształtem od stan-
dardowych pokali, przypomina bardziej
szklankę do koniaku niż do piwa. Trappista
pijemy małymi łykami, ogrzewając szklankę
ręką, by piwo uwolniło coraz więcej aroma-
tów. Idealna temperatura serwowania to 13°C
i rzecz jasna piwa tego nie pijemy na roz-
grzanej słońcem plaży. Dużo bardziej odpo-
wiednie będzie dla niego towarzystwo dobrej
książki. Jego smak z pewnością sprosta także
takim sytuacjom, jak zimowy wieczór przy
kominku czy uroczysta kolacja przy świe-
cach. Warto zauważyć, że przy nalewaniu
trappista zlewamy piwo znad osadu drożdżo-
wego inaczej niż w przypadku niemieckich
piw pszenicznych, gdzie po wymieszaniu
przelewa się do szklanki zebrany na dnie
osad. W przypadku piw klasztornych droż-
dże swoją funkcję już zakończyły i nie ma
powodu, by znalazły się w pokalu.
Jeżeli więc w toku piwnej edukacji zaczę-
liśmy od jasnych pilsnerów, przebrnęliśmy
przez bursztynowe ale, mętne weizeny oraz
czarne jak smoła portery i stouty, to nadszedł
czas na wysublimowane i niełatwe piwa trap-
pist. Czy istnieje piwo, które jeszcze bardziej
odbiega od typowego piwnego wizerunku?
Tak – o tym, jaki to gatunek, już w kolejnym
opracowaniu.
Maciej Chołdrych
www.piwoznawcy.pl
Piwa klasztorne
Piwa świata na polskich półkach
PIWO