Terry Pratchett - Trollowy Most

TERRY PRATCHET

TROLLOWY MOST

OPOWIADANIE Z KSI

Ąś

KI „W HOŁDZIE KRÓLOWI”

Przeło

ył

Piotr W.Cholewa

Tytuł orginału:

TROLL BRIDGE

Skanował:

Yanks

Wersja tekstu:

1.00

Poprawki:

9.I.2002 Yanks (autokorekta)

iatr dmuchał od gór, unosz

c w powietrze drobniutkie

kryształki lodu.
Było zbyt zimno na

nieg. Przy takiej pogodzie wilki zbli

wiosek, a zamarzaj

ce drzewa w sercu lasu p

kaj

z hukiem.

Przy takiej pogodzie ludzie siedz

w domach, przy kominkach, i

opowiadaj

historie o bohaterach.

To był stary ko

. I stary je

dziec. Ko

wygl

dał jak owini

ta w foli

suszarka do naczy

. Je

dziec wygl

dał, jakby nie spadał z siodła

tylko dlatego,

e brakowało mu energii. Mimo k

saj

cego mro

nego

wiatru miał na sobie jedynie skromny skórzany kilt i banda

kolanie.
Wyj

ł z ust wilgotne resztki papierosa i zgasił go na dłoni.

- No dobrze - powiedział. - Bierzmy si

do dzieła.

- Łatwo ci mówi

- odparł ko

. - A co b

dzie, je

li nagle dostaniesz

zawrotu głowy? Grzbiet te

odmawia ci posłusze

stwa. Jakbym si

czuł,

gdybym został zjedzony tylko dlatego,

e w nieodpowiednim momencie

ci strzeli w krzy

- Tak si

nie stanie - zapewnił je

dziec.

Zsun

ł si

na zimne kamienie i chuchn

ł w palce. Potem z juków

wyci

ł miecz z kling

przypominaj

zaniedbany brzeszczot piły.

Bez przekonania kilka razy ci

ł na prób

powietrze.

- Potrafi

jeszcze to i owo - mrukn

ł z satysfakcj

. Skrzywił si

oparł o drzewo. - Mógłbym przysi

e ten przekl

ty miecz codziennie

robi si

ęŜ

szy.

- Powiniene

go zapakowa

z powrotem - stwierdził ko

. - Na dzisiaj

wystarczy. Takie rzeczy w twoim wieku... To nie uchodzi. Je

dziec

wzniósł oczy w gór

- Niech licho porwie t

wyprzeda

. Tak to si

czy, kiedy kupuje

, co nale

ało do maga - zwrócił si

ze skarg

do całego

wiata. - Obejrzałem twoje z

by, sprawdziłem kopyta, ale nie przyszło

mi do głowy,

eby ci

posłucha

- A jak my

lisz, kto przeciw tobie licytował? - zapytał ko

. Cohen

Barbarzy

ca nadal opierał si

o drzewo. Nie był pewien, czy potrafi

wyprostowa

o własnych siłach.

- Na pewno masz gdzie

ukryte wielkie skarby - domy

lił si

. -

e wyruszymy do Kraw

dzi? Co ty na to? Przyjemnie i ciepło...

Znajdziemy sobie jakie

miłe miejsce na pla

y... Co?

adnych skarbów - burkn

ł Cohen. - Wydałem wszystko. Przepiłem

wszystko. Wszystko rozdałem. Zgubiłem.
- Powiniene

zaoszcz

dzi

na staro

ść

- Nigdy nie przypuszczałem,

e czeka mnie jaka

staro

ść

- Pewnego dnia umrzesz - stwierdził ko

. - To mo

e by

nawet dzisiaj.

- Wiem. Jak ci si

wydaje, po co tu przyjechałem?

Zwierz

odwróciło si

i spojrzało w stron

wozu. Droga była

nierówna i pełna dziur, młode p

dy przebijały si

dzy kamieniami,

a z obu stron wyrastała puszcza. Za kilka lat nikt ju

nie b

dzie

pami

tał,

e w ogóle była tu jaka

droga. S

c po wygl

dzie, ju

teraz nikt o tym nie wiedział.
- Przyjechałe

tu,

eby umrze

- Nie. Ale jest co

, co zawsze chciałem zrobi

. Jeszcze jako młody

chłopak.
- Co takiego?
Cohen spróbował si

wyprostowa

gna posłały wzdłu

nóg swój

bolesny, gor

cy jak rozpalone

elazo sprzeciw.

- Mój tato... - wychrypiał. Z trudem odzyskał równowag

- Mój tato - powtórzył - powiedział mi kiedy

... Zasapał si

- Synu - podpowiedział uprzejmie ko

- Co?
- Synu.

aden ojciec nie zwraca si

do swojego chłopaka "synu", je

nie ma zamiaru podzieli

swoj

yciow

dro

. To powszechnie

znany fakt.
- Nie wtr

caj si

do moich wspomnie

- Przepraszam.
- Powiedział: Synu... Tak, zgadza si

... Synu, je

li w samotnej walce

potrafisz stawi

czoło trollowi, wtedy potrafisz dokona

wszystkiego.

zamrugał nerwowo. Potem odwrócił si

znowu i ponad atakowan

przez drzewa drog

spojrzał w mrok w

wozu. Był tam kamienny most.

Ogarn

ło go straszliwe przeczucie.

Kopyta zastukały nerwowo o zrujnowan

nawierzchni

- Kraw

- powiedział niepewnie. - Miło i ciepło.

- Nie.
- Co komu przyjdzie z zabicia trolla? Co osi

gniesz, zabijaj

trolla?
- Martwego trolla. W tym cała rzecz. Zreszt

wcale nie musz

zabija

Wystarczy,

e go pokonam. Jeden na jednego. Mano a... troll. Gdybym

nie spróbował, ojciec przewróciłby si

w grobie.

- Sam mi mówiłe

e przep

dził ci

z plemienia, kiedy miałe

jedena

cie lat.

- To jego najlepszy pomysł w

yciu. Nauczył mnie sta

mocno na

cudzych nogach. Podejd

tu, dobrze?

zbli

ył si

. Cohen chwycił za siodło, podci

ł si

wyprostował.
- I ty chcesz dzisiaj walczy

z trollem... - mrukn

ło zwierz

Cohen pogrzebał w jukach i wyci

ł kapciuch z tytoniem. Wiatr

rozwiewał okruchy, gdy osłaniaj

c je dło

mi, zwijał kolejnego

cienkiego papierosa.
- Tak - stwierdził.
- I przyjechałe

tu z daleka specjalnie w tym celu?

- Musiałem - wyja

nił Cohen. - Kiedy ostatnio widziałe

most z

trollem pod spodem? Kiedy byłem młodym chłopakiem, stały ich setki.
Teraz wi

cej trolli

yje w miastach ni

w górach. Wi

kszo

ść

z nich

tłusta jak masło. I po co nam były te wszystkie wojny? A teraz...
Przejd

przez ten most.

ył to samotny most ponad płytk

, spienion

i zdradzieck

rzek

w gł

bokiej kotlinie. Takie miejsce, gdzie człowiek...

Szary kształt przeskoczył przez kraw

i wyl

dował na płaskich

stopach tu

przed koniem. W r

ku trzymał maczug

- No dobra - warkn

ł.

- Och... - st

ł ko

Troll zamrugał. Nawet mro

ne i zachmurzone zimowe niebo powa

nie

redukowało przewodnictwo jego krzemowego mózgu. Dlatego tak długo
trwało, nim u

wiadomił sobie,

e w siodle nie ma pasa

era.

Mrugn

ł jeszcze raz, poniewa

nagle poczuł oparte o kark ostrze

miecza.
- Witam - odezwał si

głos przy jego uchu. Troll przełkn

lin

. Ale

bardzo ostro

nie.

- Słuchaj - zacz

ł rozpaczliwym tonem. - To przecie

taka tradycja,

nie? Na takim mo

cie ludzie powinni spodziewa

trolla. Ee... -

dodał, gdy kolejna my

l przeczołgała mu si

przez głow

. - A dlaczego

wła

ciwie nie słyszałem, jak si

do mnie podkradasz?

- Bo jestem dobry w podkradaniu - odparł starzec.
- To si

zgadza - wtr

cił ko

. - Podkradł si

do wi

kszej liczby

ludzi, ni

ty w

yciu przestraszyłe

obiadów. Troll zaryzykował

zerkni

cie z ukosa.

- Niech to diabli - szepn

ł. - My

lisz,

e jeste

Cohenem

Barbarzy

, co?

- A jak ci si

wydaje?

- Posłuchaj - doradził ko

. - Gdyby nie miał kolana owini

tego

workiem, poznałby

, jak stuka o drugie. Troll zastanawiał si

przez

dłu

chwil

- O rany! -j

ł. - Na moim mo

cie! Ale numer!

- Co? - spytał Cohen.
Troll wyrwał mu si

i gor

czkowo zamachał r

kami.

- W porz

dku! Zgoda! - krzykn

ł, gdy Cohen ruszył do przodu. - Masz

mnie! Masz mnie! Nie b

sprzeczał! Chc

tylko zawiadomi

rodzin

, dobrze? Inaczej nikt nie uwierzy. Cohen Barbarzy

ca! Na moim

cie!

Pot

ęŜ

na kamienna pier

wypi

ła si

dumnie.

- Ten mój przekl

ty szwagier cały czas przechwala si

swoim

przekl

tym wielkim, drewnianym mostem.

ona o niczym innym nie mówi.

Ha! Chciałbym teraz zobaczy

jego min

... No nie! Co sobie o mnie

pomy

lisz?

- Dobre pytanie - przyznał Cohen. Troll rzucił maczug

i chwycił jego

dło

- Jestem Mika - przedstawił si

. - Nie masz poj

cia, jaki to dla mnie

zaszczyt.
Wychylił si

przez parapet.

- Beryl! Chod

tu szybko! Przyprowad

dzieciaki! Odwrócił si

Cohena. Oczy błyszczały mu dum

i wzruszeniem.

- Beryl zawsze powtarza,

e powinni

my si

przeprowadzi

, poszuka

czego

lepszego... Ale ja jej tłumacz

e ten most jest w naszej

rodzinie od pokole

e zawsze mieszkał jaki

troll pod Mostem

mierci. To tradycja.

Na brzeg wdrapała si

ogromna samica trolla z dwójk

maluchów na

kach. W

lad za ni

maszerował rz

dek mniejszych trolli. Ustawili

szeregiem za ojcem, wpatrzeni w Cohena niczym sowy.

- To Beryl. - Troll wskazał

. Spojrzała na Barbarzy

niech

. - A to... - Wypchn

ł do przodu mniejsze wydanie samego

siebie,

ciskaj

ce młodzie

wersj

maczugi. - To mój chłopak,

Piarg. Prawdziwy odprysk starego kamienia. Kiedy odejd

, przejmie po

mnie ten most. Prawda, Piarg? Patrz, mój chłopcze, to jest Cohen
Barbarzy

ca! Co ty na to? Na naszym mo

cie! Nie tacy zwykli bogaci,

tłu

ci kupcy, jakich spotyka twój wujek Piryt. - Troll zwracał si

syna, ale nad jego ramieniem zerkał na

. - U nas bywaj

prawdziwi

bohaterowie, jak za dawnych czasów.

ona trolla zmierzyła Cohena wzrokiem.

- Bogaty jest? - spytała.
- Bogactwo nie ma tu nic do rzeczy - odparł troll.

- Zabije pan naszego tat

? - rzucił podejrzliwie Piarg.

- Oczywi

cie,

e tak - zapewnił syna Mika. - To jego zawód. A potem

sławiony w pie

niach i opowie

ciach. To przecie

Cohen

Barbarzy

ca, nie jaki

wiejski głupek z widłami. Słynny bohater!

Przyszedł do nas z daleka, wi

c oka

cie mu nieco szacunku.

Przepraszam za to, sir - zwrócił si

do Cohena. - Ta dzisiejsza

młodzie

... Wie pan, jak to jest.

zacz

ł parska

- Posłuchaj... - odezwał si

Cohen.

- Pami

tam, jak tato opowiadał mi o panu, kiedy byłem jeszcze

kamykiem - westchn

ł Mika. - Stoi ponad

wiatem niczym kloss. Tak

mówił.
Zapadło milczenie. Cohen zastanawiał si

, czym mo

e by

kloss. I

nagle poczuł na sobie kamienne spojrzenie Beryl.
- To zwyczajny mały staruszek - oznajmiła. - Nie wydaje si

szczególnie bohaterski. Skoro jest taki dobry, to czemu nie jest
bogaty?
- Posłuchaj, kobieto... - zacz

ł Mika.

- I na to czekali

my całe

ycie? - przerwała mu

ona. - Przez tyle

lat siedz

c pod ciekn

cym mostem? Wypatruj

c ludzi, którzy nigdy nie

przyszli? Czekali

my na tego krzywonogiego staruszka? Dlaczego nie

posłuchałam matki? Chcesz,

eby nasz syn siedział pod mostem i

czekał, a

jego te

zabije jaki

staruszek? To ma by

przyszło

ść

dla

trolla? Nie, na to nie pozwol

- Uspokój si

...

- Ha! Piryt nie spotyka małych staruszków. Do niego przychodz

grubi

kupcy. Jest kim

! Powiniene

z nim jecha

, kiedy miałe

okazj

- Wolałbym je

ść

robaki!

- Robaki? Odk

d to sta

nas na robaki?

- Mo

emy chwil

pogada

? - wtr

cił Cohen. Machaj

c od niechcenia

mieczem, przeszedł na drugi koniec mostu. Troll poczłapał za nim.
Cohen si

ł po kapciuch z tytoniem. Spojrzał na trolla i wyci

- Zapalisz?
- Mo

na od tego umrze

- zauwa

ył troll.

- Owszem. Ale nie dzisiaj.
- Tylko nie stój tam za długo z tym twoim podejrzanym koleg

hukn

ła Beryl ze swojego ko

ca mostu. - Dzisiaj miałe

ść

tartaku! Czert mówił,

e nie mo

e wci

ąŜ

trzyma

dla ciebie tej

posady, je

li nie we

miesz si

powa

nie do pracy!

Mika u

miechn

ł si

przepraszaj

co.

- Mo

na na niej polega

- powiedział.

- I nie b

włazi

do rzeki,

eby ci

znowu wyci

! - ryczała

Beryl. - A opowiedz mu o starych capach, panie Wa

ny Trollu!

- Capach? - zdziwił si

Cohen.

- Nic nie wiem o capach - zapewnił Mika. - Ona zawsze o nich
wspomina. Ale ja nie mam poj

cia o

adnych capach. - Skrzywił si

Razem patrzyli, jak Beryl sprowadza młode trolle z brzegu w mrok pod
mostem.
- Rzecz w tym - odezwał si

Cohen, kiedy zostali sami -

e nie

planowałem ci

zabi

Twarz trolla wyra

ała rozczarowanie.

- Nie?
- Najwy

ej zrzuci

z mostu i ukra

ść

twoje skarby.

- Naprawd

Cohen poklepał go po ramieniu.
- Poza tym - dodał - lubi

spotyka

ludzi, którzy maj

... dobr

pami

ęć

. Tego trzeba tej krainie: pami

ci. I tradycji. Troll stan

ł na

baczno

ść

- Staram si

jak mog

, prosz

pana - zapewnił. - Mój chłopak chce i

ść

szuka

pracy w mie

cie. Powtarzam mu,

e trolle mieszkaj

pod tym

mostem ju

prawie pi

ęć

set lat...

- Wi

c gdyby

oddał mi skarby - doko

czył Cohen - mógłbym ju

rusza

dalej.
Nagła panika wywołała zmarszczki na obliczu trolla.
- Skarby? Nie mam

adnych skarbów...

- Daj spokój. Na takim dobrze poło

onym mo

cie?

- Tak, ale nikt ju

nie je

dzi t

drog

- wyja

nił Mika. - Pan jest

pierwszy od miesi

cy. Naprawd

. Beryl mówi,

e powinienem si

przenie

ść

do jej brata, kiedy zbudowali now

drog

do jego mostu.

Ale... - podniósł głos - powiadam jej: pod tym mostem trolle...
- No tak... - mrukn

ł Cohen.

- Problem w tym,

e kamienie ci

gle wypadaj

- wyznał troll.

- A nie uwierzy pan, ile

Ŝą

daj

ci murarze. Przekl

te krasnoludy. Nie

na im ufa

. - Pochylił si

do Cohena. - Przyznam si

panu,

e trzy

dni w tygodniu musz

pracowa

w tartaku szwagra,

eby jako

zwi

koniec z ko

cem.

- Zdawało mi si

e twój szwagier ma most - zdziwił si

Cohen.

- Jeden z nich tak. Ale moja

ona ma tylu braci, ile psy pcheł.

- Mika wpatrzył si

ponuro w fale rzeki. - Jeden handluje drewnem nad

Kwa

Wod

, jeden prowadzi most, a ten wielki i gruby jest kupcem

przy Gorzkiej Grani. Czy to wła

ciwy fach dla trolla?

- Ale przynajmniej jeden jest w mostowym interesie - pocieszył go
Cohen.
- Mostowy interes? Cały dzie

siedzie

w budce i bra

od ludzi po

sztuce srebra za przej

cie? Pół dnia w ogóle go tam nie ma. Wynaj

sobie krasnoluda do kasowania pieni

dzy. I on nazywa siebie trollem!

Dopóki nie podejdzie si

blisko, nie mo

na go odró

od człowieka.

Cohen pokiwał głow

ze zrozumieniem.

- I wie pan co? Co tydzie

musz

chodzi

do nich z wizyt

i je

ść

nich obiad. Z cał

trójk

. I słucha

, jak ci

gle gadaj

e trzeba

ść

z. duchem czasu...

Zwrócił do Cohena sw

wielk

, smutn

twarz.

- Co jest złego w byciu trollem pod mostem? - zapytał. - Wychowałem
si

eby by

trollem pod mostem. Chc

eby młody

Piarg został trollem pod mostem, kiedy mnie ju

nie b

dzie. Co w tym

złego? Musz

przecie

istnie

trolle pod mostami. Inaczej po co to

wszystko? Jaki to ma sens?
Oparli si

tnie o parapet, zapatrzeni w spienion

wod

- Wiesz - odezwał si

wolno Cohen. - Pami

tam czasy, kiedy człowiek

mógł przejecha

d a

po Klingowe Góry i nie zobaczy

ywego

stworzenia. - Przesun

ł palcami po ostrzu miecza. - W ka

dym razie

nie na długo.
Rzucił w wod

niedopałek papierosa.

- Teraz s

tam same farmy. Małe farmy małych ludzi. I wsz

dzie płoty.

Gdziekolwiek spojrzysz, farmy, płoty i mali ludzie.
- Ona ma racj

, oczywi

cie - stwierdził troll, kontynuuj

c jak

ąś

wewn

trzn

dyskusj

. - Takie wyskakiwanie spod mostu nie ma

przyszło

ci.

- Rozumiesz - mówił Cohen - nie mam nic przeciwko farmom. Albo
farmerom. Te

potrzebni. Tyle

e kiedy

yli daleko od siebie, na

brzegach. A teraz tutaj jest brzeg.
- Spychani przez cały czas - mrukn

ł troll. - Cały czas si

zmieniamy. Jak mój szwagier Czert. Tartak! Troll prowadz

cy tartak! A

gdyby pan zobaczył, co on wyprawia z Ostrocienistym Lasem!
Zaskoczony Cohen podniósł głow

- Co? Tym, w którym

yły gigantyczne paj

ki?

- Paj

ki? Teraz nie ma tam

adnych paj

ków. Tylko pnie.

- Pnie? Pnie? Lubiłem kiedy

ten las. Był... no, był mroczny. Teraz

nie mo

na ju

znale

źć

porz

dnej mroczno

ci. W takim lesie człowiek

pojmował, co to znaczy strach.
- Podobała si

panu mroczno

ść

? On teraz sadzi tam jodły. Równiutkie i

czyste.
- Jodły?
- To nie był jego pomysł. On nie odró

nia jednego drzewa od drugiego.

Wszystko przez Glin

Cohen poczuł,

e kr

ci mu si

w głowie.

- Kto to jest Glina?
- Mówiłem przecie

e mam trzech szwagrów, prawda? Glina to ten

kupiec - wyja

nił Mika. - Powiedział,

e je

li zasadzi si

młode

drzewa, łatwiej b

dzie sprzeda

ziemi

Przez dług

chwil

Cohen przetrawiał informacje.

- Nie mo

na sprzeda

Ostrocienistego Lasu - stwierdził w ko

cu. - Nie

nale

y do nikogo.

- No tak. On mówi,

e wła

nie dlatego mo

na go sprzeda

. Cohen

uderzył pi

ęś

o parapet. Niewielki kamie

oderwał si

i run

ł w

gł

b w

wozu.

- Przepraszam...
- Nic nie szkodzi. Tak jak mówiłem: bez przerwy odpadaj

jakie

kawałki.
Cohen odwrócił si

- Co si

dzieje? Pami

tam wszystkie te wielkie, dawne wojny. A ty?

Musiałe

przecie

walczy

- Tak. Niosłem maczug

- Mieli

my walczy

o now

, pi

przyszło

ść

. O prawo i w ogóle. Tak

mówili ludzie.
- Ja walczyłem, bo kazał mi wielki troll z batem - wyja

nił ostro

nie

Mika. - Ale rozumiem, o co panu chodzi.
- Chodzi o to,

e nie o farmy i nie o jodły. Prawda? Mika zwiesił

głow

- A teraz siedz

tu z t

dzn

imitacj

mostu. Naprawd

głupio si

czuj

. Jechał pan taki kawał drogi...

- Mieli

my wtedy takiego czy innego króla - ci

ł Cohen, wpatruj

w wod

. - I chyba jakich

magów. Ale króla na pewno. Jestem

przekonany,

e był król. Nigdy go nie widziałem. I wiesz? -

miechn

ł si

do trolla. - Nie pami

tam, jak miał na imi

. Nie

eby nam to powiedzieli.

niej wi

cej pół godziny pó

niej ko

Cohena wynurzył si

pos

pnej puszczy na omiatane wiatrem, nagie wrzosowiska. Przez chwil

człapał w milczeniu, nim w ko

cu si

odezwał.

- No dobrze... Ile mu dałe

- Dwana

cie sztuk złota - odparł Cohen.

- Dlaczego dałe

mu dwana

cie sztuk złota?

- Bo nie miałem wi

cej.

- Chyba oszalałe

- Kiedy zaczynałem karier

barbarzy

skiego herosa - rzekł Cohen -

dy most miał pod spodem trolla. I człowiek nie mógł przejecha

przez puszcz

, tak jak my wła

nie przejechali

my,

eby z tuzin

goblinów nie próbowało odr

mu głowy. - Westchn

ł. .- Zastanawiam

czasem, co im si

przytrafiło.

- Ty - stwierdził ko

- No tak... Ale my

lałem,

e jeszcze troch

zostanie. My

lałem,

dzie wi

cej brzegów.

- Ile masz lat? - spytał ko

- Nie wiem.
- Czyli do

ść

eby zrozumie

- Tak... No tak. - Cohen zapalił papierosa i kaszlał, a

oczy zaszły

mu łzami.
- Robisz si

kki!

- Tak.
- Ostatniego dolara oddałe

trollowi!

- Tak. - Cohen dmuchn

ł dymem w kierunku zachodz

cego sło

ca.

- Dlaczego?
Cohen popatrzył w niebo. Czerwony blask był zimny jak zbocza piekieł.
Lodowaty wicher dmuchał przez stepy, szarpi

c to, co pozostało z

włosów bohatera.
- W imi

tego, jakimi rzeczy by

powinny - rzekł.

- Ha!
- W imi

rzeczy, które min

ły.

- Ha!
Cohen spojrzał w dół.
U

miechn

ł si

- I

eby poda

trzeci powód: pewnego dnia umr

- stwierdził. - Ale

chyba jeszcze nie dzisiaj.