fotoelektrycznego do krokomierza pokazany
jest na fotografii 16.
Jeśli chodzi o zadanie 77, jak zwykle naj−
więcej punktów, upominki i nagrody można
było zdobyć za niepowtarzalne, własne po−
mysły oraz za praktyczne próby, a nie za po−
wtarzanie typowych rozwiązań czy tym bar−
dziej przerysowywanie schematów.
Upominki otrzymają: Bartosz Czerwiec,
Wojciech Macek, Marek Osiak, Tomasz Wi−
śniewski, Jakub Jagiełło, Dariusz Dreli−
charz, Mirosław Kopera i Marcin Wiązania.
Nagrody otrzymują: Remigiusz Idzikowski,
Dawid Kozioł, Marcin Malich i Michał Stach.
Prawie wszyscy wymienieni z nazwiska otrzy−
mują punkty (1...7). Autorzy projektów skiero−
wanych do publikacji otrzymają honoraria.
Serdecznie zapraszam do udziału w roz−
wiązywaniu kolejnych zadań i do nadsyłania
prac w terminie.
Wasz Instruktor
Piotr Górecki
34
Szkoła Konstruktorów
E l e k t r o n i k a d l a W s z y s t k i c h
Listopad 2002
C
C
C
C
o
o
o
o
tt
tt
u
u
u
u
n
n
n
n
ii
ii
e
e
e
e
g
g
g
g
rr
rr
a
a
a
a
?
?
?
?
− S
Szzkkoołłaa K
Koonnssttrruukkttoorróów
w kkllaassaa IIII
Marcin Wiązania Gacki. . . . . . . . . . . . . . . 109
Dariusz Drelicharz Przemyśl . . . . . . . . . . . 72
Mariusz Chilmon Augustów . . . . . . . . . . . 71
Michał Stach Kamionka Mała . . . . . . . . . . 49
Marcin Malich Wodzisław Śl. . . . . . . . . . . . 44
Jarosław Chudoba Gorzów Wlkp. . . . . . . . 42
Krzysztof Kraska Przemyśl . . . . . . . . . . . . 37
Bartłomiej Radzik Ostrowiec Św. . . . . . . . 37
Roman Biadalski Zielona Góra . . . . . . . . . 33
Piotr Wójtowicz Wólka Bodzechowska . . . 33
Jarosław Tarnawa Godziszka . . . . . . . . . . 32
Dariusz Knull Zabrze . . . . . . . . . . . . . . . . 29
Filip Rus Zawiercie . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
Piotr Romysz Koszalin . . . . . . . . . . . . . . . 27
Rafał Stępień Rudy . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
Piotr Dereszowski Chrzanów . . . . . . . . . . 24
Szymon Janek Lublin . . . . . . . . . . . . . . . . 23
Mariusz Ciołek Kownaciska . . . . . . . . . . . . 20
Radosław Ciosk Trzebnica . . . . . . . . . . . . 20
Jakub Kallas Gdynia . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
Jacek Konieczny Poznań . . . . . . . . . . . . . 20
Michał Koziak Sosnowiec . . . . . . . . . . . . . 20
Michał Pasiecznik Zawiszów . . . . . . . . . . . 18
Radosław Koppel Gliwice . . . . . . . . . . . . . 17
Łukasz Cyga Chełmek . . . . . . . . . . . . . . . 16
Jakub Jagiełło Gorzów Wlkp. . . . . . . . . . . 16
Dawid Lichosyt Gorenice . . . . . . . . . . . . . 16
Andrzej Sadowski Skarżysko Kam. . . . . . . 16
Maciej Jurzak Rabka . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
Ryszard Milewicz Wrocław . . . . . . . . . . . . 15
Emil Ulanowski Skierniewice . . . . . . . . . . . 15
Artur Filip Legionowo . . . . . . . . . . . . . . . . 14
Robert Jaworowski Augustów . . . . . . . . . 14
Aleksander Drab Zdziechowice . . . . . . . . . 13
Wojciech Macek Nowy Sącz . . . . . . . . . . . 13
Bartek Czerwiec Mogilno . . . . . . . . . . . . . 12
Zbigniew Meus Dąbrowa Szlach. . . . . . . . 12
Arkadiusz Zieliński Częstochowa . . . . . . . 12
Piotr Bechcicki Sochaczew . . . . . . . . . . . . 11
Sebastian Mankiewicz Poznań . . . . . . . . . 11
Paweł Szwed Grodziec Śl. . . . . . . . . . . . . . 11
Marcin Dyoniziak Brwinów . . . . . . . . . . . . 10
Tomasz Gajda Wrząsawa . . . . . . . . . . . . . 10
Dawid Kozioł Elbląg . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
Piotr Podczarski Redecz . . . . . . . . . . . . . 10
Bartek Stróżyński Kęty . . . . . . . . . . . . . . . 10
Maciej Ciechowski Gdynia . . . . . . . . . . . . . 9
Mariusz Ciszewski Polanica Zdr. . . . . . . . . . 9
Filip Karbowski Warszawa . . . . . . . . . . . . . 9
Witold Krzak Żywiec . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
Piotr Kuśmierczuk Gościno . . . . . . . . . . . . 9
Kamil Urbanowicz Ełk . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
Michał Waśkiewicz Białystok . . . . . . . . . . . . 9
Piotr Wilk Suchedniów . . . . . . . . . . . . . . . . 9
Krzysztof Żmuda Chrzanów . . . . . . . . . . . . 9
Punktacja Szkoły Konstruktorów
Rozwiązanie zadania 77
WEdW7/2002 zamieszczony był schemat
nadesłany jako rozwiązanie jednego z wcze−
śniejszych zadań Szkoły. Przy bliższym zba−
daniu sprawy okazało się, że jest to rozwią−
zanie zadania 70 – uciszacz szczekającego
psa, a nie wykrywacz grzmotów. Niemniej
działanie ma być takie samo: po wykryciu
głośnego dźwięku ma się odezwać sygnali−
zator. Oryginalny układ pokazany jest na ry−
sunku A.
Znów dopatrzyliście się sporej liczby
usterek. Większość uczestników wykryła
trzy główne błędy:
1. Brak bramki pośredniczącej (inwertera)
między U1A, U1B. Wprezentowanym ukła−
dzie zespół generatorów będzie pracował
błędnie (w stanie spoczynku generatora
U1A będzie pracował generator U1B). Układ
powinien wyglądać, jak na rysunku B.
2. Brak rezystora
między kolektorem
T1 a masą. Teore−
tycznie na wejściu
sterującym genera−
tora U1A będzie
stan nieokreślony,
w praktyce będzie tam stan wysoki, wynikają−
cych choćby z naładowania pojemności wejścio−
wej bramki przez T1. Ilustruje to rysunek C.
3. Nieprawidłowa budowa wzmacniacza sy−
gnału, zawierającego mikrofon, wzmacnia−
cze operacyjne i tranzystor T1.
Kilku uczestników stwierdziło, że mikro−
fon (zapewne elektretowy) nie ma obwodów
polaryzacji. To nieprawda. Polaryzację za−
pewnia rezystor R1. Mikrofon
będzie pracował.
Standardowo rzeczywiście
w obwodzie polaryzacji mi−
krofonu stosuje się dodatko−
wy rezystor i kondensator we−
dług rysunku D. Ich zada−
niem jest jedynie odsprzę−
gnięcie obwodu mikrofonu,
by nie dopuścić do samow−
zbudzenia. Taki lub jeszcze
bardziej rozbudowany obwód polaryzacji mi−
krofonu jest absolutnie niezbędny, gdy
wzmacniacz ma duże wzmocnienie. Trzeba
pamiętać, że pod wpływem zmian sygnału
zmienia się w jakimś niewielkim stopniu na−
pięcie zasilania. Te
zmiany napięcia zasi−
lania przedostają się
przez rezystor R1
z powrotem do obwo−
du mikrofonu i dalej
na wejście wzmac−
niacza. Wtakiej sytuacji, gdy wzmocnienie
jest duże, łatwo o powstanie pętli dodatnie−
go sprzężenia zwrotnego i o samowzbudze−
nie. Womawianym układzie zapewne nie
będzie potrzebne duże wzmocnienie, bo
uciszacz mocowany będzie na obroży psa,
czyli blisko źródła głośnego dźwięku. Co
prawda, ze względu na spodziewane nie−
zbyt duże wzmocnienie, ryzyko samowzbu−
dzenia nie jest wielkie, niemniej zawsze
warto pamiętać o problemie odsprzęgania
zasilania. Tym bardziej, że układ ma być
zasilany z małej baterii o znacznym oporze
wewnętrznym: bloczka 9V lub dwóch,
trzech baterii litowych. I tu mam zarzut do
większości uczestników: tylko jedna osoba
zwróciła uwagę na istotny błąd – brak kon−
densatora filtrującego napięcie zasilania.
Przyznam lojalnie, że sam usunąłem ten
kondensator (elektrolit) ze schematu, by
wprowadzić jeszcze jedną usterkę. Można
stwierdzić, że jej nie dostrzegliście.
Ale wracajmy do układu. Jeśli chodzi
o punkt 3, opinie były rozmaite. Nic dziw−
nego, zaproponowany układ jest co naj−
mniej nietypowy, dlatego koniecznie trzeba
określić zamierzony sposób działania. Ma to
A
Fot. 16 Model Michała Koziaka
B
C
D
