background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 

 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 
             NARODOWEJ

 

 

 
 
 
 
Paweł Krawczak 
 
 
 
 
 

Stosowanie  mechanicznych  technik  wytwarzania  części 
maszyn 812 [03].O1.06 

 
 
 
 
 
 
Poradnik dla nauczyciela 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2007 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Recenzenci: 
mgr inż. Ewa Pogorzelska 
mgr inż. Jadwiga Łoin 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr inż. Paweł Krawczak 
 
 
Konsultacja: 
dr inż. Bożena Zając 

 
 
 

 

 

 

 
Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  812[03].O1.06 
„Stosowanie mechanicznych technik wytwarzania części  maszyn”, zawartego w modułowym 
programie nauczania dla zawodu operator maszyn i urządzeń odlewniczych 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

SPIS TREŚCI 

 

1. Wprowadzenie  

2. Wymagania wstępne  

3. Cele kształcenia  

4. Scenariusze zajęć 

5. Ćwiczenia 

13 

5.1. Pomiary warsztatowe 

13 

5.1.1. Ćwiczenia  

13 

5.2. Obróbka ręczna 

15 

5.2.1. Ćwiczenia  

15 

5.3. Obróbka mechaniczna 

18 

5.3.1. Ćwiczenia  

18 

5.4. Połączenia nierozłączne 

21 

5.4.1. Ćwiczenia 

21 

6. Ewaluacja osiągnięć ucznia 

24 

7. Literatura  

37 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

1. WPROWADZENIE 

 

Przekazujemy Państwu Poradnik dla  nauczyciela, który będzie pomocny w prowadzeniu 

zajęć  dydaktycznych  w  szkole  kształcącej  w  zawodzie  operator  maszyn  i  urządzeń 
odlewniczych 812[03].  

Poradnik  dla  nauczyciela  zawiera  informacje  i  wskazówki  niezbędne  dla  efektywnego 

zorganizowania  procesu  kształcenia  w  jednostce  modułowej.  Zamieszczono  w nim 
następujące części: 
– 

wymagania wstępne, 

– 

szczegółowe cele kształcenia, 

– 

przykładowe scenariusze zajęć, 

– 

ćwiczenia, 

– 

ewaluacja osiągnięć ucznia, 

– 

literatura. 
Wymagania  wstępne  określają  umiejętności,  jakie  uczeń  powinien  mieć  ukształtowane 

przed  rozpoczęciem  pracy  z  poradnikiem.  Należy  zachęcić  uczniów,  aby  zapoznali  się 
z wymaganiami  i  ocenili,  czy  je  spełniają.  Dotyczą  one  umiejętności,  które  uczniowie 
ukształtowali  podczas  dotychczasowej  nauki.  Spełnienie  wymagań  wstępnych  pozwoli 
uczniom  na  skoncentrowanie  się  na  kształtowaniu  nowych  umiejętności  potrzebnych  do 
zaliczenia jednostki modułowej. 

Szczegółowe cele kształcenia określają umiejętności, jakie uczeń powinien ukształtować 

w wyniku  procesu  kształcenia  w  tej  jednostce  modułowej.  Przed  rozpoczęciem  zajęć  należy 
zapoznać uczniów z celami kształcenia, aby dowiedzieli się, czego się nauczą. 

W  poradniku  zamieszczono  także  dwa  przykładowe  scenariusze  zajęć.  Wskazują  one 

sposób  prowadzenia  zajęć  dydaktycznych  z wykorzystaniem  metod zalecanych  w programie 
jednostki modułowej. 

Ćwiczenia  (tożsame  z  tymi,  które  znajdują  się  w  poradniku  dla  ucznia),  zawierają 

polecenie,  wskazówki  do  realizacji,  zalecane  metody  nauczania  –  uczenia  się  oraz  środki 
dydaktyczne. Wykonując poszczególne ćwiczenia uczeń powinien ukształtować umiejętności 
niezbędne do zaliczenia jednostki modułowej, 

Ewaluacja osiągnięć ucznia powinna zostać przeprowadzona z pomocą testów osiągnięć 

szkolnych:  wielokrotnego  wyboru  oraz  próby  pracy.  W  poradniku  dla  nauczyciela 
zamieszczono  dwa  przykładowe  narzędzia  pomiaru  dydaktycznego.  Wszystkie  zadania 
zamieszczone  w testach  obejmują  treści  objęte  programem  nauczania  oraz  sprawdzają,  czy 
uczeń osiągnął założone w jednostce modułowej cele. 

Ostatnim  elementem  poradnika  dla  nauczyciela  jest  wykaz  literatury.  Zawiera  on 

zarówno  pozycje  przydatne  uczniowi  dla  pogłębienia  wiedzy  z  zakresu  programu  jednostki 
modułowej, jak i pozycje metodyczne. 

Efektywność  nauczania w  jednostce modułowej zależy w dużym stopniu od właściwego 

doboru  metod  nauczania.  W  procesie  nauczania-uczenia  się  należy  stosować  następujące 
metody:  przewodniego  tekstu,  ćwiczenia  praktyczne,  pokaz  z  objaśnieniem,  pogadankę 
dydaktyczną. 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Schemat układu jednostek modułowych 

 

812[03].O1 

Techniczne podstawy zawodu 

812[03].O1.01 

Przestrzeganie przepisów 

bezpieczeństwa i higieny pracy, 

ochrony przeciwpożarowej  

i ochrony środowiska 

 

 
 

812[03].O1.02 

Posługiwanie się

 

 

812[03].O1.04 

Rozpoznawanie elementów

 

 

812[03].O1.05 

Analizowanie układów

 

 

812[03].O1.06 

Stosowanie mechanicznych

 

 

812[03].O1.03 

Stosowanie materiałów 

konstrukcyjnych  

i narzędziowych 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

2. WYMAGANIA WSTĘPNE 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

 

stosować zasady bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach dydaktycznych oraz na 
stanowiskach pracy, 

 

rozróżniać gatunki, właściwości i zastosowanie metali i ich stopów, 

 

rozpoznawać  na  podstawie  oznaczenia:  stal,  staliwo,  żeliwo,  metale  nieżelazne  i  ich 
stopy, 

 

odczytywać  na  rysunkach  technicznych  oznaczenia  chropowatości  powierzchni,  sposób 
obróbki, powłoki ochronne oraz tolerancję kształtu i położenia, pasowanie, 

 

odczytywać rysunki konstrukcyjne i technologiczne, 

 

korzystać z różnych źródeł informacji technicznej, jak: Polskie Normy, poradniki, 

 

analizować treść zadania, dobierać metody i plan rozwiązania, 

 

komunikować się i pracować w zespole,  

 

podejmować samodzielnie decyzje, 

 

dokonywać oceny swoich umiejętności. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

3. CELE KSZTAŁCENIA 

 

W wyniku realizacji ćwiczeń podanych w poradniku uczeń powinien umieć: 

– 

wyjaśnić istotę tolerancji, pasowania i chropowatości powierzchni, 

– 

zastosować układ tolerancji i pasowań, 

– 

rozróżnić metody pomiaru, 

– 

sklasyfikować przyrządy pomiarowe, 

– 

dobrać  przyrządy  pomiarowe  do  pomiaru  i  sprawdzania  części  maszyn w  zależności od 
kształtu oraz dokładności wykonania, 

– 

wykonać z różną dokładnością pomiar części maszyn o różnych kształtach, 

– 

zinterpretować wyniki pomiarów, 

– 

dokonać konserwacji przyrządów pomiarowych, 

– 

dobrać narzędzia, przyrządy i materiały do wykonywanych zadań, 

– 

wykonać trasowanie na płaszczyźnie, 

– 

wykonać  podstawowe  prace  z  zakresu  obróbki  ręcznej  (cięcie,  prostowanie,  gięcie, 
piłowanie, wiercenie, rozwiercanie, gwintowanie), 

– 

określić cechy charakterystyczne maszynowej obróbki wiórowej, 

– 

wykonać  podstawowe  operacje  z  zakresu  maszynowej  obróbki  wiórowej  (wiercenie, 
toczenie, frezowanie, szlifowanie), 

– 

określić cechy charakterystyczne typowych metod spajania, 

– 

wykonać lutowanie, klejenie i podstawowe operacje spawania elektrycznego i gazowego 
(pod nadzorem), 

– 

wykonać podstawowe operacje kucia swobodnego ręcznego i mechanicznego, 

– 

odczytać dokumentację technologiczną, 

– 

sprawdzić jakość wykonanej pracy, 

– 

posłużyć się normami technicznymi i katalogami, 

– 

zastosować  przepisy  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy,  ochrony  przeciwpożarowej 
i ochrony środowiska podczas wykonywania pracy. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ 

 

Scenariusz zajęć 1 

 
Osoba prowadząca    

 

 

……………………………………………………………. 

Modułowy program nauczania:    Operator maszyn i urządzeń odlewniczych. 812[03] 
Moduł:                          

  Techniczne podstawy zawodu 812[03].O1 

Jednostka modułowa: 

Stosowanie mechanicznych technik wytwarzania części 

maszyn 812[03].O1.06 

Temat:  Piłowanie powierzchni płaskich 

Cel ogólny: Kształtowanie umiejętności piłowania powierzchni płaskich 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 
– 

dobrać materiały i narzędzia do piłowania, 

– 

zorganizować 

stanowisko 

do 

wykonywania 

piłowania 

zgodnie 

zasadami 

bezpieczeństwa i higieny pracy, 

– 

wykonać piłowanie powierzchni płaskich, 

– 

ocenić jakość wykonanych operacji. 

 
Metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne, 

 

metoda tekstu przewodniego. 

Formy organizacyjne pracy uczniów: 

 

indywidualna. 

 
Czas: 

90 minut. 

 
Środki dydaktyczne: 
– 

materiał przeznaczony do obróbki, 

– 

stół ślusarski, 

– 

imadło, 

– 

pilniki różnego typu i wielkości, 

– 

liniał krawędziowy, 

– 

kątownik, 

– 

suwmiarka, 

– 

narzędzia traserskie, 

– 

zestaw materiałów czyszczących, 

– 

ołówek, 

– 

arkusz papieru do notatek, 

– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania. 

 
Przebieg zajęć: 
Zadanie dla ucznia 
Przedmiotem  ćwiczenia  jest  wykonanie  piłowania  powierzchni  płaskiej  zgodnie 
z dokumentacją. 
 
FAZA WSTĘPNA 
Czynności  organizacyjno-porządkowe,  podanie  tematu  lekcji,  zaznajomienie  uczniów  
z pracą metodą tekstu przewodniego. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

FAZA WŁAŚCIWA 
INFORMACJE 
1.  W jaki sposób wykonuje się trasowanie? 
2.  Jakie narzędzia służą do piłowania powierzchni płaskich? 
3.  Czym należy się kierować przy wyborze narzędzi do piłowania? 
4.  Jaka jest prawidłowa technika piłowanie płaszczyzn? 
5.  W jaki sposób prowadzi się pilnik podczas piłowania dużych powierzchni płaszczyzn? 
6.  W jakie środki ochrony osobistej należy zabezpieczyć się podczas piłowania? 
 
PLANOWANIE 
1.  Ustal, jakimi narzędziami dokonasz piłowania. 
2.  Zaplanuj kolejność czynności do wykonania operacji piłowania. 
3.  Zaplanuj czynności końcowe po wykonaniu piłowania. 
 
UZGODNIENIE 
1.  Omów wszystkie punkty z fazy planowania z nauczycielem. 
2.  Odnieś się do uwag i propozycji nauczyciela. 
 
WYKONANIE 

1.  Wytrasuj przedmiot obrabiany zgodnie z rysunkiem z dokumentacji zadania. 
2.  Wykonaj piłowanie zgrubne. 
3.  Wykonaj piłowanie wykańczające. 
4.  Zwróć uwagę na prawidłowość i dokładność twojej pracy. 
5.  Utrzymuj ład i porządek na stanowisku pracy. 
6.  Zagospodaruj odpady i nieużyte materiały. 
7.  Uporządkuj stanowisko po wykonaniu ćwiczenia. 
8.  Przygotuj się do zaprezentowania swojej pracy. 

 
SPRAWDZANIE 
1.  Czy prawidłowo zostały dobrane narzędzia? 
2.  Czy prawidłowo posługiwano się narzędziami? 
3.  Czy prawidłowo wykonano piłowanie płaszczyzn? 
4.  Czy utrzymywano ład i porządek na stanowisku pracy? 
5.  Czy uporządkowano stanowisko po wykonaniu ćwiczenia? 
 
ANALIZA 

Uczniowie wraz  z  nauczycielem wskazują, które etapy ćwiczenia sprawiły  im  najwięcej 

trudności.  Nauczyciel  podsumowuje  ćwiczenie,  wskazuje,  jakie  nowe,  ważne  umiejętności 
zostały ukształtowane, jakie wystąpiły nieprawidłowości i jak ich unikać w przyszłości. 
 
FAZA KOŃCOWA 
 
Zakończenie zajęć 
 
Praca domowa 

Odszukaj  w  literaturze  wiadomości  na  temat:  Piłowanie  powierzchni  kształtowych.  Na 

podstawie zgromadzonych informacji przygotuj się do wypowiedzi na temat: jakich narzędzi 
używa się do piłowania powierzchni kształtowych? 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

 

anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć,  trudności 
podczas realizowania zadania i zdobytych umiejętności. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

10 

Scenariusz zajęć 2 

 

Osoba prowadząca    

 

 

……………………………………………………………. 

Modułowy program nauczania:    Operator maszyn i urządzeń odlewniczych. 812[03] 
Moduł: 

  Techniczne podstawy zawodu 812[03].O1 

Jednostka modułowa: 

Stosowanie mechanicznych technik wytwarzania części 

maszyn 812[03].O1.06 

Temat:  Toczenie powierzchni walcowych 

Cel ogólny: Kształtowanie umiejętności toczenia powierzchni walcowych 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

 

dobrać narzędzia skrawające do toczenia powierzchni walcowych, 

 

dobrać parametry skrawania do operacji toczenia,  

 

zorganizować stanowisko do wykonywania toczenia zgodnie z zasadami bezpieczeństwa 
i higieny pracy, 

 

wykonać toczenie powierzchni walcowych, 

 

ocenić jakość wykonanych operacji. 

 
Metody nauczania–uczenia się:  

 

ćwiczenia praktyczne, 

 

metoda tekstu przewodniego. 

Formy organizacyjne pracy uczniów: 

 

indywidualna. 

 
Czas:
 

120 minut. 

 
Środki dydaktyczne: 

 

materiał przeznaczony do obróbki, 

 

tokarka kłowa uniwersalna, 

 

podkładki do noży, 

 

noże tokarskie różnego typu i wielkości, 

 

suwmiarka, 

 

zestaw materiałów czyszczących, 

 

ołówek, 

 

arkusz papieru do notatek, 

 

instrukcja do wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania. 

 
Przebieg zajęć: 
Zadanie dla ucznia 
Przedmiotem  ćwiczenia  jest  wykonanie  toczenia  powierzchni  walcowej  zgodnie 
z dokumentacją. 
 
FAZA WSTĘPNA 
Czynności  organizacyjno-porządkowe,  podanie  tematu  lekcji,  zaznajomienie  uczniów  
z pracą metodą tekstu przewodniego. 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

11 

FAZA WŁAŚCIWA 
 
INFORMACJE 
1.  W jaki sposób wykonuje się toczenie powierzchni walcowych? 
2.  Jakie narzędzia służą do toczenia powierzchni walcowych? 
3.  Czym należy się kierować przy wyborze narzędzi? 
4.  Jaka jest prawidłowa technika toczenia powierzchni walcowych? 
5.  Jakie parametry skrawania należy dobrać do obróbki powierzchni walcowych? 
6.  W jakie środki ochrony osobistej należy zabezpieczyć się podczas toczenia? 
 
PLANOWANIE 
1.  Ustal, jakimi narzędziami dokonasz toczenia powierzchni walcowych. 
2.  Dobierz parametry skrawania. 
3.  Zaplanuj kolejność czynności do wykonania operacji toczenia. 
4.  Zaplanuj czynności końcowe po wykonaniu toczenia. 
 
UZGODNIENIE 
1.  Omów wszystkie punkty z fazy planowania z nauczycielem. 
2.  Odnieś się do uwag i propozycji nauczyciela. 
 
WYKONANIE 
1.  Zamocuj narzędzia obróbkowe. 
2.  Zamocuj przedmiot obrabiany. 
3.  Ustaw parametry skrawania. 
4.  Wykonaj toczenie powierzchni walcowych. 
5.  Zwróć uwagę na prawidłowość i dokładność twojej pracy. 
6.  Utrzymuj ład i porządek na stanowisku pracy. 
7.  Zagospodaruj odpady i nieużyte materiały. 
8.  Uporządkuj stanowisko po wykonaniu ćwiczenia. 
9.  Przygotuj się do zaprezentowania swojej pracy. 
 
SPRAWDZANIE 
1.  Czy prawidłowo zostały dobrane narzędzia? 
2.  Czy prawidłowo zostały dobrane parametry skrawania? 
3.  Czy prawidłowo wykonano toczenie powierzchni walcowych? 
4.  Czy utrzymywano ład i porządek na stanowisku pracy? 
5.  Czy uporządkowano stanowisko po wykonaniu ćwiczenia? 
 
ANALIZA 

Uczniowie wraz  z  nauczycielem wskazują, które etapy ćwiczenia sprawiły  im  najwięcej 

trudności.  Nauczyciel  podsumowuje  całe  ćwiczenie,  wskazuje,  jakie  nowe,  ważne 
umiejętności  zostały  ukształtowane,  jakie  wystąpiły  nieprawidłowości  i  jak  ich  unikać  
w przyszłości. 
 
FAZA KOŃCOWA 
 
Zakończenie zajęć 
 
Praca domowa 

Odszukaj  w  literaturze  wiadomości  na  temat:  Toczenie  rowków.  Na  podstawie 

zgromadzonych informacji przygotuj się do wypowiedzi na temat: Jakich narzędzi używa się 
do toczenia rowków? 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

12 

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

 

anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć,  trudności 
podczas realizowania zadania i zdobytych umiejętności. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

13 

5. ĆWICZENIA 

 

5.1. Pomiary warsztatowe 

 

5.1.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Wykonaj  pomiary  otworów  części  mechanicznych  za  pomocą  suwmiarki,  mikrometru 

wewnętrznego oraz średnicówki mikrometrycznej.  

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  przygotować 

instrukcję  do  ćwiczenia  (tekst  przewodni  do  wykonania  zadania),  omówić  jego  zakres 
i  techniki  wykonania  oraz  zapoznać  uczniów  z  zasadami  bezpiecznej  pracy.  Przygotować 
narzędzia pomiarowe i części maszyn przeznaczone do wykonania pomiarów. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z treścią zadania (tekst przewodni do wykonania ćwiczenia), 
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
3)  zapoznać się z zasadami pomiarów suwmiarką, mikrometrem i średnicówką, 
4)  dobrać przyrządy pomiarowe, 
5)  dokonać pomiaru za pomocą suwmiarki, 
6)  dokonać pomiaru za pomocą mikrometru wewnętrznego, 
7)  dokonać pomiaru za pomocą średnicówki, 
8)  uporządkować stanowisko pracy, 
9)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 

10)  dokonać oceny ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:   

– 

tekst przewodni, 

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 

– 

stół pomiarowy, 

– 

części maszyn, 

– 

suwmiarki o różnym zakresie pomiarowym (dokładność pomiarowa suwmiarki 0,1 mm), 

– 

mikrometry wewnętrzne o różnym zakresie pomiarowym, 

– 

średnicówki o różnym zakresie pomiarowym, 

– 

czyściwo, 

– 

pisaki, 

– 

kartki papieru. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

14 

Ćwiczenie 2 

Dokonaj pomiaru wymiarów gabarytowych części mechanicznych za pomocą przymiaru 

kreskowego, suwmiarki i mikrometru. Wyniki pomiarów umieść w tabeli. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  przygotować 

instrukcję  do  ćwiczenia  (tekst  przewodni  do  wykonania  zadania),  omówić  jego  zakres 
i  techniki  wykonania  oraz  zapoznać  uczniów  z  zasadami  bezpiecznej  pracy.  Przygotować 
narzędzia pomiarowe i części maszyn przeznaczone do wykonania pomiarów. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z treścią zadania (tekst przewodni do wykonania ćwiczenia), 
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
3)  zapoznać się z zasadami pomiarów przymiarem kreskowym, suwmiarką i mikrometrem, 
4)  dobrać przyrządy pomiarowe, 
5)  dokonać pomiaru za pomocą przymiaru kreskowego, 
6)  dokonać pomiaru za pomocą suwmiarki, 
7)  dokonać pomiaru za pomocą mikrometru, 
8)  umieścić wyniki w tabeli, 
9)  uporządkować stanowisko pracy, 

10)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 

11)  dokonać oceny ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:   

– 

tekst przewodni, 

– 

ćwiczenia. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 

– 

stół pomiarowy, 

– 

części maszyn, 

– 

suwmiarki o różnym zakresie pomiarowym (dokładność pomiarowa suwmiarki 0,1 mm), 

– 

mikrometry o różnym zakresie pomiarowym, 

– 

przymiar kreskowy, 

– 

czyściwo, 

– 

pisaki, 

– 

kartki papieru. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

15 

5.2. Obróbka ręczna 

 

5.2.1. Ćwiczenia

 

 
Ćwiczenie 1 

Wykonaj piłowanie powierzchni kształtowej zgodnie z dokumentacją. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  przygotować 

instrukcję  do  ćwiczenia  (tekst  przewodni  do  wykonania  zadania),  omówić  jego  zakres 
i  techniki  wykonania  oraz  zapoznać  uczniów  z  zasadami  bezpiecznej  pracy.  Przygotować 
narzędzia i materiały przeznaczone do piłowania. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z treścią zadania (tekst przewodni do wykonania ćwiczenia), 
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
3)  zapoznać się z techniką piłowania powierzchni kształtowych, 
4)  dobrać narzędzie do piłowania, 
5)  sprawdzić stan techniczny narzędzia, 
6)  wytrasować kształt przedmiotu obrabianego, 
7)  wykonać piłowanie powierzchni, 
8)  uporządkować stanowisko pracy, 
9)  zagospodarować odpady, 

10)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
11)  dokonać oceny ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

– 

tekst przewodni, 

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 

– 

imadło ślusarskie, 

– 

pilniki różnego typu, 

– 

przyrządy traserskie, 

– 

liniał krawędziowy, 

– 

suwmiarka, 

– 

kątownik, 

– 

pisaki, 

– 

kartki papieru. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

16 

Ćwiczenie 2 

Wykonaj wiercenie otworów zgodnie z dokumentacją. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  przygotować 

instrukcję  do  ćwiczenia  (tekst  przewodni  do  wykonania  zadania),  omówić  jego  zakres 
i  techniki  wykonania  oraz  zapoznać  uczniów  z  zasadami  bezpiecznej  pracy.  Przygotować 
narzędzia i materiały przeznaczone do wiercenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien:  

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z dokumentacją zadania i instrukcją wykonania ćwiczenia, 
3)  zapoznać się z techniką wiercenia, 
4)  dobrać narzędzie do wiercenia, 
5)  dobrać uchwyty i oprawki narzędziowe, 
6)  sprawdzić stan techniczny narzędzia, uchwytów i obrabiarki, 
7)  wykonać wiercenie otworów, 
8)  uporządkować stanowisko pracy, 
9)  zagospodarować odpady, 

10)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
11)  dokonać oceny ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

– 

tekst przewodni, 

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 

– 

imadło ślusarskie, 

– 

wiertarka stołowa, 

– 

wiertła, 

– 

uchwyt wiertarski, 

– 

suwmiarka, 

– 

pisaki, 

– 

kartki papieru. 

 
Ćwiczenie 3 

Wykonaj ręcznie gwint wewnętrzny M10 zgodnie z dokumentacją. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  przygotować 

instrukcję  do  ćwiczenia  (tekst  przewodni  do  wykonania  zadania),  omówić  jego  zakres 
i  techniki  wykonania  oraz  zapoznać  uczniów  z  zasadami  bezpiecznej  pracy.  Przygotować 
narzędzia i materiały przeznaczone do gwintowania. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

17 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien:  

1)  zapoznać się z treścią zadania (tekst przewodni do wykonania ćwiczenia), 
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
3)  zapoznać się z techniką nacinania gwintów wewnętrznych, 
4)  dobrać z tabeli średnicę otworu pod gwint, 
5)  dobrać narzędzie do gwintowania, 
6)  dobrać narzędzie do wiercenia otworu pod gwint, 
7)  sprawdzić stan techniczny narzędzi, 
8)  wykonać wiercenie otworu pod gwint, 
9)  wykonać gwintowanie otworu, 

10)  uporządkować stanowisko pracy, 
11)  zagospodarować odpady, 
12)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
13)  dokonać oceny ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

– 

tekst przewodni, 

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 

– 

imadło ślusarskie, 

– 

wiertarka stołowa, 

– 

uchwyt wiertarski, 

– 

wiertła, 

– 

gwintowniki, 

– 

oprawki do gwintowników, 

– 

środek smarny, 

– 

wzornik do gwintu, 

– 

sprawdzian do gwintów wewnętrznych, 

– 

suwmiarka, 

– 

pisaki, 

– 

kartki papieru. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

18 

5.3. Obróbka mechaniczna 

 

5.3.1. Ćwiczenia

 

 
Ćwiczenie 1 

Wykonaj toczenie powierzchni walcowej zgodnie z dokumentacją. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  przygotować 

instrukcję  do  ćwiczenia  (tekst  przewodni  do  wykonania  zadania),  omówić  jego  zakres 
i  techniki  wykonania  oraz  zapoznać  uczniów  z  zasadami  bezpiecznej  pracy.  Przygotować 
narzędzia i materiały przeznaczone do toczenia. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przestrzegać przepisów bhp w trakcie wykonywania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z treścią zadania (tekst przewodni do wykonania ćwiczenia), 
3)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
4)  zapoznać się z techniką toczenia powierzchni walcowych, 
5)  dobrać sposób zamocowania przedmiotu obrabianego, 
6)  dobrać narzędzia tokarskie, 
7)  sprawdzić stan techniczny narzędzi, obrabiarki, uchwytów, 
8)  zamocować przedmiot obrabiany, 
9)  zamocować narzędzia obróbkowe, 

10)  wykonać toczenie powierzchni walcowych, 

11)  uporządkować stanowisko pracy, 
12)  zagospodarować odpady, 
13)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
14)  dokonać oceny ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

– 

tekst przewodni,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 
 
Środki dydaktyczne: 

– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 

– 

tokarka uniwersalna, 

– 

uchwyty obróbkowe, 

– 

noże tokarskie, 

– 

narzędzia pomiarowe, 

– 

wałki stalowe, 

– 

pisaki, 

– 

kartki papieru. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

19 

Ćwiczenie 2 

Wykonaj frezowanie płaszczyzn zgodnie z dokumentacją. 

 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  przygotować 

instrukcję  do  ćwiczenia  (tekst  przewodni  do  wykonania  zadania),  omówić  jego  zakres 
i  techniki  wykonania  oraz  zapoznać  uczniów  z  zasadami  bezpiecznej  pracy.  Przygotować 
narzędzia i materiały przeznaczone do frezowania. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przestrzegać przepisów bhp w trakcie wykonywania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z treścią zadania (tekst przewodni do wykonania ćwiczenia), 
3)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
4)  zapoznać się z techniką frezowania płaszczyzn, 
5)  dobrać sposób zamocowania przedmiotu obrabianego, 
6)  dobrać narzędzia obróbkowe, 
7)  dobrać narzędzia pomiarowe, 
8)  sprawdzić stan techniczny narzędzi, obrabiarki, uchwytów, 
9)  zamocować przedmiot obrabiany, 

10)  zamocować narzędzia obróbkowe, 

11)  wykonać frezowanie powierzchni płaskich, 
12)  uporządkować stanowisko pracy, 
13)  zagospodarować odpady, 
14)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
15)  dokonać oceny ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

– 

tekst przewodni,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 

– 

frezarka pionowa, 

– 

uchwyty obróbkowe, 

– 

frezy, 

– 

oprawki narzędziowe, 

– 

narzędzia pomiarowe, 

– 

materiał obrabiany, 

– 

pisaki, 

– 

kartki papieru. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

20 

Ćwiczenie 3 

Wykonaj szlifowanie płaszczyzn zgodnie z dokumentacją. 

 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  przygotować 

instrukcję  do  ćwiczenia  (tekst  przewodni  do  wykonania  zadania),  omówić  jego  zakres 
i  techniki  wykonania  oraz  zapoznać  uczniów  z  zasadami  bezpiecznej  pracy.  Przygotować 
narzędzia i materiały przeznaczone do szlifowania. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia

 

 

Uczeń powinien: 

1)  przestrzegać przepisów bhp w trakcie wykonywania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z treścią zadania (tekst przewodni do wykonania ćwiczenia), 
3)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
4)   zapoznać się z techniką szlifowania płaszczyzn, 
5)  dobrać narzędzia obróbkowe, 
6)  dobrać narzędzia pomiarowe, 
7)  sprawdzić stan techniczny narzędzi, obrabiarki, uchwytów, 
8)  zamocować przedmiot obrabiany, 
9)  zamocować narzędzia obróbkowe, 

10)  wykonać szlifowanie powierzchni płaskich, 
11)  uporządkować stanowisko pracy, 
12)  zagospodarować odpady, 
13)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
14)  dokonać oceny ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:   

– 

tekst przewodni, 

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 

– 

szlifierka do płaszczyzn, 

– 

stół magnetyczny, 

– 

ściernice, 

– 

narzędzia pomiarowe, 

– 

materiał obrabiany, 

– 

pisaki, 

– 

kartki papieru. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

21 

5.4. Połączenia nierozłączne 

 

5.4.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Wykonaj połączenie lutowane lutem miękkim zgodnie z instrukcją wykonania ćwiczenia. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  przygotować 

instrukcję  do  ćwiczenia  (tekst  przewodni  do  wykonania  zadania),  omówić  jego  zakres 
i  techniki  wykonania  oraz  zapoznać  uczniów  z  zasadami  bezpiecznej  pracy.  Przygotować 
narzędzia i materiały przeznaczone do lutowania. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z treścią zadania (tekst przewodni do wykonania ćwiczenia), 
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
3)  zapoznać się z techniką wykonywania połączeń lutowanych lutem miękkim, 
4)  dobrać narzędzia i materiały do lutowania, 
5)  sprawdzić stan techniczny narzędzi, 
6)  przygotować powierzchnię przedmiotów do lutowania, 
7)  wykonać połączenie lutowane, 
8)  uporządkować stanowisko pracy, 
9)  zagospodarować odpady, 
10)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
11)  dokonać oceny ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

– 

tekst przewodni, 

– 

ćwiczenia praktyczne. 
 
Środki dydaktyczne: 

– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 

– 

stanowisko lutownicze, 

– 

lutownice, 

– 

lut, 

– 

topniki lutownicze, 

– 

odsysacz cyny, 

– 

pisaki, 

– 

kartki papieru. 

 
Ćwiczenie 2 

Wykonaj połączenie lutowane lutem twardym zgodnie z instrukcją wykonania ćwiczenia. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  przygotować 

instrukcję  do  ćwiczenia  (tekst  przewodni  do  wykonania  zadania),  omówić  jego  zakres 
i  techniki  wykonania  oraz  zapoznać  uczniów  z  zasadami  bezpiecznej  pracy.  Przygotować 
narzędzia i materiały przeznaczone do lutowania. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

22 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z treścią zadania (tekst przewodni do wykonania ćwiczenia), 
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
3)  zapoznać się z techniką wykonywania połączeń lutowanych lutem twardym, 
4)  dobrać narzędzia i materiały do lutowania, 
5)  sprawdzić stan techniczny narzędzi, 
6)  przygotować powierzchnię przedmiotów do lutowania, 
7)  wykonać połączenie lutowane, 
8)  uporządkować stanowisko pracy, 
9)  zagospodarować odpady, 
10)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
11)  dokonać oceny ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

– 

tekst przewodni, 

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 

– 

stanowisko lutownicze, 

– 

palnik, 

– 

lut, 

– 

topniki lutownicze, 

– 

pisaki, 

– 

kartki papieru. 

 
Ćwiczenie 3 

Wykonaj połączenie klejone zgodnie z instrukcją wykonania ćwiczenia. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  przygotować 

instrukcję  do  ćwiczenia  (tekst  przewodni  do  wykonania  zadania),  omówić  jego  zakres 
i  techniki  wykonania  oraz  zapoznać  uczniów  z  zasadami  bezpiecznej  pracy.  Przygotować 
narzędzia i materiały przeznaczone do klejenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z treścią zadania (tekst przewodni do wykonania ćwiczenia), 
2)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
3)  zapoznać się z techniką wykonywania połączeń klejonych, 
4)  dobrać narzędzia i materiały do klejenia, 
5)  przygotować powierzchnię przedmiotów do klejenia, 
6)  wykonać połączenie klejone, 
7)  uporządkować stanowisko pracy, 
8)  zagospodarować odpady, 
9)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
10)  dokonać oceny ćwiczenia. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

23 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

– 

tekst przewodni, 

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 

– 

kleje, 

– 

środki odtłuszczające, 

– 

papier ścierny, 

– 

pisaki, 

– 

kartki papieru. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

24 

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA 

 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 

 

Test  do  jednostki  modułowej  „Stosowanie  mechanicznych  technik 
wytwarzania części maszyn”  

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

 

zadania 1, 4, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 19, 20 są z poziomu podstawowego, 

 

zadania  2, 3, 8, 16, 17, 18 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

 

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

-

  dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 9 zadań z poziomu podstawowego,  

-

  dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 12 zadań z poziomu podstawowego, 

-

  dobry – za rozwiązanie 15 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu ponadpodstawowego, 

-

  bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  18  zadań,  w  tym  co  najmniej  5  z  poziomu 

ponadpodstawowego. 

 

Klucz do odpowiedzi: 1. a, 2. b, 3. a, 4. c, 5. c, 6. a, 7. a, 8. b, 9. b, 10. a, 11. c, 
12. 
c, 13. a, 14. c, 15. b, 16. c, 17. a, 18. c, 19. a, 20. b

 

Plan testu 

 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny  
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

Odczytać wskazanie noniusza 

Odczytać wskazanie mikrometru 

PP 

Dobrać narzędzia do nacinania gwintów  

PP 

Rozpoznać oznaczenie gwintu 

Rozpoznać rodzaj spawania 

Rozpoznać operację wytaczania  

Rozpoznać rodzaj freza 

Dobrać materiały do spawania łukowego 

PP 

Rozpoznać rodzaj złącza spawanego 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

25 

10  Rozpoznać rodzaj spoiny 

11  Rozpoznać rodzaj szlifowania 

12  Rozpoznać narzędzia do spawania gazowego 

13  Rozpoznać rodzaj zgrzewania 

14  Wyjaśnić pojęcie trasowania 

15  Wskazać luty miękkie 

16  Określić temperaturę topnienia lutów twardych 

PP 

17  Dobrać narzędzia do piłowania zgrubnego 

PP 

18 

Określić liczbę gwintowników  
w komplecie do gwintowania ręcznego 

PP 

19  Zdefiniować pojęcie lutowanie 

20  Rozpoznać narzędzia do zgrzewania 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

26 

Przebieg testowania 
 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem  co  najmniej 

jednotygodniowym. 

2.  Przed rozpoczęciem sprawdzianu przedstaw uczniom zasady przebiegu testowania. 
3.  Podkreśl wagę samodzielnego rozwiązania zadań testowych. 
4.  Rozdaj  uczniom  przygotowane  dla  nich  materiały  (instrukcję,  zestaw  zadań  testowych, 

kartę odpowiedzi). 

5.  Udzielaj odpowiedzi na pytania formalne uczniów. 
6.  Przypomnij o upływającym czasie na 10 i 5 minut przed końcem sprawdzianu. 
7.  Po upływie czasu sprawdzianu poproś uczniów o odłożenie przyborów do pisania. 
8.  Zbierz od uczniów karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 

 
Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj dokładnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Odpowiedzi udzielaj wyłącznie na karcie odpowiedzi. 
4.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
5.  Test zawiera 20 zadań.  
6.  Do każdego zadania podane są cztery odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 
7.  Zaznacz  prawidłową  według  Ciebie  odpowiedź  wstawiając  literę  X  w  odpowiednim 

miejscu na karcie odpowiedzi. 

8.  W przypadku pomyłki zaznacz  błędną odpowiedź kółkiem, a następnie literą X zaznacz 

odpowiedź prawidłową. 

9.  Za każde poprawne rozwiązanie zadania otrzymujesz jeden punkt. 
10.  Za udzielenie błędnej odpowiedzi, jej brak lub zakreślenie więcej niż jednej odpowiedzi - 

otrzymujesz zero punktów. 

11.  Uważnie czytaj treść zadań i proponowane warianty odpowiedzi. 
12.  Nie odpowiadaj  bez zastanowienia; jeśli któreś z zadań sprawi Ci trudność – przejdź do 

następnego. Do zadań, na które nie udzieliłeś odpowiedzi możesz wrócić później.  

13.  Pamiętaj, że odpowiedzi masz udzielać samodzielnie. 
14.  Na rozwiązanie testu masz 50 minut. 
 
 

Materiały dla ucznia: 

– 

instrukcja, 

– 

zestaw zadań testowych, 

– 

karta odpowiedzi. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

27 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 

1.  Podziałka noniusza na rysunku wskazuje wymiar  

a)  80,1 mm. 
b)  81,1 mm. 
c)  80,0 mm. 
d)  81,0 mm. 

 
2.  Położenie bębna w czasie pomiaru mikrometrem wskazuje wymiar 

a)  18,23 mm. 
b)  18,73 mm. 
c)  18,74 mm. 
d)  18,77 mm. 

 

3.  Gwinty wewnętrzne wykonuje się za pomocą 

a)  gwintowników. 
b)  gwintownic. 
c)  narzynek. 
d)  noży do gwintów. 

 

4.   Symbol M20 x 1,5 oznacza gwint metryczny 

a)  zwykły. 
b)  lewozwojny. 
c)  drobnozwojny. 
d)  grubozwojny. 

5.  Rysunek przedstawia operację spawania 

a)  metodą MIG.  
b)  metodą MAG. 
c)  gazowego. 
d)  łukowego. 

 
6.  Rysunek przedstawia operację

 

 

a)  wytaczania. 
b)  pogłębiania. 
c)  toczenia poprzecznego. 
d)  toczenia rowka. 

 
 
7.  Rysunek przedstawia frez 

a)  walcowy. 
b)  tarczowy. 
c)  walcowo - czołowy. 
d)  trzpieniowy. 

 
8.  Do spawania łukowego używa się 

a)  topników. 
b)  elektrod. 
c)  gazu. 
d)  lutów. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

28 

9.  Rysunek przedstawia złącze spawane 

a) 

przylgowe. 

b)  narożne. 
c) 

zakładkowe. 

d)  doczołowe. 

 

 

 
10. Rysunek przedstawia spoinę 

a)

 

pachwinową.

 

b) 

czołową. 

c) 

otworową. 

d) 

brzeźną. 

 
 
 

11.  Rysunek przedstawia szlifowanie płaszczyzn 

a)  czołowe. 
b)  wzdłużne. 
c)  obwodowe.  
d)  obwiedniowe. 

 
 
 
 

12.  Rysunek przedstawia 

a)  spawarkę. 
b)  lutownicę. 
c)  palnik gazowy. 
d)  uchwyt spawalniczy.  

 
 
 

13. Rysunek przedstawia schemat zgrzewania elektrycznego 

a)  punktowego. 
b)  liniowego. 
c)  garbowego. 
d)  doczołowego. 

 
14.  Trasowanie jest czynnością polegającą na 

a)  wyznaczeniu osi symetrii przedmiotu za pomocą narzędzi traserskich. 
b)  przenoszeniu zarysów przedmiotu na rysunek wykonawczy.  
c)  przenoszeniu  zarysów  przedmiotu  przedstawionego  na  rysunku  wykonawczym  na 

półfabrykat w postaci blachy, odlewu, odkuwki za pomocą narzędzi traserskich. 

d)  malowaniu półfabrykatu farbą traserską. 

 
15. Typowymi lutami miękkimi są stopy 

a)  miedzi. 
b)  cyny z ołowiem. 
c)  srebra. 
d)  aluminium. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

29 

16. Luty twarde charakteryzują się temperaturą topnienia w zakresie 

a)  150°C÷1500°C. 
b)  200°C÷1000°C. 
c)  450°C÷2000°C. 
d)  450°C÷600°C. 

 
17.  Do piłowania zgrubnego powierzchni płaskich używany jest pilnik 

a)  zdzierak. 
b)  równiak. 
c)  jedwabnik. 
d)  gładzik. 

 

18.  Komplet gwintowników do gwintowania ręcznego składa się 

a)  z jednej sztuki. 
b)  z dwóch sztuk. 

c)  z trzech sztuk. 
d)  czterech sztuk. 

 
19.  Lutowane jest technologią łączenia materiałów przez 

a)  wprowadzenie  między  łączone  powierzchnie  innego  roztopionego  metalu  lub stopu 

(czynnika łączącego), zwanego spoiwem. 

b)  nagrzanie i stopienie elementów w miejscu łączenia. 
c)  nagrzanie elementów w miejscach łączenia i docisk. 
d)  roztopienie elementów łączonych i docisk. 

 
20. Rysunek przedstawia  

a)  spawarkę. 
b)  zgrzewarkę.  
c)  lutownicę. 
d)  nitownicę. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

30 

KARTA ODPOWIEDZI 

 
Imię i nazwisko ............................................................................................................................ 
 

Stosowanie mechanicznych technik wytwarzania części maszyn 

 
 
Zakreśl poprawną odpowiedź. 
 
 

Nr  

zadania 

Odpowiedzi 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

11 

 

12 

 

13 

 

14 

 

15 

 

16 

 

17 

 

18 

 

19 

 

20 

 

Razem: 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

31 

ZADANIE TYPU PRÓBA PRACY 

 

Próba pracy ma w zamierzeniu spełnić dwa zadania: 

1)  sprawdzić  stopień  opanowania  jednej  z  umiejętności  praktycznych,  jakie  uczniowie 

powinni zdobyć przy realizacji tej jednostki modułowej, 

2)  przygotować  uczniów  do  zdawania  części  praktycznej  egzaminu  zewnętrznego, 

potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie operator maszyn i urządzeń odlewniczych. 

W  tym  celu  zadanie  praktyczne  musi  być  przygotowane  w  takiej  formie,  z  jaką  uczniowie 
spotkają  się  na  egzaminie.  Oznacza  to  konieczność  opracowania  zadania  w  sposób 
umożliwiający  kryterialne  ocenianie  wykonywanych  przez  ucznia  czynności  w  czterech 
obszarach:  planowania,  organizowania,  wykonywania  i prezentowania.  Nauczyciel  powinien 
przygotować  dokumentację  zadania  wraz  z  rysunkiem  przedmiotu  do  piłowania.  
Po pracy nauczyciel szczegółowo omawia wykonane zadanie przez uczniów. 
 
 

Ocenianie: 

niedostateczny  do 9 pkt. 
dopuszczający 

10 ÷ 11 pkt. 

dostateczny   

12 ÷ 13 pkt. 

dobry   

 

14 ÷ 15 pkt. 

bardzo dobry 

16 pkt. 

 
 
Wyposażenie stanowiska do przeprowadzenia próby pracy: 
 

Wyposażenie na stanowisku 

Materiał do obróbki 

Stanowisko ślusarskie 

Pilniki różnego typu 

Narzędzia pomiarowe i kontrolne: suwmiarka, kątomierz uniwersalny, 
kątownik, liniał krawędziowy. 

Narzędzia traserskie 

Czyściwo, szczotki zmiotki, szufelka 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

32 

Informacja dla ucznia 
 
1.  Sprawdź,  czy  otrzymałeś  kompletny  arkusz  do  wykonania  zadania.  Ewentualne  braki 

stron lub inne usterki zgłoś nauczycielowi. 

2.  Na arkuszu PLAN DZIAŁANIA wpisz swój  numer ewidencyjny PESEL, datę urodzenia  

i numer stanowiska. 

3.  Zapoznaj się z treścią zadania praktycznego, instrukcją do jego wykonania, stanowiskiem 

roboczym i jego wyposażeniem. Masz na to 15 minut. 

4.  Czas  rozpoczęcia  i  zakończenia  zadania  nauczyciel  zapisze  w  widocznym  dla  Ciebie 

miejscu (czas wykonania zadania wynosi 90 minut). 

 
Pamiętaj,  że  podczas  wykonywania  zadania  jesteś  oceniany  przez  nauczyciela,  który 
obserwuje wykonywane przez Ciebie czynności i nie będzie udzielać Ci żadnych wskazówek. 
Nauczyciel interweniuje tylko w przypadku naruszenia przez Ciebie przepisów bhp, ochrony 
przeciwpożarowej i może w takim przypadku przerwać wykonywanie zadania. 

Powodzenia! 

 
 
Zadanie 

Wykonaj  piłowanie  powierzchni  kształtowej  zgodnie  z  dokumentacją.  Ułóż  plan 

działania  niezbędny  do  wykonania  zadania.  Dobierz  odpowiednie  narzędzia  skrawające, 
pomiarowe  i  przyrządy  potrzebne  do  wykonania  pracy.  Powierzone  zadanie  wykonaj 
dokładnie z zachowaniem zasad bhp. Na wykonanie zadania masz 90 minut. 
 
 
Instrukcja wykonania zadania 
Aby bezpiecznie i poprawnie wykonać zadanie: 
1.  Przeanalizuj dokładnie treść zadania. 
2.  Zapisz w formularzu PLAN DZIAŁANIA: 

a) 

czynności związane z wykonaniem zadania, w kolejności ich wykonywania, 

b) 

wykaz narzędzi i przyrządów niezbędnych do wykonania zadania, 

c) 

wykaz narzędzi kontrolno-pomiarowych. 

3.  Przystąp do zorganizowania stanowiska pracy: 

a) 

zgromadź  i  rozmieść  na  stanowisku  pracy  narzędzia,  sprzęt  kontrolno-pomiarowy, 

i instrukcje niezbędne do wykonania zadania, 

b) 

sprawdź stan techniczny imadła i narzędzi, 

c) 

dobierz  środki  ochrony  indywidualnej  wymagane  do  bezpiecznego  wykonania 

zadania. 

4.  Wykonaj  zaplanowane  operacje  i  zabiegi  zgodnie  z  zasadami  bezpieczeństwa  i  higieny 

pracy i ochrony przeciwpożarowej. 

5.  Sprawdź jakość wykonanych operacji w odniesieniu do rysunku z dokumentacji zadania. 
6.  Po  zakończeniu  pracy  uporządkuj  stanowisko  pracy,  oczyść  narzędzia  i  odłóż  je  na 

miejsce składowania, odpady złóż w wyznaczonym miejscu. 

7.  Zgłoś gotowość do prezentacji wykonanego zadania. 
8.  Zaprezentuj  sposób  wykonania  zadania:  omów  operacje  i  zabiegi  prowadzące  do 

wykonania  zadania,  uzasadnij  dobór  narzędzi,  oceń  jakość  wykonywanej  pracy  
w odniesieniu do dokumentacji zadania. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

33 

Zawód: operator maszyn i urządzeń odlewniczych 
Symbol cyfrowy zawodu 812[03] 
Oznaczenie tematu: …….  
Oznaczenia zadania: ……… 
 
PESEL   

 

 

 

 

 

 

 

Data urodzenia   

Numer stanowiska 

 
 

   

 

 

 

  

 

 

 

   

dzień   miesiąc  

rok

 

 

PLAN DZIAŁANIA 

 
1.  Zapisz  czynności  związane  z  wykonaniem  zadania,  w  kolejności  ich  wykonywania 
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………. 
 
2. Wykaz narzędzi i przyrządów niezbędnych do wykonania zadania: 
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………… 
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………. 
 
3. Wykaz narzędzi kontrolno-pomiarowych: 
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………… 
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………… 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

34 

Zadanie praktyczne 
 

Wykonaj  piłowanie  powierzchni  kształtowej  zgodnie  z  zgodnie  z  dokumentacją.  

Ułóż  plan  działania  niezbędny  do  wykonania  zadania.  Dobierz  odpowiednie  narzędzia 
skrawające,  pomiarowe  i  przyrządy  potrzebne  do  wykonania  pracy.  Powierzone  zadanie 
wykonaj dokładnie z zachowaniem zasad bhp. Na wykonanie zadania masz 90 minut. 

 

 
 
 

O

b

sza

st

and

ard

 

CZYNNOŚCI OCENIANE I KRYTERIA WYKONANIA 

Liczba 

pkt 
0-1 

Czynność 1: zapisanie kolejnych czynności związanych z wykonaniem 

zadania 

Kryterium wykonania: 1 pkt - jeżeli uczeń uwzględnił w wykazie, co najmniej 
4 z następujących czynności: 
–  dobieranie narzędzi obróbkowych, 
–  dobieranie narzędzi kontrolno-pomiarowych, 
–  dobieranie sposobu zamocowania przedmiotu obrabianego, 
–  wykonanie trasowania przedmiotu obrabianego, 
–  zamocowanie przedmiotu obrabianego, 
–  wykonanie piłowania powierzchni kształtowych, 
–  sprawdzenie jakości wykonanych operacji, 
–  porządkowanie stanowiska pracy, 
–  prezentacja wykonanego zadania. 

 

Czynność 2: sporządzenie wykazu niezbędnych narzędzi skrawających 
i przyrządów 
Kryterium wykonania: 1 pkt. - jeżeli uczeń zapisał, co najmniej: 

–  pilnik, 
–  imadło ślusarskie, 
–  przyrządy traserskie. 

 
 

Czynność 3: sporządzenie wykazu niezbędnych narzędzi kontrolno-
pomiarowych 

Kryterium wykonania: 1 pkt -  jeżeli uczeń zapisał co najmniej: 
–  suwmiarka, 
–  kątownik, 
–  liniał krawędziowy. 

 

I.

 P

L

ANO

W

AN

IE

 

Suma punktów w obszarze - I. Planowanie  

 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

35 

Czynność  4:  zgromadzenie  na  stanowisku  pracy  niezbędnych  narzędzi, 
sprzętu  kontrolno-pomiarowego  i  instrukcji  niezbędnych  do  wykonania 
zadania 

Kryterium wykonania: 1 pkt - jeżeli uczeń zgromadził i rozmieścił na 
stanowisku pracy: 

–  narzędzia obróbkowe, 
–  narzędzia kontrolno-pomiarowe, 
–  rysunek do wykonania zadania, 
–  materiał obrabiany. 

 

Czynność 5: sprawdzenie stanu technicznego imadła i narzędzi 
obróbkowych 

Kryterium wykonania: 1 pkt. - jeżeli uczeń ocenił stan techniczny imadła 
i narzędzi obróbkowych dokonując oględzin  

 
 

Czynność  6:  dobieranie  środków  ochrony  indywidualnej  wymaganych  do 
bezpiecznego wykonania zadania 

Kryterium wykonania: 1 pkt - jeżeli zdający założył ubranie robocze jedno- 
lub dwuczęściowe i nakrycie głowy 

 

II

O

R

GANI

Z

O

W

AN

IE

 

Suma punktów w obszarze II. Organizowanie  

Czynność 7: trasowanie kształtu przedmiotu obrabianego  
Kryterium wykonania: 1 pkt - jeżeli uczeń wytrasował kształt przedmiotu 
obrabianego zgodnie z rysunkiem z dokumentacji zadania 

 

Czynność 8: napunktowanie przedmiotu obrabianego 

Kryterium wykonania: 1 pkt - jeżeli zdający napunktował wytrasowane rysy 
na przedmiocie obrabianym 

 

Czynność 9: mocowanie przedmiotu obrabianego 

Kryterium wykonania: 1 pkt - jeżeli uczeń prawidłowo zamocował 

przedmiot obrabiany w imadle używając miękkich wkładek 

 

Czynność 10: wykonanie piłowania powierzchni kształtowych 

Kryterium wykonania: 1 pkt - jeżeli uczeń wykonał piłowanie powierzchni 

kształtowych zgodnie z dokumentacją i zasadami bezpieczeństwa i higieny 
pracy 

 

Czynność 11: sprawdzenie jakości pracy 

Kryterium wykonania: 1 pkt - jeżeli uczeń po wykonaniu zadania sprawdził 

wypiłowany kształt wykonując pomiary 

 

Czynność 12: sprawdzenie płaskości powierzchni 

 

Kryterium wykonania: 1 pkt - jeżeli uczeń po wykonaniu zadania sprawdził 

płaskość powierzchni piłowanej za pomocą liniału krawędziowego 

 

Czynność 13: porządkowanie stanowiska pracy 

 

Kryterium wykonania: 1 pkt - jeżeli uczeń po zakończeniu zadania 

uporządkował i oczyścił stanowisko pracy, odłożył narzędzia na miejsce 
przechowywania, zagospodarował odpady 

 

II

I. 

W

YKONY

W

AN

IE

 

Suma punktów w obszarze III. Wykonywanie 

 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

36 

 

Czynność 14: omówienie operacji i zabiegów wykonywanych podczas 
piłowania powierzchni kształtowych 
Kryterium wykonania: 1 pkt - jeżeli zdający omówił operacje i zabiegi 
wykonywane podczas piłowania powierzchni kształtowych 

 

Czynność 15. uzasadnienie doboru narzędzia obróbkowego 

 

Kryterium wykonania: 1 pkt - jeżeli zdający uzasadnił wybór narzędzia 
obróbkowego  

 

Czynność 16. ocena jakości piłowania powierzchni kształtowych 

 

Kryterium wykonania: 1 pkt - jeżeli uczeń ocenił jakość wykonanej pracy 
odnosząc się do rysunku wykonawczego zawartego w dokumentacji zadania 

 

Suma punktów w obszarze IV. Prezentowanie  

 I

V

P

R

E

ZE

N

T

O

W

AN

IE

 

RAZEM  

 
Czynność wykonana – 1 pkt., niewykonana – 0 pkt. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

37 

7.

 

LITERATURA 

 

1.  Brodowicz W.: Skrawanie i narzędzia. WSiP, Warszawa 1998 
2.  Brodowicz W., Grzegórski Z.: Technologia budowy maszyn. WSiP, Warszawa 2004 
3.  Dudik K., Górski E.: Poradnik tokarza. WNT, Warszawa 2000 
4.  Górecki  A.:  Technologia  ogólna.  Podstawy  technologii  mechanicznych.  WSiP,  

Warszawa 2005 

5.  Górski E.: Poradnik frezera. WNT, Warszawa 1999  
6.  Solis H.: Technologia. Szlifierstwo. WSiP, Warszawa 1991 
7.  Malinowski J.: Pasowania i pomiary. WSiP, Warszawa 1993 
8.  Paderewski K.: Obrabiarki. WSiP, Warszawa 2003 
9.  Praca zbiorowa: Mały poradnik mechanika. WNT, Warszawa 1994 
10.  Rutkowski A.: Części maszyn. WSiP,  Warszawa 2005 
11.  www.afm.com.pl 
12.  www.aspa.pl 
13.  www.avia.com.pl 
14.  www.baildonit.com 
15.  www.chester.com.pl 
16.  www.elektro-metal.pl 
17.  www.letorex.com.pl 
18.  www.metalex.com.pl 
19.  www.pafana.com.pl 
20.  www.psinter.com 
21.  www.rafaela.com.pl 
22.  www.sandvik.com 
23.  www.spawarki-transformatorowe.pl 
24.  www.spawalnictwo.com.pl 
25.  www.vis.com.pl 
26.  www.zgrzewarki.pl 
 
Literatura metodyczna 
1.  Dretkiewicz-Więch  J.:  ABC  nauczyciela  przedmiotów  zawodowych.  Operacyjne  cele 

kształcenia. Zeszyt 32. CODN, Warszawa 1994 

2.  Niemierko B.: Pomiar wyników kształcenia zawodowego. BKKK, Warszawa 1997

 

3.  Ornatowski T., Figurski J.: Praktyczna nauka zawodu. ITeE, Radom, 2001