WYKŁAD 24.02.2014r.  

Zestawienie wybranych określeń informacji i odpowiadających im funkcji: 
 

Autorzy  

Określenie informacji 

Funkcje główne informacji 

N. Wiener 

Treść zaczerpnięta ze świata zewnętrznego w 
procesie naszego dostosowywania do niego i 
przystosowywania się do niego naszych zmysłów 

- odwzorowywanie 

przeszłości, teraźniejszości 

i przyszłości 

- tworzenie i zmiana 

rzeczywistości  

Greniewski 

Wiadomość uzyskiwana przez człowieka poprzez 
obserwację lub czynność umysłową podlegająca 
przekazowi w układzie nadawca (człowiek) – 
odbiorca (człowiek) 

Gackowski  

Właściwości sygnału lub wiadomości polegające na 
zmniejszeniu nieokreśloności co do stanu sytuacji 
lub jego dalszego rozwoju 

 

„Podstawy zarządzania informacją” – pod red. Czekaja 
pomijamy rozdziały dotyczące metod zarządzania informacją 

Systemy informacyjne biznesu – Kisieliński, Sroka 

 

 

WYKŁAD 10.03.2014r. 

Struktura informacji  

Składowa 

Postać 

Kategoria 

Fizyczna 

Nośnik (znak) 

Fizyczna 

Znaczeniowa 

Treść obiektywna 

Psychologiczna 

Pragmatyczna 

Wartość użytkowa treści ze 

względu na odbiorcę 

Psychologiczna 

 

Efektywność wykorzystania informacji  

Pojęcie wartości na gruncie wybranych dyscyplin  

Filozofia – specyficzna postać bytu, obiektywna kwalifikacja różnych przedmiotów i zjawisk  

Istnienie wartości wiąże się z różnymi względami: 



 

własną materią 



 

typem wartościowości  



 

sposobem istnienia przedmiotów, którym mogą przysługiwać 

Podstawowa cecha charakteryzująca przedmioty i zjawiska w relacjach z człowiekiem  [R.Ingarden 
„Przeżycie, dzieło, wartość”] 

Przypisywanie wartości rzeczom czy zjawiskom jest uwarunkowane obiektywnym poznaniem kilku 
elementów: 



 

rzeczy, która posiada wartość i 



 

samej wartości w jej jakościowym określeniu 

Zasadniczym problemem jest więc określenie kwalifikacji, która decyduje o wartości.  

Ekonomia  - zobiektywizowana w towarze społeczna praca wytwórców.  
Rodzaje: wartość użytkowa, wymienna i dodatkowa.  

Ekonomia marginalna: uwzględnia tzw. użyteczność krańcową, zdolność towaru do zaspokajania 
konkretnej potrzeby określonego konsumenta w danym czasie.  

Postulat: pojęcie wartości należy wiązać bardziej z użytecznością krańcową konkretyzowaną przez 
walory przedmiotu, jakie winien on spełniać, aby w pewnym stopniu zabezpieczał potrzeby 
użytkownika.  

Prakseologia: o wartości decydują walory, a więc właściwości, jakie posiada określony przedmiot.  

Jej konkretyzacja dokonuje się w procedurze oceniania, a co za tym idzie, dopuszcza możliwość 
pojawienia się wielu wartości, w zależności od rodzaju przyjętych ocen.  

Za podstawowe uznaje się wartości utylitarne odnoszące się do użyteczności zarówno przedmiotów, 
jak i działań oraz wartości sensu stricto prakseologiczne, mające zastosowanie wyłącznie do działań.  

Specyfikacja wartości jako kategorii 

1.  Wartość jest kategorią złożoną 
2.  Ma obiektywny, niematerialny i względnie autonomiczny charakter 
3.  Jeśli nie w każdym wymiarze rzeczywistości, to przynajmniej na gruncie działalności 

gospodarczej wartość znajduje swój materialny odnośnik – rzecz: dobro, zasób, czynnik 
produkcji, produkt bądź towar  

4.  Wartości in concreto i individuo ukonstytuowane są na realnym fundamencie rzeczy lub 

stanów rzeczy (zdarzenia statyczne), które można uważać za statyczne nośniki wartości. 
Mogą one mieć charakter materialny lub niematerialny.  

5.  Rozpatrując  proces tworzenia wartości dojdziemy do wniosku, że istotnymi nośnikami 

wartości są te czynności (zdarzenia kinetyczne), które kształtują właściwości przedmiotów 
lub stanów rzeczy gwarantujące im zdolność zaspakajania danych potrzeb użytkowników w 
określonym miejscu i czasie. Można je uznać za dynamiczne nośniki wartości.  

 

 

 

WYKŁAD 24.03.2014r. 

Względność pojęcia wartości informacji 

„ … musimy wiązać informację z określonym układem odniesienia (…), którym jest dana sytuacja 
decyzyjna.”  
(Koefler, O wartości informacji, WN PWN, Warszawa) 

Ilościowa teoria informacji 

Wartość mają tylko te informacji, które 
zmniejszają entropię 

Semantyczna teoria informacji 

Przy ocenie wartości informacji uwzględnia się 
trzy relacje: 
- informacja – obiekt rzeczywisty  
- informacja – wiedza 
- informacja – użytkownik i jego sytuacja 
decyzyjna 

Pragmatyczna teoria informacji 

Wartość informacji związana jest z określoną: 
- sytuacją decyzyjną 
- użytecznością dla użytkownika 
- efektywnością wykorzystania 
- kosztem uzyskania informacji 

 

Ogólna formuła określenia wartości informacji 

 

 

   

    

  

 

Wi – wartość informacji jako produktu (Wi (0,1) ) 
F(c) – stopień spełnienia funkcji  
Kł – koszty łączne (wytworzenia i wykorzystania informacji) 

Informacja w tworzeniu wartości dodanej: 
1. Większość procesów informacyjnych towarzyszy produktom lub usługom 
2. Informacja może służyć jakiejś usłudze lub produktowi materialnemu 
3. Część wartości dodanej produktu lub usługi powstaje w rezultacie procesów informacyjnych 
towarzyszących określonym procesom realnym (wytwórczym, produkcyjnym, usługowym).  
4. Produkt czy usługa mają tym większą wartość dodaną, im więcej posiada się informacji we 
wszystkich stadiach ich tworzenia; od koncepcji, poprzez realizację, aż do wprowadzenia na rynek 
5. W cenie nowości mieści się marża wykreowana w pewnej części przez informacje, dzięki którym 
określono i zrealizowano unikalne funkcje wyrobu.  

Funkcja – stan realizowany przez coś, jest celem, czynność, cecha 

 

 

WYKŁAD 07.04.2014r. 

Potrzeby informacyjne w systemie informacji menedżerskiej 

Struktura SIM 



 

funkcje, to jest cele i zadania stawiane systemowi informacyjnemu 



 

potrzeby informacyjne czyli dane uznane obiektywnie za niezbędne w związku z określonym 
celem użytkownika i ze względu na przewidywanie lub zaistniałe okoliczności danego 
działania oraz formy przekazu informacyjnego  



 

zasoby informacyjne czyli dane i ich struktura, nośniki informacji, ich zawartość i forma 



 

układ informujący, a więc zbiór stanowisk pracy lub jednostek organizacyjnych zarówno 
wewnętrznych, jak i zewnętrznych realizujących określone funkcje informacyjne, takie jak 
badanie potrzeb informacyjnych, pozyskiwanie, gromadzenie, przetwarzanie przesłanie 
informacji oraz administrowanie zasobami  danych i informacji  

Modele opisowe potrzeb informacyjnych  



 

identyfikator (podmiot, przedmiot, typ), postulowane cechy, relacje (miejsce potrzeby i 
źródło informacji), treść 



 

podmiot zgłaszający potrzebę (adresat), przedmiot (problem zarządczy przedstawiony w 
kategoriach obiektów, cech, relacji i czasu), zbiór możliwych sposobów rozwiązywania 
problemu, pożądany termin zaspokojenia potrzeby, postulowane cechy informacji 



 

informacje wymagane przez użytkownika, dezyderaty, przekaz informacyjny, forma użytkowa 
przekazu informacyjnego  



 

zbiór podmiotów (adresaci), zbiory celów i wyników, zbiór działań, zbiór prawdopodobieństw 
podjęcia działań, zbiór hipotez o stanie otoczenia 

Istota badania potrzeb informacyjnych  



 

kto jest właściwym użytkownikiem informacji ze względu na wcześniej ustalony cel i program 
obserwacji danego wycinka rzeczywistości pozajęzykowej? 



 

Jakich informacji brak jest użytkownikowi (popyt roboczy), ze względu na dany cel i program 
obserwacji? 



 

W jaki sposób dostarczyć tych obserwacji? 

Klasy użytkowników informacji w organizacji 



 

Użytkowników potencjalnych, którzy z różnych powodów są zainteresowani określoną 
informacją 



 

Użytkowników przypuszczalnych, którzy mają bezpośredni lub pośredni dostęp do danej 
informacji 



 

Użytkowników rzeczywistych, którzy korzystają z danej informacji w ramach obowiązków 
służbowych  



 

Użytkowników korzystających, którzy wnoszą bezpośrednią korzyść z posiadanych informacji 
z racji jej użycia w określonym celu 

Zasady badania potrzeb informacyjnych  



 

Charakter postulatywny, odnoszący się do tego, co może pojawić się w przyszłości 



 

Potrzeby informacyjne rozpoznawane na bieżąco należy konfrontować z istniejącymi 
problemami kierowniczymi  



 

Usytuowanie analizy i jej charakteru powoduje, że metody i techniki jej przeprowadzania 
muszą być spójne z ogólną strategią projektowania systemu. Ogólna strategia stanowi ramy 
procedury postępowania badawczego.  



 

Potrzeby informacyjne użytkownika można określić jako ilościowy i jakościowy popyt na 
informacje 

Strategie badania potrzeb informacyjnych  



 

Diagnostyczne (jest ważniejsza) i prognostyczne 



 

Wszystko o wszystkim, tylko to co może być użyteczne, tylko to co najważniejsze 

 

 

 

 

WYKŁAD 19.05.2014r. 

METODY ZARZĄDZANIA PROCESAMI INFORMACYJNYMI (KLASYFIKACJA) 

Klasyfikacja metod ze względu n sposób prowadzenia badań 
Kryteria: 
- podejście do problemu 
- powiązanie ze strukturą organizacyjną 
- kierunek postępowania badawczego 
- stopień schematyzacji 
- charakter przetwarzanych danych  
- rodzaj myślowego podejścia  
- wykorzystywanie metod heurystycznych  

Typy: 
A. ilościowe metody algorytmiczne 
B. jakościowe metody algorytmiczne 
C. ilościowo-jakościowe metody pragmatyczne 

A. Ilościowe metody algorytmiczne  
Są to metody zarządzania informacją,, o stosunkowo niewielkiej liczbie etapów i technik. 

B. Jakościowe metody algorytmiczne 
Najcenniejsze z punktu widzenia sposobu prowadzenia. Są to metody zarządzania informacją i 
komunikacją o bardzo wysokim stopniu standaryzacji i rozbudowanym toku dedukcyjnego 
postępowania badawczego.  
1. Metoda projektowania zintegrowanego systemu informacyjnego ARIS 
2. Tworzenia systemu informatycznego ISAC 
3. Planowania informatycznej infrastruktury zarządzania BSP 
4. Modeli związków encji 
5. Analizy wartości informacji i komunikowania KIWA, analizy dyrektywnej 
6. Analizy wartości procesów informacyjnych  
7. Analizy i projektowania systemów informacyjnych SADT 
8. Paraalgorytmizacji zbiorów informacji dla stałej części problemu 

C. Ilościowo-jakościowe metody pragmatyczne 
dobrze ustrukturalizowane metody zarządzania informacją i komunikacją, zasadzające się na 
podejściu strukturalnym i wykorzystujące techniki twórczego myślenia.  
1. Reengenering 
2. Benchmarking 
3. Metoda projektowania strategicznego systemu informacyjnego M. Klotza 
4. OiM 
5. Analizy funkcjonalnej systemu informacyjnego FAOR 
6. Analizy systemu komunikacji KSS 
7. ASTEX 
8. Analizy dróg przepływu informacji  

 

Klasyfikacja metod ze względu na zakres zastosowań 

Kryteria: 
cd,  
- obszar stosowania 
- przedmiot badania 
- aspekt poszukiwanego rozwiązania 
- znaczenie wyniku dla podmiotu stosującego  

Typy:  
A. Metody diagnozy elementów systemu informacyjnego 
B. Metody projektowania strategii informacyjno-komunikacyjnej 
C. Diagnozy i projektowania zasobów i procesów informacyjnych  
D. Projektowania systemu informacyjnego  

A.  
Można je uznać za metody specyficzne dla operatywnego zarządzania informacją.  
1. Metoda analizy czasu przebiegu procesów informacyjnych DZA 
2. Modelu zbioru informacji kierowniczych H. Kadłubowskiego 

B.  
Najcenniejsze z punktu widzenia zakresu zastosowań metod zawiera dwie klasy.  
1. Metoda projektowania systemu informacyjnego I. Kisielnickiego i H. Sroki 
2. Projektowania zintegrowanego systemu informacyjnego ARIS 

C.  
1. Analizę wartości informacji i komunikowania – KIWA 
2. Analizę wartości procesów informacyjnych  
3. Diagramy Jacksona 
4. Diagramy sieci przejść 
5. Metodę projektowania strategicznego systemu informacyjnego M. Klotza 

D.  
1. Analizy struktury komunikacji  - KSA 
2. Tworzenia systemu informatycznego – ISAC 
3. BISAD 
4. Diagnostycznej analizy systemu informacyjnego DIANA 
5. SADT 

Klasyfikacja metod ze względu na warunki stosowania 

Kryteria 
- wymagany poziom rozwoju organizacji 
- stopień instrumentalizacji 
- stopień stosowania metody ze względu na podmiot 

- struktura podmiotu rozwiązującego  
- sposób wprowadzania zmian 

Typy: 
A. Eksperckich metod informatycznych 
B. Informatycznych metod doradztwa mieszanego  
C. Konwencjonalnych metod doradztwa mieszanego  
D. Metod doradztwa wewnętrznego o zróżnicowanym stopniu  

1. Proces 

Funkcja, działalność gospodarcza realizowana w 
systemie, przekształcająca dane wejściowe w 
wynikowe 

2. Przepływ danych  

Powiązanie między procesami i innymi 
kategoriami, DFD 

3. Składnica danych  

Kolekcja danych, które musza być 
przechowywane w systemie przez określony czas 

4. Terminator (obiekt zewnętrzny) 

Źródło lub przeznaczenie danych, zewnętrzny 
obiekt, z którym system komunikuje się, tj. 
osoby, działy, jednostki organizacyjne