Zakażenie bakteryjne skóry 

Prawidłowa flora bakteryjna skóry:  

 

Flora rezydualna np. gronkowiec biały, maczugowiec, propionibakyerie, Malassezia furfur  

 

Flora czasowo rezydująca  

 

Flora przejściowa np.  gronkowce koagulazo + oraz koagulazo-, gronkowiec złocisty, 

paciorkowce 

Miejscowa obrona skóry:  

 

Wysychanie powierzchniowe 

 

Nienasycone kwasy tłuszczowe 

 

Kwaśne pH  

 

Stałe złuszczanie warstwy rogowej naskórka 

 

Obecność prawidłowej flory bakteryjnej 

Czynniki predysponujące  

 

Częste mycie – zmiana pH na zasadowe 

 

Mikrourazy – umożliwiają wnikanie bakterii 

 

Kolonizacja skóry przez bakterie obecne w jamie nosowej S.aureus  

 

wzrost wilgotności 

 

odporność 

*** 

 

 

 

 

 

 

 

 

GRONKOWCOWE CHOROBY SKÓRY: 

*Zapalenie mieszka włosowego:  

 

Stan zapalny ujścia mieszka włosowego 

 

M>K, częściej u dzieci 

 

Kobiety – pachy, pachwiny 

 

Zapaleniu sprzyjają drobne urazy i zadrapania naskórka,  okluzja, przewlekła miejscowa 

terapia GKS, kosmetyki na bazie oleju. 

 

Twarz, owłosiona skóra głowy, kark, uda, pośladki 

 

Wykwit – krosta lub zapalny guzek otaczającego włos  

 

Zakażone włosy dają się łatwo usunąć 

 

Zmiany mogą być pojedyncze lub zgrupowane 

 

Może dojść do powiększenia węzłów chłonnych. 

 

Różnicowanie:   trądzik pospolity,  trądzik posterydowy, osutka krostkowa 

 

Leczenie : miejscowo – antybiotyki w maści, aerozolu; zmiany rozległe – antybiotyki doustne 

zgodne z antybiogramem 

*Figówka  

 

To potoczna nazwa przewlekłego zapalenia ropnego mieszków włosowych.  

 

Choroba ta dotyka włosów w obrębie twarzy.  

 

Występuje głównie u mężczyzn. 

 

czynniki sprzyjające:  ogniska zakażenia na błonach śluzowych jamy nosowej, jamy ustnej, w 

obrębie uszu 

 

Zmiany krostkowe, grudkowe, rozmiękające guzy. 

 

Ustępuje z pozostawieniem blizn zanikowych. 

 

Różnicować z grzybicą z odczynem zapalnym!!!! oraz z gruźlicą toczniową. 

 

Leczenie- antybiotykoterapia,  odkażanie maszynek jednorazowych ( nie elektryczne 

maszynki do golenia) 

 

 

 

*Czyrak, czyraczność  

 

Czyrak to ostre ropne zapalenie okołomieszkowe z wytworzeniem czopa martwiczego.  

 

Czyraczność natomiast jest to obecność licznych czyraków w różnym okresie rozwoju ( 

cukrzyca!) 

 

Czyrak gromadny powstaje w wyniku zlania kliku sąsiadujących czyraków          ( osoby 

wyniszczone) 

 

Drogi zakażenia:  kontakt z zakażonymi osobami, ubraniami; z wewnątrzustrojowych ognisk 

zakażenia 

 

Czynniki predysponujące:  mikrourazy, ogniska zakażenia, obniżenie odporności, cukrzyca, 

AZS 

 

Wykwitem pierwotnym w czyraku jest bolesny rumień w okolicy mieszka włosowego.  

 

Następnie pojawia się bardzo bolesny guzek, na szczycie którego po około 4-6 dniach 

uwidacznia się krosta przebita włosem. 

 

Pod spodem tworzy się martwica i rozpad tkanek.  

 

UWAGA!!!! Powikłania:  

czyraki twarzy – warga górna, oczodół, skroń – może dojść do zapalenia opon mózgowych, 

ropni mózgu, zakrzepowe zapalenie zatoki jamistej 

 

Różnicowanie – grzybica, trądzik odwrócony, 

 

Leczenie – kompresy ichtiolowe, antybiotyki stosowane miejscowo,  leczenie chirurgiczne ( 

czyrak gromadny) 

 

Eliminacja czynników predysponujących, nosicielstwa, leczenie chorób współistniejących 

 

NIE WYCISKAĆ,  NIE PRZEBIJAĆ !!!!!! 

 

*Ropnie mnogie pach:  

 

to głębokie zapalne guzy, które mają skłonność do rozmiękania i tworzenia blizn, 

 

czynniki sprzyjające – otyłość, nadmierna potliwość, nieprawidłowe stosowanie 

antyperspirantów, palenie papierosów.  

 

Różnicowanie – czyraki, gruźlica,  

 

Leczenie – okłady z ichtiolu, antybiotyki, leczenie chirurgiczne. 

 

 

SSSS - Zapalenie pęcherzowe i złuszczające skóry noworodków pochodzenia gronkowcowego  

 

Uogólnione zakażenie skóry noworodka o ciężkim przebiegu. 

 

W ciągu 48 h może dojść do zajęcia całego ciała 

 

!!! Nie ma zmian w obrębie błon śluzowych 

 

Pęcherze zwykle zajmują całą powierzchnię naskórka, bardzo łatwo pękają odsłaniając 

głębsze warstwy skóry.  

 

Wygląd skóry przypomina poparzenia II stopnia.  

 

Choroba trwa zazwyczaj kilka dni, ale niekiedy dołączają się powikłania jelitowe lub płucne  

 

Objaw Nikolskiego  -  spełzanie naskórka w wyniku pękania dużych, wiotkich pęcherzy  

 

Leczenie - antybiotyki, uzupełnianie płynów oraz elektrolitów 

*** 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Paciorkowcowe zakażenia skóry: 

*Róża (eryspielas) :  

 

Miejscowe zakażenie dotyczące skóry i powierzchownych warstw tkanki podskórnej 

 

Objawy ogólne!!! 

 

Do zakażenia dochodzi z zwenątrz- lub wewnątrzustrojowych ognisk zakażenia 

 

Czynniki predysponujące – urazy,  zaburzenia krążenia żylnego, limfatycznego, cukrzyca, 

wyniszczenie 

 

Charakterystyczny nagły początek z wysoką temperaturą do 40 st.C i dreszczami 

 

Ostro odgraniczone ognisko rumieniowo-obrzękowe 

 

Skóra napięta, wygładzona, lśniąca 

 

Powiększone węzły chłonne 

 

Twarz, kończyny dolne 

 

Róża - postaci :krwotoczna, pęcherzowa, martwicza, wędrująca – smugowate wypustki , 

nawrotowa – powikłanie słoniowacizn 

 

Penicylina – lek 1-ego wyboru 

 

Leki p-krzepliwe 

 

Okłady przeciwzapalne i odkażające 

 

*** 

 

 

 

 

 

 

 

Mieszane paciorkowcowo-gronkowcowe zakażenia skóry 

*Lliszajec zakaźny (impetigo)  

 

Pierwszym objawem choroby jest pojawienie się pęcherza, który bardzo szybko pęka i 

zasycha w charakterystyczny miodowożółty strup.  

 

Najczęściej zmiany pojawiają się na twarzy w okolicy jamy ustnej i nosa oraz wokół płytek 

paznokciowych.  

 

Choroba ma krótki i dosyć łagodny przebieg.  

 

Do zakażenia może dojść poprzez kontakt z zakażonym przedmiotem lub osobą lub z ogniska 

wewnętrznego.  

 

Choroba jest niezwykle częsta u dzieci, gdzie zakaźność jest znaczna. 

 

Antybiotyki stosowane miejscowo lub ogólnie 

 

Dezynfekcja skóry mydłem p-bakteryjnym 

 

Obserwacja wszystkich dzieci narażonych na zakażenie 

 

Obcinanie paznokci – unikanie samozakażenia 

Niesztowica  

 

Jest chorobą, która często dotyka osoby o niskim statusie społecznym - osoby bezdomne, 

narkomanów, ale też samotne osoby starsze.  

 

Wynika to z faktu małej dbałości o higienę osobistą u tych osób, co jest czynnikiem ryzyka 

rozwinięcia się objawów choroby. 

 

Zakażenie ma przebieg przewlekły. 

 

Wykwitem pierwotnym jest zmiana pęcherzowo - ropna, która przekształca się w 

owrzodzenie pokryte strupem. 

 

 Choroba najczęściej umiejscawia się na kończynach dolnych, zwłaszcza podudziach, na 

pośladkach i na tułowiu.  

*** 

 

 

 

 

Choroby bakteryjne o innej etiologii:  

 

Różyca 

 

Erythasma 

 

Promienica 

 

Wąglik 

 

Wyprzenie bakteryjne 

 

Borelioza !!! 

 

Różyca ( erysipeloid ):  

 

Są to zmiany skórne pod postacią obrzęków i stanu zapalnego, które pojawiają się głównie w 

obrębie rąk.  

 

Kontakt z zakażonym materiałem zwierzęcym. 

 

Zwykle nie towarzyszą im objawy ogólne, takie jak gorączka czy powiększenie węzłów 

chłonnych.  

 

Czynnikiem wywołującym objawy kliniczne jest włosowiec różycy.  

 

Bakteria ta bytuje na zwierzętach, dlatego też na to schorzenie najbardziej narażeni są 

weterynarze, rzeźnicy, kucharze. 

 

Do zakażenia dochodzi w wyniku skaleczenia lub ukłucia. 

 

Zmiany rumieniowo-obrzękowe ostro odgraniczone 

 

Grzbietowe powierzchnie palców  

 

Mogą ustępować samoistnie 

 

Różnicowanie – róża, rumień wielopostaciowy 

 

Leczenie – ichtiol, penicylina 

 

 

 

 

 

 

Łupież rumieniowy - Erythrasma  

 

Jest to przewlekłe zakażenie przebiegające pod postacią złuszczających ognisk rumieniowych. 

 

Najczęściej zajęte są pachwiny -  zwiększona wilgotnośc i ciągłe drażnienie mechaniczne.  

 

Zdarza się, że choroba ulega rozsianiu na całą powierzchnię skóry. 

 

Zakażenie wywołuje maczugowiec – saprofit. 

 

Do infekcji dochodzi w wyniku nadmiernego namnażania bakterii. 

 

Zakaźność – niewielka. 

 

Częściej starsi mężczyźni. 

 

Rumienie mają na początku kolor różowy,  następnie żółtawy lub brunatny.  

 

Typowe jest otrębiaste złuszczanie się powierzchni skóry zmienionej chorobowo. 

 

Różnicowanie – grzybica pachwin, wyprzenie drożdżakowe, łuszczyca 

   !!!Lampa Wooda – różowe ogniska!!! 

 

Leczenie – erytromycyna doustnie i miejscowo, mydła przeciwbakteryjne 

 

 

*Wyprzenie bakteryjne  

 

Stan zapalny fałdów skóry 

 

Sprzyja otyłość, nadmierne pocenie, cukrzyca zaniedbania higieniczne, przegrzanie 

 

Lokalizacja – pachwiny, fałdy podsutkowe, pachy, szpara międzypośladkowa 

 

Wyraźnie odgraniczone ognisko rumieniowe 

 

Różnicowanie – wyprzenie drożdżakowe, łupież rumieniowy 

 

Wyprzenie bakteryjne – leczenie:  miejscowo – okłady osuszające i odkażające, kremy z 

antybiotykami 

 

Profilaktyka – zasypki osuszające 

 

 

 

*Borelioza 

 

Borelioza jest chorobą przenoszoną przez kleszcze, bardzo rozpowszechnioną na terenie  całej 

Polski 

 

Na boreliozę nie ma szczepionki, w przeciwieństwie do kleszczowego zapalenia mózgu  

 

Największa zapadalność w Polsce w województwie podlaskim i warmińsko-mazurskim 

 

Borelioza – objawy kliniczne:  

 

I okres – erytema chronicum migrans, lymphocytoma 

 

II okres – stawy, OUN,  serce 

 

III okres – zanikowe zapalenie skóry  

 

Rumień przewlekły pełzający  

 

Może w każdym miejscu na ciele, jednak najczęściej występuje na kończynach i tułowiu.  

 

Szerzy się obwodowo i powoduje powstawanie  obrączkowatych ognisk leżących w poziomie 

skóry lub nieco wyniosłych ponad powierzchnię.  

 

Występuje u 50% zakażonych 

 

Okres wylęgania najczęściej ok. 2-3 tyg  

 

Zmiana nieleczona utrzymuje się od kilku tygodni do kilku miesięcy 

 

Mnogie EM – rzadko, zwykle w miejscach odległych 

Lymphocytoma – u 1% chorych  

 

Zmiana guzowata, która powstaje w miejscu ukąszenia przez kleszcza i występuje w 

pierwszym stadium boreliozy. 

 

 Jest jednak znacznie rzadsza, niż rumień wędrujący. 

 

Guzek jest zazwyczaj sino czerwony, dobrze odgraniczony od otoczenia i miękki, nie ma 

tendencji do rozpadu.  

 

Zwykle guzek jest pojedynczy, jednak bywa, że guzki ulegają rozsianiu i osiągają wielkość do 

kilku centymetrów.  

 

Wyjątkowo często guzki występują na płatkach usznych i na twarzy.  

 

Lymphocytoma nieleczona może utrzymywać się kilka miesięcy. 

 

 

Zanikowe zapalenie skóry kończyn  

 

Jest objawem trzeciego stadium boreliozy, które zazwyczaj zaczyna się po około dwóch latach 

od ukąszenia przez kleszcza. 

 

Początkowo skóra ulega zapaleniu - pojawiają się czerwone plamy i rumień.  

 

Następnie dochodzi do ścieńczenia skóry w zajętym obszarze.  

 

Skóra staje się pomarszczona, przeświecają przez nią naczynia krwionośne w postaci 

sinofioletowej siateczki.  

 

Zwykle zajęte są kończyny dolne. 

 

Leczenie: doksycyklina