background image

G

RUPA A

:

 

B

UDOWA ATOMU   

 

 

 

 

PUNKTY 

_______

 

/

 

32

P

(

ZAKRES ROZSZERZONY

 
N

UMER W DZIENNIKU 

______

 

 

K

LASA 

______ 

 

1.  (2p.) Podaj poprawny zapis konfiguracji elektronowej na tej podpowłoce oraz wyjaśnij 

jaką zasadę złamano podając taki zapis. Podaj definicję tej zasady.  
 

a)  reguła Hunda 

b) zakaz Pauliego 

...................................................................................................................................................... 

...................................................................................................................................................... 

2.  (2p.)  Wyjaśnij,  co  opisuje  i  co  kwantuje  poboczna  liczba  kwantowa.  Jakie  wartości 

przyjmuje?  

 

...................................................................................................................................................... 

...................................................................................................................................................... 

3.  (2p.)  Większość  związków  bloku  energetycznego  d  wykazuje  charakterystyczne 

zabarwienie. Właściwości te wiążą się z pochłanianiem kwantów światła przez atomy 
zawierające  elektrony  na  niecałkowicie  zapełnionych  podpowłokach  d.  Jony 
zawierające zapełnioną całkowicie podpowłokę d lub niezawierające elektronów na 
tych  podpowłokach  są  bezbarwne.  Podkreśl  symbole  jonów,  które  tworzą  barwne 
związki.  
 

Mn

2+

      Cd

2+

      Cu

+

      Zn

2+

      Fe

2+

      V

2+

      Ti

2+

      V

3+ 

 

..................................................................................................................................................... 

.................................................................................................................................................... 

4.  (2p.) Podaj numer grupy i okresu pierwiastka, który po trzech rozpadach alfa i jednym 

naturalnych rozpadzie beta daje tal-208.  

 

..................................................................................................................................................... 

..................................................................................................................................................... 

...................................................................................................................................................... 

5.  (2p.) Radon     

  

    ulega  przemianie    z  czasem  półtrwania  3,8  dni.  Próbka  o  masie 

10mg,  zawierająca  20%  promieniotwórczego  radonu,  poddana  została  przemianie. 
Po  jej  zakończeniu  pozostało  w pojemniku  8,25  mg  próbki.  Oblicz  czas  trwania  tej 
przemiany.  

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

6.  (1p.) Jaki orbital atomowy przedstawia rycina?  

........................................................................................................ 
 

7.  (2p.) Podaj następujące dane dla atomu elektrycznie obojętnego 

zawierającego 22 neutrony i 18 elektronów:  
 
a)  symbol chemiczny i nazwę nuklidu ................................................................................... 

 

b)  liczbę masową i atomową  ................................................................................................ 

 

c)  liczbę  protonów i nukleonów ............................................................................................ 

 

d)  numer okresu i numer grupy .............................................................................................. 

 

e) przynależność do bloku energetycznego  ......................................................................... 

 

8.  (2p.) Podaj pełny zapis przemian:  

 
a) 

18

F (β

-

, – ) 

18

O ........................................................................................................................ 

 
b) 

239

Pu (n,3n) 

95

Nb, 

142

I ............................................................................................................ 

 

9.  (1p.)  Pierwsza  energia  jonizacji  berylu  to  9,3  eV,  a  druga  energia  jonizacji  berylu  to 

18,2 eV. Jaką energię należy doprowadzić do atomu berylu, by otrzymać Be

2+

? Podaj 

liczbę elektronów Br

2+

 
 
 
 
 
 

10.  a) (1p.) Podaj i wyjaśnij, który pierwiastek z grupy 15 cechuje się największą wartością 

I energii jonizacji.  

 

...................................................................................................................................................... 

 

b)  (1p.) Podaj i wyjaśnij, który pierwiastek: Cl

-

, czy K

+

 ma większy promień atomowy.  

 

...................................................................................................................................................... 

 

c)  (1p.) Podaj i wyjaśnij, który pierwiastek: Ba, czy Cl jest bardziej elektroujemny.  

 

...................................................................................................................................................... 
 

11.  (3p.)  Oblicz  liczby  masowe  izotopów  miedzi,  jeśli  masa  atomowa  miedzi  wynosi 

63,54u,  a pierwiastek  ten  jest  mieszaniną  dwóch  izotopów,  z  których  jeden  zawiera 
34 neutrony i stanowi 69,1% mieszaniny.  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

n=2 

background image

12.  (3p.)  Zapisz  pełną  i  skróconą  konfigurację  elektronową  chromu.  Określ  liczbę 

niesparowanych elektronów.  
 
..................................................................................................................................................... 

...................................................................................................................................................... 

...................................................................................................................................................... 

13.  (2p.) Oblicz gęstość deuteru w warunkach normalnych.  

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

14.  (2p.) W atomie pewnego pierwiastka w stanie podstawowym trzy spośród elektronów 

walencyjnych  znajdują  się  na  podpowłoce  4p

3

.  Opisz  stan  kwantowo-mechaniczny 

tych  elektronów,  wpisując  odpowiednie  wartości  trzech  liczb  kwantowych:  głównej, 
pobocznej i magnetycznej.  

 

główna 

poboczna 

magnetyczna 

 

 
 
 

 

 

15.  (3p.) Podano konfiguracje elektronową atomu żelaza: 1s

2

 2s

2

 2p

6

 3s

2

 3p

6

 4s

2

 3d

6

. Zapisz 

konfiguracje w sposób klatkowo-strzałkowy dla Fe

3+

 i Fe

2+

. Na podstawie konfiguracji 

elektronowej  wskaż,  który  z jonów  żelaza,  Fe

2+

  czy  Fe

3+

,  jest  trwalszy.  Odpowiedź 

uzasadnij.  

 

...................................................................................................................................................... 

 

...................................................................................................................................................... 

 

...................................................................................................................................................... 

 

...................................................................................................................................................... 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

<0;12)=1   <12;17)=2   <17;22)=3   <22;27)=4    <27;32>=5 

 

background image

G

RUPA 

B:

 

B

UDOWA ATOMU   

 

 

 

 

PUNKTY 

_______

 

/

 

32

P

(

ZAKRES ROZSZERZONY

 
N

UMER W DZIENNIKU 

______

 

 

K

LASA 

______ 

 

1.  (3p.) Podano konfiguracje elektronową atomu żelaza: 1s

2

 2s

2

 2p

6

 3s

2

 3p

6

 4s

2

 3d

6

. Zapisz 

konfiguracje w sposób klatkowo strzałkowy dla Fe

3+

 i Fe

2+

. Na podstawie konfiguracji 

elektronowej wskaż, który z jonów żelaza, Fe

2+

 czy Fe

3+

, jest mniej trwały. Odpowiedź 

uzasadnij.  

 

...................................................................................................................................................... 

 

...................................................................................................................................................... 

 

...................................................................................................................................................... 

 

...................................................................................................................................................... 

 

2.  (2p.)  Większość  związków  bloku  energetycznego  d  wykazuje  charakterystyczne 

zabarwienie. Właściwości te wiążą się z pochłanianiem kwantów światła przez atomy 
zawierające  elektrony  na  niecałkowicie  zapełnionych  podpowłokach  d.  Jony 
zawierające zapełnioną całkowicie podpowłokę d lub niezawierające elektronów na 
tych  podpowłokach  są  bezbarwne.  Podkreśl  symbole  jonów,  które  tworzą  barwne 
związki.  
 

Fe

3+

       Ni

2+

       Sc

3+

       Cd

2+

       Ti

4+

       Zn

2+

       V

3+

      Cu

2+

 

..................................................................................................................................................... 

.................................................................................................................................................... 

3.  (2p.) Podaj poprawny zapis konfiguracji elektronowej na tej podpowłoce oraz wyjaśnij 

jaką zasadę złamano podając taki zapis. Podaj definicję tej zasady.  
 

b)  reguła Hunda 

b) zakaz Pauliego 

...................................................................................................................................................... 

...................................................................................................................................................... 

4.  (2p.)  Wyjaśnij,  co  opisuje  i  co  kwantuje  główna  liczba  kwantowa.  Jakie  wartości 

przyjmuje? 

 

...................................................................................................................................................... 

............................................................................................................................... 

5.  (1p.) Jaki orbital atomowy przedstawia rycina?  

........................................................................................................ 
 

6.  a)    (1p.)  Podaj  i  wyjaśnij,  który  pierwiastek  z  grupy  16  cechuje  się 

największą wartością I energii jonizacji.  
 

...................................................................................................................................................... 

 
  

b)  (1p.) Podaj i wyjaśnij, który pierwiastek: Br

-

, czy Rb

+

 ma większy promień atomowy. 

 

...................................................................................................................................................... 

 

c)  (1p.) Podaj i wyjaśnij, który pierwiastek: Cs, czy F jest bardziej elektrododatni  

 

...................................................................................................................................................... 

n=3 

background image

7.  (2p.)  Podaj  numer  grupy  i  okresu  pierwiastka,  który  po  czterech  rozpadach  alfa 

i czterech naturalnych rozpadach beta daje polon-212. 

 

..................................................................................................................................................... 

..................................................................................................................................................... 

...................................................................................................................................................... 

8.  (1p.)  Pierwsza  energia  jonizacji  magnezu  to  7,6    eV,  a  druga  energia  jonizacji 

magnezu  to  15  eV.  Jaką  energię  należy  doprowadzić  do  atomu  magnezu,  by 
otrzymać Mg

2+

?  

 
 
 
 
 

 

9.  (2p.)  Podaj  następujące  dane  dla  atomu  elektrycznie  obojętnego  zawierającego 

60 nukleonów i 46 elektronów:  
 
e)  symbol chemiczny i nazwę nuklidu ................................................................................... 

 

f)  liczbę masową i atomową  ................................................................................................ 

 

g)  liczbę  protonów i neutronów ............................................................................................ 

 

h)  numer okresu i numer grupy .............................................................................................. 

 

e) przynależność do bloku energetycznego  ......................................................................... 

 

10.  (2p.) Podaj pełny zapis przemian:  

 
d) 

14

N (

 

,p) 

17

O ......................................................................................................................... 

 
e) 

240

Pu (–,2n) 

99

Mo, 

139

Te ......................................................................................................... 

 

11.   (3p.)  Oblicz  zawartość  procentową  dwóch  izotopów  miedzi,  jeżeli  masa  atomowa 

miedzi wynosi 63,54u. Jeden z izotopów ma w jądrze 34 neutrony a drugi 36.  

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

12.  (2p.) Przedstawiono konfigurację elektronową 

21

Sc: [Ar] 3d

1

 4s

2

. Opisz stan kwantowo-

mechaniczny 

(wartości 

trzech 

liczb 

kwantowych: 

głównej, 

pobocznej 

i magnetycznej) jednego z elektronu, który ma największą energię w atomie. 

 

główna 

poboczna 

magnetyczna 

 

 
 
 

 

 

background image

13.   (2p.) Oblicz liczbę moli 20g ciężkiej wody.  

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

14.  (3p.)  Zapisz  pełną  i  skróconą  konfigurację  elektronową  molibdenu.  Określ  liczbę 

niesparowanych elektronów.  
 
..................................................................................................................................................... 

...................................................................................................................................................... 

...................................................................................................................................................... 

15.  (2p.)  Oblicz  okres  półtrwania  baru-141,  wiedząc,  że  w  pojemniku  zawierającym 

próbkę o masie 100 g było 10% promieniotwórczego radionuklidu baru-141 (reszta nie 
ulega przemianie) i po upływie 54 min pozostało 91,25 g.  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

<0;12)=1   <12;17)=2   <17;22)=3   <22;27)=4    <27;32>=5 

 

background image

Z

ADANIA DODATKOWE

:

 

B

UDOWA ATOMU   

  (O

6

P

.

 PODWYŻSZONA OCENA O JEDEN STOPIEŃ

(

ZAKRES ROZSZERZONY

 

1.  (4p.)  Opisz  przemiany:    β

+

  i  wychwyt  K  (schemat  przemiany,  główna  przemiana 

zachodząca w jądrze, emisja cząstek, położenie produktu). 
 

Ogólny schemat przemiany 

 
 
 
 

 

Przemiana zachodząca 

w jądrze 

 
 
 
 

 

Emitowane cząstki 

 
 
 
 

 

Reguła przesunięć 

(położenie produktu 

względem substratu) 

 
 
 
 

 

 

 

2.  (2p.) Opisz dualizm korpuskularno-falowy elektronów uzupełniając tekst.  

 
Dualizm  korpuskularno-falowy  dotyczy  obiektów  kwantowych,  m.in.  fotonów 

i elektronów.  Opisuje  właściwości  ..........................................................  (dyfrakcja 

i interferencja)  oraz  ..........................................................  (lokalizacja  i  pęd).  Z  terminem 

tym wiążą się dwie inne definicje a mianowicie:  

 

..........................................................  –  pojęcie  to  określa,  że  nie  jest  możliwe 

dokładne  wyznaczenie  pędu  oraz  ..........................................................  elektronu. 

Im dokładniej  zmierzymy  jedną  wielkość,  to  druga  zostanie  podana  z  mniejszą 

dokładnością. 

 

..........................................................  -  pojęcie  to  określa,  że  każdej  cząstce  mającej 

..........................................................  i ..........................................................  odpowiada 

fala  o  określonej  długości.  Czym  większa  masa  cząstki  tym  długość  fali 

.......................................................... 

 

3.  (3p.)  Czym  jest  powinowactwo  elektronowe.  Jak  zmienia  się  w  okresach  i  grupach. 

Z czym wiąże się – z elektroujemnością, czy elektrododatniością? 
 

..................................................................................................................................................... 

...................................................................................................................................................... 

..................................................................................................................................................... 

4.  (1p.) Przedstawiony orbital to: 

a) p

x

       b) d

xy

       c) d

yz

       d) d

xz

        

e) p

y

       f) d

z2

        g) d

x2-z2

    h) p

z