DODATKI DO WYNAGRODZEŃ 

Stan prawny na dzień 1.02.2006 r. 

 
 

Marek Rotkiewicz 

 
 
 

 

 
 
 
 

Darmowy fragment eBooka polecony przez 

ebook.partnerzy.info.pl 

 
 
 
 

EBook bezpłatny. Handlowanie publikacją zabronione. Tekst może być kopiowany i powielany 
w istniejącym układzie strukturalnym i graficznym. Na inny sposób wykorzystania eBooka wymagana jest 
pisemna zgoda administratora serwisu Dobry eBook. 
 
Wszelkie prawa zastrzeżone © 2006 ARDEO 
 
ARDEO 
ul. Konecznego 6/58, 31-216 Kraków 
tel./fax (12) 416 31 74 
e-mail: i.kielar@dobryebook.pl
WWW: www.DobryeBook.pl

 
 
 
 
 
 
 
 

eBook 

 

Spis treści pełnej wersji eBooka 

Kolorem czerwonym wyróżnione są dostępne darmowe fragmenty 
 

    1  

   

Wstęp

    2  

   

Dodatki za pracę w godzinach nadliczbowych

    3  

   Dodatki za pracę w porze nocnej 

    4  

   

Dodatki wyrównawcze

    5  

   

Dodatki funkcyjne i za stopień służbowy

    6  

   Dodatki za staż pracy 

    7  

   Dodatek za pracę w uciążliwych lub szkodliwych warunkach 

    8  

   Nagrody i premie 

3–4

5–10

11–15

16–19

20–23
24–27

28–29

30–31

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

www.DobryeBook.pl

 

Dodatki do wynagrodzeń 

Wstęp 

 

www.DobryeBook.pl 

strona 3 z 8

 

3 

    1  

   Wstęp 

Faktyczne wynagrodzenie otrzymywane co miesiąc przez pracownika w większości chyba 
przypadków nie składa się z samego „czystego” wynagrodzenia zasadniczego. Często 
pieniądze wypłacane przez pracodawcę za przepracowany na jego rzecz czas zawierają 
w sobie pewne, bardzo zróżnicowane ze względu na m.in. charakter pracy, formę 
organizacyjną pracodawcy, czy też zajmowane stanowisko dodatkowe składniki 
wynagrodzenia. 
 
Poza podstawowym wynagrodzeniem (pensją zasadniczą) pracownikom przysługują 
różnego rodzaju dodatki pieniężne. Obowiązek ich wypłaty może wynikać z wystąpienia 
w danym miesiącu określonych zdarzeń (w tym przypadku świadczenia te nie mają 
charakteru regularnego), bądź z istnienia pewnych sytuacji trwałych (określony staż 
pracy, zajmowanie pewnych stanowisk). W tej drugiej sytuacji dodatki wypłacane są za 
każdy miesiąc w stałej wysokości. 
 
Dodatki do wynagrodzeń można podzielić na dwie zasadnicze grupy: 

•  dodatki o charakterze powszechnym – muszą być wypłacone przez każdego 

pracodawcę w razie zaistnienia określonych w przepisach prawa pracy 
okoliczności, 

•  dodatki o charakterze niepowszechnym – obowiązek ich wypłaty wynika 

z przepisów  dotyczących określonych grup zawodowych, bądź z przepisów 
wewnątrzzakładowych; do ich wypłaty nie jest z założenia zobowiązany każdy 
podmiot będący pracodawcą. 

 
Do pierwszej grupy zaliczamy: 

•  dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych, 
•  dodatek za pracę w porze nocnej, 
•  dodatek wyrównawczy. 

 
Druga grupa nie ma, ze względu na swoja specyfikę, charakteru zamkniętego. Do 
najczęściej występujących dodatków zaliczyć można tutaj: 

•  funkcyjny (lub za stopień służbowy), 
•  za wysługę lat, 
•  za pracę w warunkach szkodliwych. 

 

Dodatki do wynagrodzeń 

Wstęp 

 

www.DobryeBook.pl 

strona 4 z 8

 

4 

Za tego rodzaju dodatki można uznać także premie i nagrody pieniężne. Mają one nieco 
inny charakter niż wyżej wskazane dodatkowe składniki wynagrodzenia, ale również 
wykraczają poza zasadnicze wynagrodzenie pracownika i obowiązek ich wypłaty nie został 
nałożony na wszystkie podmioty zatrudniające pracowników. 
 

Dodatki do wynagrodzeń 

Dodatki za pracę w godzinach nadliczbowych 

 

www.DobryeBook.pl 

strona 5 z 8

 

5 

    2  

   Dodatki za pracę w godzinach nadliczbowych 

Zgodnie z definicją zawartą w art. 151 § 1 K.p., pracą w godzinach nadliczbowych jest 
praca wykonywana ponad obwiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca 
wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, który wynika 
z obowiązującego danego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy. 
 
Praca taka może być rekompensowana na dwa sposoby: 

•  udzieleniem czasu wolnego, 
•  wypłatą dodatkowego wynagrodzenia. 

 
Warto podkreślić, że udzielenie czasu wolnego (zarówno na wniosek, jak i bez wniosku 
pracownika) zwalnia pracodawcę jedynie z obowiązku wypłaty dodatku za pracę 
w godzinach nadliczbowych. Przepracowany czas musi być i tak opłacony zwykłym 
wynagrodzeniem. 
 
Dodatek z tego tytułu przysługuje w wysokości 100% lub 50% wynagrodzenia. Liczymy je 
od wynagrodzenia pracownika wynikającego z jego osobistego zaszeregowania 
określonego stawką godzinową lub miesięczną lub, jeżeli nie wyodrębniono takich 
składników wynagrodzenia, jest to 60% wynagrodzenia. 
 
100% dodatek przysługuje za nadgodziny przypadające: 

•  w nocy, 
•  w niedziele i święta, które nie są dla pracownika dniami pracy wynikającymi 

z jego rozkładu pracy, 

•  w dniu wolnym od pracy, który został udzielony w zamian za pracę w niedziele 

lub święto (przepracowane zgodnie z obowiązującym go rozkładem). 

 

[…] 

 

Cały rozdział dostępny jest w pełnej wersji eBooka 

Dodatki do wynagrodzeń

 

Dodatki do wynagrodzeń 

Dodatki wyrównawcze 

 

www.DobryeBook.pl 

strona 6 z 8

 

6 

    4  

   Dodatki wyrównawcze 

Są to różnego rodzaju dodatki mające na celu rekompensatę różnicy między 
otrzymywanym dotychczas przez pracownika wynagrodzeniem, a wynagrodzeniem 
otrzymywanym po przeniesieniu go do innej pracy, które to przeniesienie nastąpiło 
w związku z zaistnieniem wskazanych w przepisach prawa pracy okoliczności. 
Świadczenia te wypłacane są: 
 

•  pracownicom w ciąży przeniesionym na okres ciąży do innej, niekolidującej ze 

stanem ciąży pracy (art. 178

1

, 179 K.p.). Obowiązek taki zachodzi, gdy 

pracownica wykonywała prace zabronione dla kobiet (zob. Rozporządzenie Rady 
Ministrów z dnia 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych 
lub szkodliwych dla zdrowia kobiet (Dz. U. Nr 114, poz. 545 z późn. zm. oraz 
z 2002 r. Nr 127, poz. 1092), a jedyną możliwością uniknięcia wykonywania przez 
nią tej pracy było przeniesienie jej do innej (gorzej płatnej). Także w przypadku, 
gdy pracowała w porze nocnej i nie istniała możliwość odpowiedniej zmiany jej 
rozkładu czasu pracy, która to sytuacja skutkowała przeniesieniem do innej pracy; 

 

•  pracownikom, u których stwierdzono objawy choroby zawodowej (art. 230 K.p.). 

Dodatek przysługuje tutaj przez okres do 6 miesięcy, a warunkiem jego 
otrzymania jest to, by zostały u pracownika stwierdzone objawy choroby 
zawodowej, pracodawca zgodnie z orzeczeniem lekarskim przeniósł go do innej 
pracy (nie narażającej go na działania czynnika, który wywołał te objawy), 
a przeniesienie to spowodowało obniżenie jego wynagrodzenia; 

 

•  pracownikom, którzy zostali przeniesieni do innej (odpowiedniej) pracy na skutek 

powstania niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub 
chorobą zawodową, a którzy nie zostali uznani za niezdolnych do pracy 
w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z FUS (art. 231 K.p.). 
Oczywiście wypłacany jest także tylko wtedy, gdy nowa praca jest gorzej 
opłacana; 

 

[…] 

 

Cały rozdział dostępny jest w pełnej wersji eBooka 

Dodatki do wynagrodzeń

 

Dodatki do wynagrodzeń 

Dodatki funkcyjne i za stopień służbowy 

 

www.DobryeBook.pl 

strona 7 z 8

 

7 

    5  

   Dodatki funkcyjne i za stopień służbowy 

Dodatki te wypłacane są osobom zajmującym kierownicze stanowiska, czyli kierującym 
pewnymi zespołami ludzkimi. Celem ich ustanowienia jest zrekompensowanie 
pracownikom zwiększonej odpowiedzialności i często znacznie większych wymagań 
w odniesieniu do jakości pracy, dyspozycyjności, odpowiedzialności itp. 
 
Przykładową grupą zawodową, której dodatek ten przysługuje są pracownicy 
samorządowi. Należy sięgnąć w tym zakresie do przepisów dwóch rozporządzeń: 

•  Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 2005 r. w sprawie zasad 

wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, 
starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich (Dz. U. Nr 146, poz. 1223), 

•  Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 2005 r. w sprawie zasad 

wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w jednostkach 
organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 146, poz. 1222 
z późn. zm. oraz z 2005 r. Nr 160, poz. 1343). 

 
Oba wymienione rozporządzenia zawierają w załącznikach tabele kwot i stawek dodatku 
funkcyjnego. 
 
Według § 4 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 2 lutego 2005 r. 
w sprawie dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagrodzenia za godziny 
ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw dla nauczycieli zatrudnionych w szkołach 
prowadzonych przez organy administracji rządowej (Dz. U. Nr 22, poz. 182) nauczycielowi, 
któremu powierzono stanowisko dyrektora lub wicedyrektora szkoły albo inne 
stanowisko kierownicze przewidziane w statucie szkoły, przysługuje dodatek funkcyjny 
w wysokości nie niższej niż 5% i nie wyższej niż 70% otrzymywanego przez nauczyciela 
wynagrodzenia zasadniczego. Interesującym rozwiązaniem jest przyznanie dodatku 
funkcyjnego w wysokości ustalonej dla dyrektora szkoły również wicedyrektorowi szkoły 
w przypadku dłuższej nieobecności dyrektora. Dodatek w tej wysokości przysługuje 
bowiem od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po trzech 
miesiącach nieobecności dyrektora szkoły z przyczyn innych niż urlop wypoczynkowy. 
 
Dodatek ten przysługuje także nauczycielowi, któremu powierzono sprawowanie funkcji 
wychowawcy klasy, doradcy metodycznego, nauczyciela-konsultanta lub opiekuna stażu. 
Może on otrzymać to świadczenie w wysokości maksymalnie 10% otrzymywanego 
wynagrodzenia zasadniczego. 

Dodatki do wynagrodzeń 

Dodatki funkcyjne i za stopień służbowy 

 

www.DobryeBook.pl 

strona 8 z 8

 

8 

Podobny charakter mają dodatki za stopień  służbowy występujące w służbach 
mundurowych. 
 

[…] 

 

Cały rozdział dostępny jest w pełnej wersji eBooka 

Dodatki do wynagrodzeń

 

 

 

Jeśli zainteresował Cię darmowy fragment, przeczytaj 

informacje o pełnej wersji eBooka 

Dodatki do wynagrodzeń