Adam Smith, Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów
Podział pracy jest koniecznym, powolnym i stopniowym następstwem skłonności ludzkiej
natury (do wymiany, handlu i zamiany jednej rzeczy na drugą), która kieruje się praktycznymi
korzyściami.
Skłonność ta jest wspólna wszystkim ludziom i tylko ludziom. Człowiek prawie ciągle
potrzebuje pomocy swych bliźnich i na próżno szukałby jej jedynie w ich życzliwości. Jest
bardziej prawdopodobne, że nakłoni ich do pomocy przemawiając do ich egoizmu i
osobistych korzyści.
Przez umowę, wymianę i kupno otrzymujemy większą część tych wzajemnych usług, których
potrzebujemy. Ta skłonność do wymiany jest źródłem podziału pracy.
Odmienność przyrodzonych zdolności jest u ludzi mniejsza niż się to wydaje, a różnorodność
uzdolnień jest skutkiem, nie zaś przyczyną podziału pracy.
Odmienność przyrodzonych uzdolnień jest w rzeczywistości mniejsza niż nam się wydaje.
Różnica pomiędzy najbardziej niepodobnymi ludźmi (np. filozofem i tragarzem), nie
pochodzi z natury, ale z nawyków, obyczajów i wychowania. To różnorodność zajęć zrodziła
różnorodność uzdolnień.
Zwierzęta muszą żywić się i bronić samodzielnie. U ludzi natomiast najbardziej odmienne
uzdolnienia są sobie nawzajem pożyteczne: różne produkty poszczególnych uzdolnień, dzięki
ogólnej skłonności do wymiany i handlu, stają się wspólnym zasobem dóbr, z którego każdy
człowiek może nabyć tę część produktu uzdolnień innych ludzi, jakiej potrzebuje.
Adam Smith, Teoria uczuć moralnych
•
Współczucie –
nawet samolubny człowiek interesuje się losem innych ludzi, jest to
uczucie wrodzone. Człowiek jest szczęśliwy gdy inni się cieszą
•
Sympatia = empatia wczuwamy się w sytuację innych jesteśmy jednak gotowi
wystąpić przeciwko człowiekowi. Uczucia przechodzą bezpośrednio z osoby na
osobę, zanim sobie tu uświadomimy
•
Sympatia powstaje gdy poznajemy przyczynę smutku drugiego człowieka
•
Człowiek czuje się upokorzony gdy tylko on się śmieje z własnych dowcipów
•
Sympatia ożywia radość i przynosi ulgę w smutku
•
Jesteśmy skłonni przekazywać przyjaciołom uczucia nieprzyjemne niż przyjemne bo
czerpiemy większą sytuację z ich sympatii
•
Uczucia społeczne –
wspaniałomyślność, uprzejmość, współczucie, przyjaźń,
szacunek (przykłady uczuć społ.)
•
Uczucia społeczne i życzliwości gdy się ukazują w wyrazie twarzy sprawiają
obserwatorowi w prawie każdej sytuacji
•
Uczucie miłości jest przyjemne dla osoby , która go doznaje
•
Uczucie egoistyczne
– uczucie między uczuciem społecznym i niespołecznym
•
Człowiek jest zadowolony gdy innych spotyka nieszczęście. Największą sympatię
budzi nieszczęście
•
Próżność -
wystawiamy na widok nasze bogactwa ukrywamy ubóstwo. Próżność
powstaje z przeświadczenia ,że jesteśmy w centrum zainteresowania. przyciąga uwagę
