20/10/2011

1

NajwaŜniejsze zasady leczenia dietetycznego w 

NajwaŜniejsze zasady leczenia dietetycznego w 
hiperlipidemiach

hiperlipidemiach

hipercholesterolemia 

Normalizacja masy ciała

PodaŜ tłuszczów ogółem <30% ogólnej energii poŜywienia

Kwasy tłuszczowe nasycone 6-7%  energii 

Kwasy tłuszczowe wielonienasycone 8% energii (populacja młodsza i 
zdrowa 3%)
Z czego:
kwasy tłuszczowe ω- 6: 6% energii
kwasy tłuszczowe ω- 3: 2% energii

kwasy tłuszczowe jednonienasycone 10-15% energii

Cholesterol pokarmowy <200 mg/d

Hipertrójglicerydemia i 
hiperlipidemia mieszana

Normalizacja masy ciała
Zakaz spoŜywania alkoholu

Zalecenia dotyczące spoŜycia tłuszczów i cholesterolu – jak w 
hipercholesterolemii

Cukry proste < 10% energii

Zespół chylomikronemii

Normalizacja masy ciała

PodaŜ tłuszczów ogółem < 15-20% energii

Zasady komponowania diety obniŜającej stęŜenie 
cholesterolu 

Postępowanie

Dozwolone ilości

Zmniejszyć ogólne spoŜycie KT 

nasyconych ograniczając 

konsumpcję tłuszczu

KT nasycone: nie więcej niŜ 7-10% 

spoŜywanej energii

Tłuszcz całkowity nie więcej niŜ 30% 

energii

Zwiększyć w stopniu umiarkowanym 

spoŜycie olejów i ich przetworów 

obfitujących w WKT i JKT z 

połoŜeniem nacisku na te ostatnie

JKT nie więcej niŜ 10-15% energii

Zwiększyć spoŜycie węglowodanów 

złoŜonych i błonnika pokarmowego 

ze szczególnym uwzględnieniem 

błonnika rozpuszczalnego

Węglowodany powyŜej 50% energii

Przynajmniej 25% błonnika 

pokarmowego dziennie

ObniŜyć spoŜycie cholesterolu

< 200mg dziennie

Przykładowe produkty spoŜywcze zapobiegające 
chorobom układu krąŜenia

Borówka (czernica, czarna jagoda)

Antocyjany (barwniki) uszczelniają ścianki naczyń krwionośnych, przedłuŜają czas krzepnięcia krwi, 

poprawiają krąŜenie

Zawierają ponadto: garbniki, cukry, pektyny, kwasy organiczne, sole mineralne, witaminy

Buraki

Zawierają betainę, która ułatwia przyswajanie białek z poŜywienia i poprawia funkcje wątroby
Betaina i betacyjany zmniejszają kruchość naczyń krwionośnych, obniŜają ciśnienie krwi i regulują 

stęŜenie cholesterolu

Cebula

Zwiększa stęŜenie cholesterolu HDL (działanie antymiaŜdŜycowe) przeciwdziałając nadmiernej lepkości 

krwi i ułatwia rozpuszczanie skrzepów

Czosnek

Regularne jedzenie czosnku przeciwdziała zarastaniu naczyń krwionośnych i moŜe udroŜnić naczynia 

tętnicze

Czosnek obniŜa ciśnienie tętnicze krwi i stęŜenie cholesterolu, 
spoŜywanie 3 ząbków czosnku dziennie obniŜa cholesterol LDL a podwyŜsza HDL, zapobiega nadmiernej 

lepkości krwi, przedłuŜa czas krzepnięcia i zwiększa aktywność fibrynolityczną osocza

Grejpfrut

Kwas galaktouronowy wpływa korzystnie na zmiany miaŜdŜycowe
Codziennie spoŜywanie 1 grapejfruta zmniejsz stęŜenie cholesterolu

Orzechy

Zawierają NKT oraz antyoksydanty – składniki chroniące przed szkodliwym działaniem cholesterolu

DIETA HIPOLIPEMICZNA WG EUROPEJSKIEGO TOWARZYSTWA 
MIAśDśYCOWEGO 

Produkty zalecane

spożywane w 

umiarkowanych  ilościach

zabronione

1

2

3

PRODUKTY ZBOŻOWE

Pieczywo z pełnego ziarna, owsianka, 

ryż, makaron, płatki kukurydziane, 

musli, kasze gruboziarniste.

rogaliki francuskie

NABIAŁ

Mleko chude, chudy twaróg 

beztłuszczowy, jogurt, białko jaj, 

substytuty jaj

mleko półtłuste, sery: brie, 

camembert, edamski, gouda, jogurt 
niskotłuszczowy, max. 2 całe jaja na 

tydzień.

pełne mleko, śmietana, mleko skondensowane, zabielacze do kawy, sery 

pełnotłuste, jogurt pełnotłusty.

ZUPY

Zupy warzywne, chude wywary  mięsne

zupy zagęszczane, zaprawiane śmietaną.

RYBY

Ryby z rusztu, gotowane, wędzone 

(unikać skóry)

ryby smażone na właściwym oleju.

ikra, smażone na nieznanym oleju lub tłuszczu.

SKORUPIAKI

Ostrygi

małże, homary

krewetki, kalmary

MIĘSO

Indyki b/skóry, kurczęta, b/skóry, 
indyki, b/skóry, cielęcina, króliki, 
dziczyzna 

bardzo chuda wołowina, jagnięta 

(1÷

÷

÷

÷

2razy tyg.), szynka, bekon, 

kiełbasa z cielęciny, indyka lub 

kurczaka, wątroba (max. 

2razy/miesiąc)

mięso z widocznym tłuszczem, kaczki, gęsi, kiełbasy salami, pasztety mięsne i 

inne

DIETA HIPOLIPEMICZNA WG EUROPEJSKIEGO TOWARZYSTWA 
MIAśDśYCOWEGO cd (1)

Produkty  zalecane

spożywane  w umiarkowanych 

ilościach

zabronione

1

2

3

TŁUSZCZE

Oleje słonecznikowy, sojowy, 

kukurydziany, sojowy, rzepakowy, 

olowa z oliwek,, margaryny 

miękkie z wspomnianych wyżej 
olejów, margaryny o obnizonej 

zawartości tłuszczu, masło w 

bardzo ograniczonych ilościach

masło, smalec, słonina, łój, tłuszcz, spod pieczeni, margaryny twarde, olej 

palmowy i kokosowy, tłuszcze uwodornione

OWOCE I WARZYWA

Warzywa świeże i mrożone zwłaszcza 

strączkowe: fasola, groch, soja, 

soczewica, ziemniaki, kukurydza, owoce 

świeże i suszone, owoce konserwowe (nie 

słodzone)

ziemniaki lub frytki, smażone na 

dozwolonym oleju

ziemniaki pieczone z tłuszczem, frytki, warzywa  lub ryż smażone na 

niewłaściwym tłuszczu, warzywa  solone i konserwowane, chipsy.

1

2

3

DESERY

Sorbety, galaretki, bezy, budynie na 

mleku chudym, sałatki owocowe

lody, kremy, budynie na pełnym mleku, sosy na śmietanie lub maśle.

WYPIEKI

Ciasta i ciasteczka przygotowane 

na tłuszczach nienasyconych

torty, przemysłowe wyroby cukiernicze, np. ciasta, paszteciki, babeczki.

DIETA HIPOLIPEMICZNA WG EUROPEJSKIEGO TOWARZYSTWA 
MIAśDśYCOWEGO cd (2)

Produkty zalecane

spożywane w 

umiarkowanych 

ilościach

zabronione

1

2

3

WYROBY CUKIERNICZE

Marmoladki

Marcepany, chałwa

Czekolada,  toffi, karmelki,  batony kokosowe.

ORZECHY

Włoskie, migdały i kasztany

laskowe,  ziemne,  pistacjowe, 

brazylijskie

orzechy  kokosowe,  orzechy  solone.

NAPOJE

Kawa filtrowana  lub instant, 

herbata, woda, napoje 

bezkaloryczne,  bezalkoholowe.

alkohol,  niskotłuszczowe 

napoje czekoladowe

Czekolada,  kawa  ze śmietanką.

SOSY I PRZYPRAWY

Pieprz, musztarda,  zioła, 

przyprawy  korzenne

sosy sałatkowe 

niskotłuszczowe

Majonezy, sól, sosy i kremy  sałatkowe,  sosy do mięsa i ryb 

zawierające  tłuszcz.