background image

Homofobia jest jak rasizm

Ewa Siedlecka 2012-02-13, ostatnia aktualizacja 2012-02-12 18:16:54.0

Dyskryminacja oparta na orientacji seksualnej ma tak  sam  wag  jak dyskryminacja ze wzgl du na ras  -
orzekø Trybunaø w Strasburgu. Polskie prawo stanowi inaczej

- Wyrok jest precedensowy: po raz pierwszy Trybunaø w Strasburgu wypowiedziaø si  w sprawie ochrony przed 
nienawi ci  mniejszo ci seksualnych i uznaø,  e ta grupa zasøuguje na szczególn  ochron  - mówi Dorota 
Pudzianowska z Fundacji Helsi skiej.

Wyrok zapadø w czwartek, w sprawie skargi Vejdeland i inni przeciwko Szwecji. Wpisuje si  w starania polskich 
organizacji pozarz dowych o rozszerzenie prawa karnego tak, by obejmowaøo nie tylko przest pstwa z nienawi ci 
motywowane ras , narodowo ci , religi  czy  wiatopogl dem, ale te  orientacj  seksualn , to samo ci  pøciow , pøci , 
wiekiem i niepeønosprawno ci . 
 
Wyrok zapadø w sprawie siedmiu czøonków szwedzkiej organizacji Møodzie  Narodowa. W 2004 r. zostawili w jednym z 
gimnazjów ulotki, w których przeciwstawiali si  ''propagandzie homoseksualnej'' w szwedzkich szkoøach, pisali,  e 
''homoseksualne lobby'' stara si  bagatelizowa  pedofili ,  e homoseksualizm to zboczenie, ma destrukcyjny wpøyw na 
moralno  spoøecze stwa, a homoseksuali ci s  odpowiedzialni za rozprzestrzenianie si  HIV i AIDS.

Szwedzkie s dy oceniøy,  e byøo to przest pstwo mowy nienawi ci. W szwedzkim kodeksie od 2002 r. zakazane jest 
publiczne wyra anie ''gró b lub pogardy'', nie tylko - jak w Polsce - motywowanych pochodzeniem narodowym, 
etnicznym czy rasowym i pogl dami religijnymi, ale te  orientacj  seksualn . 

Skazani na wi zienie w zawieszeniu i grzywny od 200 do 2 tys. euro czøonkowie Møodzie y Narodowej poskar yli si  do 
Trybunaøu w Strasburgu na naruszenie wolno ci søowa. Twierdzili,  e krytykowali szwedzk  polityk  o wiatow , w 
ramach której dzieciom przedstawia si  ró ne orientacje seksualne i ró ne modele rodziny jako równouprawnione (w 
Szwecji mo na zawiera  maø e stwa jednopøciowe, a jednopøciowe pary mog  adoptowa  dzieci).

Trybunaø uznaø,  e debata publiczna nie usprawiedliwia mowy nienawi ci. Stwierdziø,  e granic  wolno ci søowa nie jest 
nawoøywanie do przemocy (jak w USA), bo ''zniewa anie, wy miewanie, zniesøawianie okre lonych grup mo e by  
wystarczaj ce dla wøadz,  eby walczy  z u ywaniem wolno ci søowa w nieodpowiedzialny sposób''. 

Dodaø,  e ''dyskryminacja oparta na orientacji seksualnej ma t  sam  wag  jak dyskryminacja ze wzgl du na ras , 
pochodzenie, kolor skóry''. Podkre liø te ,  e homofobiczna ulotka skierowana byøa do uczniów, którzy powinni by  
szczególnie chronieni przed takim ''nieodpowiedzialnym'' wykorzystywaniem wolno ci søowa.

W polskim prawie nie ma przest pstw motywowanych homofobi , wi c nie ma statystyk pokazuj cych, jak du y to 
problem. Organizacje mniejszo ci robi  wøasne badania. Z zeszøorocznego raportu Kampanii przeciw Homofobii wynika, 

e 93 proc. przedstawicieli mniejszo ci seksualnych doznaøo przemocy søownej (wyzwiska, wyszydzanie), 20 proc. -

gró b i szanta u, 25 proc. - øagodniejszej przemocy fizycznej: popychania, szarpania, przewracania, a 17 proc. zostaøo 
pobitych.

Prokuratura umarza sprawy zwi zane z homofoniczn  mow  nienawi ci, bo nie s  przest pstwami. W kwietniu ub. roku 
napisali my o kolportowanej w internecie piosence  l skiego rapera, w której nawoøywaø on do ''wyduszenia zarazy'', 
jak  s  lesbijki i geje. 

''Søowa mojej kasty to: pali , pali , pali ! Strzaø søowem, strzaø søowem, zwyrodnialców zabi !'' - piewaø raper. Kampania 
przeciw Homofobii zøo yøa zawiadomienie do prokuratury. Prokuratura po pi ciu dniach odmówiøa wszcz cia 
post powania.

Nieskutecznym narz dziem obrony przed mow  nienawi ci jest kodeks cywilny. Dwa tygodnie temu warszawski s d 
oddaliø pozew o ochron  dóbr osobistych wniesiony przez dwie osoby, które poczuøy si  ura one rysunkiem 
opublikowanym w 2009 r. w ''Rzeczpospolitej'', komentuj cym postulaty legalizacji zwi zków partnerskich. W kolejce do 
Urz du Stanu Cywilnego stoj  obok siebie: dwóch m czyzn i m czyzna z koz . S d uznaø,  e rysunek nie dotyczyø 
nikogo personalnie, wi c niczyje dobra nie zostaøy naruszone.

Czy po tym wyroku Polska powinna wpisa  do kodeksu karnego orientacj  seksualn  obok innych cech, ze wzgl du na 
które  ciga si  przest pstwa z nienawi ci? - Wyrok nie wymusza na Polsce zmiany prawa, ale daje argument przeciw 
twierdzeniu,  e gdyby taka zmiana miaøa nast pi , to naruszyøoby to wolno  søowa - mówi Dorota Pudzianowska.

Poseø Robert Biedro  z Ruchu Palikota zapowiada,  e zacznie zbiera  podpisy pod projektem zrównania wszystkich 
grup dyskryminowanych w ochronie przed przest pstwami z nienawi ci. - Poprawili my projekt przygotowany w zeszøej 
kadencji przez spoøeczny zespóø. Popiera go te  SLD, ale chcemy zbiera  podpisy u posøów innych klubów. Wiemy,  e 
wielu posøów PO popiera t  ide . 
 
Ciekawym w tkiem wyroku jest ten, w którym Trybunaø mówi,  e zakazan  mow  nienawi ci mo e by  nie tylko 
bezpo rednie nawoøywanie do ataku, ale te  ''wyra anie pogardy'': - Na ten fragment mo na si  b dzie powoøywa  
przed polskimi s dami tak e w sprawach dotycz cych wypowiedzi antysemickich czy rasistowskich - podkre la Dorota 
Pudzianowska.

Polskie s dy maj  dzi  tendencj  do w skiego, ''ameryka skiego'' rozumienia ''mowy nienawi ci'' - jako wezwania do 
napa ci, fizycznego ataku. I nie uznaj  takich sformuøowa , jak ''Biaøa siøa, czarna kiøa'' czy ''Europa dla biaøych, Afryka 
dla HIV'' (padaøy w 2006 roku we Wrocøawiu na manifestacji ONR-u) za nawoøywanie do nienawi ci. 

- Wyrok nie tylko poszerza ochron  przed mow  nienawi ci na mniejszo ci seksualne, ale pokazuje inne rozumienie 
granic mowy nienawi ci, która mo e by  prawem zakazana - dodaje Pudzianowska.

Tekst pochodzi z serwisu Wyborcza.pl -

http://wyborcza.pl/0,0.html

© Agora SA

Strona 1 z 1

Homofobia jest jak rasizm

2012-02-13

http://wyborcza.pl/2029020,75248,11131453.html?sms_code=