RYNEK WEWN

Ę

TRZNY UE

Prof. dr hab. El

Ŝ

bieta Kawecka-Wyrzykowska

Rynek wewnętrzny UE 

||

wspólny rynek

||

Jednolity rynek europejski

“cztery wolności”

||

swoboda przepływu towarów, osób, kapitału i 

ś

wiadczenia usług

A/ Pierwszy etap RW

 utworzenie unii celnej (art. 23) –w Ŝycie 
1.07.1968r. 

B/ Drugi etap RW

 rynek wewnętrzny (jednolity)

Rynek wewnętrzny UE = wspólny rynek= 
Jednolity rynek europejski

Art. 14: „Rynek wewnętrzny obejmuje obszar bez 

granic wewnętrznych, w którym jest zapewniony 
swobodny przepływ towarów, osób, usług i 
kapitału, zgodnie z postanowieniami niniejszego 
Traktatu”.

Są to “cztery wolności” = swoboda przepływu 

towarów, osób, kapitału i świadczenia usług. 

Wg Traktatu konstytucyjnego obejmuje to teŜ reguły 

konkurencji i przepisy podatkowe. 

Wspólny rynek (common market) = rynek 
wewnętrzny?(internal market)

Wspólny rynek- Rada uchwala jednomyślnie 
dyrektywy (art. 94).

rynek wewnętrzny – Rada uchwala środki dla 
ustanowienia rynku wewnętrznego (art. 95). 

Geneza idei RW w połowie lat 80. 

 Cele progamu budowy rynku wewnętrznego:

 przezwycięŜenie europesymizmu;
 zwiększenie korzyści w wyniku pogłębienia integracji;

 ZałoŜenia Jednolitego Aktu Europejskiego (JAE) –

 w Ŝycie 1.07.1987r. 
 ograniczenie zasady jednomyślności decyzji Rady 

Ministrów na rzecz kwalifikowanej większości głosów, z 
wyjątkiem kwestii podatkowych, interesów 
pracowniczych, przepływu osób; nowe częściowo 
wspólne polityki: R+D, ochrony środowiska i spójności;

Idea Białej Księgi i realizacja jej załoŜeń
 eliminacja barier fizycznych, technicznych i fiskalnych

Swobodny przepływ towarów:

oznacza zakaz stosowania ceł i opłat 

równowaŜących w handlu między państwami 
członkowskimi UE (PC) - (np. opłaty za kontrolę
jakościową towarów; niektóre opłaty są dozwolone –
za dodatkowe usługi);

eliminacja barier ilościowych i środków o 

podobnym skutku (art. 28 TWE) – formuła 
Dassonville z 1974r. – ETS uznał, Ŝe środkami 
podobnymi w skutkach do ograniczeń ilościowych 
są: np. przepisy Buy Irish z 1982r.

Wyjątki od zakazu ograniczeń
ilościowych:

ochrona moralności, porządku i 
bezpieczeństwa publicznego; 

ochrona zdrowia i Ŝycia ludzi, zwierząt i 
roślin; 

ochrona narodowych dóbr kultury, własności 
przemysłowej i handlowej, takŜe konsumenta i 
ś

rodowiska. 

Istota RW

• Istotnym elementem wspólnego rynku jest 

niezakłócona konkurencja dla podmiotów 
gospodarczych  (ochrona konkurencji 
przed zakłóceniami ze strony 
przedsi

ę

biorstw oraz pa

ń

stw).

Zniesienie barier fizycznych:

1988 – SAD (ujednolicenie dokumentacji), 

1.01.1993 r. zniknęły granice wewnętrzne,

Brak granic wewnętrznych oznacza, Ŝe nie ma pojęcia 
„handel zagraniczny” między państwami 
członkowskimi UE, zastąpiło je pojęcie wspólnotowej 
dostawy. Eksportem jest wyłącznie sprzedaŜ do 
państwa nienaleŜącego do UE, a importem –
sprowadzenie towarów z państwa  niebędącego 
członkiem UE. 

Wtedy teŜ rezygnacja z SAD (jest tylko w handlu z krajami 
trzecimi) i wprowadzenie INTRASTAT-u (system 
rejestrowania transakcji w handlu wewnątrz UE , 
weryfikowany na podstawie dokumentacji podatkowej); 

Eliminacja barier technicznych

Są trzy główne reguły dot. dopuszczenia towarów do obrotu na 
JRE:

1.Swobodny przepływ dóbr pomiędzy państwami WE (Art. 23, 
25 TWE), ale moŜliwe jest wprowadzenie ograniczeń (art. 28) 

2.Wzajemne uznawanie towarów (wymogów technicznych 
produktów, obowiązujących w państwach członkowskich); tzw. 
obszar dobrowolny podejścia do harmonizacji technicznej (obszar 
niezharmonizowany); 

sprawa Cassis de Dijon (orzeczenie ETS z 1979) – towary 
legalnie wprowadzone do obrotu w jednym kraju muszą być
dopuszczone do obrotu takŜe w innych krajach.

Harmonizacja prawa państw członkowskich: 

dla produktów, które potencjalnie stwarzają duŜe zagroŜenia dla zdrowa i 

Ŝ

ycia ich nabywców:

– tzw. stare podejście (old approach), zwane harmonizacją sektorową (tj. 

szczegółowe wymogi i specyfikacje techniczne). Obejmuje m.in. produkty 
spoŜywcze, farmaceutyki, wyr. chemiczne i pojazdy mechaniczne.

-

tzw. nowe podejście (new approach), gdzie:

 Przedmiotem harmonizacji (tj. zbliŜenia, a nie pełnego ujednolicenia) są

przepisy związane z bezpieczeństwem, zdrowiem i ochroną środowiska. 

 Dyrektywy (ok. 25) definiują zasadnicze wymagania (essential 

requirements), które produkt wprowadzany na JRE musi spełniać, tj. cel do 
osiągnięcia (np. zakaz emisji spalin). 

 Dyrektywy są obowiązkowe; państwa UE muszą przenieść do prawa 

narodowego, a produkty muszą spełniać wymogi minimalne określone w 
dyrektywach. 

 Wyrób, spełniający wymagania dyrektyw i oznaczony znakiem CE ma 

prawo być wprowadzony na rynki państw UE bez ograniczeń. 

KaŜda dyrektywa określa procedury, za pomocą których producent 
lub importer wykazuje, Ŝe sprzedawany przez niego towar 
odpowiada podstawowym wymaganiom (osiem modułów), np.:

deklaracja zgodności wystawiana przez producenta,
uzyskanie certyfikatu niezaleŜnej strony trzeciej.

System ten opiera się na domniemaniu uczciwości producenta, 
który ponosi odpowiedzialność za wadliwy towar (solidarnie z 
producentami surowców i komponentów). 

Szczegółowe wymogi techniczne są zawarte w normach 
opracowywanych przez europejskie pozarządowe instytucje 
standaryzacyjne (normy nie są obowiązkowe). 

W dziedzinach nie objętych obowiązkową harmonizacją
obowiązuje wzajemne uznawanie standardów. 

Wspólny rynek usług (swoboda świadczenia usług)

Usługi:
działalność o charakterze przemysłowym, handlowym, 
rzemieślniczym i  wolne zawody; 
są to „świadczenia wykonywane z reguły odpłatnie, o ile nie są
regulowane przez postanowienia dot.  przepływu osób, towarów i 
kapitału”.

Prawo UE nie obowiązuje, gdy usługi są wykonywane w obrębie 
jednego państwa (usługobiorca i usługodawca z jednego kraju); 
obowiązuje - gdy usługa przemieszcza się przez granice.

Wspólny rynek usług (swoboda świadczenia usług)

Ś

wiadczenie usług ma charakter tymczasowy bez trwałych podstaw 

prawnych (bez rejestracji firmy) w państwie wykonywania usług. 
Wg ETS swoboda świadczenia usług obejmuje sytuację, gdy dana 
osoba przemieszcza się z jednego państwa do drugiego nie w celu 
załoŜenia firmy, a wykonywania tam działalności czasowej.

Swoboda przepływu usług dotyczy nie tylko usługodawców (lekarz 
wykonujący operację za granicą), ale i usługobiorców (pacjent 
jadący na operację do innego kraju UE). 

Liberalizacja usług w UE – sektorowo, na zasadzie wzajemnego 
uznawania narodowych przepisów prawnych przy jednoczesnej 
harmonizacji minimalnych standardów.

Swoboda przepływu osób

 zakaz dyskryminacji ze wzgl. na zatrudnienie, wynagrodzenie i 
inne warunki pracy; nielegalne jest np. ogłoszenie „zatrudnię
Holendra”.
 obywatele jednego kraju członkowskiego mogą w 
nieograniczony sposób szukać pracy i podejmować pracę w innym 
kraju;
 swoboda zatrudnienia nie dotyczy administracji publicznej.
 istnieje swoboda transferu zarobionych środków pienięŜnych 
(swoboda przepływu kapitału)
wzajemne uznawanie dyplomów,
 koordynacja systemów zabezpieczeń socjalnych,
 na mocy porozumień z Schengen (1985 i 1990) – rosnąca 
współpraca dla zmniejszenia zagroŜeń w rezultacie zniesienia 
granic wewnętrznych (azylowa, policji, sądów itp.);