Tech_ochr_fiz_osób_515[01].Z1.06

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

SPIS TREŚCI

Wprowadzenie

Wymagania wstępne

Cele kształcenia

Materiał nauczania

4.1.

Pojęcie, cel i istota konwoju

4.1.1.

Materiał nauczania

4.1.2.

Pytania sprawdzające

4.1.3.

wiczenia

4.1.4.

Sprawdzian postępów

4.2.

Podstawy prawne regulujące zasady konwojowania wartości pienięŜnych
oraz innych przedmiotów wartościowych lub niebezpiecznych

4.2.1.

Materiał nauczania

4.2.2.

Pytania sprawdzające

4.2.3.

wiczenia

4.2.4.

Sprawdzian postępów

4.3.

Wymagania

dotyczące

urządzeń

zabezpieczenia

technicznego

wykorzystywanych w konwoju oraz przechowywania wartości pienięŜnych 20
4.3.1.

Materiał nauczania

4.3.2.

Pytania sprawdzające

4.3.3.

wiczenia

4.3.4.

Sprawdzian postępów

4.4.

Dobór grupy konwojowej i zadania osób uczestniczących w konwoju

4.4.1.

Materiał nauczania

4.4.2.

Pytania sprawdzające

4.4.3.

wiczenia

4.4.4.

Sprawdzian postępów

4.5.

WyposaŜanie konwojenta

4.5.1.

Materiał nauczania

4.5.2.

Pytania sprawdzające

4.5.3.

wiczenia

4.5.4.

Sprawdzian postępów

4.6.

Sporządzanie dokumentacji związanej z konwojem wartości pienięŜnych,
przedmiotów wartościowych i niebezpiecznych

4.6.1.

Materiał nauczania

4.6.2.

Pytania sprawdzające

4.6.3.

wiczenia

4.6.4.

Sprawdzian postępów

4.7.

Odprawa do konwoju i nadzór nad jego przebiegiem

4.7.1.

Materiał nauczania

4.7.2.

Pytania sprawdzające

4.7.3.

wiczenia

4.7.4.

Sprawdzian postępów

4.8.

Organizacja i zasady ochrony transportu pieszego

4.8.1.

Materiał nauczania

4.8.2.

Pytania sprawdzające

4.8.3.

wiczenia

4.8.4.

Sprawdzian postępów

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.9.

Organizacja i zasady konwoju z uŜyciem środków transportu

4.9.1.

Materiał nauczania

4.9.2.

Pytania sprawdzające

4.9.3.

wiczenia

4.9.4.

Sprawdzian postępów

4.10.

Inkaso, jako szczególna forma konwoju wartości pienięŜnych

4.10.1.

Materiał nauczania

4.10.2.

Pytania sprawdzające

4.10.3.

wiczenia

4.10.4.

Sprawdzian postępów

4.11.

Rodzaj zagroŜeń związanych z konwojem

4.11.1.

Materiał nauczania

4.11.2.

Pytania sprawdzające

4.11.3.

wiczenia

4.11.4.

Sprawdzian postępów

4.12.

Postępowanie w sytuacjach kryzysowych

4.12.1.

Materiał nauczania

4.12.2.

Pytania sprawdzające

4.12.3.

wiczenia

4.12.4.

Sprawdzian postępów

4.13.

Szkolenie doskonalące konwojentów

4.13.1.

Materiał nauczania

4.13.2.

Pytania sprawdzające

4.13.3.

wiczenia

4.13.4.

Sprawdzian postępów

Sprawdzian osiągnięć

Literatura

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1. WPROWADZENIE

Poradnik będzie Ci pomocny w przyswajaniu wiedzy o konwojowaniu wartości

pienięŜnych oraz innych przedmiotów wartościowych lub niebezpiecznych.

W poradniku znajdziesz:

−−−−

wymagania wstępne – wykaz umiejętności, jakie powinieneś mieć juŜ ukształtowane,
abyś bez problemów mógł korzystać z poradnika,

−−−−

cele kształcenia – wykaz umiejętności, jakie ukształtujesz podczas pracy z poradnikiem,

−−−−

materiał nauczania – wiadomości teoretyczne niezbędne do opanowania treści jednostki
modułowej,

−−−−

zestaw pytań, abyś mógł sprawdzić, czy juŜ opanowałeś określone treści,

−−−−

wiczenia, które pomogą Ci zweryfikować wiadomości teoretyczne oraz ukształtować

umiejętności praktyczne,

−−−−

sprawdzian postępów,

−−−−

sprawdzian osiągnięć, przykładowy zestaw zadań. Zaliczenie testu potwierdzi
opanowanie materiału całej jednostki modułowej,

−−−−

literaturę uzupełniającą.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Schemat układu jednostek modułowych

515[01].Z1

Taktyka i techniki

postępowania w ochronie

osób i mienia

515[01].Z1.06

Konwojowanie wartości

pienięŜnych oraz

innych

przedmiotów

wartościowych lub

niebezpiecznych

515[01].Z1.02

Posługiwanie się bronią

palną

515[01].Z1.03

Stosowanie technik

interwencyjnych

515[01].Z1.01

Planowanie ochrony

obszarów,

obiektów

i urządzeń

515[01].Z1.07

Zapewnianie ochrony

róŜnych

obiektów i dóbr

515[01].Z1.05

Stosowanie środków

ochrony fizycznej

obiektów oraz

zabezpieczenie

techniczne mienia

515[01].Z1.04

Ochrona Ŝycia,

zdrowia

i nietykalności

osób

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:

–

zinterpretować podstawowe pojęcia związane z ochroną wartości pienięŜnych,

–

zastosować zasady i wymagania techniczne dotyczące ochrony budynków i pomieszczeń
przeznaczonych do przechowywania wartości pienięŜnych,

–

zastosować obowiązujące przepisy prawne w zakresie przechowywania i transportowania
wartości pienięŜnych,

–

określić rodzaje zagroŜeń, związanych z konwojem,

–

opracować instrukcję konwojowania,

–

zaplanować trasy konwoju,

–

dokonać doboru grupy konwojowej,

–

przeprowadzić odprawę przed realizacją konwoju,

–

przydzielić zadania dla poszczególnych osób wchodzących w skład grupy konwojowej,

–

dokonać doboru środka transportu,

–

dokonać doboru wyposaŜenia i uzbrojenia grupy konwojowej,

–

posłuŜyć się środkami łączności w czasie konwojowania,

–

zorganizować konwój pieszy,

–

zorganizować konwój drogą lotniczą,

–

posłuŜyć się przepustką „W”,

–

skorzystać z systemów alarmowych w sytuacjach nadzwyczajnych,

–

opracować i postąpić zgodnie z algorytmem zachowań w czasie róŜnych sytuacji
nadzwyczajnych,

–

współdziałać z Policją w realizacji zadań konwojowania,

–

prowadzić tabele kodowe,

–

opracować, wykorzystać oraz prowadzić dokumentację związaną z realizacją konkretnego
konwoju,

–

zastosować przepisy regulujące zasady ochrony transportowanych wartości pienięŜnych,
dzieł sztuki, materiałów niebezpiecznych oraz broni i amunicji,

–

zaplanować wykonanie zleconej ochrony transportu,

–

zaplanować role poszczególnych członków grupy konwojowej,

–

sporządzić umowę o świadczenie usług konwojowych,

–

dobrać siły i środki do skutecznego zabezpieczenia transportowanego mienia,

–

zrealizować ochronę transportu wartości pienięŜnych,

–

zastosować zasady współdziałania pomiędzy członkami grupy konwojowej,

–

sporządzić i uzgodnić plan ochrony transportu broni i amunicji,

–

postąpić racjonalnie w sytuacjach szczególnych takich jak napad na konwój, wypadek
i kolizja drogowa, poŜar pojazdu, choroba członka konwoju, blokada drogowa oraz inne
nieprzewidziane wydarzenia kryzysowe.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

MATERIAŁ NAUCZANIA

4.1. Pojęcie, cel i istota konwoju

4.1.1. Materiał nauczania

Konwój jest niezdefiniowaną w przepisach prawa formą ochrony mienia. Dla potrzeb

niniejszego opracowania moŜna przyjąć następującą definicje:

Konwój jest to ochrona przenoszonych lub przewoŜonych wartości pienięŜnych oraz

innych przedmiotów wartościowych lub niebezpiecznych przez:

−−−−

właściwie wyszkoloną i wyposaŜoną,

−−−−

posiadającą wewnętrzną strukturę,

−−−−

działającą wg określonej taktyki,

−−−−

poruszającą się po wcześniej zaplanowanej trasie,

−−−−

wydzieloną grupę konwojentów.
Warto moŜe w tym miejscu przybliŜyć pewne pojęcia wymienione w powyŜszej definicji:

−

ochrona – naleŜy tu rozumieć szereg podejmowanych czynności mających na celu
udaremnienie: zniszczenia, zagubienia, utraty w wyniku działań przestępczych
powierzonych przedmiotów,

−

przenoszenie lub przewoŜenie przedmiotów – oznacza to, Ŝe konwoje mogą być
realizowane zarówno pieszo jak i za pomocą środków transportu takich jak samochody,
pociągi, czy samoloty,

−

wartości  pienięŜne  oraz  inne  wartościowe  lub  niebezpieczne  przedmioty  –  w  ten  sposób
określony przedmiot konwoju bezpośrednio koresponduje z pojęciem wymienionym w art. 3
pkt.  1  lit.  c  ustawy  z  dnia  22  sierpnia  1998  r.  o  ochronie  osób  i  mienia,  mówiącym
o konwojowaniu,  jako  formie  realizacji  ochrony  fizycznej.  Definicja  wartości  pienięŜnych
zawarta jest w § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia
14  października  1998  r.  w  sprawie  szczegółowych  zasad  i  wymagań  jakim  powinna
odpowiadać  ochrona  wartości  pienięŜnych  przechowywanych  i  transportowanych  przez
przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne (Dz. U. Nr 129, poz.858 z późn. zm.):

−

krajowe i zagraniczne znaki pienięŜne,

−

czeki, z wyjątkiem czeków zakreślonych, skasowanych, lub opatrzonych indosem
pełnomocniczym, zawierającym wzmiankę „wartości do inkasa”, „naleŜność do
inkasa” lub inną o podobnym charakterze,

−

weksle, z wyjątkiem weksli opatrzonych indosem pełnomocniczym, zawierającym
wzmiankę „wartości do inkasa” lub inna o podobnym charakterze,

−

inne dokumenty zastępujące w obrocie gotówkę,

−

złoto, srebro i wyroby z tych metali, kamienie szlachetne i perły, a takŜe platynę
i inne metale z rodziny platynowców,

−

inne  wartościowe  i  niebezpieczne  przedmioty  –  pod  pojęciem  naleŜy  rozumieć  takie
przedmioty  mające  wartość  materialną  i  niematerialną,  które  ze  względu  na  swoją
specyfikę mogą być szczególnie atrakcyjnym celem działań przestępczych taki jak dzieła
sztuki,  dokumenty  (na  róŜnych  nośnikach)  zawierających  informacje  tajne  lub  poufne,
broń, materiały wybuchowe, materiały rozszczepialne, itp.

−

wydzielona grupa – w skład konwoju mogą wchodzić róŜne osoby, ale tylko grupę, która
jako jedyne zadanie ma aktywną ochronę przewoŜonych wartości pienięŜnych moŜna
nazwać mianem konwojentów. Konwojenci, zatem nie powinni np. prowadzić pojazdów
konwoju czy teŜ przenosić chronionego mienia (za wyjątkiem akcji ratowniczej),

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

właściwie wyszkolona i wyposaŜona – pod pojęciem „wyszkolona” naleŜy rozumieć nie
tylko  osoby,  które  mają  kwalifikacje  określone  w  przepisach  prawa,  ale  równieŜ
podlegają  szkoleniu  dokształcającemu  pozwalającemu  im  skutecznie  działać  w  zespole.
WyposaŜenie  grupy  konwojowej  powinno  spełniać  wymogi  wynikające  wprost
z przepisów prawa, tzn. zapewnić indywidualne bezpieczeństwo uczestników w związku
z  zagroŜeniami  dla  tego  typu  pracy  (kamizelki  i  hełmy  kuloodporne)  oraz  sprawność
organizacyjną transportu (środki transportu, łączności),

−

wewnętrzna struktura – członków grupy konwojowej powinny łączyć wzajemne relacje,
powinni mieć wyznaczonego dowódcę oraz przydzielone funkcje i zadania,

−

działania  wg  określonej  taktyki  –  działania  podejmowane  przez  ochronę  konwoju  nie
mogą  mieć  charakteru  przypadkowych.  W  sytuacjach  kryzysowych  brak  jest  czasu  na
przeprowadzanie procesów myślowych, uwzględniających wszelkie aspekty specyficznej
sytuacji.  Dynamika  takich  zdarzeń  preferuje  podejmowanie  szybkich  i  trafnych  decyzji,
a wcześniejsze  opracowanie  taktyki  w  przewidywalnych  typowych  sytuacjach  pozwoli
ograniczyć improwizację do niezbędnego minimum,

−

poruszanie  się  po  zaplanowanej  trasie  –  element  planowania  trasy  jest  istotnym
czynnikiem,  wpływającym  wprost  na  bezpieczeństwo  konwoju.  Przypadkowy  dobór
trasy moŜe nieść za sobą szereg niespodzianek, łącznie z napadem dokonanym w miejscu
najbardziej dogodnym dla przestępców.
Celem  konwoju  jest  dostarczenie  transportowanego  mienia  do  adresata  w  stanie

nienaruszonym i aby to osiągnąć jego ochrona powinna spełniać głównie dwa zadania:

−

oddziaływać  prewencyjnie  –  poprzez  organizacje  i  wyposaŜenie  i  sprawność
konwojentów  uczynić  ewentualny  zamach  na  transportowane  wartości  pienięŜne
przedsięwzięciem wielce ryzykownym, trudnym organizacyjnie (Ŝmudne przygotowania,
zaangaŜowanie  i  skoordynowania  działań  duŜej  grupy  osób,  oraz  spore  nakłady
finansowo-rzeczowe), a w konsekwencji mało opłacalnym,

−

odeprzeć ewentualny zamach – zgodnie z posiadaną wiedzą, taktyką i wyuczonymi
zachowaniami (na zasadzie odruchu) bezpiecznie wyprowadzić konwój ze strefy
zagroŜonej.

4.1.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

Co to jest konwój, w rozumieniu ochrony mienia?

Co naleŜy rozumieć prze pojęcie „ochrona”?

Co naleŜy rozumieć przez pojęcie „inne wartościowe i niebezpieczne przedmioty”?

Jakie jest znaczenie pojęcia „wartości pienięŜne”?

Na czym polega właściwe wyszkolenie grupy konwojowej?

Na czym polega wewnętrzna struktura grupy konwojowej?

Czym podyktowana jest potrzeba planowania trasy konwoju?

Jaki jest cel konwoju wartości pienięŜnych i innych wartościowych i niebezpiecznych
przedmiotów?

Na czym polega prewencyjna funkcja konwoju?

10.

Co konwojent powinien wykorzystać przy odpieraniu ewentualnego zamachu
na transportowane mienie?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.1.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Korzystając z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia

–

krajowe znaki pienięŜne,

–

bilon,

–

bilety komunikacji miejskiej,

–

muzealia,

–

zagraniczne znaki pienięŜne,

–

czeki opatrzone indosem pełnomocniczym,

–

złota biŜuteria,

–

obrazy impresjonistów francuskich,

–

czeki,

–

skarby dziedzictwa narodowego,

–

złote klejnoty koronne,

–

weksle zawierające wzmiankę „wartość do inkasa”,

–

platynowe siatki słuŜące do procesów technologicznych,

–

bilon euro,

–

dzieła sztuki,

–

ruble.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

odszukać  w  rozporządzeniu  Ministra  Spraw  Wewnętrznych  i  Administracji  z  dnia  14
października  1998  r.  w  sprawie  szczegółowych  zasad  i  wymagań,  jakim  powinna
odpowiadać  ochrona  wartości  pienięŜnych  przechowywanych  i  transportowanych  przez
przedsiębiorców  i  inne  jednostki  organizacyjne  (Dz.  U.  Nr  129,  poz.858  z  późn.  zm.)
definicję „wartości pienięŜnych”,

przeanalizować treść definicji,

podkreślić w zadaniu wyrazy spełniające warunki pojęcia „wartości pienięŜne”.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 października
1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i wymagań, jakim powinna odpowiadać ochrona
wartości pienięŜnych przechowywanych i transportowanych przez przedsiębiorców i inne
jednostki organizacyjne (Dz. U. Nr 129, poz.858 z późn. zm.),

−−−−

komputer z dostępem do Internetu,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 2

Korzystając ze słownika języka polskiego lub zasobów Internetu znaleźć róŜne definicje

pojęcia „konwojent” i przeanalizować je pod kątem uregulowań wynikających z ustawy
o ochronie osób i mienia.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeanalizować treść ćwiczenie

wyszukać w słowniku języka polskiego lub Internecie definicję „konwojenta”,

dokonać porównania z prawnymi uwarunkowaniami wynikającymi z ustawy o ochronie
osób i mienia.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

komputer z dostępem do Internetu,

−−−−

notatnik,

−−−−

słownik języka polskiego,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

4.1.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

zdefiniować pojęcie konwój, w rozumieniu ochrony mienia?

zdefiniować pojęcie „ochrona”?

określić znaczenie innych przedmiotów wartościowych i niebezpiecznych?

zdefiniować pojęcie „wartości pienięŜne”?

opisać na czym polega właściwe wyszkolenie grupy konwojowej?

scharakteryzować istotę struktury organizacyjnej grupy konwojowej?

wskazać potrzebę planowania trasy konwoju?

określić cel podejmowania czynności konwojowych?

scharakteryzować prewencyjny aspekt konwoju?

10)

określić zakres wiedzy i umiejętności niezbędnych do odparcia zamachu na
konwój?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.2. Podstawy prawne regulujące zasady konwojowania wartości

pienięŜnych oraz innych przedmiotów wartościowych lub
niebezpiecznych

4.2.1. Materiał nauczania

Podstawy prawne regulujące kwestie związane z konwojowaniem mienia zawarte są

w róŜnych aktach prawnych. Przeanalizujemy najistotniejsze regulacje odnoszące się do
problemu konwojowania.

Ogólne regulacje

Ustawa z 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (tekst jednolity z 2005 r. Dz. U.

Nr 145, poz. 1221, z późn. zm.).

Ten akt prawny jest kluczowym dla problematyki konwojowania wartości pienięŜnych

oraz innych przedmiotów wartościowych i niebezpiecznych. Ustawodawca w kilku
artykułach porusza problematykę związaną z konwojem:

−

art. 1 pkt 6 – „zasady ochrony transportowanej broni, amunicji, materiałów
wybuchowych, uzbrojenia, urządzeń i sprzętu wojskowego”.
Przepis ten został wprowadzony nowelizacją ustawy z dnia 26.06.2002 r., po głośnym

incydencie związanym z kradzieŜą rakiet wojskowych z transportu kolejowego chronionego
przez pracowników ochrony.

−

art.2 pkt 3a – „transport podlegający obowiązkowej ochronie – transport broni amunicji,
materiałów wybuchowych, uzbrojenia, urządzeń i sprzętu wojskowego, wysyłany
z obszarów i obiektów podlegających obowiązkowej ochronie”,

−

art.3  pkt  1,  lit.  c  –  „ochrona  osób  i  mienia  realizowana  jest  w  formie  bezpośredniej
ochrony  fizycznej  polegającej  na  konwojowaniu  wartości  pienięŜnych  oraz  innych
przedmiotów wartościowych lub niebezpiecznych”,
NaleŜy  zaznaczyć,  Ŝe  ustawa  ani  wydane  na  jej  podstawie  akty  wykonawcze  nie
wprowadzają definicji legalnej „przedmiotów wartościowych i niebezpiecznych”.

−

art.4.  Ust.  1  –  „Ustawa  nie  narusza  przepisów  dotyczących  ochrony  obszarów,  obiektów
i urządzeń jednostek organizacyjnych podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych
przez:
1)  Ministra Obrony Narodowej,
2)  Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

)

3)  Ministra Sprawiedliwości,
4)  Ministra Spraw Zagranicznych,
5)  Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
6)  Szefa Agencji Wywiadu,
7)  Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego,

a takŜe przepisów dotyczących ochrony transportu broni, amunicji, materiałów

wybuchowych, uzbrojenia, urządzeń i sprzętu wojskowego wykonywanego przez te
jednostki”,

−

art. 5 ust. 1 – „Obszary,  obiekty, urządzenia i transporty  waŜne dla obronności, interesu
gospodarczego  państwa,  bezpieczeństwa  publicznego  i  innych  waŜnych  interesów
państwa  podlegają  obowiązkowej  ochronie  przez  specjalistyczne  uzbrojone  formacje
ochronne lub odpowiednie zabezpieczenie techniczne”.
Przepis  oznacza,  Ŝe  zarówno  wymienione  obszary,  obiekty  i  urządzenia  oraz  transport

podlegające obowiązkowej ochronie mogą być chronione przez pracowników ochrony
wypełniających definicje specjalistyczne uzbrojonej formacji ochronnej.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

art. 6 ust. 2 – „Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

w porozumieniu

z Prezesem  Narodowego  Banku  Polskiego  określi,  w  drodze  rozporządzenia,
szczegółowe  zasady  i  wymagania,  jakim  powinna  odpowiadać  ochrona  wartości
pienięŜnych  przechowywanych  i  transportowanych  przez  przedsiębiorców  i  inne
jednostki organizacyjne”,

−

art.  7  ust.  1a  –  „Kierownik  jednostki,  o  którym  mowa  w  ust.  1,  w  terminie  najpóźniej
3 dni  przed  planowaną  datą  rozpoczęcia  transportu  podlegającego  obowiązkowej
ochronie,  jest  obowiązany  uzgadniać  z  komendantem  wojewódzkim  Policji,  właściwym
terytorialnie ze względu na miejsce rozpoczęcia transportu, plan ochrony tego transportu.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio”,

−

art. 8 ust. 1 pkt 3 – „Wewnętrzne słuŜby ochrony w szczególności konwojują mienie
jednostki,”

−

art.  26  ust.  1  pkt  2  –  „Licencja  pracownika  ochrony  fizycznej  pierwszego  stopnia
wymagana  jest  do  wykonywania  czynności,  o  których  mowa  w  art.  3  pkt  1,  przez
członków  zespołów  konwojujących  wartości  pienięŜne  oraz  inne  przedmioty
wartościowe lub niebezpieczne,”.
Ta  regulacja  wskazuje,  Ŝe  konwoje  mogą  wykonywać  wyłącznie  licencjonowani
pracownicy ochrony fizycznej.

−

art. 37 pkt 2 – „Pracownik ochrony przy wykonywaniu zadań ochrony osób i mienia poza
granicami chronionych obiektów i obszarów ma prawo do uŜycia podczas konwojowania
wartości pienięŜnych oraz innych przedmiotów wartościowych lub niebezpiecznych
ś

rodków przymusu bezpośredniego, o których mowa w art. 38 ust.2 pkt 1–3 oraz 5 i 6,

lub broni palnej w przypadku gwałtownego, bezprawnego zamachu na konwojowane
wartości lub osoby je ochraniające”.
Jest to jedyny przypadek uprawniający pracownika ochrony fizyczne do uŜycia broni
poza chronionym obszarem i obiektem.

Transport wartości pienięŜnych

Kwestie związane z konwojami wartości pienięŜnych reguluje tylko jeden akt prawny,

który jest wykonaniem delegacji ustawy o ochronie osób i mienia – rozporządzenie Ministra
Spraw  Wewnętrznych  i  Administracji  z  dnia  14  października  1998  r.  w  sprawie
szczegółowych  zasad  i  wymagań,  jakim  powinna  odpowiadać  ochrona  wartości  pienięŜnych
przechowywanych  i  transportowanych  przez  przedsiębiorców  i  inne  jednostki  organizacyjne
(Dz. U. Nr 129, poz. 858 z późn. zm.).

Tytuł rozporządzenia, od strony podmiotowej, wskazuje adresatów cytowanej regulacji

prawnej – przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne. Pojęcie przedsiębiorcy definiuje art.
2 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. prawa o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101,
poz.  1178  z  poźn.  zm.).  Przedsiębiorcą,  w  rozumieniu  cytowanego  przepisu,  jest  osoba
fizyczna, osoba prawna oraz nie mająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, która
zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą polegającą na
zarobkowej działalności wytwórczej, handlowej, budowlanej, usługowej oraz poszukiwaniach,
rozpoznawaniach  i  eksploatacji  zasobów  naturalnych,  wykonywanej  w sposób  zorganizowany
i ciągły.  Zatem  przepis  w  równej  mierze  dotyczy  osób  prowadzących  kiosk  warzywny  jak
i bank.  NaleŜy  zaznaczyć,  Ŝe  w  wypadku  osób  fizycznych  wykonujących  działalność
gospodarczą  rygorom  przepisów  prawa  podlega  transport  wartości  pienięŜnych  ściśle
związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Rozporządzenie nie definiuje pojęcia „jednostka organizacyjna”. Wydaje się, Ŝe moŜna

przyjąć, Ŝe jest to jednostka nie będąca przedsiębiorcą, która w związku ze swoją
działalnością transportuje na własne potrzeby wartości pienięŜne.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

W § 1 rozporządzenia określone są istotne dla omawianej problematyki pojęcia:

−−−−

§ 1 pkt 2 – wartości pienięŜne – zdefiniowane w punkcie 4.1.1. podręcznika,

−−−−

§ 1 pkt 4 – transport wartości pienięŜnych – przewoŜenie lub przenoszenie wartości
pienięŜnych poza obrębem jednostki organizacyjne,
Taka definicja wskazuje, Ŝe wszystkie uregulowania odnoszące się do konwojowania

wartości pienięŜnych odnoszą się wyłącznie do konwojów zewnętrznych. Wszystkie konwoje
odbywające się na terenie lub obszarze jednostki organizacyjnej nie muszą spełniać
wymogów rozporządzenia.

−−−−

§ 1 pkt 5 – jednostka obliczeniowa – jednostkę określającą dopuszczalny  limit stale lub
jednorazowo  przechowywanych  i  transportowanych  wartości  pienięŜnych,  wynoszącą
120-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za ubiegły kwartał, ogłaszanego
przez  Prezesa  Głównego  Urzędu  Statystycznego  w  Dzienniku  Urzędowym
Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

Pojęcie to, mające swoje korzenie we wcześniejszy zarządzeniach Narodowego Banku

Polskiego, ma zastosowanie przy określaniu zasad konwojowania muzealiów.

−−−−

§ 1 pkt 8 – konwojent – pracownika ochrony wyposaŜonego w broń palną.

−−−−

W rozumieniu ustawy o ochronie osób i mienia konwojentem będzie uzbrojony w broń
palną pracownik ochrony posiadający licencję pracownika ochrony fizycznej.

−−−−

§ 1 pkt 9 – środki łączności wewnętrzne – środki słuŜące do nawiązania łączności
w obrębie chronionego obiektu lub między członkami konwoju- szerzej w pkt. 4.5.1.

−−−−

§ 1 pkt 10 – środki łączności zewnętrznej – środki słuŜące do nawiązania łączności
z instytucjami zewnętrznymi – szerzej w pkt. 4.5.1.

−−−−

§ 1 pkt 11 – środki ochrony osobistej – wyposaŜenie kuloodporne składające się co
najmniej z kamizelki i hełmu – szerzej w pkt. 4.5.1.

−−−−

§  6  ust  1  –  Transport  wartości  pienięŜnych  nie  przekraczających  1  jednostki
obliczeniowej  moŜe  być  wykonywany  pieszo,  jeŜeli  uŜycie  pojazdu  mechanicznego  nie
jest uzasadnione ze względu na odległość dzielącą jednostkę, w której wartości pienięŜne
są  pobierane,  od  jednostki,  do  której  są  transportowane,  a  do  przenoszenia  wartości
uŜywa się odpowiedniego zabezpieczenia technicznego.
ust.  2  –  W  przypadku  gdy  przenoszone  wartości  pienięŜne  przekraczają  0,3  jednostki
obliczeniowej, osoba transportująca jest chroniona przez co najmniej jednego pracownika
ochrony, który moŜe być nie uzbrojony.
Treść tego przepisu nie pozwala na pełną dowolność wykonywania transportów pieszych.

W przedziale od 0 do 0,3 jednostki obliczeniowej naleŜy spełnić jednocześnie dwa warunki,
tzn.  nie  jest  moŜliwe  uŜycie  pojazdu  mechanicznego  i  do  przenoszenia  wartości  uŜywa  się
odpowiedniego  zabezpieczenia  technicznego.  W  przedziale  od.0,3  do  1  jednostki
obliczeniowej jednocześnie naleŜy spełnić trzy warunki, tzn. nie jest moŜliwe uŜycie pojazdu
mechanicznego,  do  przenoszenia  wartości  uŜywa  się  odpowiedniego  zabezpieczenia
technicznego  i  osoba  transportująca  jest  chroniona,  przez  co  najmniej  jednego  pracownika
ochrony, który moŜe być nie uzbrojony. Szerzej o odpowiednim zabezpieczeniu technicznym
przenoszonych wartości pienięŜnych w pkt. 4.3.1.

−−−−

§  7  ust.  1  –  Wartości  pienięŜne  większe  niŜ  1  jednostka  obliczeniowa  transportuje  się
pojazdami  specjalnymi  lub  przystosowanymi.  Warunki  techniczne,  jakim  powinny
odpowiadać pojazdy przystosowane określa załącznik Nr 3 do rozporządzenia.
ust. 2 – Transport wartości pienięŜnych powyŜej 20 jednostek obliczeniowych wykonuje
się przy pomocy pojazdów specjalnych. Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać
pojazdy specjalne określa załącznik Nr 4 do rozporządzenia.
PowyŜszy  przepis  oznacza,  Ŝe  nie  ma  Ŝadnych  szczególnych  wymagań,  co  do  pojazdów,

jakimi są transportowane wartości pienięŜne do jednej jednostki obliczeniowej. Szerzej
o odpowiednim zabezpieczeniu technicznym przewoŜonych wartości pienięŜnych, w pkt. 4.3.1.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−−−−

§ 8 ust. 1 – Ochrona wartości pienięŜnych transportowanych pojazdami mechanicznymi
wykonują konwojenci wyposaŜeni wewnętrzne i zewnętrzne środki łączności.
Taki zapis, przy zastosowanej wykładni literalnej, uniemoŜliwia transportowanie wartości

pienięŜnych pojazdami mechanicznymi bez ochrony konwojentów.

ust. 2 – Zasady uzbrojenia regulują odrębne przepisy.
ust. 3 – Konwojenci powinni być wyposaŜeni w środki ochrony osobistej.
Szerzej o wyposaŜeniu konwojentów w pkt. 4.5.1.

−−−−

§ 9 ust. 1 – Transport zbiorów jest chroniony, co najmniej przez:
1)

jednego konwojenta – przy przewozie o wartości do 5 jednostek obliczeniowych,

dwóch konwojentów – przy przewozie o wartości od 5 do 15 jednostek
obliczeniowych,

trzech konwojentów – przy przewozie o wartości od 15 do 50 jednostek
obliczeniowych,

czterech konwojentów – przy przewozie wartości powyŜej 50 jednostek
obliczeniowych.

ust.2  –  Przy  transporcie  wartości  pienięŜnych  powyŜej  30  jednostek  obliczeniowych
samochodem specjalnym naleŜy do transportu przydzielić samochód ubezpieczający.
ust.3 – W przypadku transportowania wartości pienięŜnych kolumną samochodów naleŜy
do  transportu  przydzielić  dwa  samochody  ubezpieczające,  ustalając  liczebność  grupy
konwojowej, licząc po dwóch konwojentów na samochód ubezpieczający i po jednym na
kaŜdy samochód przewoŜący wartości pienięŜnych.
ust.4  –  Konwój  wartości  pienięŜnych  transportowanych  drogą  lotniczą  wykonuje  co
najmniej dwóch pracowników ochrony, którzy mogą być nieuzbrojeni.

−

§ 11 – Jeden z konwojentów, wyznaczony przez dowódcę konwoju, asystuje osobie
przenoszącej wartości pienięŜne.
Ten zapis ma istotne znaczenie dla taktyki realizacji usługi inkasa, o czym szerzej w pkt.

4.10.1.

Transport dzieł sztuki i muzealiów

Mimo, Ŝe ustawa nie odnosi się wprost do konwojowania dzieł sztuki i muzealiów, naleŜy

je zaliczyć do „innych przedmiotów wartościowych”, tym bardziej, Ŝe szczegółowe
rozwiązania prawne dotyczące transportowania muzealiów wprost odwołują się do przepisów
ustawy o ochronie osób i mienia.

Rozporządzenie  Ministra  Kultury  z  dnia  15  października  2003  r.  w  sprawie
zabezpieczenia  zbiorów  w  muzeach  przed  poŜarami,  kradzieŜami  i  innymi
niebezpieczeństwami  groŜącymi  zniszczeniem  lub  utratą  muzealiów  oraz  sposobów
przygotowania zbiorów do ewakuacji w razie powstania zagroŜenia (Dz. U. Nr 193, poz.
1892)  –  jest  aktem  wykonawczym  do  ustawy  z  dnia  21  listopada  1996  r.  o  muzeach
(Dz. U.  Z  1997  r.  Nr  5  poz.  24  z  późn.  zm.)  –  obowiązuje  muzea  państwowe,
samorządowe  i  prywatne.  Regulacje  dotyczące  konwojowania  zawarte  są  w  załączniku
Nr  3  do  rozporządzenia.  Generalnie  moŜna  powiedzieć,  Ŝe  przyjęte  rozwiązania  są
podobne  do  obowiązujących  w  transporcie  wartości  pienięŜnych.  Oto  kilka
z istotniejszych postanowień odnoszących się do taktyki ochrony:

−−−−

przy organizacji ochrony transportów zbiorów dla ustalenia liczby konwojentów
przyjmuje się wartość zbiorów wyraŜoną w jednostkach obliczeniowych,

−−−−

transport zbiorów jest chroniony co najmniej przez:

−−−−

jednego konwojenta – przy przewozie o wartości do 5 jednostek obliczeniowych,

−−−−

dwóch konwojentów – przy przewozie o wartości od 5 do 15 jednostek
obliczeniowych,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−−−−

trzech konwojentów – przy przewozie o wartości od 15 do 50 jednostek
obliczeniowych,

−−−−

czterech konwojentów – przy przewozie wartości powyŜej 50 jednostek
obliczeniowych,

−−−−

konwoje  piesze  mogą  być  wykonywane  jedynie  w  przypadku  ochraniania  zbiorów
nieprzekraczających  1  jednostki  obliczeniowej,  jeŜeli  uŜycie  samochodu  nie  jest
uzasadnione  ze  względu  na  odległość  od  miejsca  pobrania  do  miejsca  przekazania
mienia konwojowanego, a do przenoszenia uŜywa się odpowiedniego zabezpieczenia
technicznego, w szczególności specjalistycznych teczek, walizek,

−−−−

w przypadku, gdy są przenoszone zbiory od 0,3 do 1 jednostki obliczeniowej, osoba
transportująca jest chroniona, przez co najmniej jednego pracownika ochrony, który
moŜe być nie uzbrojony,

−−−−

zbiory  o  wartości  powyŜej  15  jednostek  obliczeniowych  transportuje  się  pojazdami
specjalnie  przystosowanymi  do  ich  przewoŜenia,  zapewniającymi  utrzymanie
właściwych  warunków  konserwatorskich.  KaŜdorazowo  oceny  przystosowania
pojazdu do transportu dokonuje kurier,

−−−−

przy transporcie zbiorów powyŜej 15 jednostek obliczeniowych, naleŜy do transportu
przydzielić samochód ubezpieczający,

−−−−

w przypadku transportowania zbiorów kolumną samochodów naleŜy do transportu
przydzielić dwa samochody ubezpieczające, ustalając pod dwóch konwojentów na
kaŜdy samochód ubezpieczający i po jednym na kaŜdy samochód transportujący,

−−−−

transport zbiorów o wartości przekraczającej 10 jednostek obliczeniowych
odbywający się drogą lotniczą w rejsach krajowych, oprócz kuriera, jest chroniony
prze co najmniej jednego pracownika ochrony, który moŜe być nie uzbrojony.

2) Rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 25 stycznia 2005 r w sprawie warunków

przenoszenia muzealiów (Dz. U Nr 21 poz. 175) – jest aktem wykonawczym do ustawy
z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 1997 r. Nr 5 poz. 24 z późn. zm.)

−−−−

§ 6 ust.1 „W razie przenoszenia muzealiów poza granicę kraju ich transport,
niezaleŜenie, od wymagań przewidzianych w § 5, powinien się odbywać pod opieką
konwojenta,

−−−−

w razie przenoszenia muzealiów uznanych przez dyrektora muzeum, w którym
muzealia są wpisane do inwentarza, za szczególnie cenne, liczbę konwojentów, ich
kwalifikacje oraz kwalifikacje przewoźnika ustala dyrektor.

Obwieszenie  Ministra  Kultury  z  dnia  31.10.2002  r.  –  Regulamin  ogólnych  warunków
i trybu wykonywania ochrony muzeów i innych jednostek organizacyjnych podlegających
obowiązkowej  ochroni,  podległych,  podporządkowanych  lub  nadzorowanych  przez
Ministra  Kultury  (Dz.  Urz.  MK  Nr  5,  poz.  77).  Regulamin  obowiązuje  w  muzeach
państwowych  i  jednostkach  organizacyjnych  Ministerstwa  Kultury  podlegających
obowiązkowej  ochronie  i  w  zakresie  konwojowania  jest  spójny  z  postanowieniami
załącznika  Nr  3  do  cytowanego  wcześniej  rozporządzenia  Ministra  Kultury  z  dnia
15 października 2003 r.

Transport informacji niejawnych:

Zasady transportu materiałów zawierających informacje niejawne, w rozumieniu ustawy

z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2005 r., Nr 196, poz.
1631), określa akt wykonawczy do tej ustawy – rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia
29 września 2005 r. w sprawie trybu i sposobu przyjmowania, przewoŜenia, wydawania
i ochrony materiałów zawierających informacje niejawne (Dz. U. Nr 200, poz. 1650):

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

§ 2. 1. Materiały zawierające informacje niejawne są przekazywane przewoźnikom przez
jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r.
o ochronie informacji niejawnych, zwane dalej „nadawcą”.

Nadawca składa zamówienie na wykonanie czynności i usług, o których mowa w §1,

kierując je do przewoźników spełniających wymagania w zakresie ochrony informacji
niejawnych: przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie ochrony osób i mienia.
1. Rozporządzenie, wśród innych przewoźników takich jak Poczta Specjalna Policji,

Ministerstwo  Spraw  Zagranicznych,  MON,  Poczta  Polska  (lub  inne  podmioty
prowadzące działalność  w zakresie usług pocztowych), jako uprawniony do transportów
zawierających  informacje  niejawne  zalicza  równieŜ  podmioty  działające  w  oparciu
o ustawę o ochronie osób i mienia.

−−−−

§ 8. Materiały zawierające informacje niejawne stanowiące tajemnicę państwową nie
mogą  być  przewoŜone  łącznie  z  przesyłkami  zawierającymi  przedmioty
wartościowe,  w szczególności  z  pieniędzmi,  wyrobami  z  metalu  lub  kamieni
szlachetnych albo mogącymi ulec uszkodzeniu w czasie transportu lub spowodować
uszkodzenie  pozostałych  przesyłek,  zwłaszcza  z  materiałami  wybuchowymi,
promieniotwórczymi, łatwo tłukącymi się, Ŝrącymi, a takŜe cuchnącymi.

−−−−

§ 10. 1. Przesyłki przewozi się:
1) środkami publicznego transportu lądowego, pod warunkiem zarezerwowania

pomieszczenia na potrzeby konwoju lub zarezerwowania miejsc w sposób
gwarantujący ciągły dozór przesyłki;

2) specjalnie przystosowanymi pojazdami samochodowymi przewoźnika, które

w przypadku  przewoŜenia  materiałów  niejawnych  stanowiących  tajemnicę
państwową  muszą  spełniać  wymagania,  o  których  mowa  w  załączniku  nr  3  do
rozporządzenia  Ministra  Spraw  Wewnętrznych  i  Administracji  z  dnia  14
października  1998  r.  w  sprawie  szczegółowych  zasad  i  wymagań,  jakim  powinna
odpowiadać  ochrona  wartości  pienięŜnych  przechowywanych  i  transportowanych
przez przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne (Dz. U. Nr 129, poz. 858 oraz
z 2000 r. Nr 17, poz. 221);

3) statkami

powietrznymi,

przy

zapewnieniu

wydzielonego

miejsca

ograniczającego dostęp osób nieuprawnionych do przesyłek lub wydzielenia
miejsc gwarantujących ciągły dozór przesyłki przez konwojentów;

4) środkami transportu wodnego, przy zapewnieniu wydzielonego miejsca,

ograniczającego dostęp osób nieuprawnionych do przesyłek i konwojentów.

−−−−

§ 11. 1. Przesyłki zawierające informacje niejawne stanowiące tajemnicę państwową
przewoŜą i ochraniają konwoje złoŜone co najmniej z dwóch uzbrojonych w broń
palną konwojentów posiadających odpowiednie poświadczenie bezpieczeństwa, przy
zapewnieniu warunków, o których mowa w § 10.

2. Przesyłki zawierające informacje niejawne stanowiące tajemnicę słuŜbową, oznaczone

klauzulą „poufne”, których utrata spowodowałaby szkodę dla interesu państwa, przewozi
i ochrania co najmniej jeden uzbrojony w broń palną konwojent posiadający
poświadczenie bezpieczeństwa.

3. Od warunku posiadania broni palnej moŜna odstąpić w czasie przewozu przesyłek poza

granicami lub za granicę Rzeczypospolitej Polskiej.

4. Konwojentów wyposaŜa się w środki łączności umoŜliwiające kontakt z nimi podczas

przewozu oraz w instrukcję postępowania z ochranianymi i przewoŜonymi przesyłkami.

5. Odstępstwo od warunku posiadania broni palnej, o którym mowa w ust. 1, jest moŜliwe

wówczas, gdy przesyłki przekazywane są bezpośrednio od nadawcy do odbiorcy na
terenie tej samej miejscowości.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Transport przedmiotów niebezpiecznych

Transporty broni, amunicji, materiałów wybuchowych, uzbrojenia, urządzeń i sprzętu

wojskowego,  wysyłane  z  obszarów  i  obiektów  podlegających  obowiązkowej  ochronie
realizowane są na podstawi planów ochrony, zawierający odpowiednio informacje, o których
mowa  w  art.  7  ust  2  ustawy  o  ochronie  osób  i  mienia.  Zgodnie  z  art.  7  ust.  1a  cytowanej
ustawy,  kierownik  jednostki  w  terminie  najpóźniej  3  dni  przed  planowaną  datą  rozpoczęcia
transportu podlegającego obowiązkowej ochronie, jest obowiązany uzgodnić z komendantem
wojewódzkim Policji, właściwym terytorialnie ze względu na miejsce rozpoczęcia transportu,
plan  ochrony  tego  transportu.  NaleŜy  zaznaczyć,  Ŝe  zasady  transportu  broni,  amunicji,
materiałów  wybuchowych,  uzbrojenia,  urządzeń  i  sprzętu  wojskowego,  nie  wysyłanych
z obszarów  i  obiektów  podlegających  obowiązkowej  ochronie  nie  są  regulowane  w  Ŝadnych
przepisach prawa.

4.2.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

Jaki akt prawny jest kluczowym dla problematyki konwojowania wartości pienięŜnych
oraz innych przedmiotów wartościowych i niebezpiecznych?

Jakie przedmioty wymagają ochrony w ramach transportu podlegającego obowiązkowej
ochronie?

Jaki akt prawny reguluje zewnętrzne konwoje wartości pienięŜnych?

Ilu konwojentów powinno chronić transport wartości pienięŜnych wartości 16 jednostek
obliczeniowych?

Jaki akt prawny reguluje zasady ochrony muzealiów?

Co to jest jednostka obliczeniowa?

Jaki akt prawny reguluje zasady ochrony transportu materiałów zawierających informacje
niejawne?

Co reguluje zasady ochrony transportu broni z obiektu podlegającego obowiązkowej
ochronie?

4.2.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Zapoznaj się z treścią Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia

14 października 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i wymagań, jakim powinna odpowiadać
ochrona  wartości  pienięŜnych  przechowywanych  i  transportowanych  przez  przedsiębiorców
i inne jednostki organizacyjne oraz załącznikiem Nr 3 do Rozporządzenia Ministra Kultury z dnia
15  października  2003  r.  w  sprawie  zabezpieczenia  zbiorów  w muzeach  przed  poŜarami,
kradzieŜami  i  innymi  niebezpieczeństwami  groŜącymi  zniszczeniem  lub  utratą  muzealiów  oraz
sposobów przygotowania zbiorów do ewakuacji w razie powstania zagroŜenia i:

−−−−

zaplanuj organizację konwoju 8 ton bilonu (dwa pojazdy) o wartości 16 jednostek
obliczeniowych,

−−−−

zaplanuj organizację konwoju dwóch wielkoformatowych obrazów Jana Matejki o łącznej
wartości ubezpieczeniowej 16 jednostek obliczeniowych.

Na podstawie obowiązujących przepisów prawa porównaj organizację obydwu konwojów.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

odszukać w Internecie lub w dostępnych publikacjach treść przedmiotowych przepisów,

przeanalizować treść przepisów pod kątem składu i wyposaŜenia konwojentów, liczby
i typu pojazdów,

opisz krótko organizację poszczególnych konwojów oraz wskaŜ na róŜnicę w ich
organizacji.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

komputer z dostępem do Internetu,

−−−−

notatnik,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 2

Na podstawie wymienionych w materiale przepisów wskaŜ podobieństwa i róŜnice

w prawnych warunkach organizacji konwoju wartości pienięŜnych i materiałów zawierających
informacje niejawne.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeanalizować treść ćwiczenie

znaleźć i przeanalizować niezbędne akty prawne,

wskazać podobieństwa i róŜnice w formie tabelarycznej.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

komputer z dostępem do Internetu,

−−−−

notatnik,

−−−−

poradnik dla ucznia,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

4.2.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

określić, jaki akt prawny generalnie reguluje podstawy prawne konwojowania

wartości

pienięŜnych

oraz

innych

przedmiotów

wartościowych

i niebezpiecznych?

określić, jakie przedmioty wymagają ochrony w ramach transportu

podlegającego obowiązkowej ochronie?

określić, jaki akt prawny reguluje zewnętrzne konwoje wartości pienięŜnych?

określić liczbę konwojentów niezbędną do ochrony transportu przy

uwzględnieniu charakteru i wartości transportowanego mienia?

wskazać akt prawny regulujący zasady organizacji ochrony transportu

muzealiów?

zdefiniować pojęcie „jednostka obliczeniowa”?

wskazać akt prawny regulujący zasady organizacji ochrony transportu

materiałów zawierających informacje niejawne?

wskazać zasady ochrony transportu broni z obiektu podlegającego

obowiązkowej ochronie?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.3. Wymagania dotyczące urządzeń zabezpieczenia technicznego

wykorzystywanych w konwoju oraz do przechowywania
wartości pienięŜnych

4.3.1. Materiał nauczania

Wymagania techniczne dotyczące pojazdów uŜywanych w konwoju

Do transportu wartości pienięŜnych nie przekraczających 1 jednostki obliczeniowej jak

równieŜ  pojazdów  ubezpieczających  brak  jest  wymagań  prawnych  dotyczących  warunków
technicznych,  jaki  pojazd  powinien  spełniać,  poza  ogólnymi  przepisami  w  sprawie
dopuszczenia  pojazdu  do  ruchu.  Przy  braku  wymagań  prawnych  w  tej  kwestii  zastosowanie
znajdują seryjne czterodrzwiowe samochody osobowe.
1.

Pojazdy przystosowane.

Warunki techniczne pojazdu przystosowanego do transportu wartości pienięŜnych

określa załącznik Nr 3 do rozporządzenie Warunki techniczne pojazdu przystosowanego
do  transportu  wartości  pienięŜnych  określa  załącznik  Nr  3  do  rozporządzenie  Ministra
Spraw  Wewnętrznych  i  Administracji  z  dnia  14  października  1998  r.  w  sprawie
szczegółowych  zasad  i  wymagań,  jakim  powinna  odpowiadać  ochrona  wartości
pienięŜnych  przechowywanych  i transportowanych  przez  przedsiębiorców  i  inne
jednostki organizacyjne (Dz. U. Nr 129, poz. 858 z późn. zm.).

Samochód dostawczy powinien być wyposaŜony:

−

okna wykonane z materiału o zwiększonej odporności na przebicie i rozbicie, bez
moŜliwości ich otwierania,

−

drzwi z mechanizmem automatycznego blokowania,

−

elektromechaniczny zawór odcięcia dopływu paliwa lub prądu,

−

wydzielony przedział ładunkowy do przewozu wartości pienięŜnych, wykonany
z blachy stalowej o grubości min.1 mm, łączonej w sposób trwały, z odrębnymi
drzwiami, z zamkiem o wysokiej klasie odporności na włamanie (co najmniej klasa
„A”),

−

radiowy, optyczny lub akustyczny system alarmowy,

−

rodki łączności wewnętrznej i zewnętrznej,

−

pojemnik  stalowy  lub  walizką  specjalistyczną  ze  stojakiem  słuŜącym  do
przechowywania wartości pienięŜnych podczas transportu, zamontowane w przedziale
ładunkowym;  pojemnik  stalowy  i  stojak  winny  być  zamontowane  w  sposób
uniemoŜliwiający  ich  odłączenie  od  podłoŜa  przy  zamkniętych  zamkach  i  ryglach;
pokrywa pojemnika winna być zamykana na co najmniej jeden zamek trójpunktowy-
jednokluczowy, o minimum pięciu zastawkach w pełni wymiennych.

2. Samochód osobowy:

−−−−

drzwi z mechanizmem automatycznego blokowania,

−−−−

elektromechaniczny zawór odcięcia dopływu paliwa lub prądu,

−−−−

radiowy, optyczny lub akustyczny system alarmowy,

−−−−

rodki łączności wewnętrznej i zewnętrznej,

−−−−

pojemnik stalowy lub walizką specjalistyczną ze stojakiem słuŜącym do
przechowywania

wartości

pienięŜnych

podczas

transportu,

zamontowane

w przedziale  ładunkowym  pojemnik  stalowy  i  stojak  winny  być  zamontowane
w sposób  uniemoŜliwiający  ich  odłączenie  od  podłoŜa  przy  zamkniętych  zamkach
i ryglach;  pokrywa  pojemnika  winna  być  zamykana  na  co  najmniej  jeden  zamek
trójpunktowy-jednokluczowy, o minimum pięciu zastawkach w pełni wymiennych.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. Samochody specjalne (bankowozy).

Warunki techniczne pojazdu przystosowanego do transportu wartości pienięŜnych

określa  załącznik  Nr  3  do  rozporządzenie  Ministra  Spraw  Wewnętrznych  i Administracji
z dnia 14 października 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i wymagań, jakim powinna
odpowiadać  ochrona  wartości  pienięŜnych  przechowywanych  i  transportowanych  przez
przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne (Dz. U. Nr 129, poz. 858 z późn. zm.).
Samochód  specjalny  winien  posiadać,  co  najmniej  seryjną  konstrukcję  skrzyniową
z wyodrębnionym przedziałem ładunkowym, wzmocnionym zawieszeniem i nadwoziem
opancerzonym, przystosowanym do przewozu wartości, tj.:

−−−−

powinien posiadać opancerzony przedział osobowy z 5 miejscami oraz całkowicie
odrębny przedział ładunkowy wzmocniony przy uŜyciu blachy o grubości min. 1 mm
przy wykonaniu ze stali konstrukcyjnej wyŜszej jakości, łączonej w sposób trwały,

−−−−

przedział  ładunkowy  powinien  posiadać  tylko  jedne  drzwi  zewnętrzne  np.  drzwi
tylne  dwuskrzydłowe  z  blokadą  ryglowania  jednego  skrzydła  przez  drugie
i moŜliwością  mocowania  do  ścian  przedziału  w  połoŜeniu  otwartym  z  zawiasami
o sworzniach  zabezpieczonych  przed  wybiciem,  drzwi  powinny  być  wyposaŜone
w dodatkowy  zamek  wierzchni  jednostronny  przerabialny  o  minimum  siedmiu
płaskich zastawkach,

−−−−

wyłoŜenie wewnętrznej powierzchni przedziału ładunkowego powinno być trwałe,
odporne na niszczące działanie wózków oraz ognioodporne,

−−−−

przedział ładunkowy powinien być oświetlony tak, aby istniała moŜliwość jego
obserwacji przez szklany wziernik o średnicy 60 mm z przedziału osobowego,

−−−−

samochód  powinien  być  wyposaŜony  w  sygnał  alarmowy  dwutonowy  mocowany
w przedziale  silnikowym,  włączenie  alarmu  powinno  być  łatwo  dostępne  przez
kierowcę lub członka zespołu konwojującego oraz samoczynnie włączające się przy
próbie  niepowołanego  otwarcia  kaŜdych  drzwi  oraz  w  elektromechaniczny  zawór
odcinający dopływ paliwa lub inne urządzenie dające taki sam skutek,

−−−−

samochód powinien być wyposaŜony w urządzenia łączności radiowej,

−−−−

przedział osobowy, zbiornik paliwa, oszklenie kabiny powinno być odporne na
przestrzelenie pociskami kalibru 7,62 mm wystrzeliwanymi z karabinka AK 47.

−−−−

silnik powinien mieć system gaśniczy, a zbiornik paliwa wykonanie
przeciwwybuchowe,

−−−−

system kontroli zamknięcia drzwi powinien być połączony z ogólnym systemem
zamknięcia z sygnalizowaniem dla kaŜdych drzwi alarmowych sygnałem
dźwiękowym oraz światłami, a takŜe elektryczną blokadą drzwi sterowaną z kabiny
kierowcy,

−−−−

sygnalizacja alarmowa powinna być połączona ze światłami awaryjnymi i alarmem
dźwiękowym modulowanym oraz włącznikiem rozrusznika i blokadą dopływu
paliwa,

−−−−

wszystkie urządzenia elektryczne powinny posiadać instalację odkłóceniową,

−−−−

koła powinny posiadać wkładki masywowe umoŜliwiające dalszą jazdę po
zniszczeniu opony do 15 km z prędkością 50 km/godz.,

−−−−

powinien posiadać atesty Instytutu Mechaniki Precyzyjnej na opancerzenie i oszklenie
przedziału osobowego oraz homologację Instytutu Transportu Samochodowego.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Urządzenia do przenoszenia wartości pienięŜnych

Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia

14  października  1998  r.  w  sprawie  szczegółowych  zasad  i  wymagań,  jakim  powinna
odpowiadać  ochrona  wartości  pienięŜnych  przechowywanych  i  transportowanych  przez
przedsiębiorców  i inne  jednostki  organizacyjne  (Dz.  U.  Nr  129,  poz.  858  z  późn.  zm.)  do
przenoszenia  uŜywa  się  odpowiedniego  zabezpieczenia  technicznego.  Pojęcie  „odpowiednie
zabezpieczenie  techniczne”  nie  jest  jednak  zdefiniowane.  NaleŜy,  zatem  przyjąć,  Ŝe  do
transportowania wartości pienięŜnych naleŜy stosować pojemniki i walizki przeznaczone przez
producenta  do  przenoszenia  wartości  pienięŜnych  Dobrze,  jeŜeli  posiadają  one  stosowne
certyfikaty zgodności wystawione przez uprawnione Polskie Centrum Akredytacji instytucje.

Urządzenia do przechowywania wartości pienięŜnych

Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 października

1998  r.  w  sprawie  szczegółowych  zasad  i  wymagań,  jakim  powinna  odpowiadać  ochrona
wartości  pienięŜnych  przechowywanych  i  transportowanych  przez  przedsiębiorców  i  inne
jednostki  organizacyjne  (Dz.  U.  Nr  129,  poz.  858  z  późn.  zm.)  wprowadziło  dla
przedsiębiorców  i  kierowników  jednostek  organizacyjnych  obowiązek  przechowywania
wartości  pienięŜnych  w  pomieszczeniach  i  urządzeniach  odpowiedniej  klasy  odporności  na
włamanie (§ 2 w zw. z § 4). W załączniku 2 do rozporządzenia zawarto podział ze względu na
klasę odporności na włamanie oraz limit przechowywanych wartości pienięŜnych.

Tabela1 1. Wyciąg z załącznika

Pomieszczenia

Urządzenia

Pomieszczenia

Urządzenia

1xA

0,5

1,3

1xA

1,5

III

1xB

2xB

2xC

VII

2xC

VIII

2xC

100

bez ograniczenia

XII

bez ograniczenia

XIII

2xD

bez ograniczenia

śc

ła

Dopuszczalny limit wartości pienięŜnych w jednostkach obliczeniowych

przechowywanych w pomieszczenia i urządzeniach

Pomieszczenia i urządzenia nie

chronione systemem alarmowym

lub chronione systemem alarmo-

wym klasy niŜszej od SA3

Pomieszczenia i urządzenia chro-

nione systemem alarmowym klasy

co najmniej SA3

3xC lub

2xD

3xC lub

2xD

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.3.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

Jakie warunki techniczne musi spełniać samochód ubezpieczający?

Jakie warunki techniczne musi spełniać dostawczy pojazd przystosowany do transportu
wartości pienięŜnych?

Jakie warunki techniczne musi spełniać osobowy pojazd przystosowany do transportu
wartości pienięŜnych?

Jakie warunki techniczne musi spełniać bankowóz?

W jaki sposób moŜna przenosić wartości pienięŜne?

W jakiej klasie odporności na włamanie występują urządzenia do przechowywania
wartości pienięŜnych?

W jakiej klasie odporności na włamanie występują pomieszczenia do przechowywania
wartości pienięŜnych?

4.3.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Na podstawie załączników Nr 3 i 4 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych

i Administracji z dnia 14 października 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i wymagań,
jakim

powinna

odpowiadać

ochrona

wartości

pienięŜnych

przechowywanych

i transportowanych przez przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne (Dz. U. Nr 129,
poz.858 z późn. zm.) wskaŜ róŜnicę pomiędzy wymogami technicznych osobowego pojazdu
przystosowanego do transportu wartości pienięŜnych i bankowozu.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeczytać polecenie zawarte w ćwiczeniu,

przeanalizować treść załączników do rozporządzenia,

wskazać róŜnice między warunkami technicznymi pojazdów.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

komputer z dostępem do Internetu,

−−−−

notatnik,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 2

Do banku konwój przywiózł wartości pienięŜne w kwocie odpowiadającej 16 jednostkom

obliczeniowych. Zaplanuj, w jakich urządzeniach i pomieszczeniach mogą być
przechowywane pieniądze, gdy:

−−−−

w banku zainstalowany jest system alarmowy w klasie SA2,

−−−−

w banku zainstalowany jest system alarmowy w klasie SA4.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeanalizować podane w ćwiczeniu sytuacje,

zaplanować przechowywanie wartości pienięŜnych na podstawie załącznika Nr 2 do
rozporządzenia.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

WyposaŜenie stanowiska:

−−−−

komputer z dostępem do Internetu,

−−−−

notatnik,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

4.3.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

wskazać,

jakie

warunki

techniczne

musi

spełniać

samochód

ubezpieczający?

określić, jakie warunki techniczne musi spełniać dostawczy pojazd
przystosowany do transportu wartości pienięŜnych?

określić, jakie warunki techniczne musi spełniać osobowy pojazd
przystosowany do transportu wartości pienięŜnych?

Wskazać, jakie warunki techniczne musi spełniać bankowóz?

określić, w jaki sposób moŜna przenosić wartości pienięŜne?

określić, w jakiej klasie odporności na włamanie występują urządzenia do
przechowywania wartości pienięŜnych?

określić, w jakiej klasie odporności na włamanie występują pomieszczenia
do przechowywania wartości pienięŜnych?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.4. Dobór grupy konwojowej i zadania osób uczestniczących

w konwoju

4.4.1. Materiał nauczania

Dobór grupy konwojowej

Do podstawowych zagadnień związanych z etapem przygotowawczym jest stworzenie

grupy konwojowej i rekrutacja do niej osób mogących sprostać specyficznym warunkom tej
formy  ochrony.  Kandydaci  do  grup  konwojowych,  poza  spełnieniem  warunków  formalnych
wynikających  z  przepisów  prawa,  powinni  zostać  zbadani  przez  specjalistów  pod  kątem
zdolności  do  działania  w  warunkach  silnego  stresu.  Bardzo  waŜnymi  cechami  w  tego  typu
pracy  są  sumienność  i  obowiązkowość.  Kandydaci  do  grup  konwojowych  powinni  posiadać
wcześniejsze doświadczenia w zakresie pracy ochronnej. Właściwe cechy charakterologiczne
oraz nabyte nawyki, np.: w zakresie szybkiej oceny zagroŜenia, pozwolą na skoncentrowanie
się głównie na wyćwiczeniu cech i umiejętności niezbędnych konwojentom.

Obowiązki osoby organizującej konwój

Organizatorem konwoju jest osoba zatrudniona w specjalistycznej uzbrojonej formacji

ochronnej alb nią kierująca lub teŜ na podstawie wewnętrznych unormowań zobowiązana do
kierowania komórką odpowiedzialną za konwoje. Powinna ona:
1)

Dokonać rozpoznania przedmiotu konwojowania (rodzaj, wartość, podatność na
zagroŜenia ppoŜ., itp.).

Zlecenie  przeprowadzenia  konwoju  jest  początkiem  podejmowania  bezpośrednich
czynności  związanych  z  jego  organizacją.  Zlecenie  to  moŜe  mieć  róŜny  charakter.
Zarówno  zawarte  w  umowie  cywilno-prawnej  w  przedmiocie  konwoju,  jak  i  pisemne
polecenie  uprawnionego  przełoŜonego.  W  obydwu  wypadkach  zlecenie  powinno
zawierać m.in. dane dotyczące przedmiotu konwoju, wartości mienia i sposób pakowania
i  miejsce  docelowe.  Dane  te  pozwolą  określić  liczebność  niezbędnej  ochrony,  jej
wyposaŜenie, stopień zagroŜenia, sposób transportu (w tym ilość pojazdów).

Określić potrzeby transportowe w kontekście rozmiaru ładunku, wartości i niezbędnej
taktyki ochrony.

Wiedza na temat charakteru konwojowanego mienia warunkuje dobór stosownego
rodzaju i ilości pojazdów (pojazdów specjalnych, przystosowanych, ubezpieczenia).

Skontrolować wyznaczone pojazdy pod względem sprawności technicznej, działania
zabezpieczeń technicznych.

Stan  techniczny  pojazdów  biorących  udział  w  konwoju  jest  elementem  bezpośrednio
wpływającym  na  bezpieczeństwo  konwoju.  I  nie  chodzi  w  tym  miejscu  tylko  o  awarie
pojazdu,  następstwem,  których  moŜe  być  katastrofa  drogowa.  KaŜda  awaria  pojazdu
powoduje

zakłócenie

przebiegu

konwoju,

powaŜnym

stopniu

naraŜając

bezpieczeństwo  osób  i  mienia  w  wyniku  potencjalnego  zamachu  przestępczego.  Osoba
organizująca  konwój  musi  mieć  pewność,  Ŝe  pojazdy  wyruszające  w  drogę  są  sprawne
pod  względem  technicznym,  a  urządzenia  alarmowe  i  zabezpieczające  działają  bez
zarzutu.

Dokonać wyboru trasy.

Trasy konwoju powinny być wcześniej dokładnie opracowane. Zasady opracowywania
tras konwoju przedstawione są w drugiej części opracowania. WaŜne jest dokonanie
losowego wyboru trasy z kilku moŜliwych. Kierowanie się tylko zasadą jak najkrótszego
dystansu moŜe okazać się bardzo powaŜnym błędem taktycznym.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Określić czas wyjazdu i termin powrotu.

Czas, obok trasy, jest jednym z elementów planowania konwoju, który ma wpływ na jego
bezpieczeństwo. NaleŜy w tym wypadku unikać standardów i rutyny. Nic tak nie ułatwia
zamachu, jak poruszający się po zawsze tej samej trasie, z dokładnością szwajcarskiego
zegarka konwój.

określić uzbrojenie i wyposaŜenie konwoju;

Wartość mienia konwojowanego warunkuje uzbrojenie jego ochrony, zgodnie
z przytoczonymi przepisami. Praktyka jednak wskazuje, Ŝe jeŜeli chodzi o uzbrojony
konwój, to powinien on być zawsze wyposaŜony w sposób pozwalający odeprzeć zbrojny
atak. W zasadzie broń nie słuŜy do zapewnienia bezpieczeństwa samym wartościom, lecz
do ochrony osób wchodzących w skład konwoju.

Wyznaczyć skład osobowy konwoju, w tym dowódcę konwoju.

Skład  osobowy  konwoju  powinien  być  wyznaczony  z  grona  osób  posiadających
stosowne  predyspozycje  do  tego  typu  czynności,  mających  doświadczenie  w  pracy
ochronnej, biorących udział w okresowych szkoleniach grupy konwojowej. Przy doborze
konwojentów naleŜy się  równieŜ kierować ich aktualnym samopoczuciem. Cierpiący na
dolegliwości  somatyczne  członek  ochron  nie  przedstawia  z  punktu  widzenia  organizacji
ochrony  wielkiej  wartości,  a  wręcz  stanowi  zagroŜenie  dla  bezpieczeństwa  transportu.
Niebagatelną  sprawą  jest  zaufanie  do  pracownika.  Jakiekolwiek  podejrzenie  związane
z ewentualną nielojalnością takiej osoby dyskwalifikuje ją do udziału w tego typu formie
ochrony  mienia.  Doświadczenia  wynikające  z  zaistniałych  zdarzeń  wskazują,  Ŝe
nieuczciwość  konwojentów  była  częstym  powodem  zaboru  konwojowanego  mienia.  Na
dowódcę  konwoju  powinien  być  wyznaczony  doświadczony  pracownik,  posiadający,
o ile to moŜliwe, drugi stopień licencji pracownika ochrony fizycznej.

Przekazać dowódcy konwoju informację o trasie oraz zadania związane z konwojem.

Informacje o wyborze trasy, wraz z jej opisem, pozwolą dowódcy konwoju określić
szczegółowe zadania dla poszczególnych uczestników konwoju. Dowódca ochrony,
oprócz kasjera, powinien być osobą, której znana jest wartość konwojowanego mienia.

Przeprowadzić odprawę z uczestnikami konwoju.

Problematyka związana z odprawą do konwoju poruszana jest w dalszej części
opracowania.

10)

Podejmować stosowne decyzje w kontekście zgłoszonych meldunków o wydarzeniach
nadzwyczajnych na trasie konwoju.

Dowódca  konwoju  ma  obowiązek  meldować  organizatorowi  o  wydarzeniach
nadzwyczajnych  w  trakcie  konwoju.  Konsekwencją  takich  meldunków  moŜe  być  np.:
konieczność  wysłania  dodatkowego  pojazdu,  wsparcia  ochrony,  powiadomienia  Policji
czy innych słuŜb ratowniczych.

Obowiązki dowódcy konwoju

Dowódcą konwoju jest osoba wyznaczona przez organizatora konwoju, posiadająca, co

najmniej licencję pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia, stosownie uzbrojona
i wyposaŜona, mająca niezbędne doświadczenie i wiedzę pozwalającą na wykonanie
powierzonego zadania. Dowódca powinien:
1)

Zorganizować konwój zgodnie z otrzymanymi zadaniami i wytycznymi.

Zorganizowanie konwoju przez dowódcę polega na powiadomieniu osób wyznaczonych
do udziału w nim, dopilnowaniu pobrania stosownego uzbrojenia i wyposaŜenia oraz
ś

rodków transportu.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Określić szczegółowe zadania dotyczące zabezpieczenia mienia dla osób wchodzących
w skład konwoju.

Problemy poruszane w trakcie odprawy przez osobę organizującą konwój mają charakter
natury  ogólnej.  Natomiast  zadania  przekazywane  przez  dowódcę  konwoju  mają  ścisły
związek  z  danym  transportem.  Nie  bez  znaczenia  jest  wyznaczenie  np.  miejsc
zajmowanych  w  pojazdach.  W  tej  kwestii  nie  moŜe  być  przypadkowości,  gdyŜ
umiejscowienie  ochrony  w  samochodach  warunkuje,  w  wypadku  sytuacji  kryzysowych,
zajmowanie posterunków ochronnych na zewnątrz pojazdów.

Ustalić sposoby komunikowania się.

Współczesne  środki  łączności,  z  wyjątkiem  CB,  w  zasadzie  spełniają  wymagania,  jakie
stawiają  przed  nimi  potrzeby  konwoju.  Niestety,  jak  kaŜde  urządzenie  techniczne,  nie
dają  pełnej  gwarancji  niezawodności  oraz  pełnej  tajemnicy  korespondencji.  Istnieje,
zatem  potrzeba  opracowania  dla  zapewnienia  łączności  wewnętrznej  systemu
pozawerbalnej komunikacji, opartej na systemie gestów, znaków lub sygnałów.

Czuwać nad prawidłowym przebiegiem konwoju.

Zadanie to wydaje się ogólnikowym banałem. NaleŜy jednak zwrócić uwagę, Ŝe
usytuowanie dowódcy w szyku konwoju pozwala mu całkowicie kontrolować jego
przebieg.

Przestrzegać zasad określonych w instrukcji konwojowej.

Instrukcja  konwojowa  jest  zbiorem  ogólnych  reguł  określających  prawidłowość
czynności konwojowych. Odstępstwo od nich (bez uzasadnionej wypadkami przyczyny)
jest  nie  tylko  naruszeniem  obowiązków  pracowniczych,  ale  moŜe  być  np.  przyczyną
odmowy  wypłacenia  odszkodowania  przez  ubezpieczyciela,  gdy  dojdzie  do  utraty
mienia.

Podejmować decyzje dotyczące ochrony przewoŜonego mienia w trakcie konwojowania,
w zaleŜności od zaistniałych wydarzeń.

Dowódca konwoju powinien wypełniać postanowienia instrukcji konwojowej, polecenia
przekazane przez organizatora oraz postępować zgodnie z cedułą wyznaczonej trasy.

Zdarzają  się  jednak  sytuacje,  w  których  konieczne  jest  odstąpienie  od  tak  jasno
określonych reguł. Niespodziewany objazd, konieczność upewnienia się, co do ewentualnej
inwigilacji  czy  teŜ  inne  zdarzenie  nadzwyczajne  wymagają  podjęcia  przez  dowódcę
szybkiej  decyzji.  Nie  musi  on  przed  jej  powzięciem  uzyskać  aprobaty  swojego
przełoŜonego.

Przekazać konwojowane mienie adresatowi w stanie nienaruszonym, zgodnie
z otrzymanymi wytycznymi.

Dowódca konwoju jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo konwojowanego mienia oraz
nienaruszenie  zabezpieczeń  technicznych  czy  teŜ  plomb.  W  wypadku,  gdy  dojedzie  do
uszkodzenia  zabezpieczeń,  powinien  dopilnować,  aby  zabezpieczyć  wszystkie  ślady
mogące wyjaśnić przyczynę naruszenia zabezpieczeń.

Uczestniczyć przy pobraniu i zdaniu konwojowanego mienia.

Jako odpowiedzialny za bezpieczeństwo mienia musi uczestniczyć w kaŜdym etapie
transportu od momentu pobrania do chwili przyjęcia w punkcie docelowym przedmiotu
konwoju.

Meldować przełoŜonym o przebiegu słuŜby konwojowej i wykonaniu powierzonego
zadania.

KaŜde  zdarzenie  nadzwyczajne  powinno  być  zgłoszone  organizatorowi  konwoju.
W niektórych  instrukcjach  konwojowych,  zwłaszcza  przy  konwojach  zamiejscowych
istnieje  obowiązek  okresowego  nawiązywania  łączności.  Brak  kontaktu  o  określonej
porze  moŜe  być  sygnałem  dla  organizatora  do  wszczęcia  alarmu  wobec  podejrzenia
zagroŜenia bezpieczeństwa konwoju.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

10)

W razie konieczności przejąć obowiązki kasjera.

W sytuacji choroby lub wypadku uniemoŜliwiającego wykonywanie obowiązków przez
kasjera jego obowiązki powinien przejąć dowódca konwoju. Jest on osobą, obok kasjera,
odpowiedzialną za mienie, która uczestniczy we wszystkich czynnościach związanych
z chronionym mieniem.

Obowiązki konwojenta

Konwojentem jest pracownik ochrony posiadający, co najmniej licencję pracownika

ochrony fizycznej pierwszego stopnia, stosownie do rodzaju wykonywanych zadań uzbrojony
i wyposaŜony. Powinien on:
1)

Ochraniać osoby uczestniczące w konwoju oraz przewoŜone lub przenoszone mienie.

Jest to podstawowy obowiązek konwojenta. W wypadku ataku na konwój wolno mu
nawet uŜyć broni. Ustawa o ochronie osób i mienia w jednym tylko wypadku pozwala
uŜyć broni w ochronie mienia – jest nim właśnie konwój.

ciśle wykonywać polecenia dowódcy konwoju.

Polecenia te oczywiście muszą mieć ścisły związek z konwojem.

Utrzymywać w pełnej sprawności broń, amunicję i inny sprzęt będący na wyposaŜeniu.

Sprzęt  ochronny  i  obronny  przeznaczony  jest  do  zapewnienia  nie  tyko  bezpieczeństwa
konwojowanego  mienia,  ale  przede  wszystkim  do  ochrony  osób  uczestniczących
w konwoju. Od jego sprawności moŜe zaleŜeć Ŝycie lub zdrowie ludzi. Niedopuszczalne
jest  na  przykład,  aby  do  konwoju  zabierać  zakonserwowaną  lub  niesprawną  broń,
niesprawne  maski  p.gaz.  Miały  miejsce  przypadki,  Ŝe  firma  ochroniarska,  nie  mogąc
uzyskać  pozwolenia  na  broń  maszynową,  zaopatrywała  swoich  konwojentów  w  wierne
kopie  takiej  broni  ze  sztucznego  tworzywa.  JeŜeli  Bóg  chce  ukarać  ludzie  –  odbiera  im
rozum.

W konwojach jednoosobowych wykonywać dodatkowo obowiązki dowódcy konwoju.

Obserwować otoczenie konwoju celem uprzedzenia ewentualnego zagroŜenia.

KaŜdemu  z  konwojentów,  zwłaszcza  w  konwojach  pieszych  lub  na  zewnętrznych
posterunkach  ochronnych,  naleŜy  przydzielić  strefę  obserwacji  w  taki  sposób,  aby
ugrupowanie  zawsze  miało  zapewnione  360-stopniowe  pole  obserwacji.  Przedmiotem
obserwacji powinny być okna i dachy pobliskich domów, drzewa, płoty, itp.

W razie konieczności przejąć obowiązki kierowcy.

W  kaŜdej  grupie  konwojowej  powinni  być  konwojenci  posiadający  prawo  jazdy
uprawniające  do  prowadzenia  uŜywanych  w  konwoju  typu  pojazdów.  Pozwoli  to  na
zastąpienie  kierowcy  w  razie  choroby  lub  wypadku  uniemoŜliwiającego  prowadzenie
pojazdu.

W razie konieczności przejąć obowiązki osoby transportującej.

Konwojent przy wykonywaniu obowiązków ochronny powinien mieć wolne ręce. Zatem
nie jest dozwolone, aby przenosił mienie będące przedmiotem konwoju. MoŜe to nastąpić
tylko na polecenie dowódcy konwoju, w uzasadnionych sytuacjach.

Obowiązki konwojenta kierunkowego

Osoba taka ma przydzielone szczególne zadania. Od jej doświadczenia i szybkości oceny

sytuacji  zaleŜeć  będzie  nierozerwalność  kolumny,  zwłaszcza  w  warunkach  miejskich.
W kolumnie  pojazdów  powinien  on  zajmować  miejsce  w  pierwszym  pojeździe  obok
kierowcy.  Kierowca  obserwuje  drogę  mniej  więcej  na  dystansie  przewidywanej  drogi
hamowania.  DłuŜsza  obserwacja  dalszego  planu  moŜe  spowodować  zbyt  wolną  reakcję  na
niebezpieczne  zdarzenie  powstałe  bezpośrednio  przed  pojazdem.  Zatem  zadaniem
konwojenta kierunkowego jest ocena warunków drogi w dalszej perspektywie. W odróŜnieniu
od kierowcy będzie mógł się przyjrzeć np. sygnalizatorom przeznaczonym dla tramwajów lub

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

pieszych,  gdyŜ  na  nich  następuje  szybsza  zmiana  świateł  niŜ  dla  pojazdów.  Pozwoli  to  na
ocenę szans przejazdu kolumny w całości przez skrzyŜowanie. Ścisły szyk pojazdów konwoju
oraz  ich  znaczna  szybkość  moŜe  być  niebezpieczne  przy  wykonywania  nagłych  manewrów
(zatrzymania,  omijania,  wyprzedzania,  skrętu  czy  zmiany  pasa  ruchu).  Uprzedzenie  o  nich
drogą radiową pozwoli na właściwe przygotowanie się do manewrów.

Oprócz ogólnych zadań przewidzianych dla konwojenta, konwojent kierunkowy

powinien:

−

prowadzić konwój samochodowy poprzez narzucanie tempa jazdy;

−

w razie konieczności zastąpić dowódcę konwoju;
Konwojent kierunkowy powinien, posiadać duŜe doświadczenie w słuŜbie konwojowej.

To doświadczenie moŜe być wykorzystane w wypadku choroby dowódcy konwoju lub
wypadku uniemoŜliwiającym mu wykonywanie swoich obowiązków.

Obowiązki kierowcy

Jest to osoba, która z przyczyn taktycznych – mimo, Ŝe przepisy tego nie wymagają – nie

powinna wykonywać czynności, przewidzianych dla konwojentów. Prowadząc pojazd, trudno
zachować właściwą czujność w kwestii ochrony, a tym bardziej podejmować aktywne
działania zmierzające do odparcia ataku.

Kierowca ma obowiązek:

Przygotować pod względem technicznym pojazdu do drogi.

Przygotowanie pojazdu  do drogi nie moŜe się ograniczyć jedynie do  codziennej obsługi
technicznej.  Przed  wyruszeniem  na  trasę  naleŜy  usunąć  wszystkie  usterki,  nawet  takie,
które, wydawałoby się, nie będą miały większego wpływu na ogólną sprawność pojazdu.
W  takich  wypadkach  najczęściej  sprawdza  się  prawo  Murphy’ego:  „JeŜeli  coś  się  ma
popsuć, to na pewno się popsuje”.

Zatankować do pojazdu niezbędną ilość paliwa.

Samochody przed wyruszeniem na trasę konwoju powinny być zaopatrzone w taką ilość
paliwa,  aby  bez  dodatkowego  tankowania  dojechać  do  miejsca  przeznaczenia.  Trzeba
równieŜ wziąć poprawkę na zwiększone zuŜycie  paliwa,  gdyŜ w trakcie zaplanowanych
postojów  silniki  muszą  bez  przerwy  pracować.  Nie  dopuszczalne  jest  korzystanie  ze
stacji  paliw  w  trakcie  konwoju.  Stacje  benzynowe  same  w  sobie  są  częstym  celem
napadów  rabunkowych.  Konwój  na  stacji  byłby  niezasłuŜonym  bonusem  dla  bandytów.
Poza tym uŜycie broni palnej w tym miejscu jest przedsięwzięciem ryzykownym.

Dbać o wyposaŜenie pojazdu.

Pojazdy  uŜywane  do  konwojowania  wartości  pienięŜnych  mogą  być  wyposaŜone
w dodatkowe urządzenia zabezpieczająco-alarmowe, które muszą być sprawne. Kierowca
jest  odpowiedzialny  za  wyposaŜenie  pojazdu  w  sprawne  środki  gaśnicze,  a  nie,
w minigaśnice,  które  co  prawda  wypełniają  wymagania,  wynikające  z  prawa  o ruchu
drogowym, lecz do gaszenia prawdziwego poŜaru się nie nadają.

Od momentu podstawienia pojazdu pod obiekt, z którego podejmowane jest konwojowane
mienie, do chwili zakończenie konwoju nie wyłączać silnika i nie opuszczać pojazdu.

Bezpieczeństwo  konwoju  w  duŜej  mierze  zaleŜy  od  sprawności  uŜytych  do  niego
pojazdów.  Od  momentu  załadowania  konwojowanego  mienia  do  pojazdu,  musi  on  być
gotowy  do  odjazdu  (np.  w  wyniku  napadu  musi  natychmiast  opuścić  zagroŜoną  strefę).
W wypadku  wyłączenia  silnika  mogą  wystąpić  trudności  związane  z  jego  ponownym
uruchomieniem.

Wykonywać polecenia dowódcy konwoju i konwojenta kierunkowego;

Oczywiście polecenia te muszą być ściśle związane z konwojem. Kierowca musi
wykonywać polecenia np. dotyczące zmniejszenia szybkości czy teŜ jej zwiększenia
(w granicach obwiązujących przepisów). Wybór trasy równieŜ nie leŜy w gestii kierowcy.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Nie on wybiera miejsca postoju.

W razie nabrania podejrzenia, Ŝe konwój jest śledzony, bezzwłocznie powiadomić o tym
fakcie dowódcę konwoju.

Kierowca  w  czasie  jazdy  kilkadziesiąt  razy  na  minutę,  często  bezwiednie,  kontroluje
drogę  w  lusterkach  wstecznych.  Jest  on,  zatem  osobą,  która  najwcześniej  moŜe
zaobserwować  próbę  śledzenia  konwoju.  O  takim  fakcie  powinien  niezwłocznie
powiadomić dowódcę konwoju. Oczywiście nie kaŜdy pojazd, który jedzie przez dłuŜszy
czas za konwojem z taką samą szybkością robi to w złych zamiarach (np. chce uniknnąć
kontroli radarowej).

Przestrzegać przepisów ruchu obowiązujących na danym odcinku trasy.

Fakt  wykonywania  czynności  konwojowych  nie  upowaŜnia  do  łamania  przepisów
drogowych. Tym bardziej, Ŝe tylko pojazdy nielicznych instytucji wykonujących konwoje
mają  uprawnienia  pojazdów  uprzywilejowanych  w  ruchu. Tylko  w  sytuacji  faktycznego
zagroŜenia  napadem,  w  celu  ratowania  Ŝycia  i  mienia,  moŜna  nie  zastosować  się  do
obowiązujących przepisów prawa o ruchu drogowym.

W miarę moŜliwości poruszać się z szybkością maksymalną obwiązującą na danym
odcinku drogi i wynikającą z jej warunków.

Nie zmieniać samowolnie trasy.

10)

W wypadku bezpośredniego zagroŜenia włączyć urządzenia alarmowe i starać się jak
najszybciej opuścić zagroŜoną strefę.

Przy opuszczaniu strefy zagroŜonej, gdy sprawcy zatarasowali drogę swoim pojazdem,
moŜna podjąć nawet próbę jego staranowania (większość pojazdów specjalnych jest do
tego przystosowana).

11)

W wypadku poŜaru podjąć akcję gaśniczą.

W przypadku poŜaru pojazdu, podjęciem czynności gaśniczych przy pomocy
posiadanego sprzętu powinien zająć się kierowca.

Obowiązki kasjera

Jest to osoba najczęściej reprezentująca właściciela konwojowanego mienia. Stanowisko to

moŜe róŜnych instytucjach przyjmować róŜne nazwy: spedytora, kierownika transportu, itp.

Do obowiązków kasjera naleŜy:

−

pobrać i zdać pod względem formalnym konwojowane mienie,

−

kasjer jest odpowiedzialny za pobranie (lub zdanie) mienia przewidzianego do transportu,
jego przeliczenie i udokumentowanie tej czynności. Np. przy wykonywaniu konwoju
między bankiem a instytucją kasjer załatwia formalne czynności związane z pobraniem
gotówki z konta instytucji,

−

o ile nie ma pracownika transportu, przenieść konwojowane mienie do pojazdu
(i odwrotnie),

−

pozostali uczestnicy konwoju mają przydzielone inne zadania, wykluczające wykonanie
takich czynności,

−

zastosować się do poleceń dowódcy konwoju (o takim obowiązku kasjer musi być
uprzedzony przed rozpoczęciem konwoju. Oczywiście przedmiotowe polecenia muszą
być związane z konwojem),

−

w wypadku ataku zająć bezpieczną pozycję.
Dla tego uczestnika konwoju nie przewiduje się zadań związanych z aktywną ochroną

konwoju. W razie zagroŜenia zbrojnym atakiem powinien on zająć bezpieczną pozycję, tzn.:

−

w wypadku konwoju pieszego – pozycji leŜącej na brzuchu, w miarę moŜliwości
z nogami zwróconymi w kierunku, z którego padają strzały,

−

w wypadku ataku na konwój zmotoryzowany jak najniŜej na podłodze, z głową
pomiędzy kolanami,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

w wypadku poŜaru podjąć czynności ewakuacyjne;
W obliczu poŜaru kasjer z osobą transportującą, o ile ta czynność bezpośrednio nie

zagraŜa ich Ŝyciu i zdrowiu, tworzą grupę ewakuacyjną i przenoszą, pod osłoną konwojentów,
chronione mienie w bezpieczne mienia.

Obowiązki pracownika transportu

Nie w kaŜdym konwoju występuje taka osoba. Pracownik transportu (woźny skarbcowy)

bierze udział w konwoju, gdy wielkość konwojowanego mienia przekracza praktyczną
moŜliwość sprawnego wykonania załadunku i rozładunku przez kasjera. W konwojach
międzybankowych pieniądze umieszczane są na specjalnych wózkach ułatwiających transport
do- i z pojazdu.

Pracownik transportu ma obowiązek:

przetransportować mienie będące przedmiotem konwoju z obiektu wyjściowego do
pojazdu i z pojazdu do obiektu docelowego,

zastosować się do poleceń dowódcy konwoju.
O takim obowiązku osoba transportująca musi być uprzedzona przed rozpoczęciem

konwoju. Oczywiście przedmiotowe polecenia muszą być związane z konwojem.
1)

Wypadku ataku zająć bezpieczną pozycję.
Dla tego uczestnika konwoju nie przewiduje się zadań związanych z aktywną ochroną
konwoju. W wypadku zagroŜenia zbrojnym atakiem powinien on zająć bezpieczną
pozycję, tzn.:

−

w wypadku konwoju pieszego- pozycji leŜącej na brzuchu, w miarę moŜliwości
z nogami zwróconymi w kierunku, z którego padają strzały,

−

w wypadku ataku na konwój zmotoryzowany jak najniŜej na podłodze, z głową
pomiędzy kolanami.

W razie poŜaru podjąć czynności ewakuacyjne.

W  obliczu  poŜaru  kasjer  z  osobą  transportującą,  o  ile  ta  czynność  bezpośrednio  nie
zagraŜa  ich  Ŝyciu  i  zdrowiu,  tworzą  grupę  ewakuacyjną  i  przenoszą,  pod  osłoną
konwojentów, chronione mienie w bezpieczne mienia.

4.4.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

Jakie kryteria naleŜy zastosować przy doborze pracowników ochrony do grup
konwojowych?

Co naleŜy do obowiązków osoby organizującej konwój?

Jakie są obowiązki dowódcy konwoju?

Wymień obowiązki konwojenta?

Co naleŜy do obowiązków konwojenta kierunkowego?

Jakie są cechy umowy o dzieło?

Wymień obowiązki kierowcy konwoju?

Jakie są obowiązki kasjera w konwoju?

Wymień zadnia osoby transportującej?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.4.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Uzasadnij racjonalność nałoŜenia na dowódcę konwoju obowiązków:

−−−−

określenia szczegółowych zadań dotyczących zabezpieczenia mienia dla osób
wchodzących w skład konwoju w kontekście obowiązków osoby organizującej konwój,

−−−−

ustalenia sposobu komunikowania się.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

−−−−

przeanalizować treść ćwiczenie

−−−−

przeanalizować obowiązki osoby organizującej konwój i dowódcy konwoju,

−−−−

przedstawić wypracowane rozwiązania na forum grupy.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

komputer z dostępem do Internetu,

−−−−

notatnik,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 2

Na podstawie obowiązków osób biorących udział w konwoju wymień i uzasadnij

wymienialność funkcji członków konwoju.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeanalizować treść zadania,

przeanalizować zadania osób biorących udział w konwoju,

przedstawić uzasadnienie na forum grupy.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

komputer z dostępem do Internetu,

−−−−

notatnik,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

4.4.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

określić kryteria, jakie naleŜy zastosować przy doborze konwojentów?

scharakteryzować obowiązki osoby organizującej konwój?

wymienić obowiązki konwojenta?

określić, jaką rolę spełnia zadatek?

omówić obowiązki konwojenta kierunkowego?

wskazać zadania kierowcy konwoju?

scharakteryzować zadania kasjera konwoju?

wymienić obowiązki osoby transportującej?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.5. WyposaŜenie konwojenta

4.5.1. Materiał nauczania

Kamizelki kuloodporne

Kamizelki kuloodporne naleŜą do podstawowego wyposaŜenia członków konwoju,

wynikającego wprost z przepisu prawa.

Przepisy BHP nakładają obowiązek stosowanie ubrania ochronnego adekwatnego do

rodzaju zagroŜeń związanych z pracą. Art. 2376 §1 Kodeksu Pracy stanowi: „Pracodawca jest
obowiązany  dostarczyć  pracownikowi  nieodpłatnie  środki  ochrony  indywidualnej
zabezpieczające  przed  działaniem  niebezpiecznych  i  szkodliwych  dla  zdrowia  czynników
występujących  w  środowisku  pracy  oraz  informować  go  o  sposobach  posługiwania  się  tymi
ś

rodkami”. Celem konwoju jest ochrona mienia przed zaborem. Zatem zbrojny napad jest

kalkulowanym  ryzykiem  tej  czynności.  Nic,  w  takim  środowisku  pracy,  nie  jest  bardziej
szkodliwego  dla  zdrowia  niŜ  np.  6  gramowy  pocisk.  Obecnie  kamizelki  wykonywane  są
z włókien  poliamidowych,  popularnie  nazywanych  kevlarem  od  nazwy  handlowej  produktu
amerykańskiej  firmy  chemicznej  DuPont.  Odporność  balistyczną  wzmacniają  wkłady
wykonane  z  płyt  stalowych  lub  ceramicznych.  Jeden  z  największych  w  kraju  producentów
kamizelek tak klasyfikuje swoje wyroby:

Tabela 2. Klasy odporności kamizelek kuloodpornych

Skuteczność

ochronna

Rodzaje pocisku

Masa pocisku [g]

Prędkość

uderzeniowa

pocisku [m/s]

Rodzaj broni

9 mm pocisk z rdzeniem

ołowianym

6,0

285+15

9 mm

pistolet P-64

9 mm pocisk z rdzeniem

ołowianym Parabellum

(FMJ)

8,0

332+15

9 mm

pistolet Colt 2000 lub

Glock

III

9 mm pocisk z rdzeniem

ołowianym Parabellum

(FMJ)

8,0

358+15

9 mm

pistolet PM-84p.

UZI

Glauberyt

7,72 mm pocisk

z rdzeniem ołowianym

5,5

420+15

7,62 mm

pistolet wz.33 TT

7,62 mm pocisk

z rdzeniem stalowym PS

8,0

720+20

7,62 mm

kbk AKM

Kałasznikow

Wraz ze wzrostem skuteczności ochronnej rośnie oczywiście waga kamizelki. W tego

typu  sprzęt  ochronny  powinni  być  wyposaŜenie  wszyscy  uczestnicy  konwoju.  Oczywiście
kamizelka  nie  gwarantuje  pełnej  sprawności  w  wypadku  postrzelenia,  ale  wielokrotnie
zwiększa  szansę  przeŜycia.  NaleŜy  pamiętać  o  terminach,  podawanych  przez  producenta,
przydatności  kamizelki  do  uŜytku.  Z  upływem  czasu  materiał,  z  którego  wykonane  są
kamizelki traci swoje właściwości ochronne.

Hełmy kuloodporne

Konwojenci powinni mieć chronione głowy. Ostatnio do produkcji takich hełmów

uŜywane  jest,  podobnie  jak  w  produkcji  kamizelek  kuloodpornych,  włókno  typu  kevlar,  co
znacznie  zmniejsza  ich  cięŜar.  Dobrze,  aby  hełm  uŜywany  przez  konwojentów  posiadał
przyłbicę wykonaną z przezroczystego, kuloodpornego tworzywa.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Maski przeciwgazowe

Uczestnicy konwojów samochodowych powinni być wyposaŜeni w maski przeciwgazowe.

Sprawcy w ataku na konwój mogą się posłuŜyć gazem łzawiącym czy obezwładniającym.
Nawet bankowozy nie mają całkowicie szczelnego przedziału osobowego. W dobrze
wyposaŜonych (drogich) samochodach specjalnych znajduje się klimatyzacja antygazowa.

W tańszych modelach stosuje się w przedziałach osobowych butle ze spręŜonym

powietrzem, które w wypadku ataku gazowego, po otwarciu zaworu, wytwarzają nadciśnienie,
nie dopuszczające gazu do wnętrza.

Opatrunki osobiste

Konwojenci w związku ze swoją pracą naraŜeni są na róŜnego rodzaju obraŜenia,

a zwłaszcza  na  rany  postrzałowe.  W  Polsce  narzędziem  najczęściej  uŜywanym  przez
sprawców  w  trakcie  napadów  na  konwoje  jest  broń  palna.  Niestety  typowe  apteczki
samochodowe nie są wyposaŜone w pakiety do opatrzenia ran postrzałowych. Zatem zasadne
jest  wyposaŜenie  konwojentów  w  indywidualne  opatrunki  typu  wojskowego.  Dobrze  się
sprawdzają w przypadku ran postrzałowych damskie tampony higieniczne.

Indywidualne środki obrony

Broń palna w ochronie ma charakter defensywny. SłuŜy do odparcia ataku na konwój.

Ustawa  o  ochronie  osób  i  mienia  wprowadza  pojęcie  broni  obiektowej  dla  firmy  (w  tym
równieŜ  pistoletów  maszynowych  i  strzelb  gładkolufowych)  pod  warunkiem  zatrudniania
licencjonowanych  pracowników.  Rozporządzenie  w  sprawie  warunków  transportowania
wartości pienięŜnych posługuje się jedynie pojęciem broni palnej bez rozróŜniania jej na broń
krótką  i  długą,  pozostawiając  organizatorowi  konwoju  wybór  broni  niezbędnej  do  ochrony
transportu.  Rozporządzenie  Ministra  Spraw  Wewnętrznych  i Administracji  z  dnia  6  sierpnia
1998  r.  w  sprawie  zasad  uzbrojenia  specjalistycznych  uzbrojonych  formacji  ochronnych
i warunków  przechowywania  oraz  ewidencjonowania  broni  i  amunicji  dopuszcza  dla
konwojentów następujące uzbrojenie:

−

broń palna krótka – pistolety i rewolwery,

−

broń palna długa – pistolety maszynowe, strzelby gładkolufowe powtarzalne.
Konwojenci powinni być wyposaŜeni w normatyw amunicji:

−

pistolet, pistolet maszynowy – ilość amunicji do załadowania czterech magazynków,

−

rewolwer i strzelba gładkolufowa powtarzalna – po 24 szt. amunicji.

Środki przymus bezpośredniego

Zgodnie z art. 37 pkt 2 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia

konwojentom  wolno  stosować  wszystkie  środki  przymusu  bezpośredniego,  przewidziane
w przepisach  prawa  dla  pracowników  ochrony,  z  wyjątkiem  psów  obronnych.  Dobór
poszczególnych  środków  przymusu  bezpośredniego  powinien  uwzględniać  potencjalne
zagroŜenia oraz warunki wykonywanego konwoju.

Umundurowanie lub ubiory firmowe

Mundur lub ubiór firmowy w słuŜbie konwojowej ma do spełnienia kilka funkcji, m.in.:

−

zapewnić wygodę konwojentowi,

−

wskazać osobą postronnym swoją rolę,

−

określić przynaleŜność do formacji lub identyfikować z firmą.
Ustawa o ochronie osób i mienia, pozwala nosić broń pracownikom ochrony, ale tylko

wtedy, gdy występują w mundurze lub ubraniu firmowym (z wyjątkiem pracowników
ochraniających osoby).

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Środki łączności

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 października

1998r.  w  sprawie  szczegółowych  zasad  i  wymagań,  jakim  powinna  odpowiadać  ochrona
wartości  pienięŜnych  przechowywanych  i  transportowanych  przez  przedsiębiorców  i  inne
jednostki  organizacyjne  wymaga  przy  realizacji  konwojów  zewnętrznych  wykonywanych
pojazdami  mechanicznymi  stosowania  wewnętrznych  i  zewnętrznych  środków  łączności.
Jako  środki  łączności  zewnętrzne  powszechnie  stosowane  są  telefony  GSM,  pozwalające
połączyć  się  z  wszystkimi  zewnętrznymi  numerami  alarmowymi.  Do  łączności  wewnętrzne
stosuje  się  róŜnego  rodzaju  radiotelefony  pozwalające  na  nawiązanie  łączności  pomiędzy
członkami  konwoju  na  krótkim  dystansie.  Zalecane  są  do  radiotelefonów  indywidualne
zestawy słuchawkowe.

Identyfikatory i dokumenty konwojenta

W art. 20 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia nałoŜyła na

pracodawcę obowiązek oznaczenia pracowników ochrony w sposób jednolity, umoŜliwiający
ich  identyfikację  oraz  identyfikację  podmiotu  zatrudniającego.  Oznaczenia  te  najczęściej
w formie  identyfikatorów  konwojenci  mają  obowiązek  nosić  w  sposób  widoczny  w  trakcie
wykonywania  obowiązków  słuŜbowych.  Identyfikator,  oprócz  nazwy  koncesjonowanego
pomiotu,  powinien  zawierać  zdjęcie  konwojenta  i  jego  nazwisko  lub  Nr  identyfikacji
kadrowej. Identyfikator powinien być z jednej strony noszony w sposób ograniczający ryzyko
jego  zagubienia,  z  drugiej  strony  sposób  noszenia  nie  powinie  zagraŜać  Ŝyciu  i  zdrowiu
konwojenta.  Niektórzy  producenci  kamizelek  kuloodpornych  w  poszyciach  przewidzieli
przezroczyste  kiszonki  na  identyfikatory.  Dobrym  rozwiązaniem  jest  zawieszenie
identyfikatora  na  kulowym  łańcuszku  (odporny  na  przypadkowe  szarpnięcie,  zerwie  się
w przypadku  próby  duszenia).  NaleŜy  zdecydowanie  odradzić  noszenie  identyfikatorów  na
tzw.  „smyczach”  wykonanych  z  mocnych  taśm.  Przy  pomocy  takiej  „smyczy”  moŜna
konwojenta co najmniej obezwładnić. Konwojent, oprócz identyfikatora powinien przy sobie
posiadać  licencję  pracownika  ochrony  fizycznej,  legitymację  osoby  dopuszczonej  do  pracy
z bronią oraz świadectwo broni.

4.5.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

Wymień elementy wyposaŜenia ochronnego konwojenta.

W jaki sposób w konwoju moŜna zabezpieczyć się przed atakiem dokonanym za pomocą
ś

rodków gazowych?

Jakie funkcje powinien spełniać opatrunek osobisty konwojenta?

Co to są indywidualne środki obrony?

Wymień środki przymusu bezpośredniego stosowane przez konwojentów.

Jaką rolę spełnia umundurowanie/ubiór firmowy konwojenta?

Wymień rodzaje i omów zastosowanie środków łączności w konwoju.

Jakie elementy powinien zawierać identyfikator?

Jakie dokumenty powinien mieć przy sobie konwojent?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.5.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Na podstawie subiektywnej oceny zagroŜeń oraz analizy obowiązków dokonaj doboru

kamizelek kuloodpornych dla poszczególnych uczestników konwoju. Uzasadnij swój wybór.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeczytać dokładnie treść ćwiczenie

przeanalizować obowiązki wynikające z materiału nauczania 4.4.1,

przeanalizować klasę odporności kamizelek kuloodpornych,

przedyskutować wypracowane rozwiązanie na forum grupy.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

komputer z dostępem do Internetu,

−−−−

notatnik,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 2

Przygotuj wzór identyfikatora dla konwojenta.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

odszukać w ustawie o ochronie osób i mienia warunki prawne oznaczenia pracownika
ochrony,

wybrać z moŜliwych sposobów mocowania identyfikatorów optymalny dla słuŜby
konwojowej.

zaprezentować ćwiczenie na forum grupy.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

komputer z dostępem do Internetu,

−−−−

notatnik,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

4.6.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

wymienić elementy wyposaŜenia konwojenta?

wskazać, w jaki sposób w konwoju moŜna zabezpieczyć się przed
atakiem dokonanym za pomocą środków gazowych?

wskazać funkcje, jakie powinien spełniać opatrunek osobisty konwojenta?

wymienić elementy środków obrony konwojenta?

wymienić

rodki

przymusu

bezpośredniego

stosowane

przez

konwojentów?

wskazać, jaką rolę spełnia umundurowanie/ubiór firmowy konwojenta?

wymienić rodzaje i omówić zastosowanie środków łączności w konwoju?

określić, jakie elementy powinien zawierać identyfikator?

wymienić, jakie dokumenty powinien mieć przy sobie konwojent?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.6. Sporządzenie dokumentacji związanej z konwojem wartości

pienięŜnych przedmiotów wartościowych i niebezpiecznych

4.6.1. Materiał nauczania

Zasady opracowania instrukcji konwojowej

Instrukcja konwojowa jest dokumentem mającym podstawowe znaczenie w organizacji

konwoju.  Wprowadzana  jest  zarządzeniem  kierownika  jednostki,  jako  załącznik  do  planu
ochrony  (w  obiektach  podlegających  obowiązkowej  ochronie  lub  w  innych  obiektach
chronionych  przez  wewnętrzną  słuŜbę  ochrony)  lub  teŜ  jako  samoistne  zarządzenie.  Jako
wewnętrzny  przepis  określa  zasady  wykonania  transportu  oraz  precyzuje  zadania  osób
wykonujących  tę  czynność.  Instrukcja  konwojowa  nie  moŜe  być  jedynie  powtórzeniem
ogólnie  obowiązujących  w  tej  kwestii  przepisów  prawa,  ale  winna  ściśle  określać  zadania
z uwzględnieniem specyfiki jednostki. Instrukcja w szczególności powinna zawierać:

−−−−

podstawę prawną,

−−−−

ogólne warunki wykonywania konwoju,

−−−−

rodzaje realizowanych konwojów,

−−−−

obowiązki organizujących konwój,

−−−−

obowiązki poszczególnych członków konwoju,

−−−−

skład i wyposaŜenie konwoju w związku charakterem konwojowanego mienia,

−−−−

algorytmy określające postępowanie członków konwoju w sytuacjach zagroŜenia,

−−−−

określenie systemu łączności,

−−−−

sposób dokumentowania czynności.
ZłoŜoność problemu nie pozwala jednak na sporządzenie jednej uniwersalnej wzorcowej

instrukcji konwojowej. W zaleŜności od potrzeb w tym zakresie jednostek instrukcje mogą
przybierać róŜne formy i regulować inne aspekty.

Planowanie trasy konwoju

Trasa konwoju, obok czasu, jest elementem mającym bezpośredni wpływ na jego

bezpieczeństwo. Od jej doboru i przygotowania zaleŜy nie tylko nienaruszalność
transportowanego mienia, ale równieŜ Ŝycie i zdrowie osób uczestniczących w konwoju.

Losowy wybór trasy (przy konwojach stałych) z kilku wcześniej przygotowanych moŜe

w znacznym stopniu utrudnić prowadzenie przestępczego rozpoznania lub udaremnić
przygotowaną zasadzkę.

Dobór trasy konwoju stałego

Przy realizacji konwojów stałych, czyli takich, które z określoną regularnością kursują

między dwiema jednostkami, naleŜy zadbać o przygotowanie kilku tras. Przy doborze tras nie
zawsze  powinny  mieć  zastosowanie  względy  ekonomiczne,  związane  z  jej  długością.  Przy
przyjęciu  zasady  ekonomiczności  konwoje  kursowałyby  wyłącznie  po  jednej  trasie  –  tej
najkrótszej.  Inne  trasy  nie  mogą  być  traktowane  na  zasadzie  zapasowych  lub  drugorzędnych.
Wszystkie  trasy,  bez  względu  na  ich  długość,  powinny  mieć  ten  sam  status.  Planując  trasy,
naleŜy  w  miarę  moŜliwości  unikać  takich  miejsc,  jak  tunele,  przejazdy  kolejowe,  mosty,
obszary  o  gęstym  zalesieniu  oraz  miejsc  uznawanych  za  niebezpieczne.  NiemalŜe  w  kaŜdym
większym  mieście  są  miejsca  o  tradycyjnie  wyjątkowo  duŜej  przestępczości  lub  koncentracji
elementu  przestępczego.  Nie  znaczy  to,  Ŝe  w  takich  „zaklętych  rewirach”  czy  „trójkątach
bermudzkich” muszą działać wyspecjalizowane w napadach na konwoje grupy, ale napad tam
dokonany daje przewagę napastnikom, gdyŜ prędzej będą mogli liczyć na pomoc miejscowych
w  ucieczce  lub  zatarciu  śladów  niŜ  policja  w  ściganiu  przestępców.  NaleŜy  planować  trasę

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

w ten sposób, aby przebiegała, w miarę moŜliwości, przez teren zurbanizowany, aby w jej
zasięgu znajdowały się jednostki Policji ( lub trasy stałego patrolowania), placówki pomocy
medycznej i jednostki StraŜy PoŜarnej. Przygotowanie tras moŜna podzielić na trzy etapy:

−

koncepcyjny – wytyczenie na aktualnej mapie (planie miasta) potencjalnych tras (nie
mniej niŜ trzech),

−

empiryczny – objazd poszczególnych tras w celu zweryfikowania informacji uzyskanych
z map  ze  stanem  rzeczywistym,  ujawnienia  miejsc  potencjalnie  zagroŜonych
napadem (punktów  newralgicznych),  zbadania  moŜliwości  objazdów  (tras  zapasowych),
oceny  natęŜenia  ruchu  w  przewidywanych  godzinach,  w  jakich  będzie  realizowany
transport,

−

dokumentacyjny – sporządzenie stosownej dokumentacji.
Przygotowania empiryczne w zakresie:

Odległości.

W  zasadzie  odległość  moŜna  określić  na  podstawie  mapy  czy  planu.  Praktyka  jednak
wskazuje,  Ŝe  odczyt  z  mapy  często  róŜni  się  od  rzeczywistego  dystansu.  NaleŜy,  zatem
przy objeździe potencjalnej trasy dokładnie zmierzyć długość trasy.

Czasu przejazdu.

Czas  przejazdu  równieŜ  naleŜy  zmierzyć  empirycznie  w  trakcie  objazdu  trasy,  i  to
w porach  doby,  w  jakich  będzie  realizowany  konwój.  Oceniając  czas  przejazdu,  naleŜy
wyznaczyć  przybliŜoną  średnią  szybkość  konwoju,  której  utrzymanie  pozwoli  na
wykonanie konwoju w określonym czasie.

Typu i nawierzchni drogi.

Przy objeździe trasy naleŜy wynotować cechy drogi pod względem rodzaju nawierzchni
na poszczególnych odcinkach (asfaltowa, betonowa, szutrowa, gruntowa, itp., typu drogi
(jedno lub dwu jezdniowa), szerokości pasów ruchu oraz oceny jej walorów jezdnych.

NatęŜenia ruchu drogowego w poszczególnych porach doby.

Przez  natęŜenie  ruchu  rozumie  się  liczbę  osób,  pasaŜerów,  samochodów  lub  innych
jednostek,  mijających  w  jednostce  czasu  określony  przekrój  trasy  komunikacyjnej.
Podstawowymi  jednostkami  czasu,  dla  których  określa  się  wielkość  natęŜenia  ruchu,  są
godzina  i  doba.  Jako  podstawowe  czynniki  wpływające  na  wahania  natęŜenia  ruchu
wymienić moŜna:

−

czas: porę roku, dzień tygodnia i porę dnia;

−

strukturę rodzajową ruchu;

−

rodzaj drogi;

−

rodzaj ruchu (cel podróŜy).

Przelotowość drogi moŜna określić przy pomocy następujących poziomów (poziomów
usług) [26]:

−−−−

ruch swobodny, małe natęŜenie i wysokie prędkości; istnieje niewielkie utrudnienie
w utrzymywaniu wybranej przez kierowcę prędkości jazdy,

−−−−

ruch równomierny, prędkość i swoboda manewru chwilami ograniczone
w niewielkim stopniu,

−−−−

ruch  równomierny,  ale  przy  wyŜszych  chwilowych  natęŜeniach  ruchu  występują
ograniczenia  swobody  manewrów;  większość  kierowców  ograniczona  jest
w wyborze  prędkości  i  zmianach  pasów  ruchu;  mimo  to  moŜliwe  jest  utrzymanie
zadowalającej prędkości eksploatacyjnej,

−−−−

ruch  o  znacznej  nierównomierności;  prędkość  eksploatacyjna  ledwie  zadowalająca
wobec  ciągłych  zmian  w  warunkach  ruchu;  wahania  chwilowych  natęŜeń  ruchu
powodują  często  istotny  spadek  prędkości,  wygoda  jazdy  niezadowalająca,  warunki
moŜliwe do przyjęcia dla krótkich okresów czasu,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−−−−

ruch nierównomierny, prędkość niŜsza niŜ przy poziomie D, chwilowe zatrzymania,
natęŜenie ruchu odpowiada przelotowości,

−−−−

ruch  wymuszony,  niska  prędkość;  natęŜenie  ruchu  poniŜej  przelotowości,  odcinek
drogi  słuŜy,  jako  akumulacyjna  dla  kolejki  pojazdów  utworzonej  na  skutek
ograniczenia  przelotowości  w  punkcie  leŜącym  przed  analizowanym  przekrojem;
zatrzymania  ruchu  na  krótszy  i  dłuŜszy  czas;  w  skrajnym  przypadku  prędkość
i natęŜenie ruchu spadają niemal do zera.

Przygotowując trasę, naleŜy przekazać jej objazd i obserwację w poszczególnych porach,
w  jakich  będą  realizowane  konwoje.  NaleŜy  dokonać  oceny  przelotowości  trasy
posługując  się  przytoczonymi  powyŜej  tzw.  „poziomami  usług”.  Jako  zadowalające
moŜna przyjąć dla obszarów pozamiejskich warunki ruchu na poziomie B, natomiast dla
obszarów zurbanizowanych C.

Rozmieszczenia jednostek policji.

Znajomość  rozmieszczenia  jednostek  Policji  na  trasie  konwoju  ma  ogromne  znaczenie
w razie  konieczności  wezwania  radiowozu  w  związku  z  zaistniałym  zdarzeniem.
Opracowując  trasę,  naleŜy  ustalić  ich  adres,  godziny  funkcjonowania  (w  wypadku
jednostek okresowych lub sezonowych) oraz bezpośrednie numery telefonów.

Występowania punktów newralgicznych.

Punkty  newralgiczne,  to  takie  miejsca  na  trasie,  których  nie  moŜna  ominąć,  a  w  których
bezpieczeństwo konwoju jest zagroŜone potencjalnym atakiem. Do takich punktów moŜna
zaliczyć  mosty,  tunele,  przejazdy  kolejowe,  gęsto  zalesione  obszary,  miejsca  szczególnie
zagroŜone  przestępczością,  itp.  Trudno  jest  konwojentom,  zwłaszcza  w realizacji
konwojów  zamiejscowych  na  długich  trasach,  zachować  pełną  koncentrację.  Natomiast
przy  zbliŜaniu  się  do  punktów  newralgicznych  naleŜy  zachować  czujność  i gotowość  do
odparcia ewentualnego ataku;

Ewentualnych miejsc postoju.

Przy planowaniu tras konwojów zamiejscowych, gdy dystans przekracza 200 km naleŜy
zaplanować  miejsca  postoju.  Przemawia  za  tym  konieczność  zapewnienia  relaksu  dla
kierowcy,  jak  równieŜ  załatwienia  prozaicznych  potrzeb  fizjologicznych.  Nie  naleŜy
planować  miejsc  postoju  na  stacjach  benzynowych,  ogólnodostępnych  parkingach,  przy
zajazdach i motelach, w lesie itp. Miejsca takie muszą zapewniać dobrą widoczność, aby
z duŜym wyprzedzeniem móc zidentyfikować potencjalne zagroŜenie. Gdy z odległości,
na  jakiej  jest  prowadzony  konwój,  wynika,  Ŝe  naleŜy  wyznaczyć  jeden  postój,  to  przy
przygotowywaniu trasy naleŜy przewidzieć i opracować, co najmniej dwa takie miejsca.
Nie  naleŜy  dopuszczać  do  takiej  sytuacji,  Ŝe  kiedy  konwój  jedzie  np.:  trasą  A,  to
niezmiennie  zatrzymuje  się  w  punkcie  b.  Takie  przywiązanie  do  miejsc  moŜe  zagrozić
bezpieczeństwu konwoju.

Otoczenia obiektu docelowego.

Rozpoznanie otoczenia obiektu docelowego naleŜy istotniejszych elementów planowania
trasy konwoju. Jak wynika ze statystyk związanych z napadami na konwoje, takie
miejsca najczęściej wybierają przestępcy. Celem rozpoznania powinno być znalezienie
odpowiedzi na następujące pytania:

−

W jaki sposób gotówka zostanie przekazana z pojazdu do obiektu?

−

Czy obiekt jest wyposaŜony w tzw. „śluzę”, czyli całkowicie odizolowane
pomieszczenie, do którego moŜe wjechać pojazd przewoŜący wartości pienięŜne?

−

Czy wejście, przez które będą przekazywane wartości pienięŜne, znajduje się na
ogrodzonym i zamykanym na czas przyjęcia konwoju zapleczu?

−

Czy w sytuacji braku zaplecza przed obiektem docelowym znajduje się miejsce do
zaparkowania pojazdów konwoju?

−

Na jakim dystansie naleŜy zabezpieczyć przenoszone wartości?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

Czy trasa ewentualnego konwoju pieszego będzie biegła przez pomieszczenia
ogólnodostępne?

−

Czy obiekt jest chroniony przez formację ochronną?

−

Jakie działania będą podejmowane przez ochronę obiektu w trakcie przyjmowania
konwoju?

−

W jaki sposób ochrona obiektu zidentyfikuje konwój?

Odpowiedzi na powyŜsze pytania powinny znaleźć się w opisie obiektu docelowego.
Gdy  miejscem  wyruszenia  konwoju  nie  jest  obiekt  własny  podmiotu  wykonującego
konwój,  powinien  on  równieŜ  się  stać  przedmiotem  rozpoznania  i  opisania  wg
przytoczonych kryteriów;

Utrzymania łączności zewnętrznej.
Najbardziej  dostępnym  środkiem  łączności  zewnętrznej  jest  telefonia  komórkowa.
Dokonując  objazdu  trasy,  naleŜy  sprawdzić,  czy  na  całej  trasie  będzie  moŜna  utrzymać
nieprzerwaną łączność.

Opis trasy

Dane uzyskane w trakcie etapu koncepcyjnego i empirycznego przygotowania trasy

naleŜy zebrać w uporządkowany sposób w dokumencie opisującym trasę (tzw. cedule). Do
opisu trasy powinna być dołączona mapka z wytyczoną trasą oraz zaznaczonymi miejscami
postoju, punktami newralgicznymi oraz jednostkami policji, słuŜby zdrowia, straŜy poŜarnej,
pomocy drogowej.

Zasada losowości doboru tras

Osoby

organizujące

konwój,

mające

krwi

zamiłowanie

porządku

i systematyczności,  w kwestii  doboru  trasy  na  konkretny  konwój  powinny  zapomnieć
o swoich  niewątpliwych  zaletach.  W  tych  sprawach  nie  moŜna  posługiwać  się  Ŝadnym
szablonem  lub  grafikiem.  Dobór  trasy  jest  jedynym  elementem  organizacji  konwoju,
w odróŜnieniu  do  czasu,  na  który  organizator  konwoju  ma  całkowity  wpływ.  KaŜdy  system,
oparty  na logicznych podstawach, jest łatwy do  rozpracowania. Najlepszym rozwiązaniem –
wydaje  się,  jest  dokonanie  przez  organizatora  konwoju,  bezpośrednio  przed  konwojem,
doboru losowego.

Prowadzenie innej dokumentacji związanej z konwojem
1.

KsiąŜka konwojów.
Obowiązek prowadzenie ksiąŜki konwojów nie wynika z Ŝadnych przepisów, ale jest
czynnością praktyczną, pozwalająca w sposób uporządkowany opisać wszystkie
niezbędne dane związane z konwojem takie jak:

−

data konwoju i godzina przeprowadzonej odprawy,

−

podstawa konwoju,

−

zleceniodawca konwoju,

−

punkt docelowy konwoju i przebieg lub Nr trasy,

−

rodzaj konwojowanego mienia,

−

dane na temat środków transportu uŜytych w konwoju,

−

dane osoby przeprowadzającej odprawę do konwoju,

−

skład osobowy konwoju,

−

wyposaŜenie i uzbrojenie konwojentów,

−

zadania specjalne,

−

data i godzina wyjazdu konwoju,

−

data i godzina z głoszenia z miejsca docelowego lub kolejnych etapów konwoju,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

data i godzina powrotu,

−

wydarzenia nadzwyczajne.

Umowa cywilno-prawna o świadczeniu usług konwojowych
Umowa cywilno-prawna dotycząca konwoju, w przypadku koncesjonowanych podmiotów
ś

wiadczących usługi w zakresie konwojowania, jest podstawowym dokumentem

określającym warunki, jakie powinien spełnić transport wartości pienięŜnych. Art.19 ust. 1
pkt  4  ustawy  z  dnia  22  sierpnia  1997  r.  o  ochronie  osób  i  mienia  wprowadził  obowiązek
zachowania  pisemnej  formy  umów  w  zakresie  prowadzonej  działalności  gospodarczej  w
zakresie  ochrony  osób  i  mienia,  w  tym  na  usługi  konwojowe.  Poza  elementami
wynikającymi  z  kodeksu  cywilnego  umowa  w  sprawie  usługi  konwojowej  powinna
zawierać istotne kwestie merytoryczne związane z tym rodzajem usługi, a zwłaszcza:

−−−−

określenie rodzaju konwojowanego mienia,

−−−−

częstotliwość wykonywanej usługi,

−−−−

wartość konwojowanego mienia (w jednostkach obliczeniowych),

−−−−

zakres odpowiedzialności (czy w przypadku nie wypełnienia naleŜytej staranności
czy bez względu na okoliczności za utracone mienie),

−−−−

informacja o ubezpieczeniu zleceniobiorcy (wartość konwojowanego mienia nie
powinna przekraczać wartości ubezpieczenia),

−−−−

szczególne warunki wykonywania konwoju (jeŜeli są inne niŜ te wynikające
z przepisu prawa),

−−−−

zasady identyfikacji konwojentów,

−−−−

zasady zlecania lub odwoływania usługi.

Opracowywanie tabeli kodowych
Organizując  konwój,  nie  naleŜy  zapomnieć  o  przygotowaniu  sposobu  niejawnego
porozumienia  się  uczestników  konwoju  za  pomocą  środków  łączności  w  przedmiocie
konwoju.  Kod,  jakim  będą  się  posługiwać  członkowie  konwoju,  powinien  spełnić
warunki  dotyczące  moŜliwości  przekazania  niezbędnych  informacji  oraz  zapewniać
poufność  korespondencji. Aby  spełnił  ten  ostatni  warunek,  musi  być  stosunkowo  często
zmieniany.  Nie  ma  złotej  recepty  na  tworzenie  takiego  kodu.  Konwojenci,  którzy  będą
prowadzić korespondencję radiową, powinni zostać zaopatrzeni w taką tabelę.
W ramach tabel kodowych następujące kwestie powinny być opisane:

−

osoby uczestniczące w konwoju,

−

osoby związane z konwojem,

−

obiekty istotne z punktu widzenia konwoju,

−

trasy konwoju,

−

punkty newralgiczne,

−

czynności związane z konwojem.

4.6.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

Co to jest instrukcja konwojowa?

Jakim dokumentem powinna być wprowadzona instrukcja konwojowa w obiekcie
podlegającym obowiązkowej ochronie?

Jakie ma znaczenie instrukcja konwojowa dla organizacji konwoju?

Jakie elementy powinna zawierać instrukcja konwojowa?

Jakie etapy powinny wchodzić w proces planowania trasy konwoju?

Na jakie kwestie naleŜy zwrócić uwagę przy empirycznym planowaniu trasy?

Co to są punkty newralgiczne na trasie konwoju?

Co powinien zawierać dokument opisujący trasę konwoju?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.6.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Przygotuj instrukcję konwojową, przy uwzględnieniu następujących kwestii:

−−−−

obiekt podlega obowiązkowej ochronie,

−−−−

konwoje będą wykonywane przez wewnętrzną słuŜbę ochrony,

−−−−

konwoje wewnętrzne: kasa główna – punkt kasowy,

−−−−

konwoje zewnętrzne: obiekt – bank, obiekt – punkt kasowy,

−−−−

łączna wartość transportowanej gotówki nie przekracza 10 jednostek obliczeniowych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

określić warunki konwojów zewnętrznych wynikających z przepisów prawa,

określić warunki ochrony konwojów wewnętrznych,

sporządzić dokument regulujący kwestie opisane w pkt. 4.6.1.,

zaprezentować ćwiczenie na forum grupy.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

komputer z dostępem do Internetu,

−−−−

notatnik,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 2

Przygotuj trasę konwoju pomiędzy dobrze ci znanymi miejscowościami.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

zaplanować trzy alternatywne trasy na podstawie mapy,

zebrać informacje na temat przebiegu tras,

sporządzić dokumenty opisujące poszczególne trasy,

omówić trasy na forum grupy.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

mapa, plan miast,

−−−−

komputer z dostępem do Internetu,

−−−−

notatnik,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.6.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

określić, co to jest instrukcja konwojowa?

określić, jakie elementy powinna zawierać instrukcja konwojowa?

planować trasę konwoju?

scharakteryzować, co powinien zawierać dokument opisujący trasę
konwoju?

określić, czym się naleŜy kierować przy doborze trasy konwoju?

określić, jakie zagadnienia powinny być opisane w dokumencie
„ksiąŜka konwojów”?

określić, jakie kwestie merytoryczne powinna regulować umowa
dotycząca usługi konwojowej?

scharakteryzować, w jaki sposób tworzyć tabelę kodową?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.7. Odprawa do konwoju i nadzór nad jej przebiegiem

4.7.1. Materiał nauczania

Odprawa z uczestnikami konwoju jest niezwykle waŜną czynnością, lecz jakŜe często

lekcewaŜoną.  Organizator  musi  mieć  pewność,  Ŝe  wyznaczył  do  konwoju  naprawdę
odpowiednich  ludzi.  Tylko  bezpośredni  kontakt  całym  składem  osobowym  konwoju  pozwoli
mu  sprawdzić  formę  konwojentów,  stan  znajomości  zasad  określonych  w  instrukcji
konwojowej oraz ich przygotowanie do transportu. Udział, w odprawie kierowcy oraz, o ile to
moŜliwe, kasjera i osoby transportującej pozwoli bezpośrednio przekazać im zadania związane
z konwojem oraz omówić zasady współdziałania z członkami ochrony. Zapis z takiej odprawy
powinien  znaleźć  się  w  ksiąŜce  konwojów.  W  wypadku  utraty  konwojowanego  mienia,  brak
odprawy  moŜe  być  potraktowany,  jako  podstawa  do  stwierdzenia  nienaleŜytej  staranności
w przedmiocie konwoju, w związku z roszczeniami cywilno-prawnymi.

Odprawa w aspekcie realizacji nadzoru nad pracownikami

W zdecydowanej większości wypadków koncesjonowana działalność gospodarcza

w zakresie  ochrony  osób  i  mienia  nie  jest  wykonywana  indywidualnie  przez  posiadacza
koncesji.  Wykonywanie  zleconych  zadań  odbywa  się  najczęściej  poprzez  zatrudnionych
pracowników.  Jakość  wykonywania  pracy  jednak  bezpośrednio  wpływa  na  ocenę
koncesjonowanego podmiotu. W interesie pracodawcy jest uzyskanie wiedzy na temat aktualnej
gotowości  pracowników  do  wykonania  powierzonych  zadań  zarówno  pod  względem
merytorycznym, jak i fizycznym. Odprawa do konwoju jest jednym z elementów sprawowania
nadzoru.  W  wypadku  realizacji  tej  formy  ochrony  mienia  ma  to  szczególne  znaczenie.
Konwojowanie wiąŜe się z duŜym ryzykiem utraty zdrowia i Ŝycia jego uczestników w związku
z  zamachem  na  ochraniane  mienie.  Zatem  permanentne  przypominanie  i  egzekwowanie
znajomości  zasad  postępowania  moŜe  się  przyczynić  do  ograniczenie  ryzyka  błędu.  Niestety
doświadczenia  wynikające  z  zaistniałych  wypadków  wskazują,  Ŝe  sukces  przestępców  jest
sumą  błędów  popełnionych  w  ochronie  konwoju.  Błędy  są  natomiast  często  konsekwencją
braku nadzoru nad konwojentem.

Odprawa z punktu widzenia konsekwencji prawnych

Czynnikiem wyróŜniającym klasyczny konwój jest obecność w jego składzie

reprezentanta  właściciela  chronionego  mienia.  Odpowiedzialność  materialna,  w  procesie
cywilnym, za mienie utracone moŜe ciąŜyć na podmiocie konwojującym jedynie w wypadku
wykazania  mu  w  postępowaniu  sądowym  braku  naleŜytej  staranności  przy  wykonywaniu
zadań  ochronny  i  istnieniu  związku  przyczynowego  pomiędzy  brakiem  staranności
a skutkiem  w  postaci  zaboru,  zniszczenia  lub  teŜ  zagubienia  konwojowanego  mienia.  Zatem
realizacja  konwoju  będzie  przedmiotem  oceny,  poczynając  od  rozwiązań  organizacyjnych
obowiązujących w koncesjonowanym podmiecie, poprzez proces planowania konwoju, aŜ na
samym  jego wykonaniu  kończąc.  Odprawa  do  konwoju  naleŜy  do  waŜnych  elementów  jego
organizacji i najprawdopodobniej będzie brana przy rozwaŜaniu „naleŜytej staranności”.

Odprawa, jako element szkolenia

Wiele podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie ochrony osób

i mienia  nie  prowadzi  szkoleń  dokształcających  pracowników  ochrony,  wychodząc
z załoŜenia, Ŝe przepisy wynikające z ustawy o ochronie osób i mienia nie nakładają na nich
takich  obowiązków.  Obecnie  obowiązujące  przepisy  problem  szkolenia  ograniczają  jedynie
do szkolenia związanego z procesem uzyskania licencji.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Doskonałym miejscem na „drąŜenie” świadomości konwojentów w zakresie niezbędnej

wiedzy teoretycznej jest odprawa do konwoju.

Odprawa, jako miejsce przekazania niezbędnych poleceń oraz forum wymiany
spostrzeŜeń, uwag

W trakcie odprawy prowadzący moŜe przekazać uczestnikom niezbędne informacje

związane z danym konwojem. Odprawa jest równieŜ doskonałą okazją do wymiany
spostrzeŜeń konwojentów np.: na temat aktualnych warunków występujących na trasie, a nie
ujętych w cedule trasy (objazdy, ograniczenia w ruchu, itp.) lub warunków przyjęcia konwoju
w miejscu docelowym. Informacje te mogą być wykorzystane przez organizatora konwoju do
weryfikacji dokumentacji konwojowej.

Przebieg odprawy
Uczestnicy odprawy

W odprawie powinni wziąć udział oprócz organizatora konwoju (lub osoby przez niego

wyznaczonej  do  prowadzenia  odprawy)  i  konwojentów,  równieŜ,  o  ile  jest  to  moŜliwe
z przyczyn  organizacyjnych,  osoby  biorące  udział  w  konwoju,  a  nie  będące  konwojentami
(kasjer–inkasent,  kierowca,  osoba  transportująca).  Względy  bezpieczeństwa  wymagają,  aby
dowódca  konwoju,  wyznaczony  z  grona  pracowników  ochrony,  kierował  całym
przedsięwzięciem związanym z transportem chronionego mienia. Zatem pozostali uczestnicy
konwoju  muszą  mu  być  podporządkowani.  O  ile  jest  to  naturalne  w  odniesieniu  do
pracowników  ochrony,  to  często  budzi  opór  u  osób  nie  wchodzących  w  skład  ochrony.
Odprawa  jest,  zatem  doskonałym  miejscem  na  omówienie  zakresu  podporządkowania
i współdziałania z członkami ochrony w realizacji konwoju.

Tematy odprawy

Prowadzący odprawę powinien:

−

Sprawdzić znajomość zasad konwojowania, wynikających ze stosownej instrukcji.

Instrukcja  konwojowa  (lub  inny  dokument  regulujący  to  zagadnienie)  jest  dokumentem
mającym  podstawowe  znaczenie  w  organizacji  konwoju.  Wprowadzana  jest
zarządzeniem  kierownika  jednostki,  jako  załącznik  do  planu  ochrony  (w  obiektach
podlegających  obowiązkowej  ochronie  lub  w  innych  obiektach  chronionych  przez
wewnętrzną  słuŜbę  ochrony)  lub  teŜ  jako  samoistne  zarządzenie  w  koncesjonowanych
podmiotach.  Jako  wewnętrzny  przepis  określa  zasady  wykonania  transportu  oraz
precyzuje zadania osób wykonujących tę czynność. Instrukcja konwojowa nie moŜe być
jedynie powtórzeniem ogólnie obowiązujących w tej kwestii przepisów prawa, ale ściśle
określać  zadania  przy  uwzględnieniu  specyfiki  jednostki.  Sprawdzenie  znajomości  tych
zadań,  przypadków  i  warunków  uŜycia  przez  konwojentów  środków  przymusu
bezpośredniego  oraz  broni  jest  niezwykle  istotnym  elementem  odprawy.  Pozwala  to
organizatorowi ugruntować się w przeświadczeniu, co do kompetencji wyznaczonych do
konwoju  osób.  Z  drugiej  strony  taki  tryb  postępowania  wymusza  (brak  koncentracji,
konieczność zapewnienia takiej osobie pomocy medycznej lub zatrzymania w miejscach
nie  przewidzianych  w  opisie  trasy  konwoju).  Swój  udział  w  odprawie  ma  wyznaczony
przez organizatora konwoju jego dowódca. Powinien on poruszyć następujące kwestie:

−

określić  szczegółowe  zadania  dotyczące  zabezpieczenia  mienia  dla  osób
wchodzących w skład konwoju.
Problemy  poruszane  w  trakcie  odprawy  przez  osobę  organizującą  konwój  mają
charakter  ogólny,  natomiast  nie  bez  znaczenia  jest  wyznaczenie  np.:  miejsc
zajmowanych  w  pojazdach.  W  tej  kwestii  nie  moŜe  być  przypadkowości,  gdyŜ
umiejscowienie  ochrony  w samochodach  warunkuje  zajmowanie  posterunków

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

ochronnych na zewnątrz pojazdów; na konwojentach konieczność permanentnego
powtarzania tych zagadnień.

−

poinformować  o  charakterze  konwojowanego  mienia,  przydzielonych  środkach
transportu, wskazać miejsca niebezpieczne i newralgiczne na trasie.
Uczestnicy  konwoju  –  poza  kasjerem  i  dowódcą  konwoju  –  nie  powinni  być
informowani,  co  do  wartości  konwojowanego  mienia.  Natomiast  powinni  wiedzieć
co konwojują. Wiedza taka moŜe się okazać niezbędna w sytuacjach kryzysowych.

−

udzielić  instruktaŜu  w  zakresie:  sposobu  postępowania  uczestników  konwoju
w przypadkach  nadzwyczajnych,  bezpiecznego  posługiwania  się  bronią,  zasad
zachowania tajemnicy.
Prowadzący  odprawę  powinien  pouczyć  uczestników  konwoju  o  sposobie
postępowania w sytuacjach newralgicznych odnoszących się do konkretnego konwoju
oraz w konkretnych warunkach wynikających z opisu wybranej trasy konwoju. WaŜne
jest  równieŜ  przypomnienie  o  warunkach  przewoŜenia  broni  w  pojeździe  oraz
o sposobie  noszenia  jej  poza  pojazdem.  Uczestnik  konwoju  powinien  być  równieŜ
pouczony  o  obowiązku  zachowania  tajemnicy,  co  do  przedmiotu  transportu,  trasy,
warunków  i  czasu  jego  wykonania.  Ujawnienie  tych  informacji  moŜe  się  wiązać
z odpowiedzialnością  karną  za  ujawnienie  tajemnicy  państwowej,  słuŜbowej,
zawodowej lub powierzonej (zaleŜności od rodzaju transportu).

−

sprawdzić aktualną gotowość konwojentów do słuŜby.
Dopuszczenie  do  pracy  osoby  będącej  pod  wpływem  alkoholu  moŜe  pociągnąć  za
sobą bardzo powaŜne konsekwencje prawne. Zatem konieczne jest sprawdzenie, czy
wyznaczeni  konwojenci  nie  mają  kaca,  czy  teŜ,  uŜywając  bardziej  eleganckiego
pojęcia,  nie  cierpią  na  „syndrom  dnia  następnego”.  Często  jednak  moŜe  chodzić
o bardziej  prozaiczne  niedyspozycje,  nie  naruszające  obowiązków  pracowniczych,
takie  jak  złe  samopoczucie  wynikające  np.  z  kłopotów  Ŝołądkowych,  uporczywego
bólu  głowy,  zęba  lub  innych  dokuczliwych  dolegliwości.  Dopuszczenie  do
wykonania  ochrony  transportu  takich  pracowników  ochrony  moŜe  spowodować
zagroŜenie dla bezpieczeństwa konwoju.

−

ustalić sposoby komunikowania się.
Współczesne  środki  łączności,  z  wyjątkiem  CB,  w  zasadzie  spełniają  wymagania,
jakie  stawiają  przed  nimi  potrzeby  konwoju.  Niestety,  jak  kaŜde  urządzenie
techniczne,  nie  dają  pełnej  gwarancji  niezawodności,  oraz  pełnej  tajemnicy
korespondencji.  Istnieje,  zatem  potrzeba  opracowania  dla  zapewnienia  łączności
wewnętrznej  systemu  pozawerbalnej  komunikacji,  opartej  na  systemie  gestów,
znaków lub sygnałów.

Dokumentowanie odprawy

Nie mniej waŜnym od samego przeprowadzenia odprawy jest jej udokumentowanie.

Pamięć ludzka jest zawodna i czasem tylko dokumentacja będzie dowodem przeprowadzenia
odprawy.  Sposób  prowadzenia  dokumentacji  związanej  z  konwojami  powinna  określać
instrukcja  konwojowa  (lub  podobny  dokument).  W  praktyce  najczęściej  przeprowadzenie
odprawy znajduje swoje odzwierciedlenie w ksiąŜce konwoju.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.7.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

W jakim aspekcie odprawa do konwoju realizuje funkcje nadzorcze nad wykonawstwem
zadań przez konwojenta?

Jakie mogą być konsekwencje zaniechania przeprowadzenia odprawy do konwoju?

W jakim zakresie odprawa moŜe przyczynić się do pogłębienia wiedzy konwojenta?

Na czym polega przekazanie szczegółowych zadań dla uczestników konwoju?

Jakie zagadnienia powinny być przedmiotem instruktaŜu?

Na czym polega sprawdzenie gotowości konwojentów do słuŜby?

W jaki sposób dokumentuje się odprawę do konwoju?

4.7.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Przygotuj scenariusz odprawy z punktu widzenia organizatora konwoju.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeanalizować instrukcję konwojową z ćwiczenia 1 w pkt. 4.6.1,

wykorzystać dokument opisujący trasę z ćwiczenia 2 w pkt. 4.6.1,

omówić zadanie na forum grupy.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

instrukcja konwojowa z ćwiczenia 1 w pkt. 4.6.1,

−−−−

dokument opisujący trasę z ćwiczenia 2 w pkt. 4.6.1,

−−−−

komputer z dostępem do Internetu,

−−−−

notatnik,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 2

Przygotuj scenariusz odprawy z punktu widzenia dowódcy konwoju.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeanalizować instrukcję konwojową z ćwiczenia 1 pkt. 4.6.1.

wykorzystaj dokument opisujący trasę z ćwiczenia 2 w pkt. 4.6.1,

omówić zadanie na forum grupy.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

instrukcja konwojowa z ćwiczenia 1 w pkt. 4.6.1,

−−−−

dokument opisujący trasę z ćwiczenia 2 w pkt. 4.6.1,

−−−−

komputer z dostępem do Internetu,

−−−−

notatnik,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.7.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

wskazać, w jakim aspekcie odprawa do konwoju realizuje funkcje
nadzorcze nad wykonawstwem zadań przez konwojenta?

określić moŜliwe konsekwencje zaniechania przeprowadzenia odprawy do
konwoju?

wskazać, jakim zakresie odprawa do konwoju moŜe przyczynić się do
pogłębienia wiedzy konwojenta?

określić zakres szczegółowych zadań przekazywanych uczestnikom
konwoju na odprawie?

wskazać zagadnienia będące przedmiotem instruktaŜu w trakcie odprawy?

wykazać, na czym polega sprawdzenie gotowości konwojentów do
słuŜby?

dokumentować odprawę do konwoju?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.8. Organizacja i zasady ochrony transportu pieszego

4.8.1. Materiał nauczania

Konwój pieszy moŜe odbywać się (bez ograniczeń kwotowych) w obrębie chronionego

obiektu,  np.:  z  kasy  do  skarbca  głównego.  Inaczej  przedstawia  się  sprawa  z  konwojami
zewnętrznymi.  Rozporządzenie  Ministra  Spraw  Wewnętrznych  i  Administracji  w  sprawie
szczegółowych  zasad  i  wymagań,  jakim  powinna  odpowiadać  ochrona  wartości  pienięŜnych
przechowywanych  i  transportowanych  przez  przedsiębiorców  i  inne  jednostki  organizacyjne,
dopuszcza  konwoje  piesze,  jeŜeli  uŜycie  pojazdu  mechanicznego  nie  jest  uzasadnione  ze
względu  na  odległość  dzielącą  jednostkę,  w  której  wartości  pienięŜne  są  pobierane,  do
jednostki, do której są transportowane, do wysokości 1 j.o. i tylko wtedy, gdy do przeniesienia
wartości pienięŜnych uŜywa się zabezpieczenia technicznego.

Są to najczęściej specjalne teczki, kuferki lub nesesery posiadające takie zabezpieczenia, jak:

−−−−

głośny alarm dźwiękowy (ok. 120 dB),

−−−−

alarm dymny – z teczki wydobywają się kłęby kolorowego dymu skutecznie znaczące
drogę ucieczki,

−−−−

urządzenie barwiące lub niszczące pieniądze,

−−−−

paralizator elektryczny,

−−−−

dwa zamki szyfrowe lub kluczowe.
Gdy wartość przenoszonego mienia przekracza 0,3 j.o. naleŜy osobie transportującej

przydzielić  co  najmniej  jednego  pracownika  ochrony,  który  moŜe  być  nieuzbrojony.  Przy
konwoju  jednoosobowym  konwojent  powinien  iść  krok  z  tyłu  za  kasjerem,  po  jego  prawej
stronie. Gdy ochronę stanowi dwóch konwojentów to idą oni po skosie, z kasjerem w środku.
Dowódca  konwoju  idzie  zawsze  z  tyłu.  Przed  wejściem  do  obiektu  konwój  powinien  się
zatrzymać.  Jeden  z  konwojentów  powinien  wejść  do  obiektu  i  po  stwierdzeniu  braku  oznak
zagroŜenia, na jego sygnał, mogą wejść pozostali uczestnicy konwoju. W kilku zanotowanych
napadach  sprawcy  czekali  na  konwój  w  obiekcie.  W  przypadku,  gdy  trasa  konwoju  obejmuje
przejazd  windą,  w  jej  wnętrzu  nie  powinny  przebywać  inne  osoby.  Przy  pokonywaniu
naroŜników  budynków  naleŜy  oddalić  się  od  ściany  budynku  w  ten  sposób,  aby  konwojent
lekko  wyprzedzając  pozostałych  członków  konwoju  mógł  bezpiecznie  ocenić  poziom
zagroŜenia za przeszkodą.

Istotnym elementem taktycznym w konwojach pieszy jest sposób noszenia broni. Broń

palną  bojową  tzw.  „krótką”  (pistolety  lub  rewolwery)  konwojenci  noszą  w  kaburach  typu
otwartego  z  ręką  na  chwycie  broni,  natomiast  broń  tzw.  „długą”  (pistolety  maszynowe  lub
strzelby  gładkolufowe)  w  tzw.  „pozycji  bezpiecznej  dolnej”.  Taki  sposób  noszenia  broni
pozwala na skrócenie czasu reakcji na czynnik wymuszający uŜycie broni palnej.

4.8.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

Jakie występują ograniczenia prawne w realizacji konwojów pieszych w obrębie
jednostki organizacyjnej?

Jakie warunki prawne musi spełnić konwój wartości pienięŜnych poza obrębem jednostki
organizacyjnej?

Jakie elementy zabezpieczenia występują w urządzeniach przeznaczony do przenoszenia
wartości pienięŜnych?

Jak powinien wyglądać szyk w konwoju jednoosobowym?

Jak powinien wyglądać szyk konwojentów w konwoju dwuosobowym?

Jakie są zasady korzystania przez konwojentów z windy?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Jakie są zasady pokonywania przez konwój pieszy naroŜników budynku?

Jakie zasady bezpieczeństwa naleŜy zachować przy wchodzeniu konwoju do obiektu?

4.8.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Po zapoznaniu się z filmem szkoleniowym „Inkaso – taktyka i szkolenie” oraz materiału

filmowego e-learning „Programu szkolenia doskonalącego pracowników ochrony –
konwojentów” wspólnie z innymi uczniami sformuj konwój jednoosobowy poruszający się do
obiektu docelowego. Trasa powinna uwzględniać naroŜniki oraz przejazd windą.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeanalizować materiały filmowe w części poświęconej konwojom pieszym,

przeanalizować warunki, jakie powinien spełniać konwój pieszy,

przeprowadzić ćwiczenie wspólnie z innymi uczniami.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

film szkoleniowy: „Inkaso – taktyka i szkolenie”,

−−−−

materiał e-learningowy: „Programu szkolenia doskonalącego pracowników ochrony –
konwojentów”,

−−−−

pojemnik do transportowania wartości pienięŜnych,

−−−−

komputer z dostępem do Internetu,

−−−−

notatnik,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 2

Po zapoznaniu się z filmem szkoleniowym „Inkaso – taktyka i szkolenie” oraz materiału

filmowego e-learning „Programu szkolenia doskonalącego pracowników ochrony –
konwojentów” wspólnie z innymi uczniami sformuj konwój dwuosobowy poruszający się do
obiektu docelowego. Trasa powinna uwzględniać naroŜniki oraz przejazd windą.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeanalizować materiały filmowe w części poświęconej konwojom pieszym,

przeanalizować warunki, jakie powinien spełniać konwój pieszy,

wspólnie z innymi uczniami przeprowadzić ćwiczenie.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

film szkoleniowy: „Inkaso – taktyka i szkolenie”,

−−−−

materiał e-learningowy: „Programu szkolenia doskonalącego pracowników ochrony –
konwojentów”,

−−−−

pojemnik do transportowania wartości pienięŜnych

−−−−

komputer z dostępem do Internetu,

−−−−

notatnik,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.8.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

wykazać ograniczenia prawne w zewnętrznych konwojach wartości
pienięŜnych?

scharakteryzować,

jakiego

rodzaju

zabezpieczenia

występują

w urządzeniach do przenoszenia wartości pienięŜnych?

sformować szyk jednoosobowego konwoju?

Sformować szyk dwuosobowy konwoju?

przewieźć konwojowane mienie windą?

pokonywać w ramach konwoju naroŜniki budynków?

Zachować warunki bezpieczeństwa przy wchodzeniu do obiektu?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.9. Organizacja i zasady konwoju z uŜyciem środków transportu

4.9.1. Materiał nauczania

Konwój przy uŜyciu pojazdów samochodowych jest najczęściej stosowaną formą

ochrony transportu wartości pienięŜnych.

Obowiązujące przepisy wymagają, aby transport drogowy odbywał się przy pomocy tzw.

„samochodów przystosowanych do przewozu wartości pienięŜnych” lub „pojazdów
specjalnych”. Do transportu wartości pienięŜnych nie przekraczających 1 j.o., prawodawca
dopuścił stosowanie pojazdów nieposiadających Ŝadnych zabezpieczeń.

Przepisy wprowadzają obowiązek wykorzystania pojazdu ubezpieczającego jako

wzmocnienia  transportu  wartości  pienięŜnych  przekraczających  30  j.o.  Statystyka  zdarzeń
związanych  z  napadami  na  konwoje  w  ostatnich  latach  jednoznacznie  wskazuje,  Ŝe  obiektem
ataku  były  konwoje  wykonywane  jednym  samochodem,  natomiast  nie  zanotowano  takiego
wypadku  w  stosunku  do  większych  konwojów.  Jeden  pojazd  łatwo  jest  zablokować,
wyeliminować  ochronę  i  zrabować  konwojowane  mienie.  MoŜna  to  zrobić  przy  niewielkich
nakładach finansowych i organizacyjnych. Inaczej przedstawia się sytuacja, gdy obiektem ataku
jest  konwój  złoŜony  z  dwóch  pojazdów,  w  szyku:  pojazd  transportujący  mienie  –  pojazd
ubezpieczający. Zakładając, Ŝe przedmiotem ochrony są wartości pienięŜne w przedziale 30–50
jednostek  obliczeniowych  to  transport  powinien  się  poruszać  w  szyku:  bankowóz  –  pojazd
ubezpieczający.  W  bankowozie  (nie  licząc  kierowcy,  kasjera)  powinien  być  jeden  konwojent,
natomiast w pojeździe ubezpieczającym dwóch konwojentów (w tym dowódca konwoju). Aby
działania  (ze  strony  przestępców)  miały  realne  szanse  powodzenia,  napadu,  uŜywając
nomenklatury  wojskowej,  powinien  dokonać  pluton  dobrze  uzbrojonego  i  wyszkolonego
wojska. W innym wypadku, koncentracja ataku na pojeździe przewoŜącym wartości pienięŜne
wywoła  reakcję  ochrony  w  samochodzie  ubezpieczającym.  Natomiast  główny  atak  na  pojazd
ochrony  spowoduje  ucieczkę  pojazdu  z  pieniędzmi.  Wyciągając  wnioski  z  tych  doświadczeń,
moŜna  uznać,  Ŝe  konwoje  „duŜego  ryzyka”,  bez  względu  na  wartość  ochranianego  mienia,
powinny być wykonywane z uŜyciem pojazdu ubezpieczającego.

Do wykonywania doraźnych zamiejscowych konwojów drogowych „duŜego ryzyka”

moŜna zastosować taktykę „rajdującego pojazdu ochrony”. Jest to rodzaj ukrytego ruchomego
posterunku  (tzn.  konwojenci  w  pojeździe  nieidentyfikowalnym  z  konwojem),  który  porusza
się, zachowując ścisły kontakt z dowódcą konwoju, po trasie konwoju weryfikując zagroŜenia
i bezpośrednio  rozpoznając  sytuację  w  miejscach  newralgicznych.  Gdy  mamy  do  czynienia
z podobnym konwojem lokalnym, w punktach newralgicznych trasy moŜna wystawić ukryte
posterunki  obserwacyjne  mające  na  celu  przekazanie  do  konwoju  informacji  o  aktualnej
sytuacji.

Przepisy prawa wymagają od transportów wartości pienięŜnych poruszających się

kolumną (co najmniej dwa pojazdy przewoŜące wartości pienięŜne), aby były chronione przez
dwa pojazdy ubezpieczające. Liczebność konwojentów dla ochrony kolumny ustala się
w następujący sposób: po dwóch na pojazd ubezpieczający i po jednym konwojencie na
kaŜdy pojazd przewoŜący wartości pienięŜne.

Okolicznością szczególnie sprzyjającą napadowi jest moment załadowania lub

rozładowania  konwojowanego  mienia.  NajwaŜniejsze  jest,  aby  ograniczyć  tzw.  „ryzyko
chodnika”,  to  znaczy  w  miarę  moŜliwości  wyeliminować  moment,  gdy  chronione  mienie
znajduje się między pojazdem a budynkiem. Optymalnym rozwiązaniem jest, gdy obiekt jest
zaopatrzony  w  śluzę,  tzn.  zamknięte  pomieszczenie,  w  którym  następuje  załadowanie  lub
rozładowanie mienia.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

W sytuacji, gdy obiekty nie mają takiego pomieszczenia, naleŜy tak zorganizować

przyjmowanie  i  ekspediowanie  mienia,  aby  operacja  odbywała  się  na  ogrodzonym  zapleczu
bez dostępu osób postronnych. Uzbrojeni konwojenci powinni zapewnić ochronę na trasie od
pojazdu  do  obiektu,  obserwując  najbliŜsze  otoczenie.  Ochrona  transportu  winna  zająć  taką
pozycję,  aby  z  jednej  strony  zapewnić  sobie  osłonę  z  tyłu  (np.  ściana  budynku),  a  z  drugiej
strony  –  najlepsze  pole  obserwacji.  NaleŜy  zachować  szczególną  czujność  w  chwili
przekazywania  mienia,  po  wielogodzinnym  konwoju  zamiejscowym.  Ewentualni  bandyci
mogą  wtedy  liczyć  na  zmęczenie  ochrony  i  rozpręŜenie  związane  z  rychłym  zakończeniem
pracy.  Wystawienie  posterunków  ochronnych  przy  pojeździe  następuje  w  sytuacji
konieczności  postoju  nie  wymuszonego  warunkami  ruch.  Kierowca  zawsze  pozostaje
w pojeździe,  natomiast  konwojenci  zajmują  posterunki  ochronne  przy  naroŜnikach
pojazdu tyłem do niego, w ten sposób, aby zapewnić sobie widoczność wokół pojazdu. Broń
palną  bojową  tzw.  „długą”  trzymają  w  pozycji  bezpiecznej  dolnej,  natomiast  broń  palną
krótką w odkrytych kaburach z ręką na chwycie broni.

4.9.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

Wymień rodzaje pojazdów, jakimi mogą być transportowane wartości pienięŜne?

Od jakiej wartości transportowanego mienia konwój naleŜy realizować bankowozem?

Jakie okoliczności prawne i faktyczne determinują wzmocnienie konwoju pojazdem
ubezpieczającym?

Jak

naleŜy

rozmieścić

konwojentów

konwoju

wzmocnionym

pojazdem

ubezpieczającym?

Ile pojazdów tworzy najmniejszą kolumnę przewoŜącą wartości pienięŜne?

Jaka jest idea zastosowania tzw. „rajdującego pojazdu ochrony”?

W jaki sposób rozmieścić zewnętrzne posterunki ochronne przy pojeździe na postoju?

Jak jest rozmieszczona ochrona w kolumnie transportującej wartości pienięŜne?

4.9.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Zaplanuj (w formie graficznej), pod względem pojazdów i liczby konwojentów konwój

transportujący wartości pienięŜne:

−−−−

0,4 j.o.,

−−−−

1,3 j.o.,

−−−−

8 j.o.,

−−−−

9 j. o. – transport duŜego ryzyka,

−−−−

22 j.o.,

−−−−

35 j.o.,

−−−−

100 j.o. kolumna (4 pojazdy przewoŜące wartości pienięŜne).

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeanalizować treść § 7 i 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
z dnia 14 października 1998 r. w sprawie zasad i wymagań, jakim powinna odpowiadać
ochrona wartości pienięŜnych przechowywanych i transportowanych przez przedsiębiorców
i inne jednostki organizacyjne,

określić rodzaj pojazdów liczbę konwojentów i ich rozmieszczenia w pojazdach,

omówić rozwiązanie na forum grupy.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

komputer z dostępem do Internetu,

−−−−

notatnik,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 2

Wystaw posterunki ochronne przy pojeździe na postoju transportującym 7 jednostek

obliczeniowych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeanalizować treść rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia
14 października 1998 r. w sprawie zasad i wymagań, jakim powinna odpowiadać ochrona
wartości pienięŜnych przechowywanych i transportowanych przez przedsiębiorców i inne
jednostki organizacyjne,

dobrać niezbędna liczbę konwojentów,

wskazać im strefy odpowiedzialności,

przeprowadzić ćwiczenie z udziałem innych uczniów.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

samochód,

−−−−

wyposaŜenie ochronne konwojenta,

−−−−

broń ćwiczebna lub atrapy broni palnej,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

4.9.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

scharakteryzować rodzaje pojazdów uŜywanych w konwojach?

określić, w jakich warunkach wymagane jest stosowanie bankowozów?

kiedy w konwoju uŜywa się pojazdów ubezpieczających?

rozmieścić

konwojentów

konwoju

wzmocnionym

pojazdem

ubezpieczającym?

określić najmniejszą moŜliwą kolumnę transportującą wartości pienięŜne?

wskazać okoliczności zastosowania tzw. „rajdującego pojazdu ochrony”?

omówić sposób trzymania broni przez konwojentów na zewnętrznych
posterunkach ochronnych przy pojeździe?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.10. Inkaso, jako szczególna forma konwoju wartości pienięŜnych

4.10.1. Materiał nauczania

Celem inkasa, w praktycznym wymiarze, jest uwolnienie przedsiębiorcy, najczęściej

z dziedziny handlu i usług, od ryzyka związanego z codziennym odprowadzaniem utargów do
banków, a przez to ograniczenie moŜliwości ich utraty, co w wielu przypadkach wiąŜe się
z naraŜeniem zdrowia i Ŝycia.

Usługa inkasa od klasycznego konwoju róŜni się w następujących kwestiach:

−−−−

planowaniu trasy,

−−−−

składzie osobowym konwoju,

−−−−

taktyce ochrony konwojowanego mienia,

−−−−

odpowiedzialnością w przypadku utraty.
Inkaso jest realizowane bez udziału przedstawiciela zleceniodawcy i odpowiedzialność za

utratę mienia (bez względu na okoliczności) ponosi zleceniobiorca.

Grupa inkasa powinna się składać z inkasenta, dowódcy konwoju – konwojenta oraz

kierowcy. Inkasent i kierowca nie muszą być pracownikami ochrony. Natomiast konwojent
bezwzględnie powinien posiadać licencję pracownika ochrony fizycznej co najmniej
pierwszego stopnia.

Stosowanie, dość często spotykanej w praktyce, oszczędnościowej taktyki doboru załogi

w taki sposób, Ŝe składa się ona tylko z dwóch osób – kierowcy i inkasenta, przy czym któryś z
nich  wypełnia  rolę  konwojenta  moŜe  okazać  się  przedsięwzięciem  nader  ryzykownym.  Taki
skład  załogi  konwoju  inkasa  moŜe  świadczyć  jedynie  o  bardzo  niskim  poziomie
profesjonalnym podmiotu świadczącego tego typu usługi. Optymalny skład załogi inkasa to trzy
osoby,  jeŜeli  maksymalna  wartość  transportowanych  depozytów  (ich  suma)  nie  przekracza
5 jednostek  obliczeniowych,  a  przenoszone  jednorazowo  przez  inkasenta  wartości  nie  mają
wartości  większej  niŜ  1  j.o.  Gdy  wartości  te  przekraczają  5  jednostek  obliczeniowych,  naleŜy
dodatkowo zwiększyć liczbę konwojentów według następującego klucza: o jednego do 15 j.o.,
o dwóch do 50 j.o., o trzech powyŜej 50 j.o.

Z punktu widzenia taktyki, konwojowanie inkasa jest przedsięwzięciem trudnym. Jego

specyfika,  polegająca  na  odbieraniu  pakietów  (przesyłek)  o  zbliŜonej  porze,  z  zawsze  tych
samych  obiektów,  nie  pozwala  –  w  odróŜnieniu  do  klasycznego  konwoju  –  na  róŜnicowanie
tych dwóch, jakŜe istotnych dla taktyki ochrony konwoju, elementów. Potencjalni sprawcy nie
muszą  znać  dokładnej  godziny  przybycia  konwoju  do  placówki.  Wystarczy,  Ŝe  wykaŜą  nieco
cierpliwości  i  na  realizację  swoich  zamiarów  poświęcą  trochę  czasu.  Margines  czasowy,  nie
przekraczający  w praktyce jednej  godziny  (przy  próbach prewencyjnej modyfikacji trasy),  nie
stanowi  większego  problemu  dla  przestępców.  Zatem  powodzenia  w  ochronie  inkasa  naleŜy
szukać  w  dyscyplinie  realizacji  załoŜeń  taktycznych  oraz  w  odpowiednim  wyposaŜeniu
konwoju.

W konwojowaniu inkasa obowiązują następujące zasady postępowania:

−−−−

bezwzględnie  konieczne  jest  nawiązanie  kontaktu  telefonicznego  z  placówką,  z  której
mają  być  odebrane  pakiety,  bezpośrednio  przed  dojazdem  przez  identyfikację
umówionym hasłem; takie działanie pozwoli na ograniczenie ryzyka pułapki zastawionej
przez napastników we wnętrzu placówki; podanie niewłaściwego hasła będzie sygnałem
alarmowym  dla  załogi  konwojującej  inkaso;  w  takiej  sytuacji,  biorąc  pod  uwagę
zagroŜenie, załoga nie podjeŜdŜa do placówki i powiadamia o tym operatora,

−−−−

kierowca powinien doprowadzić samochód jak najbliŜej wejścia do placówki, z której
mają być pobrane pakiety, o ile to moŜliwe w taki sposób, aby konwojent mógł
obserwować całą drogę inkasenta,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−−−−

przed opuszczeniem pojazdu przez konwojenta – naleŜy dokładnie rozpoznać otoczenie
w celu wychwycenia potencjalnych zagroŜeń (sygnałem zagroŜenia moŜe być np.:
obecność w pobliŜu konwoju pojazdów z uruchomionymi silnikami lub siedzącymi w nich
osobami czy teŜ osób stojących bez wyraźnego celu w pobliŜu wejścia do obiektu, itp.),

−−−−

pierwszy z pojazdu powinien wysiąść konwojent (z odbezpieczoną bronią trzymaną za
uchwyt w otwartej kaburze) i zająć posterunek ochronny na zewnątrz; po jego wyjściu
drzwi do samochodu powinny natychmiast zostać zamknięte i zablokowane od wewnątrz,

−−−−

przy braku zauwaŜalnych zagroŜeń, na widoczny sygnał konwojenta z pojazdu powinien
wysiąść inkasent (po jego wyjściu kierowca ma obowiązek zablokować drzwi) i udać się
do placówki zleceniodawcy po pakiet,

−−−−

konwojent powinien pozostać przy pojeździe w pełnej gotowości do udzielenia
ewentualnej pomocy inkasentowi w razie zaistnienia zagroŜenia,

−−−−

w obiekcie konwojent legitymuje się dowodem toŜsamości, co jest weryfikowane
z wykazem konwojentów realizujących usługę, będącym w posiadaniu zleceniodawcy,

−−−−

po pobraniu pakietu inkasent najkrótszą drogą wraca do pojazdu; kierowca moŜe
otworzyć mu od wewnątrz drzwi dopiero na znak konwojenta,

−−−−

ostatni do pojazdu wsiada konwojent,

−−−−

inkasent w pojeździe przekłada pakiety ze specjalnej teczki (torby, pojemnika) do wrzutni
przymocowanej na stałe do elementów nadwozia,

−−−−

konwój rusza do kolejnego punktu poboru inkasa, nadal obserwując otoczenie pod kątem
ewentualnej obserwacji.
Taka taktyka podyktowana jest potrzebą silniejszej ochrony wartości pozostawionych

w pojeździe (zwłaszcza, gdy wcześniej z kilku obiektów pobrano pakiety) niŜ tych,
przenoszonych przez inkasenta.

Nieco inną taktykę stosujemy w wypadku konwoju inkasa przy uŜyciu pojazdu

specjalnego (bankowozu) przystosowanego do takich zadań.

Pojazd taki jest wyposaŜony w odrębny przedział dla inkasenta, trwale oddzielony

zarówno  od  przedziału  osobowego  (z  kierowcą  i  konwojentem),  jak  i  ładunkowego
(z wyjątkiem  otworu  wrzutni).  Przy  takiej  konstrukcji  pojazdu  otwieranie  innych  drzwi
w pojeździe  niŜ  prowadzące  do  przedziału  inkasenta,  stwarza  nieuzasadnione  zwiększenie
ryzyka.  Zatem  w tym  wypadku  z  pojazdu  wychodzi  tylko  inkasent,  natomiast  konwojent
i kierowca prowadzą obserwację otoczenia z wnętrza samochodu.

Inną taktykę stosujemy przy konwoju inkasa, gdy zaistnieje potrzeba odbioru pakietów

z kilku sąsiadujących placówek, do których dojazd jest niemoŜliwy, zaś wartość pobieranych
pakietów moŜe przekroczyć 0,3 j.o.

§ 6 cytowanego wcześniej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

stanowi,  Ŝe  transport  wartości  pienięŜnych  nie  przekraczających  1  j.o.  obliczeniowej  moŜe
być  wykonywany  pieszo,  jeŜeli  uŜycie  pojazdu  mechanicznego  nie  jest  uzasadnione  ze
względu  na  odległość  dzielącą  jednostkę,  w  której  wartości  pienięŜne  są  pobierane  do
jednostki,  do  której  są  transportowane.  Jednak,  gdy  wartość  ta  przekracza  0,3  j.o,  osoba
transportująca  powinna  być  ochraniana  przez  pracownika  ochrony.  W  takiej  sytuacji  załoga
wykonująca usługę inkasa powinna się składać z czterech osób, w tym dwóch pracowników
ochrony (dowódcy konwoju i konwojenta).

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.10.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

Na czym polega usługa inkasa?

Czym róŜni się usługa inkasa od klasycznego konwoju?

Jaki powinien być optymalny skład grupy inkasa?

Na czym polegają zagroŜenia taktyczne w realizacji usługi inkasa?

Czym podyktowana jest potrzeba nawiązania kontaktu telefonicznego konwoju
z obiektem bezpośrednio przed jego przybyciem?

Na co załoga inkasa powinna zwrócić uwagę po dojechaniu do obiektu?

Jakie obowiązują procedury przy wychodzeniu inkasenta z pojazdu przed obiektem?

Dlaczego konwojent zostaje przy pojeździe, w czasie, gdy inkasent udaje się do obiektu?

Do jakiej wartości inkasent moŜe pobierać pakiety bez udziału konwojenta?

4.10.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Dla wybranych przez siebie 10 obiektów opisz trasę i zaplanuj taktykę inkasa. Przy

planowaniu naleŜy uwzględnić róŜny charakter obiektów, ich usytuowanie w terenie,
moŜliwość podjazdu, lokalne zagroŜenia.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

zapoznać się z aspektami taktycznymi usługi inkasa,

wyznaczyć punkty odbiorów pakietów na podstawie planu miasta lub mapy,

zebrać niezbędne informacje o wybranych punktach pod kątem zadań określonych
w ćwiczeniu poprzez objazd terenu,

przygotować prezentację i omówić trasę na forum grupy.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

przykładowa mapa lub plan miasta,

−−−−

rodek lokomocji,

−−−−

komputer z dostępem do Internetu,

−−−−

notatnik,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 2

Na podstawie filmu szkoleniowego „Inkaso – Taktyka i szkolenie” przygotuj procedury

dla zleceniodawcy i zleceniobiorcy w zakresie przekazywania i odbierania pakietów
z wartościami pienięŜnymi.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

obejrzeć film „Inkaso – taktyka i szkolenie,

przygotować stosowne procedury,

zaprezentować wynik pracy i omówić na forum grupy.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

film szkoleniowy „Inkaso – taktyka i szkolenie”,

−−−−

komputer z dostępem do Internetu,

−−−−

notatnik,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

4.10.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

wskazać i uzasadnić optymalny skład usługi inkasa?

scharakteryzować zagroŜenia taktyczne w realizacji usługi inkasa?

uzasadnić konieczność nawiązania kontaktu telefonicznego z obiektem
przed podjazdem konwoju?

zastosować procedury związane z podjazdem konwoju pod obiekt?

wskazać róŜnicę pomiędzy usługą inkasa a klasycznym konwojem?

scharakteryzować istotę usługi inkasa?

wskazać górna granicę wartości pienięŜnych przenoszonych jedynie przez
inkasenta?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.11. Rodzaje zagroŜeń związanych z konwojem

4.11.1. Materiał nauczania

Taktyka działania sprawców napadów na konwoje jest w zasadzie prosta. Sprowadza

się do ataku w dogodnym miejscu i okolicznościach, wyeliminowania ochrony, zawłaszczenia
mienia i ucieczki z nim. Napad na konwój jest przestępstwem zwykle poprzedzonym tzw.
„rozpoznaniem przestępczym”. Sprawcy, przygotowując się do przestępstwa, obserwują
potencjalny obiekt napadu. Przedmiotem rozpoznania najczęściej jest:

−−−−

spodziewana wartość transportowanego mienia,

−−−−

czas i sposób transportu,

−−−−

ilość osób biorących udział w transporcie,

−−−−

poziom wyszkolenia (stopień profesjonalizmu),

−−−−

trasa przemarszu lub przejazdu,

−−−−

stosowane zabezpieczenia techniczne,

−−−−

uzbrojenie i wyposaŜenie ochrony.
Na podstawie zaistniałych zdarzeń moŜna wyodrębnić najczęściej stosowane przez

sprawców metody:

−

atak przy wyjściu z obiektu (początek trasy transportu)

Jest to atak na samym początku trasy, przy wyjściu z banku, kantoru, firmy, mieszkania.
Sprawcy, wiedząc, Ŝe będą wynoszone pieniądze, podejmują atak w bezpośrednim
sąsiedztwie obiektu, od którego transport się zaczyna.

W miejscowości W. kasjerka przenosiła utarg ze sklepu do czekającego przy wejściu na
zaplecze pojazdu z dwoma konwojentami. W chwili wsiadania do samochodu została
zaatakowana przez trzech sprawców uzbrojonych w broń maszynową. W wyniku ostrzału
ś

mierć ponieśli konwojent Józef Sz. oraz pracownica sklepu Teresa M. Skradziono utarg

sklepowy w kwocie 39 660 zł. Z miejsca przestępstwa sprawcy oddalili się samochodem;

−

atak przed wejściem do obiektu (koniec trasy transportu)

Sprawcy  napadu  oczekują  na  osoby  transportujące  mienie  w  miejscu  docelowym
transportu.
W  miejscowości  S.  przed  wejściem  głównym  do  banku  trzech  osobników  dokonało
napadu  rabunkowego  z  uŜyciem  broni  palnej  na  kasjerkę  Spółki  „M.”  oraz  dwóch
towarzyszących  jej  pracowników  ochrony.  W  chwili,  gdy  kasjerka  z  konwojentem
wchodzili  do  przedsionka  banku,  zostali  zaatakowani  przez  dwóch  niezamaskowanych
osobników.  Przed  bankiem  czekał  trzeci  napastnik.  Jeden  ze  sprawców  wyrwał
konwojentowi  reklamówkę  z  pieniędzmi  w  kwocie  116  000  zł.  W  trakcie  szamotania
jeden ze sprawców uŜył broni palnej wobec konwojentów, raniąc ich w nogi.
W  obydwu  wypadkach  sprawcy  oczekiwali  na  transport  miejscu  najpewniejszym.  Trasa
przemarszu  lub  przewozu  moŜe  ulec  zmianie,  natomiast  punkty  wyjścia  i  docelowy,
zwłaszcza przy konwojach stałych – nie;

−

atak na trasie przez zajechanie

Zarówno osoby transportujące pieniądze, jak i napastnicy poruszają się pojazdami
samochodowymi. Sprawcy zatrzymują transport, uniemoŜliwiając mu dalszą jazdę
poprzez zajechanie drogi swoim pojazdem.

W  miejscowości  W.  czterech  zamaskowanych  sprawców,  posługując  się  samochodami
Ford Transit oraz Audi 80, zablokowało samochód Renault wiozący pieniądze w kwocie
1  201  081  zł.,  przeznaczone  na  wypłatę  dla  pracowników  ZOZ.  Po  obezwładnieniu
czterech konwojentów i kasjerki oraz zrabowaniu pieniędzy sprawcy zbiegli. Przestępcy
posługiwali  się  bronią  maszynową  oraz  trzema  pistoletami.  Ranny  został  dowódca
konwoju Leszek K;

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

na trasie poprzez staranowanie

Sprawcy napadu posługują się samochodem, jako narzędziem mającym na celu
obezwładnienie ochrony.

Na trasie przed miejscowością G. samochód osobowy przewoŜący pieniądze na rzecz
Spółdzielni „A” w wyniku staranowania przez samochód cięŜarowy m-ki Star dachował
na poboczu. Sprawcy zbiegli na widok uzbrojonego straŜnika, któremu udało się wyjść
z uszkodzonego pojazd;

−

atak na trasie przy pomocy triku

Odmianą  ataku  na  transport  samochodowy  w  ruchu  jest  zatrzymanie  pojazdu  przy
pomocy  triku.  Często  stosowana  jest  metoda  „na  przebierańca”,  gdy  konwój  zostaje
zatrzymany  pod  pretekstem  kontroli  drogowej  przez  sprawców  przebranych  w  mundury
policyjne.

Na  trasie  między  miejscowościami  G.  i  S.  Sprawca,  ubrany  w  mundur  funkcjonariusza
policji,  pod  pozorem  dokonani  kontroli  drogowej  zatrzymał  samochód  osobowy  m-ki
Mercedes,  a  następnie  sterroryzował  pistoletem  dwóch  jadących  tym  pojazdem
męŜczyzn.  Wykorzystując  pomoc  drugiego  sprawcy,  męŜczyzn  tych  obezwładniono
chemicznym  środkiem  usypiającym.  Przestępcy  zabrali  przewoŜone  worki  z  pieniędzmi
w kwocie 400 000 zł;

−

atak w trakcie inkasa

Inkaso  jest  specyficzną  formą  konwoju.  Klasyczny  konwój  transportuje  wartości
pienięŜne  z  punktu  A  do  punktu  B.  Natomiast  specyfiką  inkasa  jest  poruszanie  się  po
pewnej  trasie  i  pobieranie  gotówki  z  kilku  miejsc.  Niezmienność  tras  i  czasu  operacji
ułatwia przestępcom napad w trakcie takiej czynności.

W miejscowości W. dwóch sprawców dokonało napadu z bronią w ręku na pracowników
firmy  ochroniarskiej  w  czasie  inkasowania  utargu  dla  WSS  „„Społem”.  Napadu
dokonano w ten sposób, iŜ jeden ze sprawców, w chwili, gdy konwojent wszedł do sklepu
po  utarg,  podszedł  do  stojącego  samochodu,  za  którego  kierownicą  siedział  drugi
konwojent.  GroŜąc  mu  bronią,  kazał  otworzyć  tylne  drzwi  samochodu.  Drugi  napastnik
z tylnego  siedzenia  zabrał  torbę  z  15  pakietami  z  zawartością  37230  zł.  Oddalając  się
sprawcy, oddali dwa strzały w kierunku kierowcy.

PowyŜej przedstawiono przykłady najbardziej typowych napadów na konwoje. Sprawcy

działają najczęściej w grupach 2–3-osobowych. Posługują się bronią palną. Łupem bandytów
padają najczęściej konwoje słabo chronione lub źle zorganizowane.

4.12.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

Scharakteryzuj taktykę działania sprawców napadu na konwój?

Wymień elementy, które mogą być przedmiotem rozpoznania przestępczego w związku z
planowanym napadem na konwój?

Na czym polega atak przy wyjściu z obiektu?

Na czym polega atak przed wejściem do obiektu?

Na czym polega atak na trasie przez zajechanie?

Na czym polega metoda ataku na konwój przy wykorzystaniu triku?

Omów zagroŜenia związane z usługą inkasa?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.11.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Na podstawie kazusu ilustrującego metodę ataku przy wyjściu z obiektu, wskaŜ błędy

popełnione przez konwojentów oraz na opracuj procedury ograniczające ryzyko wystąpienia
takich zagroŜeń.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeanalizować treść kazusy,

wskazać błędy ochrony,

zbudować stosowne procedury przy pomocy opisanych taktyk w pkt. 4.8, 4.9, 4.10,

omówić wyniki pracy na forum grupy.

WyposaŜenie stanowiska pracy

−−−−

film szkoleniowy „Inksao – taktyka i szkolenie”,

−−−−

komputer z dostępem do Internetu,

−−−−

notatnik,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 2

Na podstawie kazusu ilustrującego metodę ataku przy uŜyciu triku, wskaŜ błędy

popełnione przez konwojentów oraz na opracuj procedury ograniczające ryzyko wystąpienia
takich zagroŜeń.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeanalizować treść kazusy,

wskazać błędy ochrony,

zbudować stosowne procedury przy pomocy opisanych taktyk w pkt. 4.8, 4.9, 4.10,

omówić wyniki pracy na forum grupy.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

film szkoleniowy „Inksao – taktyka i szkolenie”,

−−−−

komputer z dostępem do Internetu,

−−−−

notatnik,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.11.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

scharakteryzować taktykę działania sprawców napadu na konwój?

wskazać elementy będące przedmiotem rozpoznania przestępczego
w związku planowanym napadem na konwój?

scharakteryzować metodę ataku na konwój przy wyjściu z obiektu?

scharakteryzować metodę ataku na konwój przy wejściu do obiektu?

scharakteryzować metodę ataku konwoju na trasie przez zajechanie?

scharakteryzować metodę ataku na konwój przy zastosowaniu triku?

omówić zagroŜenia związane z realizacją usługi inkasa?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.12. Postępowanie w sytuacjach kryzysowych

4.12.1. Materiał nauczania

Awaria pojazdu.
Stan  techniczny  wszystkich  pojazdów  konwoju  powinien  być  sprawdzony  przed
wyjazdem  na  trasę.  Za  ich  sprawność  odpowiedzialni  są  kierowcy.  MoŜe  się  jednak
zdarzyć,  Ŝe  dojdzie  do  awarii  któregoś  z  samochodów.  Prozaiczną  usterkę,  np.  awarię
ogumienia, moŜna usunąć na miejscu. Względy bezpieczeństwa wymagają, aby do czasu
usunięcia  przyczyny  zatrzymania  wystawić  posterunki  na  zewnątrz  pojazdu
przewoŜącego  konwojowane  mienie.  NaleŜy  jednak  pamiętać  o  zachowaniu  warunków
bezpieczeństwa  związanych  z  ruchem  drogowym,  tzn.  o  włączeniu  świateł  awaryjnych
i wystawieniu trójkąta ostrzegawczego. Szczególną ostroŜność musi zachować konwojent
ochraniający pojazd od strony jezdni. Chwila nieuwagi i moŜe dojść do wypadku.
PowaŜnym  problemem  moŜe  być  sytuacja,  gdy  usterka  ma  charakter  uniemoŜliwiający
jej  usunięcie  na  miejscu.  W  takim  przypadku  dowódca  konwoju  powinien  rozwaŜyć
następujące warianty:

−

łączy się ze swoja centralą i Ŝąda podstawienia samochodu zapasowego,

−

wzywa pomoc drogową, która usuwa usterkę na miejscu,

−

w wypadku dwóch lub więcej pojazdów, przeorganizowuje ochronę (gdy uszkodzony
jest pojazd przewoŜący konwojowane mienie – organizuje przeniesienie chronionych
wartości do sprawnego pojazdu) i kontynuuje konwój sprawnym pojazdem
(pojazdami), pozostawiając uszkodzony samochód pod opieką kierowcy.

W dwóch pierwszych wypadkach dowódca konwoju moŜe skorzystać z dobrodziejstwa
posiadania łączności zewnętrznej. Gdy oczekiwanie na zapasowy pojazd lub usunięcie
awarii przedłuŜa się, warto powiadomić policję o zaistniałej sytuacji.

Zatrzymanie transportu.

−

pojazd przewoŜący wartości pienięŜne powinien zatrzymać się w miejscu oddalonym
co najmniej o 50 m od miejsca zaistnienia czynnika wymuszającego zatrzymanie,

−

grupa konwojowa natychmiast wysiada z pojazdów i zajmuje posterunki ochronne na
zewnątrz (nie dotyczy załogi bankowozu).

Choroba członka konwoju.
Pracownicy  ochrony  wykonujący  zadania  związane  z  konwojowaniem  wartości
pienięŜnych powinni być dobrani pod względem predyspozycji psychofizycznych. Przed
wyjazdem  na  trasę  konwoju  jego  uczestnicy  powinni  zgłosić  organizatorowi  konwoju
wszelkiego  rodzaju  niedomagania  i  niedyspozycje.  Takie  osoby  naleŜy  zastąpić
sprawnymi  pracownikami  ochrony.  Gdy  jednak  na  trasie  konwoju  nastąpi  konieczność
udzielenia  pomocy  przedlekarskiej,  tę  czynność  powinien  wykonać  dowódca  konwoju
(jeŜeli pomocy udziela inny konwojent, to jego obowiązki w tym czasie powinien przejąć
dowódca  konwoju).  Dobrze  byłoby,  gdyby  osoby  przewidziane  do  udzielania  pomocy
przedlekarskiej odbyły stosowne szkolenie w zakresie postępowania
w  przypadkach  zasłabnięć,  udzielania  pomocy  ofiarom  wypadków,  opatrywania  ran
postrzałowych.  NaleŜy  mieć  na  uwadze  fakt,  Ŝe  w  razie  konieczności  hospitalizowania
członka konwoju następuje potrzeba przekazania jego obowiązków innemu uczestnikowi
konwoju:

−

dowódcy konwoju – konwojentowi;

W trakcie odprawy uczestników konwoju powinien być wyznaczony konwojent,
w koniecznych sytuacjach mogący zastąpić dowódcę. Zwykle jest nim konwojent
kierunkowy.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

konwojenta – innemu konwojentowi;

Dowódca konwoju musi być przygotowany na przeorganizowanie ochrony konwoju
w ten sposób, aby ryzyko utraty przewoŜonych wartości w wyniku ograniczenia
stanu ochrony, było najmniejsze.

−

kasjera – dowódcy konwoju;

Te dwie osoby w konwoju są bezpośrednio odpowiedzialne za transportowane
mienie. Obaj uczestniczą w pobraniu i zdaniu wartości.

−

pracownika transportu – kasjerowi;

Obowiązki innych członków konwoju wykluczają moŜliwość przenoszenia przez
nich chronionych przedmiotów.

−

kierowcy – konwojentowi;

Wskazane jest, aby konwojenci posiadali prawo jazdy odpowiedniej kategorii, co
pozwoli, w razie konieczności, na prowadzenie pojazdów konwoju.

Napad na transport wartości pienięŜnych.

−

włączyć alarm dźwiękowy we wszystkich samochodach biorących udział
w transporcie,

−

wykonać manewr wyprowadzenia transportu wartości pienięŜnych ze strefy
zagroŜenia, wraz z ewentualnie uszkodzonymi samochodami transportującymi
wartości, korzystając w razie konieczności z prawa uŜycia broni palnej,

−

w  razie  zablokowania  transportu  grupa  konwojowa  prowadzi  obronę  transportu,
korzystając  w  razie  konieczności  z  prawa  uŜycia  broni  palnej  (naleŜy  mieć  na
uwadze, Ŝe uŜycie broni nie moŜe narazić na niebezpieczeństwo osób postronnych),
a  gdy  jest  to  moŜliwe  (ze  względów  konstrukcyjnych  pojazdów)  podjąć  próbę
staranowania pojazdu blokującego (celując w środek koła),

−

zawiadomić przy pomocy posiadanych środków łączności policję i zaŜądać pomocy,

−

stosować się do poleceń Policji,

−

po odparciu napastników, konwój moŜna kontynuować wyłącznie za zgodą
policjanta kierującego czynnościami na miejscu zdarzenia,

Kolizja drogowa.
Kolizja drogowa jest to takie zdarzenie (uszkodzenie pojazdów, bez ofiar w ludziach), które
nie  wymaga  interwencji  policji.  Podstawową  zasadą  postępowania,  w  takiej  sytuacji  jest
odprowadzenie pojazdów konwoju (w miarę moŜliwości) na pewną (bezpieczną) odległość
od  miejsca  kolizji.  Pozostawienie  pojazdów  w  miejscu  kolizji  moŜe  pociągnąć  za  sobą
spowodowanie  zagroŜenia  w  ruchu  oraz  pozostanie  w  sytuacji  trudnej  z  punktu  widzenia
sprawowania ochrony przewoŜonego ładunku.
Gdy  wina  któregoś  z  uczestników  kolizji  jest  oczywista,  winny  powinien  przekazać
drugiemu  uczestnikowi  kolizji  stosowne  oświadczenie  na  piśmie,  zawierające  m.in.
oznaczenie ubezpieczyciela i numer polisy.
W wypadku,  gdy strony  nie są  w stanie ustalić winnego kolizji, naleŜy wezwać Policję.
Wszelkiego  rodzaju  formalności  załatwia  w  imieniu  kierowcy  dowódca  konwoju.  JeŜeli
wina leŜy po stronie kierowcy konwoju, ten osobiście sporządza oświadczenie (najlepiej
na wcześniej przygotowanym formularzu), a dowódca jedynie je przekazuje.
W  związku  z  kolizją  mogą  mieć  zastosowanie  zalecenia  z  części  poświęconej  awarii
pojazdu konwoju.

Wypadek drogowy, w którym uczestniczą pojazdy konwoju.
Kierowcy  samochodów  uczestniczących  w  konwoju  są  zobowiązani  do  przestrzegania
przepisów  ruchu  drogowego.  Powinni  prowadzić  z  prędkością  maksymalną,  wynikającą
z zakazów  obowiązujących  na  danym  odcinku  drogi,  ale  z  uwzględnieniem  warunków
ruchu,  aktualnie  panujących  warunków  atmosferycznych  i  innych,  mogących  mieć
znaczenie z uwagi na bezpieczeństwo

transportu. Nie moŜna jednak wykluczyć sytuacji,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

w której dojdzie do wypadku drogowego. Wypadek drogowy, w rozumieniu ustawy z dnia
6  czerwca  1997  r.  kodeks  karny,  jest  to  naruszenie,  chociaŜby  nieumyślnie,  zasad
bezpieczeństwa  w  ruchu  lądowym,  powodujące  obraŜenia  ciała  innej  osoby,  śmierć  lub
cięŜki  uszczerbek  na  zdrowiu  i  stanowi  przestępstwo  określone  w  art.  177  kk.  W  takich
wypadkach  obowiązują  zasady  postępowania  podobne  do  opisywanych  w  części
dotyczącej  awarii  pojazdu  czy  choroby  członka  konwoju.  Na  dowódcy  konwoju  będzie
dodatkowo  spoczywał  obowiązek  udzielenia  pomocy  przedlekarskiej  osobom  rannym
oraz wezwania pogotowia ratunkowego i policji. Konwój pozostaje na miejscu wypadku
do czasu uzyskania zgody  na odjazd od policjanta kierującego czynnościami na miejscu
wypadku.

Wypadek, którego uczestnicy konwoju są świadkami.

W sytuacji, gdy uczestnicy konwoju są świadkami wypadku, a ofiarom jest juŜ udzielana
pomoc,  naleŜy  takie  miejsce  ominąć  z  zachowaniem  szczególnej  ostroŜności,  aby  nie
narazić  na  dodatkowe  niebezpieczeństwo  ofiar  wypadku  jak  i  osób  udzielających
pomocy. Odmiennie przedstawia się sytuacja, gdy ofiarom nie jest udzielana pomoc i nie
ma  w  pobliŜu  osoby  mogącej  udzielić  takiej  pomocy.  Do  rozwaŜenia  pozostają  dwa
warianty:

−

nie zatrzymywać się i tylko za pomocą środków łączności zewnętrznej powiadomić
pogotowie ratunkowe i policję, podając dokładne miejsce wypadku,

−

zatrzymać się i udzielić pomocy przedlekarskiej, zachowując jednocześnie środki
ostroŜności związane z ochroną transportu.

Z wyborem właściwego wariantu mogą wiązać się dylematy dowódcy konwoju,
zwłaszcza dotyczące:

−

wiadomości, Ŝe zastana sytuacja moŜe być wypadkiem symulowanym w celu

zatrzymania konwoju, w związku z zamiarem dokonania rozboju,

−

odpowiedzialności pracowniczej za konwojowane mienie,

−

naraŜenia się na odpowiedzialność karną z art. 162 kk (dawny art.164 kk),
w wypadku nie udzielenia pomocy ofiarom wypadku,

−

moralnego obowiązku udzielenia pomocy człowiekowi zagroŜonemu utratą Ŝycia lub
zdrowia.

Z  punktu  widzenia  taktyki  działań  związanych  z  ochroną  konwoju  najwłaściwszym
wydaje  się  wybór  pierwszego  wariantu.  W  komentarzu  do  art.  164§2  kk  (treść  art.
162  aktualnie  obowiązującego  kodeksu  karnego  jest  powtórzeniem  treści  art.164
kodeksu  karnego  obowiązującego  do  01.09.1998  r.)  Jerzy  Bafia,  Kryspin  Miodunki
i

Mieczysław Siewierski („Kodeks karny-komentarz” Wyd. Prawnicze, Warszawa

1987  r.  t.  II  str.124,  pkt  11)  stwierdzają:  „Nie  moŜna  bowiem  na  osobę  nie  będącą
lekarzem  nakładać  obowiązku  udzielenia  pomocy  wykraczającej  poza  kwalifikacje
lub  doświadczenie  Ŝyciowe  osoby  zobowiązanej.  ZaleŜnie  od  okoliczności  danego
wypadku  pomoc  udzielona  przez  osobę  nie,  będącą  lekarzem  moŜe  wyrazić
się

jedynie w wezwaniu pomocy lekarskiej, zawiezieniu do szpitala rannego

znalezionego na drodze publicznej itp.”.

Zastosowanie drugiego wariantu powinno mieć miejsce, gdy uczestnicy

konwoju nie mają moŜliwości powiadomienia stosownych słuŜb, oczywiście pod
warunkiem zachowania względów bezpieczeństwa.

PoŜar pojazdu przewoŜącego chronione wartości.
Prowadzący odprawę do konwoju, przy omawianiu zasad postępowania w okolicznościach
nadzwyczajnych, powinien przydzielić uczestnikom konwoju konkretne zadania.
W wypadku poŜaru uczestnicy konwoju powinni być podzieleni na trzy grupy:

−

gaśniczą – złoŜoną z kierowców pojazdów konwoju,

−

ewakuacyjną – w której skład wchodzi kasjer i pracownik transportu,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

ochronną – którą stanowią konwojenci.
WaŜnym elementem jest wyposaŜenie konwoju w sprawne i wydajne gaśnice

o pojemności większej niŜ te zwykle uŜywane w pojazdach zgodnie z wymaganiami
wynikającymi z prawa o ruchu drogowym. Podejmując akcję ewakuacyjną
transportowanego mienia, trzeba mieć świadomość braku nakazu prawnego, obligującego
uczestników konwoju do jego ratowania z naraŜeniem zdrowia lub Ŝycia.

PoŜar pojazdu ubezpieczającego.
Postępowanie  uczestników  konwoju  powinno  być  podobne  jak  w  sytuacji  opisanej
w części  dotyczącej  poŜaru  pojazdu  przewoŜącego  chronione  wartości,  z  wyjątkiem
udziału  grupy  ewakuacyjnej.  JeŜeli  udział  w  akcji  gaśniczej  kierowcy  pojazdu
przewoŜącego  wartości  pienięŜne  będzie  konieczny,  to  trzeba  się  liczyć  z  faktem,  Ŝe
w wypadku zagroŜenia napadem jego obowiązki przejmie konwojent kierunkowy.
Po ugaszeniu poŜaru dowódca konwoju stanie przed dylematem podobnym jak w części
opisującej awarię pojazdu.

10.

Kontrola drogowa.

−

w  wypadku  posiadania  przepustki  specjalnej  „W”,  wydawanej  przez  Komendę
Główną  Policji  podmiotom  wykonującym  transporty  wartości  pienięŜnych  przy
pomocy  pojazdów  specjalnych,  naleŜy  zwolnić  prędkość  do  5  km/h  i  okazać
przepustkę  w  sposób  umoŜliwiający  odczytanie  jej  numeru,  wyłącznie  na  znak  do
zatrzymania  się  podany  przez  w  pełni  umundurowanego  policjanta,  dysponującego
pojazdem posiadającym wszystkie wymagane oznakowania, i kontynuować konwój;

−

w razie braku przepustki lub pomimo jej okazania, ponownego sygnału do
zatrzymania, włączyć prawy kierunkowskaz i zatrzymać transport w odległości ok.
50 m., w miejscu zapewniającym dobrą obserwację,

−

grupa konwojowa natychmiast opuszcza pojazd, zajmując wyznaczone posterunki
ochronne na zewnątrz, a dowódca konwoju udaje się do posterunku kontroli
drogowej, legitymuje się i wyjaśnia sytuację,

−

nie wolno cofać pojazdów do miejsca posterunku kontrolnego, nawet na Ŝądanie
policji,

−

w Ŝadnym wypadku nie wolno dopuścić do rozbrojenia grupy konwojowej
i otwierania przedziału ładunkowego albo pojemnika z wartościami pienięŜnymi;

−

próbę  siłowego  zatrzymania  transportu  wartości  pienięŜnych  przez  osobę
w niepełnym  umundurowaniu  policjanta  lub  posługującego  się  samochodem
o niepełnym oznakowaniu naleŜy traktować, jako próbę napadu.

11. Blokada policyjna.

Zatrzymać konwój, co najmniej 50 m przed blokadą,

−

grupa konwojowa opuszcza pojazdy i zajmuje posterunki ochronne na zewnątrz,
a dowódca konwoju udaje się do załogi blokady celem wyjaśnienia sytuacji,

−

w wypadku, gdy okoliczności wymuszają zatrzymanie samochodu z wartościami
w odległości mniejszej niŜ 50 m., dowódca konwoju podchodzi do załogi blokady
i informuje, Ŝe konwój rozpoczyna manewr cofania i niebawem się zatrzyma,

−

w Ŝadnym wypadku nie wolno przejeŜdŜać przez blokadę, dopuścić do rozbrojenia
grupy

konwojowej,

otwierania

przedziału

ładunkowego

lub

pojemnika

z wartościami.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.12.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

Scharakteryzuj postępowania uczestników konwoju w przypadku awarii pojazdu.

Określ zasady postępowania w sytuacji zatrzymania transportu.

Jak powinni zachować się uczestnicy konwoju w przypadku choroby jednego z nich?

Wymień zasady postępowania w przypadku napadu na transport wartości pienięŜnych.

Scharakteryzuj postępowanie uczestników konwoju w przypadku kolizji drogowej.

Określ zasady postępowania w wypadku drogowym, którego uczestnikami są pojazdy
konwoju.

Określ zasady postępowania w związku z wypadkiem drogowym, którego uczestnicy
konwoju są świadkami.

Jak powinni zachować się uczestnicy konwoju w przypadku poŜaru przewoŜącego
wartości pienięŜne?

Wymień zasady postępowania w razie poŜaru pojazdu ubezpieczającego.

10.

Określ zasady postępowania w przypadku kontroli drogowej.

11.

Określ zasady postępowania w przypadku blokady policyjne.

4.12.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Wspólnie z innymi uczniami zademonstruj zasady postępowania w przypadku kontroli

drogowej.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeanalizować treść zadania,

przeanalizować zasady postępowanie w przypadku kontroli drogowej,

wykonać przedmiotową procedurę wspólnie z innymi uczniami.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

samochód,

−−−−

wyposaŜenie ochronne konwojenta,

−−−−

broń ćwiczebna lub atrapy broni palnej,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 2

Wspólnie z innymi uczniami zademonstruj zasady postępowania w przypadku policyjnej

blokady.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeanalizować treść zadania,

przeanalizować zasady postępowanie w przypadku blokady policyjnej,

wspólnie z innymi uczniami praktycznie wykonać przedmiotową procedurę.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

samochód,

−−−−

wyposaŜenie ochronne konwojenta,

−−−−

broń ćwiczebna lub atrapy broni palnej,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

4.12.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

scharakteryzować postępowanie uczestników konwoju w przypadku
awarii pojazdu?

wymienić zasady postępowania w sytuacji zatrzymania transportu?

wskazać zachowania uczestników konwoju w przypadku choroby
jednego z nich?

określić zasady postępowania w przypadku napadu na transport wartości
pienięŜnych?

scharakteryzować postępowanie uczestników konwoju w przypadku
kolizji drogowej?

określić zasady postępowania w wypadku drogowym, którego
uczestnikami są pojazdu konwoju?

wskazać

zasady

postępowania

związku

wypadkiem

samochodowym, którego uczestnicy konwoju są świadkami?

wskazać, jak powinni się zachować uczestnicy konwoju w przypadku
poŜaru pojazdu przewoŜącego wartości pienięŜne?

wymienić

zasady

postępowania

razie

poŜaru

pojazdu

ubezpieczającego?

10)

określić zasady postępowania w przypadku kontroli drogowej?

11)

określić zasady postępowania w przypadki blokady policyjnej?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.13. Szkolenie doskonalące członków konwoju

4.13.1. Materiał nauczania

Szkolenie kandydatów do grup konwojowych powinno obejmować zarówno elementy

teoretyczne, jak i praktyczne. Istotą szkoleń konwojentów jest ich permanentność.

Nie moŜna ograniczyć się tylko do zespołu umiejętności teoretycznych i praktycznych

nabytych w trakcie szkolenia przygotowawczego, w zakresie niezbędnym do uzyskania licencji
pracownika ochrony. Późniejsza praktyka w trakcie wykonania dziesiątków konwojów, bez
moŜliwości korygowania ewentualnych błędów, doprowadzi tylko do ich utrwalenia w stopniu
mogącym negatywnie wpłynąć na bezpieczeństwo transportu.

Najczęściej działania ochrony mają charakter prewencyjny. Napady nie są jedynym

zagroŜeniem dla konwojów. W konsekwencji „rutynowych” (w pejoratywnym znaczeniu) działań
podejmowanych przez ochronę, z transportu w niewyjaśnionych okolicznościach ginęły wartości
lub teŜ nieletni sprawcy, korzystając z okazji, wyrywali uzbrojonym konwojentom przenoszone
wartości. Taka „rutyna” jest efektem braku szkolenia i wyobraźni osób wykonujących ten zawód.
Niepokojąco wzrastająca liczba napadów na konwoje świadczy o wykorzystaniu przez sprawców
bałaganu organizacyjnego i lekcewaŜenia elementarnych środków bezpieczeństwa przez
pracowników ochrony. Efektem tego jest nie tylko utrata mienia, które powinno się chronić, ale
równieŜ zagroŜenie dla zdrowia i Ŝycia niefortunnych konwojentów.

Głównym celem szkolenia, zatem powinno być zachowanie się w sytuacjach

ekstremalnych, w ten sposób, aby w sytuacji rzeczywistego zagroŜenia zdobywane
doświadczenie nie było tym ostatnim.

Zajęcia powinny być prowadzone w formie wykładu i ćwiczeń. Przykładowa tematyka

zajęć moŜe dotyczyć:

−−−−

podstaw prawnych dotyczących uprawnień pracownika ochrony,

−−−−

podstaw prawnych, przypadków i zasad uŜycia broni palnej oraz środków przymusu
bezpośredniego,

−−−−

przepisów prawnych regulujących zagadnienia związane z konwojowaniem mienia,

−−−−

ogólnych załoŜeń taktyki konwoju wartości pienięŜnych lub innych przedmiotów
wartościowych i niebezpiecznych,

−−−−

zadań wynikających z instrukcji konwojowej,

−−−−

szybkiego dobywania broni oraz gotowości do oddania strzału (ćwiczenia),

−−−−

taktyki konwoju w tym tzw inkasa (ćwiczenia),

−−−−

zachowań konwojentów w sytuacjach kryzysowych (ćwiczenia),

−−−−

szkolenia strzeleckiego sytuacyjnego korespondującego z zachowaniem konwojentów
w sytuacjach kryzysowych (ćwiczenia).
Szkolenie teoretyczne powinno być przeprowadzane nie rzadziej niŜ raz na kwartał

i powinno się kończyć pisemnym testem. Dobrze, aby testu nie przeprowadzali bezpośredni
przełoŜeni egzaminowanych, co pozwoli na większy obiektywizm. Ćwiczenia nie rzadziej niŜ
raz na dwa miesiące.

4.13.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

Jaki jest cel szkolenia doskonalącego konwojentów?

W jakiej formie powinno być prowadzone szkolenie doskonalące?

Jakie zagadnienia powinny być przedmiotem szkolenia teoretycznego?

Jakie zagadnienia powinny być przedmiotem szkolenia praktycznego?

Jaka powinna być częstotliwość szkoleń doskonalących konwojentów?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.13.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Przy wykorzystaniu filmu szkoleniowego pt. „Inkaso – taktyka i szkolenie” przygotuj

scenariusz szkolenia doskonalącego konwojentów w zakresie wykonywania konwojów
z uŜyciem pojazdów pojazdu samochodowego w przedmiocie alarmowego opuszczania
pojazdu.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

obejrzeć film szkoleniowy, w części poświęconej konwojom pieszym,

przygotować scenariusz szkolenia,

przeprowadzić szkolenie z udziałem innych uczniów.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

stanowisko komputerowe,

−−−−

film szkoleniowy „Inkaso – taktyka i szkolenie”,

−−−−

pojazd przystosowany do transportu wartości pienięŜnych,

−−−−

wyposaŜenie ochronne konwojenta,

−−−−

broń ćwiczebna,

−−−−

urządzenie do przenoszenia wartości pienięŜnych,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 2

Przy wykorzystaniu filmu szkoleniowego „Inkaso – taktyka i szkolenie” przygotuj

scenariusz szkolenia doskonalącego konwojentów w zakresie odparcia zamachu na trasie
pomiędzy pojazdem i obiektem.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

obejrzeć film szkoleniowy,

przygotować scenariusz szkolenia,

przeprowadzić szkolenie z udziałem innych uczniów.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

stanowisko komputerowe,

−−−−

film szkoleniowy „Inkaso – taktyka i szkolenie”,

−−−−

pojazd przystosowany do transportu wartości pienięŜnych,

−−−−

wyposaŜenie ochronne konwojenta,

−−−−

broń sygnałowa,

−−−−

broń typ air soft gun lub FX Simunition,

−−−−

okulary lub maski ochronne,

−−−−

literatura zgodna z punktem 7 Poradnika dla nauczyciela.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.13.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

określić, jaki jest cel szkolenia doskonalącego konwojenta?

określić, w jakiej formie powinno być prowadzone szkolenie doskonalące
konwojenta?

wymienić zagadnienia będące przedmiotem szkolenia teoretycznego?

wymienić zagadnienia będące przedmiotem szkolenia praktycznego?

określić, jaka powinna być częstotliwość prowadzonego szkolenia
doskonalącego konwojenta?

przeprowadzić praktyczne szkolenia symulujące działanie konwojentów
w sytuacji kryzysowej?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. SPRAWDZIAN OSIĄGNIĘĆ

INSTRUKCJA DLA UCZNIA

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję.

Podpisz się imieniem i nazwiskiem na karcie odpowiedzi.

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.

Test zawiera 20 zadań. Do kaŜdego zadania dołączone są 4 moŜliwe odpowiedzi. Tylko
jedna jest prawidłowa

Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce
znak X. W przypadku pomyłki naleŜy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową.

Pracuj samodzielnie, bo wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.

Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie
na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas.

Na rozwiązanie masz 45 minut.

Powodzenia!

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

Konwój to
a)

ochrona przenoszonego lub przewoŜonego mienia w dowolny skuteczny sposób,
pozwalający na dostarczenie mienia do miejsca docelowego.

ochrona  przenoszonych  lub  przewoŜonych  wartości  pienięŜnych  oraz  innych
przedmiotów  wartościowych  lub  niebezpiecznych  przez  właściwie  wyszkoloną
i wyposaŜoną,  posiadającą  wewnętrzną  strukturę,  działającą  wg  określonej  taktyki,
poruszającą się po wcześniej zaplanowanej trasie, wydzieloną grupę konwojentów.

przenoszenie lub przewoŜenie wartości pienięŜnych poza obrębem jednostki.

zespół czynności taktyczno-technicznych mający na celu ochronę transportowanego
mienia przed przywłaszczeniem, zniszczeniem oraz zagubieniem w okolicznościach
uzasadniających podejrzenie działania przestępczego.

Celem konwoju jest
a)

zapewnienie dogodnego transportu wartościom pienięŜnym.

zrealizowanie zadań wynikających z instrukcji konwojowej i zadań przekazanych na
odprawie.

dostarczenie transportowanego mienia do adresata w stanie nienaruszonym.

wykonanie usługi zgodnie z wymaganiami zleceniodawcy.

Podstawowym aktem regulującym kwestie związane z ochroną przenoszonego
i przewoŜonego mienia jest
a)

rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 października
1998 r. w sprawie konwojowania mienia.

instrukcja konwojowa.

ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia.

rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 25 stycznia 2005 r w sprawie warunków
przenoszenia muzealiów.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Prawne zasady realizacji konwojów zewnętrznych wartości pienięŜnych określa
a)

rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w porozumieniu
z Ministrem Transportu z dnia 14 października 1998 r w sprawie szczegółowych zasad
i wymagań, jakimi powinny odpowiadać zasady realizacji konwojów zewnętrznych.

rozporządzenie  Ministra  Spraw  Wewnętrznych  i  Administracji  z  dnia  14
października  1998r.  w  sprawie  szczegółowych  zasad  i  wymagań,  jakim  powinna
odpowiadać  ochrona  wartości  pienięŜnych  przechowywanych  i  transportowanych
przez przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne.

ustawa z dnia 22 sierpnia 1997r. o realizacji zadań konwojowych przez
specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne utworzone na podstawie odrębnych
przepisów.

rozporządzenie  Ministra  Kultury  z  dnia  15  października  2003  r.  w  sprawie
zabezpieczenia  zbiorów  w  muzeach  przed  poŜarami,  kradzieŜami  i  innymi
niebezpieczeństwami  groŜącymi  zniszczeniem  lub  utratą  muzealiów  oraz  sposobów
przygotowania zbiorów do ewakuacji w razie powstania zagroŜenia.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa samochód ubezpieczający powinien
a)

spełnić wymogi techniczne przewidziane dla pojazdów dopuszczonych do ruchu.

posiadać szyby o zwiększonej odporności na przebicie.

posiadać kuloodporny przedział osobowy.

posiadać kuloodporne szyby z lukami strzelniczymi.

Pomieszczenia do przechowywania wartości pienięŜnych występują w klasie
a)

od 0 do XIII

od V do XI.

od V do XIII

od I do VII.

Dowódca konwoju jest zobowiązany
a)

sprawdzić stan techniczny pojazdu wyznaczonego do konwojowania mienia.

podejmować decyzję dotyczące ochrony przewoŜonego mienia w trakcie
konwojowania, w zaleŜności od zaistniałych wydarzeń.

przeprowadzić odprawę z uczestnikami konwoju.

przeliczyć wartości pienięŜne przed rozpoczęciem konwoju.

Konwojent powinien
a)

ochraniać jedynie transportowane mienie.

ochraniać osoby uczestniczące w konwoju oraz transportowane mienie.

ochraniać transportowane mienie, ale tylko w szczególnych przypadkach osoby
uczestniczące w konwoju.

wykonywać polecenia zleceniodawcy transportowanego mienia.

Elementami wyposaŜenia ochronnego konwojenta są
a)

kamizelka i hełm kuloodporny.

hełm i okulary kuloodporne.

kamizelka kuloodporna i strzelba gładkolufowa.

pistolet maszynowy i okulary ochronne.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

10.

Do indywidualnych środków obrony konwojenta zalicza się
a)

karabinek AKMS.

pistolet maszynowy.

kamizelka kuloodporna.

nóŜ bojowy.

11.

Przy wyborze trasy konwoju naleŜy kierować się
a)

zasadami ekonomiki.

wcześniej opracowanym grafikiem.

zasadą losowości.

długością trasy.

12.

Odprawa do konwoju
a)

jest obowiązkiem wynikającym z kodeksu pracy.

jest jednym z elementów nadzoru pracodawcy nad pracownikami.

jest prawnym warunkiem wykonywania usługi konwojowej.

ma na celu podsumowanie osiągnięć poszczególnych uczestników konwoju.

13.

Konwój poruszający się w kolumnie tworzy
a)

bankowóz i pojazd ubezpieczający

dwa bankowozy i pojazd ubezpieczający.

dwa bankowozy i dwa pojazdy ubezpieczające.

pojazd przystosowany do transportu wartości pienięŜnych i tankowóz.

14.

W kolumnie konwojowej konwojenci rozmieszczeni są po
a)

jednym na kaŜdy pojazd kolumny.

dwóch na kaŜdy pojazd kolumny

dwóch na kaŜdy pojazd ubezpieczający i po jednym na kaŜdy pojazd przewoŜący
wartości pienięŜne

jednym na kaŜdy pojazd ubezpieczający i po dwóch na kaŜdy pojazd przewoŜący
wartości pienięŜne

15.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa do zewnętrznego konwoju pieszego
powyŜej 0,3 jednostki obliczeniowej zawsze
a)

przydzielamy konwojenta.

ile transport przekracza wartość 5 jednostek obliczeniowych, przydzielamy dwóch
konwojentów.

ile transport nie przekracza wartości 1 jednostki obliczeniowej, przydzielamy
jednego konwojenta.

stosujemy odpowiednie zabezpieczenie techniczne.

16.

W konwoju pieszy jednoosobowym konwojent
a)

idzie obok kasjera z jego prawej strony.

idzie przed kasjerem.

idzie krok z tyłu za kasjerem, po jego prawej stronie.

sam przenosi wartości pienięŜne zabezpieczone technicznie.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

17.

Optymalny skład grupy inkasa to
a)

kierowca, kierownik transportu, konwojent.

kierowca, inkasent, konwojent.

kierowca, inkasent.

inkasent, konwojent.

18.

W przypadku awarii pojazdu
a)

konwojenci pozostają w pojeździe.

wszyscy uczestnicy konwoju aktywnie angaŜują się w usunięcie awarii.

konwojenci zajmują posterunki ochronne z zewnątrz pojazdu.

następuje rozdzielenie konwojowanego mienia na wszystkich uczestników konwoju
celem przeniesienia go w bezpieczne miejsce.

19.

W przypadku napadu na konwój
a)

konwojenci opuszczają pojazd i podejmują działania mające na celu ujęcie
napastników

konwojenci prowadzą ostrzał przy wykorzystaniu osłony otwartych drzwi pojazdu,

naleŜy włączyć alarm dźwiękowy we wszystkich samochodach biorących udział
w ransporcie,

wszyscy uczestnicy konwoju alarmowo opuszczają pojazd.

20.

Szkolenie doskonalące konwojentów
a)

obejmuje jedynie nielicencjonowanych pracowników ochrony,

ogranicza się jedynie do przypomnienia przepisów regulujących zasady transportu
wartości pienięŜnych.

powinno być prowadzone w formie wykładów i ćwiczeń.

to zestaw ćwiczeń wykonywanych w trakcie odprawy do konwoju.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko.........................................................................................

Konwojowanie

wartości

pienięŜnych

oraz

innych

przedmiotów

wartościowych lub niebezpiecznych

Zakreśl poprawną odpowiedź.

zadania

Odpowiedź

Punkty

Razem:

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6. LITERATURA

Enerlich M., Wojtal J., Milewicz M.: Ochrona osób i mienia, praca zbiorowa. Dom
Wydawniczy TNOiK, Toruń 2003

Enerlich M., Wojtal J., Milewicz M.: Ochrona osób i mienia – licencja II stopnia. Dom
Wydawniczy TNOiK, Toruń 2000

Grzeszyk Cz.: Vademecum agenta ochrony i detektywa. Crimen, Warszawa 1998

Hanausek T.: Ustawa o ochronie osób i mienia, komentarz. Dom Wydawniczy TNOiK,
Toruń 1998

Inkaso – taktyka i szkolenie – film szkoleniowy – prod. DigitalArt i NOSTRA sc. –
październik 2007

Karabin J. Kowalczyk T. Stawski W: Ochrona osób i konwojowanie – podręcznik do
zawodu technik ochrony fizycznej osób i mienia. Hortpress, Warszawa 2002

Kociewiak S., Ogrodzki P., Rulewicz J.: Vademecum zabezpieczenia muzeów. Pagina,
Warszawa 2002

Konwój – ochrona mienia, Film szkoleniowy, KGP -1995

Kuciński R. Jałoszyński K.: Ochrona instytucji i konwojów przed aktami terroru
kryminalnego. Ban Lex, Warszawa 2002

10.

Nowicki Z.T.: Jak chronić? Poradnik dla organizatora i agenta ochrony. Wydawnictwo
BGW, Warszawa 1994

11.

Nowicki Z.T.: Bank wobec przemocy. Mediabank, Warszawa 1997

12.

Nowicki Z.T.: Ochrona osób i mienia. Dom Wydawniczy TNOiK, Toruń 1999

13.

Obwieszenie Ministra Kultury z dnia 31.10.2002 r. – Regulamin ogólnych warunków
i trybu wykonywania ochrony muzeów i innych jednostek organizacyjnych
podlegających

obowiązkowej

ochroni,

podległych,

podporządkowanych

lub

nadzorowanych przez Ministra Kultury (Dz. U. MK Nr 5, poz. 77)

14.

Ochrona osób i mienia – Vademecum. O’Chikara lublin 2000

15.

Program szkolenia doskonalącego pracowników ochrony – konwojentów – program e-
learningowy prod. DigitalArt i NOSTRA sc. – listopad 2007

16.

17.

18.

Rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 25 stycznia 2005 r w sprawie warunków
przenoszenia muzealiów (Dz. U Nr 21 poz. 175)

19.

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 września 2005 r. w sprawie trybu
i sposobu przyjmowania, przewoŜenia, wydawania i ochrony materiałów zawierających
informacje niejawne (Dz. U. Nr 200, poz. 1650)

20.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 sierpnia 1998 r.
w sprawie zasad uzbrojenia specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych
i warunków przechowywania oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U. Nr 113,
poz. 730 z późn. zm.)

21.

Stawski W.: Skrypt szkoleniowy Organizacja konwoju. Wydawnictwo Policealnej Szkoły
Detektywów i Pracowników Ochrony O'CHIKARA, Warszawa-Lublin 1999,