http://wyborcza.pl/2029020,97737,6952303.html?sms

Dwóch katów, dwóch ludojadów

Siergiej Kowaliow*

2009-08-23, ostatnia aktualizacja 2009-08-23 21:04:03.0

Agresorzy podzielili ziemie leżących między nimi państw. Na tym polega sens paktu
Ribbentrop-Mołotow

Marcin Wojciechowski: Kiedy pan dowiedział si

o zawarciu paktu Ribbentrop-Mołotow?

Siergiej Kowaliow: W 1939 r. miałem dziewi

ęć

lat. Mieszkali

my pod Moskw

. Głównym kontaktem ze

wiatem było

dla nas wtedy radio. Pami

tam zmian

tonu na temat faszystowskich Niemiec, które nagle z głównego wroga,

bohatera kpin i wymy

przekształciły si

w sojusznika. Moi rodzice raczej nie dopuszczali nas z bratem do

domowych dyskusji politycznych. Pami

tam jednak wizyt

wujka, który uczestniczył w ataku na Polsk

po 17 wrze

nia.

Nazywało si

to akcj

pomocy dla słowia

skich braci z zachodniej Białorusi i Ukrainy. Wujek opowiadał, w jak fatalnym

stanie była nasza armia w czasie tego "wyzwole

czego pochodu".

ołnierze mieli po jednym karabinie na trzech.

Podsłuchiwałem t

rozmow

z drugiego pokoju. Pami

tam,

e si

popłakałem, bo opowiadanie wujka uraziło mój

dzieci

cy patriotyzm. Było mi bardzo przykro słysze

, w jakim stanie była nasza armia. Pami

tam te

ostre

przemówienia ówczesnego szefa radzieckiej dyplomacji Wiaczesława Mołotowa, pełne nienawi

ci wobec Polski, Anglii

i Francji, za to bardzo wyrozumiałe dla Niemiec. Byłem tym mocno zdezorientowany, bo wcze

niej tłumaczono nam od

kilku lat,

e trzeba walczy

przede wszystkim z faszyzmem.

Jak

logik

kierował si

Stalin, zawieraj

c pakt z Niemcami?

- Mo

na to zobaczy

w odwróceniu, analizuj

c, jak propaganda sowiecka w czasach bardziej odległych i

współczesnych tłumaczyła, dlaczego Stalin podpisał ten pakt. W czasie pierestrojki i na pocz

tku lat 90. próbowano

powiedzie

cał

prawd

o pakcie. Dzi

znów powraca si

do tłumacze

i usprawiedliwie

z lat 40. i powojennych.

Jakie to tłumaczenia?

- Przede wszystkim,

e pakt Ribbentrop-Mołotow to bezpo

redni skutek układu z Monachium, czyli wina Zachodu.

Monachium - zdaniem naszych propagandzistów - to było utworzenie wspólnego antyradzieckiego frontu pa

stw

imperialistycznych. A pakt Ribbentrop-Mołotow był prób

przełamania tej niekorzystnej dla Moskwy sytuacji. Pozwolił

Stalinowi lepiej przygotowa

do nieuniknionej napa

ci ze strony hitlerowskich Niemiec.

To bezwstydne, wr

cz haniebne kłamstwo.

Jakie były w takim razie prawdziwe intencje Stalina?

- Do

ść

oczywiste. Wynika to z tre

ci tajnego protokołu, z doł

czonych do niego map, projektów przyszłej linii

demarkacyjnej mi

dzy III Rzesz

i ZSRR oraz wydarze

, które nast

piły po podpisaniu paktu. Chodziło o to, by dwóch

agresorów podzieliło ziemie le

żą

cych mi

dzy nimi pa

stw. Stalinowski Zwi

zek Radziecki jest takim samym

inicjatorem II wojny

wiatowej jak hitlerowskie Niemcy. No, mo

e młodszym bratem. A je

li przypomnimy sobie

wypowiedzi Mołotowa o Polsce, Anglii i Francji, to wszystko b

dzie zupełnie jasne. Mołotow mówił ju

wypowiedzeniu Niemcom wojny przez Angli

i Francj

e przeciwko ideologii - nazizmowi - nie nale

y u

ywa

siły, ale

przyjmowa

lub odrzuca

. Polsk

nazywał "antyludow

imperialistyczn

struktur

", "pseudopa

stwem", które

"nie ma racji bytu na mapie Europy". Zreszt

na sowieckich mapach wydanych po wrze

niu 1939 czy w 1940 r. Polski

nie było.

Czy tez

e Stalin przewidział napa

ść

Hitlera na ZSRR da si

obroni

- To kolejna iluzja. Moim zdaniem Stalin i inni sowieccy przywódcy, podpisuj

c pakt z Hitlerem, liczyli na w miar

trwały

pokój.

wiadczy o tym brak wiary Stalina w dane wywiadowcze z pocz

tku 1941 r.,

e Niemcy szykuj

do pochodu

na Moskw

. Hitlerowskie Niemcy miały by

trwałym partnerem strategicznym stalinowskiej Rosji. To była umowa

dwóch katów, dwóch ludojadów. My

e Stalin był tego całkowicie

wiadomy. To Hitler prowadził bardziej finezyjn

. Oczywi

cie w dalszej perspektywie mogło doj

ść

do konfliktu mi

dzy Moskw

a Berlinem, ale w 1939 r. czy nawet

1940 r. Stalin na pewno go nie chciał. Z drugiej strony nie s

, by Stalin miał ochot

wspiera

Hitlera w jego wojnie z

Europ

Zachodni

. My

e zadowalały go zdobycze z paktu Ribbentrop-Mołotow.

Czy to prawda,

e Stalin mógł si

szykowa

do ataku na hitlerowskie Niemcy? Rzekomo po to miał mu by

potrzebny czas po 1939 r. Tak

tez

lansuje w swoich ksi

ąż

kach b. oficer KGB Wiktor Suworow, który w latach

70. przeszedł na stron

Zachodu.

- To czystej wody spekulacje bez potwierdzenia w archiwach. Gdyby tak było, to Armia Czerwona nie poniosłaby w
1941 r. tak wielkiej kl

ski pod naporem niemieckich dywizji. Kraj szykuj

cy si

do wielkiej wojny nie przegrywa potem

w ci

gu kilku miesi

cy.

Dlaczego do dzi

oficjalni historycy rosyjscy staraj

usprawiedliwia

Stalina,

e zawarł w 1939 r. pakt z

Hitlerem?

- Raczej staraj

zachowa

dobr

min

do złej gry. Mówi

o bł

dach Stalina, ale rzeczywi

cie staraj

wczu

Strona 1 z 3

Dwóch katów, dwóch ludojadów

2010-03-11

http://wyborcza.pl/2029020,97737,6952303.html?sms_code=

jego sytuacj

. Nie usprawiedliwiaj

całej polityki Stalina, ale s

wyj

tkowo łagodni dla jego działa

pod koniec lat 30.

Dla obecnej elity rz

cej w Rosji Stalin to przede wszystkim dobry mened

er, który w latach 20. stan

ł przed

trudnym zadaniem szybkiej modernizacji kraju. Nie miał innego wyj

cia ni

postawi

na industrializacj

, przymusow

kolektywizacj

, wielkie zmiany społeczne. Nie mógł działa

kko, ewolucyjnie, bo kraj był bardzo zacofany.

Oczywi

cie przesadził, bo był terror, ofiary, Wielki Głód, czystki, ale kierunek ogólnie był słuszny.

Coraz rzadziej mówi si

o zbrodniach stalinowskich, a coraz cz

ęś

ciej o bł

dach, odst

pstwach od ogólnie słusznej linii

politycznej, w której pojawiły si

dne elementy. Mniej wi

cej tak

sam

logik

kieruj

osoby, które rz

dzi

Rosj

. One te

uwa

e dla wzmocnienia pot

gi Rosji, utrzymania jej statusu mocarstwa, cho

by na papierze,

trzeba ponosi

rozmaite ofiary, wyrzeczenia, po

demokracj

, prawa człowieka, psu

stosunki z s

siadami.

Mentalno

ść

obl

ęż

onej twierdzy, wokół której wrogowie dybi

na nasz

niepodległo

ść

i dobrobyt, jest wci

ąż

ywa, a

cz sztucznie podtrzymywana w Rosji.

eby si

o tym przekona

, wystarczy,

e wł

czy pan dowolny kanał telewizji

rosyjskiej.

Po co w takim razie pod auspicjami Kremla powstaj

komisje przeciwko fałszowaniu historii, które próbuj

usprawiedliwi

np. pakt Ribbentrop-Mołotow?

- Ano wła

nie po to,

eby zafałszowa

sowieck

histori

dla utrzymania jej patriotyczno-heroicznej wymowy. Mamy

dług

tradycj

e nasze organy robi

dokładnie co

przeciwnego do tego, co teoretycznie zawarte jest w ich nazwie.

Komisja przeciwko fałszowaniu historii b

dzie teraz z całej siły zaprzecza

e pakt Ribbentrop-Mołotow był umow

dwóch zbójów, którzy podzielili mi

dzy sob

kawałek Europy.

II wojna

wiatowa i mit zwyci

stwa nad Hitlerem maj

u nas znaczenie niemal sakralne. Dlatego przemilcza si

wygładza to, co mogłoby go przy

. Oficjalnie nazywa si

to walk

z fałszowaniem historii, a w

rzeczywisto

ci jest fałszowaniem historii, i to na pot

. Dla utrzymania tego mitu za wszelk

cen

trzeba

udowodni

e przeszło

ść

radziecka była heroiczna. A je

li kto

temu zaprzecza, np. Polacy, Ukrai

cy,

mieszka

cy pa

stw bałtyckich, to automatycznie staje si

naszym wrogiem.

Jak wi

c wygl

da oficjalny obraz II wojny

wiatowej z punktu widzenia przeci

tnego Rosjanina?

- W obrazie kształtowanym przez władze nie ma miejsca na to,

e nasza armia, która odpierała brutalne ataki

Niemców, gdy sama przeszła do kontrofensywy, zacz

ła si

w gruncie rzeczy zachowywa

jak banda rabusiów,

maruderów i gwałcicieli. Było tak w ka

dym razie po przekroczeniu granic b. ZSSR, a na pewno po wej

ciu na ziemie

niemieckie.

ołnierzom tłumaczono,

e maj

prawo grabi

to, co spotkaj

na swojej drodze, m

, odpłaca

knym za nadobne. Przeci

tni

ołnierze, najcz

ęś

ciej pro

ci ludzie z kołchozu, nie rozumieli,

e czyni

niestosownego, niemoralnego. Prosz

pami

e od 1917 r.

yli w propagandzie "grab zagrabione", byli

przesi

kni

ci agresj

, przeszli dramat wojny domowej, przymusowej kolektywizacji, wyniszczenia całych klas

społecznych, Wielkiego Głodu, stalinowskich czystek. Kradzie

niemieckiego zegarka, ubra

czy zgwałcenie kobiety

wydawało si

przy tym małym piwem, wr

cz aktem sprawiedliwo

ci społecznej. Oni nas grabili, to teraz my ich

dziemy grabi

. Taka była psychologia prostych

ołnierzy, któr

w zasadzie akceptowali czy wr

cz utwierdzali

ideolodzy tej wojny.

1 wrze

nia premier Władimir Putin b

dzie w Gda

sku na obchodach 70. rocznicy wybuchu II wojny

wiatowej.

- Je

li chce mnie pan zapyta

, czy przeprosi Polaków za pakt Ribbentrop-Mołotow, to id

o zakład,

e nie.

Nie mam co do tego złudze

. My

li pan,

e b

dzie jednak jaka

wzmianka, czy przemilczy spraw

- Nad tym si

pewnie głowi

doradcy Putina. Jak co

powiedzie

eby nic nie powiedzie

. My

e Putin b

dzie si

trzymał wersji ogłoszonej niedawno przez nasz MSZ. Ju

stre

ciłem. To układ z Monachium zmusił ZSRR do

zawarcia paktu z Hitlerem.

Czy Rosja zdoła si

kiedy

upora

z własn

histori

- By

e pana zdziwi

, ale uwa

am,

e tak. Je

li to si

nie uda, to przegramy rozgrywk

w polityce

dzynarodowej i szans

na integracj

wiatem demokratycznym.

wiat idzie w stron

integracji, osłabienia

suwerenno

ci, coraz gł

bszych zwi

zków mi

dzy pa

stwami oraz grupami pa

stw. Organizacje mi

dzynarodowe - jak

np. Unia Europejska - staj

coraz bardziej wpływowe. Umowy dwustronne schodz

na drugi plan. Rosja ma wybór:

wł

czy

w ten globalny proces albo sta

twardo na stra

y coraz bardziej złudnej suwerenno

ci i obrony własnego

zdania za wszelk

cen

. Mam nadziej

e zwyci

ęż

y to pierwsze. Je

li nie, to

wiat nas wypchnie na margines. Je

Rosja nie upora si

ze swoj

histori

, to nie b

dzie dla nas miejsca we współczesnym

wiecie. Na razie jeste

podr

cznikowym przykładem, jak wygl

da kraj, w którym nie ma demokracji, prawdy - w tym historycznej - wolno

słowa, rz

dów prawa. Je

li zostaniemy na tym etapie, to poj

cie pa

stwowo

ci rosyjskiej mo

e by

zagro

one. Mam

nadziej

wiat nie b

dzie rozwijał si

według scenariusza Chin, Kuby, Korei Płn. W ka

dym razie taki rozwój byłby

zbiorowym samobójstwem. A któ

chciałby popełnia

samobójstwo. Ja w ka

dym razie

ycz

mojemu krajowi jak

najlepiej, wi

c mam nadziej

e w ko

cu upora si

z własn

histori

. To wcale nie jest pytanie akademickie, ale

polityczne by

albo nie by

Strona 2 z 3

Dwóch katów, dwóch ludojadów

2010-03-11

http://wyborcza.pl/2029020,97737,6952303.html?sms_code=