Microsoft Word - Opiekunka_srodowiskowa_346[03]_Z1_04

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Recenzenci:
dr Maria Bartecka-Straszny
dr Jerzy Krzyszkowski

Opracowanie redakcyjne:
mgr inż. Katarzyna Maćkowska

Konsultacja:
dr Bożena Zając

Korekta:
mgr Joanna Iwanowska

Poradnik stanowi obudowę dydaktyczną programu jednostki modułowej 346[03].Z1.04
Organizowanie miejsca i przestrzeni mieszkaniowej podopiecznego zawartego w modułowym
programie nauczania dla zawodu opiekunka środowiskowa.

Wydawca

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2005

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie

2. Wymagania wstępne

3. Cele kształcenia

4. Materiał nauczania

4.1. Miejsce i przestrzeń mieszkaniowa podopiecznego

4.1.1. Materiał nauczania

4.1.2. Pytania sprawdzające

4.1.3. Ćwiczenia

4.1.4. Sprawdzian postępów

4.2. Utrzymanie czystości otoczenia podopiecznego

4.2.1. Materiał nauczania

4.2.2. Pytania sprawdzające

4.2.3. Ćwiczenia

4.2.4. Sprawdzian postępów

4.3. Udogodnienia techniczne i sprzęt ułatwiający poruszanie się podopiecznego 16

4.3.1. Materiał nauczania

4.3.2. Pytania sprawdzające

4.3.3. Ćwiczenia

4.3.4. Sprawdzian postępów

5. Sprawdzian osiągnięć

6. Literatura

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1. WPROWADZENIE

Modułowy program nauczania dla zawodu opiekunka środowiskowa składa się

z zestawu modułów kształcenia w zawodzie i odpowiadających im jednostek modułowych.
Dla każdej jednostki modułowej opracowany został pakiet edukacyjny. Pakiet edukacyjny
zawiera poradnik dla ucznia. Korzystając z poradnika dla ucznia ukształtujesz umiejętności,
które pomogą Ci zaliczyć jednostkę modułową.

W poradniku dla ucznia zamieszczono następujące części:

− wymagania wstępne,
− cele kształcenia,

− materiał nauczania,
− sprawdzian osiągnięć,

− literatura.

Wymagania wstępne określają umiejętności jakie powinieneś posiadać przed

rozpoczęciem pracy z poradnikiem. Zapoznaj się z wymaganiami i oceń czy je spełniasz.
Dotyczą one umiejętności, które ukształtowałeś podczas dotychczasowej nauki. Spełnienie
wymagań wstępnych pozwoli Ci na skoncentrowanie się na kształtowaniu nowych
umiejętności potrzebnych do zaliczenia jednostki modułowej.

Cele kształcenia określają umiejętności, jakie powinieneś ukształtować w wyniku procesu

kształcenia w jednostce modułowej. Przed rozpoczęciem zajęć zapoznaj się z celami
kształcenia, aby dowiedzieć się, czego się nauczysz.

Materiał nauczania w jednostce modułowej podzielony jest na tematy. W każdym

temacie zamieszczono informacje, które są niezbędne dla osiągnięcia zaplanowanych
w jednostce modułowej celów: fakty, pojęcia, prawa, symbole, definicje, a także wskazówki
z jakich źródeł informacji możesz skorzystać, aby dowiedzieć się na dany temat więcej.
W materiale nauczania zamieszczono również:
− Pytania sprawdzające, na które powinieneś odpowiedzieć przed przystąpieniem do

realizacji ćwiczeń, aby sprawdzić czy jesteś przygotowany do ich wykonania.

− Ćwiczenia, które zawierają polecenie, sposób wykonania oraz zalecane wyposażenie

stanowiska pracy. Wykonując poszczególne ćwiczenia ukształtujesz umiejętności
niezbędne do zaliczenia jednostki modułowej.

− Sprawdzian postępów, który pozwoli Ci określić zakres poznanej wiedzy i stopień

ukształtowania umiejętności. Jeżeli twoje odpowiedzi będą pozytywne, będziesz mógł
przejść do następnego tematu, jeżeli nie, to sprawdzian postępów pozwoli Ci wskazać
jakie wiadomości powinieneś powtórzyć lub jakie ćwiczenia wykonać ponownie dla
ukształtowania potrzebnych umiejętności.

Sprawdzian osiągnięć, który znajduje się na końcu jednostki modułowej umożliwi Ci

sprawdzenie czy jesteś dobrze przygotowany do jej zaliczenia. Jest on przygotowany
w formie przykładowego testu, zawiera instrukcję dla ucznia oraz zestaw zadań testowych.
Wszystkie zadania zamieszczone w teście obejmują treści objęte programem nauczania oraz
sprawdzają czy osiągnąłeś założone w jednostce modułowej cele.

Ostatnim elementem poradnika dla ucznia jest wykaz literatury, skorzystanie z której

umożliwi Ci pogłębienie wiedzy z zakresu programu jednostki modułowej.

Jednostka modułowa: Organizowanie miejsca i przestrzeni mieszkaniowej

podopiecznego jest elementem modułu Działalność opiekuńcza i socjalna. Moduł ten składa
się z 6 jednostek:
1.  Planowanie i organizowanie pracy opiekuńczej.
2.  Posługiwanie się językiem migowym.
3.  Wspomaganie niepełnosprawnego w rozwiązywaniu problemów i zaspokajaniu potrzeb.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2. WYMAGANIA WSTĘPNE

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:

− wyrażać własną opinię,

− współpracować w zespole przyjmując różne role,

− identyfikować podstawowe zasady ergonomii,
− identyfikować zasady bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania prac

porządkowych w domu,

− stosować techniki skutecznej komunikacji z podopiecznym i jego rodziną,

− identyfikować potrzeby i problemy osoby starszej, chorej, niepełnosprawnej,
− projektować działania w zakresie niesienia pomocy podopiecznemu.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:

− określić sytuację mieszkaniowo-bytową podopiecznego,

− zaplanować pracę zgodnie z wymaganiami ergonomii,

− opracować projekt optymalnych rozwiązań w mieszkaniu podopiecznego dostosowany do

rodzaju niepełnosprawności,

− przygotować miejsce i przestrzeń mieszkaniową podopiecznego stosownie do jego

potrzeb,

− przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy w czasie wykonywania prac

porządkowych,

− zadbać o estetykę najbliższego otoczenia podopiecznego,
− utrzymać higienę otoczenia i miejsca zamieszkania,

− wykorzystać sprzęt i udogodnienia techniczne ułatwiające poruszanie się podopiecznego

w mieszkaniu,

− udzielić pomocy w zaopatrzeniu podopiecznego w sprzęt ułatwiający poruszanie się,
− opracować plan codziennych czynności uwzględniający możliwości podopiecznego,

− włączyć rodzinę podopiecznego do współpracy z opiekunem.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4. MATERIAŁ NAUCZANIA

4.1. Miejsce i przestrzeń mieszkaniowa podopiecznego

4.1.1. Materiał nauczania

Mieszkanie (pokój) podopiecznego powinno być dostosowane do potrzeb osoby chorej

i niepełnosprawnej, tak aby po pierwsze umożliwić jej wykonywanie samodzielnie
podstawowych czynności, po drugie, aby stworzyć właściwe warunki do opieki.

Opiekunka

środowiskowa powinna określić sytuację mieszkaniowo-bytową

podopiecznego biorąc pod uwagę następujące aspekty:
1. W zakresie sytuacji mieszkaniowej:

−

wielkość mieszkania,

−

położenie mieszkania (dzielnica, rodzaj budynku – stare budownictwo, nowe,
piętro, winda lub jej brak),

−

mieszkanie z balkonem, tarasem czy bez,

−

stan mieszkania (techniczny, higieniczny),

−

wyposażenie mieszkania w media,

−

status własnościowy mieszkania,

−

czy mieszka sam, czy z kimś z rodziny,

−

czy podopieczny ma osobny pokój,

−

czy w mieszkaniu i budynku występują bariery architektoniczne,

−

czy zastosowano odpowiednie do stanu zdrowia i potrzeb udogodnienia dla osoby
starszej, chorej, niepełnosprawnej.

2. W zakresie sytuacji bytowej

−

źródła utrzymania podopiecznego,

−

wysokość dochodów, świadczeń,

−

wysokość ponoszonych opłat,

−

zamożność (jakie są możliwości finansowe podopiecznego),

−

czy korzysta z pomocy innych osób (rodziny) lub instytucji.

Działania dotyczące organizacji miejsca i przestrzeni podopiecznego powinny być

zależne od wyniku powyższej analizy oraz stanu zdrowia podopiecznego.

Jeżeli podopieczny jest unieruchomiony w łóżku, najlepiej, aby miał łóżko typu

szpitalnego, które powinno być ustawione tak, aby był do niego dostęp z obu stron. Jeżeli nie
ma takiej możliwości, należy łóżko lub tapczan ustawić tak, aby był do niego jak najlepszy
dostęp. Tapczan należy dodatkowo ustawić na drewnianych klockach lub cegłach, aby osoba
opiekująca się chorym nie musiała się nadmiernie schylać i mogła swobodnie wstawić stopy
pod tapczan, co ułatwia jej pracę.

Przy łóżku, tapczanie należy ustawić stolik, krzesło o płaskim siedzeniu lub taboret

i umieścić na nim w zasięgu ręki chorego przedmioty, które mogą być mu potrzebne,
pamiętając o dzwonku lub innym przedmiocie wydającym dźwięk do wzywania pomocy.

Chory, w miarę możliwości, powinien mieć osobny pokój. Pokój ten należy często

wietrzyć, podłogę sprzątać na mokro, utrzymywać stałą temperaturę. Na kaloryferach
w okresie grzewczym należy umieścić pojemniki z wodą lub mokre ręczniki.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Jeżeli podopieczny ma kłopoty z poruszaniem się, porusza się o kulach lub na wózku

należy właściwie zorganizować jego przestrzeń mieszkaniową i wprowadzić udogodnienia:
− szersze przejścia, drzwi szerokości co najmniej 1 m,

− meble kuchenne dostosowane do potrzeb osoby poruszającej się na wózku – blat roboczy

nie powinien być od dołu zabudowany, aby osoba siedząca na krześle lub wózku mogła
swobodnie wsunąć nogi, pomiędzy meblami powinno być tyle miejsca, aby można było
wykonać obrót na krześle lub wózku,

− udogodnienia w toalecie i łazience – poręcze na ścianie obok i nad sedesem, natrysk

z kratką ściekową (bez brodzika) wyposażony w małe krzesełko zawieszone na ścianie na
poręczy, wanna wyposażona w system poręczy ułatwiających wchodzenie i wychodzenie,

− brak umeblowania pod oknami, aby osoba niepełnosprawna miała do nich swobodny

dostęp,

− brak stopni pomiędzy pomieszczeniami – utrudniają poruszanie się nie tylko na wózku,

ale i o kulach.
Wprowadzenie tego typu udogodnień wiąże się najczęściej z koniecznością poniesienia

dodatkowych kosztów. Jeżeli nie jest to możliwe, należy zastanowić się nad zastosowaniem
udogodnień w ramach możliwości podopiecznego (przemeblowanie mieszkania).

W przypadku osoby niepełnosprawnej istnieje również możliwość skorzystania

z dofinansowania ze środków PFRON-u przeznaczonych na adaptację mieszkania do potrzeb
osoby niepełnosprawnej (likwidacja barier architektonicznych, dostosowanie łazienki).

4.1.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1. Jakie aspekty należy wziąć pod uwagę określając sytuację mieszkaniowo-bytową

podopiecznego?

2. W jaki sposób powinno być ustawione łóżko osoby, która nie wstaje i większość czasu

spędza leżąc?

3. W jaki sposób należy zorganizować bezpośrednie otoczenie osoby unieruchomionej

w łóżku?

4. W jaki sposób należy zapewnić optymalne warunki higieniczne w pokoju

podopiecznego?

5. Jakie udogodnienia można wprowadzić w domu osoby niepełnosprawnej poruszającej się

o kulach lub na wózku?

6. Jakie są możliwości pozyskiwania środków na adaptację mieszkania do potrzeb

niepełnosprawnych?

Jeżeli potrafisz odpowiedzieć na powyższe pytania możesz przystąpić do wykonania

ćwiczeń. Jeżeli któreś pytanie sprawia Ci trudność zapoznaj się raz jeszcze z odpowiednią
partią materiału nauczania.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.1.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Przeanalizuj poniżej opisaną sytuację i określ sytuację mieszkaniowo-bytową

podopiecznego. Wypełnij przygotowaną tabelę.

Opis sytuacji

Pan X (75 l) od pół roku jest wdowcem. Otrzymuje emeryturę w wysokości 750 zł.

Cierpi na astmę. Ma również kłopoty z poruszaniem się (chodzi o kulach). Przez dłuższy czas
przebywał poza domem. Mieszkanie Pana X to mieszkanie spółdzielcze, typowe M2,
w bloku na II piętrze. Mieszkanie wyposażone jest w CO, ciepłą wodę, gaz, prąd. Nie ma
telefonu. W pokoju znajduje się duży kredens, na kredensie telewizor, obok wersalka, stół z 6
krzesłami pośrodku pokoju. Na podłodze leży stary, wełniany dywan, przy wersalce na
ścianie wisi wełniany kilim. W oknach zawieszone są ciężkie zasłony. Dostęp do okna
utrudniają stojące na podłodze kwietniki z wyschniętymi roślinami doniczkowymi. Z pokoju
jest wyjście na bardzo wąski balkon. W kuchni o małym metrażu znajdują się szafki z blatem,
szafki wiszące, kuchenka gazowa, zlew, duża lodówka, pod oknem stół z dwoma krzesłami.
Kuchnia jest ciasna, może przebywać tam jedna osoba. Łazienka razem z ubikacją jest
również ciasna. Znajduje się w niej duża wanna i stara pralka. Nad wanną duży kaloryfer.
Kran w łazience przecieka. Mieszkanie Pana X pozostawało przez kilka miesięcy bez opieki
– nikt w nim nie sprzątał.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  przeczytać opis sytuacji,
2)  dokonać analizy sytuacji mieszkaniowo-bytowej Pana X,
3)  nazwać analizowany aspekt sytuacji mieszkaniowo-bytowej – wpisz do tabeli,
4)  obok wpisać informacje na temat sytuacji Pana X,
5)  zaprezentować wyniki swojej pracy,
6)  ocenić propozycje Twoich koleżanek/kolegów,
7)  wziąć udział w podsumowaniu ćwiczenia.

Analizowany aspekt

Sytuacja Pana X

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wyposażenie stanowiska pracy:

− instrukcja do ćwiczenia.

Ćwiczenie 2

W oparciu o opis sytuacji z ćwiczenia 1 zaplanuj konieczne zmiany w mieszkaniu Pana X

i działania związane z przygotowaniem mieszkania na jego powrót.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) przeczytać opis sytuacji,
2) zastanowić się nad możliwościami i ograniczeniami Pana X wynikającymi ze stanu jego

zdrowia,

3) zaplanować konieczne zmiany w wyposażeniu mieszkania,
4) pamiętać o zapewnieniu odpowiednich ciągów komunikacyjnych w mieszkaniu

podopiecznego,

5) wziąć pod uwagę zasady ergonomii,
6) zaplanować działania, uporządkować i podzielić na etapy:

− najpilniejsze, możliwe do wykonania od razu, bez dużych nakładów finansowych,

− do zrealizowania w późniejszym czasie przy wykorzystaniu pomocy innych osób

oraz instytucji – wskaż te instytucje,

7)  zaprezentować i uzasadnić propozycje zmian,
8)  ocenić propozycje Twoich koleżanek/kolegów,
9)  wziąć udział w podsumowaniu ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

− katalogi wyposażenia mieszkań przeznaczonego dla osób niepełnosprawnych.

4.1.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz: Tak Nie

1) określić sytuację mieszkaniowo-bytową podopiecznego?
2) zaplanować pracę zgodnie z wymaganiami ergonomii?
3) opracować projekt optymalnych rozwiązań w mieszkaniu
podopiecznego dostosowany do rodzaju niepełnosprawności?
4) przygotować miejsce i przestrzeń mieszkaniową podopiecznego
stosownie do jego potrzeb?

Jeżeli zaznaczyłeś „tak” to znaczy, że osiągnąłeś zaplanowane cele i możesz przejść do

następnej części. Jeżeli w którymś przypadku odpowiedziałeś „nie” wróć do odpowiedniej
partii materiału nauczania lub wykonaj jeszcze raz odpowiednie ćwiczenie.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.2. Utrzymanie czystości otoczenia podopiecznego

4.2.1. Materiał nauczania

Właściwe warunki higieniczne w mieszkaniu są ważnym czynnikiem determinującym

stan zdrowia mieszkańców. Złe warunki mieszkaniowe w połączeniu z

innymi

niekorzystnymi czynnikami wpływają ujemnie na ich stan zdrowia. Mieszkania o złym
mikroklimacie, wilgotne, zimne, brudne (duża ilość kurzu), pozbawione promieni
słonecznych i źle przewietrzone, sprzyjają występowaniu wielu chorób dróg oddechowych,
przewodu pokarmowego. Bardzo korzystny wpływ na organizm człowieka wywiera światło
słoneczne i promieniowanie nadfioletowe, które niszczy mikroorganizmy chorobotwórcze
i podnosi odporność organizmu na zakażenie.

Wybrane zasady sprzątania mieszkania podopiecznego:

1.  Zanim rozpoczniesz sprzątanie przygotuj odpowiedni sprzęt i środki czystości.
2.  W miarę możliwości przeprowadź podopiecznego (przenieś) do innego pomieszczenia.
3.  Pozbieraj i wyrzuć zgromadzone w pomieszczeniu śmieci (w koszu na śmieci).
4.  Wytrzyj kurze przy pomocy wilgotnej ściereczki.
5.  Odkurz podłogę. U podopiecznego z alergią, czy astmą powinieneś  użyć odkurzacza

wodnego.

6.  Odkurz meble tapicerskie, wytrzep narzuty.
7.  Umyj podłogę wykonaną z materiałów, które można czyścić na mokro.
8.  Ustaw przestawione rzeczy i meble.
9.  Wywietrz pomieszczenie.
10.  Posprzątaj i wyczyść sprzęt wykorzystany do sprzątania. Odstaw na miejsce.
11.  Wykorzystując środki czystości zawsze uważnie czytaj informacje zawarte na etykiecie,

stosuj się do podanych zaleceń i zachowaj ostrożność, gdyż niektóre środki mogą być
silnie żrące i trujące.

12.  Używaj do sprzątania gumowych rękawiczek.
13.  Elektrycznego sprzętu do sprzątania (odkurzacz) używaj zgodnie z instrukcją obsługi.
14.  Przestrzegaj zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
15.  Po zakończeniu sprzątania umyj dokładnie ręce.

Obsługa pralki automatycznej:
1.  Podłącz pralkę do sieci elektrycznej – włóż wtyczkę w gniazdko z uziemieniem.
2.  Odkręć zawór doprowadzający wodę do pralki.
3.  Sprawdź czy wąż gumowy doprowadza wodę do kanalizacji, wanny lub umywalki

i dobrze go umocuj.

4. Posegreguj rzeczy przeznaczone do prania w zależności od koloru, rodzaju tkaniny,

stopnia zabrudzenia, sprawdź czy kieszenie są opróżnione.

5.  Otwórz drzwiczki (klapę) pralki.
6.  Włóż przygotowaną bieliznę (ubranie) do pralki.
7.  Zamknij dokładnie drzwiczki (klapę) pralki.
8.  Wsyp miarkę proszku w odpowiednią przegródkę zgodnie z instrukcją.
9.  Ustaw programator na wybranym programie.
10.  Naciśnij przycisk uruchamiający pralkę.
11.  Sprawdź czy świeci się lampka kontrolna.
Po zakończeniu prania:
1.  Sprawdź czy pranie się zakończyło.
2.  Wyłącz, jeżeli potrzeba, przycisk uruchamiający pralkę.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3.  Zakręć zawór doprowadzający wodę do pralki.
4.  Odłącz pralkę od sieci elektrycznej (wyjmując wtyczkę z gniazdka).
5.  Otwórz drzwiczki.
6.  Wyjmij i rozwieś wypraną bieliznę (odzież).
Zasady postępowania w domu osoby cierpiącej na astmę i alergię.
Czynniki wywołujące napady duszności:
−  alergeny (roztocza, pyłki, zarodniki grzybów),

− wirusowe zakażenia dróg oddechowych,

− czynniki drażniące (dym tytoniowy, zanieczyszczenia, zapachy),
− czynniki fizyczne (zimne powietrze, wysiłek, hiperwentylacja),

− leki,

− zmiany pogody,
− czynniki emocjonalne,

− czynniki hormonalne (choroba tarczycy).

Bardzo ważne jest utrzymanie czystości w mieszkaniu chorego i właściwe postępowanie

eliminujące możliwość występowania alergenów (rezygnacja z dywanów, narzut, ciężkich
zasłon, używanie odpowiedniej pościeli, którą można często prać), a w szczególności należy:
1. Mieszkanie często wietrzyć i unikać zawilgoceń.
2. Utrzymywać właściwą temperaturę powietrza, w czasie sprzątania usuwać wszelkie

ślady pojawiających się pleśni. Kolonie pleśni zmywa się wodą z dodatkiem środka
myjąco – dezynfekującego.

3. Pokój, w którym śpi i przebywa podopieczny trzeba codziennie sprzątać, w tym czasie

podopieczny powinien być w innym pomieszczeniu.

4. Przy sprzątaniu otworzyć okno, w miarę możliwości wytrzepać lub wywietrzyć pościel

i nakrycie łóżka.

5.  Starannie umyć podłogę.
6.  Kurze ścierać wilgotną ściereczką.
7.  Jeżeli nie ma niekorzystnych warunków – otworzyć okno na około 20–30 minut).
8.  Do sprzątania najlepiej użyć odkurzacza z filtrem wodnym, jeżeli go brak używać tylko

jednorazowych worków papierowych do odkurzacza, które po sprzątaniu należy
wyrzucić, worek płócienny – po sprzątaniu wytrzepać i wyprać.

Słanie łóżka lub tapczanu
1. Brzegi prześcieradła, po jego naciągnięciu, należy podłożyć pod materac, wepchnąć

pomiędzy materac a deskę tapczanu lub przymocować do tapczanu dużymi agrafkami.

2. Jeżeli podopieczny nie kontroluje procesów wydalania należy podłożyć pod pośladki

podkład gumowy lub plastykowy i przykryć go podkładem płóciennym o szerokości
85–95 cm i długości takiej, aby można go było umocować podobnie jak prześcieradło.

3. Wszystkie warstwy bielizny pościelowej należy dobrze wygładzić, aby nic

podopiecznego nie uwierało.

4. Wszelkie okruchy należy często wymiatać.
5. Poduszki pod głowę należy ułożyć tak, aby podopiecznemu było wygodnie, chyba że są

jakieś specjalne wskazania.

6. Kołdra nie powinna być zbyt ciężka ani zbyt duża, aby nie spadała na podłogę.
7. Bieliznę pościelową należy utrzymywać w czystości i zmieniać tak często,jak jest to

potrzebne.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.2.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.
1.  Jakie są podstawowe zasady sprzątania mieszkania podopiecznego?
2.  W jaki sposób należy postępować robiąc pranie w pralce automatycznej?
3.  Jakich zasad należy przestrzegać robiąc porządki w mieszkaniu osoby cierpiącej na

astmę i alergię?

4. W jaki sposób postąpisz ścieląc łóżko lub tapczan podopiecznego?

Jeżeli potrafisz odpowiedzieć na powyższe pytania możesz przystąpić do wykonania

ćwiczeń. Jeżeli któreś pytanie sprawia Ci trudność zapoznaj się raz jeszcze z odpowiednią
partią materiału nauczania.

4.2.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Spośród zgromadzonych w pracowni środków czystości wybierz te, których użyjesz

sprzątając mieszkanie podopiecznego. Mieszkanie składa się z dwóch pokoi, kuchni
i łazienki. Jakich środków ostrożności należy przestrzegać używając wybranych przez Ciebie
środków czystości?

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  ustalić jakiego rodzaju czynności zamierzasz wykonać w celu posprzątania mieszkania,
2)  dobrać potrzebne do wykonania tych czynności środki czystości,
3)  przeczytać informacje zawarte na opakowaniach,
4)  zaprezentować na forum klasy wybrane przez Ciebie środki czystości i przedstawić

jakich środków ostrożności będziesz przestrzegał/a przy ich wykorzystaniu.

Wyposażenie stanowiska pracy:

− zestaw środków czystości wykorzystywanych w domu

Ćwiczenie 2

Spośród zgromadzonego w pracowni sprzętu do sprzątania wybierz odkurzacz, którego

użyjesz do posprzątania mieszkania podopiecznego. Jakich zasad bhp należy przestrzegać
używając elektrycznego sprzętu sprzątającego w domu?

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  dobrać odkurzacz do rodzaju wykonywanego sprzątania,
2)  zapoznać się z instrukcją obsługi,
3)  przedstawić zasady bhp obowiązujące przy używaniu odkurzacza,
4)  korzystając z instrukcji obsługi zademonstrować sposób przygotowania odkurzacza do

pracy,

5) uruchomić odkurzacz,
6) posprzątać podłogę.

Wyposażenie stanowiska pracy:

− zestaw sprzętu do sprzątania, instrukcja obsługi.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 3

Spośród zgromadzonego w pracowni sprzętu do sprzątania wybierz potrzebny do

sprzątania podłogi na mokro. Dobierz odpowiednie środki czystości.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  dobrać sprzęt do sprzątania podłogi na mokro,
2)  dobrać odpowiednie środki czystości,
3)  zademonstrować sposób zmywania podłogi za pomocą wybranego sprzętu.

Wyposażenie stanowiska pracy:

− zestaw sprzętu do sprzątania, zestaw środków czystości.

Ćwiczenie 4

Wybierz odpowiedni sprzęt i środki czystości do posprzątania pokoju osoby chorej na astmę.

Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  przypomnieć sobie zasady sprzątania mieszkania osoby chorej na astmę,
2)  dobrać odpowiedni sprzęt,
3)  uzasadnić swój wybór,
4)  dobrać środki czystości,
5)  uzasadnić swój wybór.

Wyposażenie stanowiska pracy:

− zestaw sprzętu do sprzątania, zestaw środków czystości.

Ćwiczenie 5

Zmień bieliznę pościelową i pościel łóżko/tapczan podopiecznego.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zdjąć brudną bieliznę pościelową i odłożyć ją do przygotowanego pojemnika,
2)  założyć na pościel (poduszkę i kołdrę) czystą bieliznę pościelową,
3)  pościelić łóżko tapczan zgodnie z poznanym algorytmem.

Wyposażenie stanowiska pracy:

− łóżko/tapczan, pościel, komplet czystej bielizny pościelowej, podkład gumowy, podkład

płócienny.

Ćwiczenie 6

Przygotuj do prania i upierz bieliznę pościelową zabrudzoną w stopniu znacznym.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się z instrukcją obsługi pralki automatycznej,
2)  zwrócić uwagę na wymagania bhp,
3)  przygotować brudną bieliznę do prania – włożyć do pralki.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4)  dobrać proszek do rodzaju prania,
5)  wybrać odpowiedni program i uruchomić pralkę,
6)  wypraną bieliznę rozwiesić w miejscu do tego przeznaczonym.

Wyposażenie stanowiska pracy:

− komplet zabrudzonej bielizny pościelowej, pralka automatyczna, instrukcja obsługi,

proszki do prania.

4.2.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz: Tak Nie

1) przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
w czasie wykonywania prac porządkowych?
2) zadbać o estetykę najbliższego otoczenia podopiecznego?
3) utrzymać higienę otoczenia i miejsca zamieszkania?

Jeżeli zaznaczyłeś „tak” to znaczy, że osiągnąłeś zaplanowane cele i możesz przejść do

następnej części. Jeżeli w którymś przypadku odpowiedziałeś „nie” wróć do odpowiedniej
partii materiału nauczania lub wykonaj jeszcze raz odpowiednie ćwiczenie.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.3. Udogodnienia techniczne i sprzęt ułatwiający poruszanie się

podopiecznego

4.3.1. Materiał nauczania

Sprzęt ułatwiający podopiecznemu poruszanie się:

− Laski – O właściwym doborze laski decyduje jej długość – dłoń oparta na rączce

powinna być na wysokości górnej granicy uda, ręka lekko zgięta w łokciu, a ramiona na
jednym poziomie. Dolny koniec laski powinien być przykryty gumą. Poruszając się przy
pomocy laski należy laskę i nogę przeciwną postawić do przodu (jednocześnie lub
najpierw laska, potem noga). Drugą nogą zrobić krok mijając laskę.

− Kule – Używane są następujące rodzaje kul:

⇒ kule przedramienne – sięgają poniżej stawu łokciowego,
⇒ kule łokciowe – sięgają powyżej stawu łokciowego,

⇒ kule pachowe – sięgające do dołów pachowych,

⇒ kule specjalne.

− Balkoniki – balkonik powinien być odpowiedniej wysokości – oparte na nim ręce

powinny być lekko ugięte. Nóżki balkonika powinny mieć gumowe końcówki. Używając
balkonika podopieczny powinien przesunąć go do przodu, następnie wykonać krok
najpierw nogą słabszą, potem dostawić drugą.

− Wózki inwalidzkie – umożliwiają poruszanie się w pozycji siedzącej. Składają się ze

struktury podpórczej (siedzenie, oparcie, podnóżek) oraz urządzeń lokomocyjnych (koła,
mechanizm napędowy, układ sterowniczy, hamulcowy). Przed korzystaniem z wózka
należy zapoznać się z zasadami jego obsługi (rodzaj napędu, sposób zmiany kierunku
jazdy, hamowanie).

Pomagając podopiecznemu, który ma kłopoty z poruszaniem się, a także osobie słabo

widzącej należy postępować w następujący sposób:
− podopieczny chwyta swoją prawą ręką lewą rękę opiekuna pod łokciem (lub lewą ręką

prawą rękę opiekuna). Palce podopiecznego ustawione są w ten sposób, że kciuk jest na
zewnątrz, a pozostałe palce wewnątrz w stosunku do ramienia opiekuna. Ręka
podopiecznego jest zgięta pod kątem prostym,

− opiekun znajduje się około pół kroku przed podopiecznym,

− przy przechodzeniu przez drzwi zwykle otwiera je opiekun,

− przy chodzeniu po schodach opiekun powinien sygnalizować, czy są one nieregularne,
− przy wsiadaniu i wysiadaniu z pojazdów podopieczny trzyma opiekuna lekko nad

nadgarstkiem. Opiekun wsiada i wysiada pierwszy.

Jeżeli podopieczny korzysta z wózka inwalidzkiego opiekun powinien:

− poznać zasady jego obsługi (czy posiada napęd, czy jest pchany przez druga osobę, jak

zmieniać kierunek jazdy, jak hamować),

− zapewnić bezpieczny sposób wyjścia z domu (winda, konieczność wyniesienia, podjazd),

− zapewnić podopiecznemu wygodę,
− kierować wózkiem z zachowaniem należytej ostrożności.

Zasady zaopatrzenia w sprzęt ułatwiający poruszanie się.

Zaopatrzenie w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze i lecznicze środki techniczne
przysługuje każdej osobie objętej powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym. Zaopatrzenie

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

obejmuje wózki, kule, protezy, aparaty słuchowe, obuwie ortopedyczne. Zasady zaopatrywania
w te przedmioty reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17.12.2004 r. w sprawie
szczegółowego wykazu przedmiotów ortopedycznych, środków pomocniczych i leczniczych
środków technicznych, wysokości udziału własnego użytkownika w cenie ich nabycia,
podstawowych kryteriów ich przyznawania (Dz.U. Nr 276, poz. 2739).

Realizacja zapotrzebowania za pośrednictwem Wojewódzkiego oddziału NFZ przez

osoby ubiegające się wymaga:
− uzyskania zlecenia lekarza ubezpieczenia społecznego,

− potwierdzenia w jednym z wyznaczonych punktów oddziału NFZ prawidłowo

wypełnionego wniosku wraz z kuponem książeczki RUM,

− zrealizowanie zlecenia u świadczeniodawcy (producenta lub sklepu), który ma podpisaną

umowę z Wojewódzkim oddziałem NFZ.
Osoby objęte powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym mają prawo wyboru placówki,

która zrealizuje wniosek. Wykazy placówek dostępne są m.in. w zakładach opieki zdrowotnej
oraz w oddziałach NFZ.

NFZ refunduje koszty zakupu sprzętu w całości lub w części określonej limitem. Jeżeli

cena przekracza limit do jakiego NFZ refunduje zakup, osoba ubiegająca się musi pokryć
różnicę z własnych środków. O dodatkowe wsparcie finansowe na zakup potrzebnego sprzętu
osoba wnioskująca może zwrócić się do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, które
może zrefundować koszty takiego zaopatrzenia ze środków PFRON. Zasady ubiegania się
o dofinansowanie ze środków PFRON zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i inne środki
pomocnicze określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25.06.2002 r.
(DZ.U. Nr 96 z 2002r. poz. 861)

Prowadzenie aktywnego trybu życia to bez wątpienia najważniejszy czynnik

zapobiegający starzeniu, a także depresji z powodu niepełnosprawności. Nawet człowiek
unieruchomiony w łóżku lub mający ograniczenia w poruszaniu się powinien mieć
zaplanowane różne aktywności w ciągu dnia. Jeżeli jest to możliwe podopieczny powinien
wykonywać samodzielnie lub współuczestniczyć w wykonywaniu czynności związanych
z higieną osobistą takich jak toaleta poranna, kąpiel. Jeżeli stan jego zdrowia pozwala, nie
powinien spędzać całego dnia w łóżku. Należy również zaplanować udział podopiecznego
w czynnościach dnia codziennego. Ważny jest współudział członków rodziny, jeżeli
mieszkają z podopiecznym powinni zdawać sobie sprawę z tego, że nie można wyręczać we
wszystkich czynnościach osoby starszej, czy niepełnosprawnej. Podopieczny może na
przykład współuczestniczyć w przygotowaniu posiłku. Jeżeli ma kłopoty z poruszaniem się
– można mu pomóc przejść do kuchni lub przewieźć go na wózku i przygotować dla niego
miejsce pracy przy stole lub blacie bez dolnych szafek. Może również pomagać przy
wykonywaniu drobnych prac porządkowych.

Czas odpoczynku podopieczny może spędzić w fotelu, czytając książkę lub gazetę. Jeżeli

ma słaby wzrok opiekun powinien czytać podopiecznemu uwzględniając jego
zainteresowania i preferencje. Formą aktywności podopiecznego mogą być spotkania
z rodziną czy przyjaciółmi. Włączenie podopiecznego do przygotowań ma dla niego bardzo
duże znaczenie. Spędzanie czasu przed telewizorem jest najmniej wartościową rozrywką dla
osoby starszej.

Jeżeli stan zdrowia pozwala, podopieczny powinien korzystać z wypoczynku na świeżym

powietrzu. Przy kłopotach z poruszaniem się, opiekun prowadzi podopiecznego
w odpowiedni sposób lub pcha jego wózek.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.3.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.
1. Jakiego rodzaju sprzęt może być wykorzystany przez podopiecznego, który ma trudności

w poruszaniu się?

2. W jaki sposób opiekun powinien towarzyszyć podopiecznemu, który ma trudności

w poruszaniu się?

3. Komu przysługuje zaopatrzenie w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze

i lecznicze środki techniczne?

4. W jaki sposób podopieczny może skorzystać z uprawnień wynikających z prawa do

zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze i

lecznicze środki

techniczne?

5.  W jakich codziennych czynnościach może i powinien uczestniczyć podopieczny?
6.  Jaki jest cel włączania podopiecznego do wykonywania codziennych czynności?
7.  W jaki sposób rodzina podopiecznego może współuczestniczyć we włączaniu

podopiecznego do wykonywania codziennych czynności?

Jeżeli potrafisz odpowiedzieć na powyższe pytania możesz przystąpić do wykonania

ćwiczeń. Jeżeli któreś pytanie sprawia Ci trudność zapoznaj się raz jeszcze z odpowiednią
partią materiału nauczania.

4.3.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Pani C ma kłopoty z poruszaniem się. Używa laski. Przychodząc do niej zauważyłeś/aś,

że coraz trudniej jej się poruszać przy pomocy laski. Zaplanuj, co możesz zrobić, aby pomóc
swojej podopiecznej w uzyskaniu kul, które bez wątpienia ułatwiłyby jej poruszanie się.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zapoznać się ze wskazanymi w materiale nauczania przepisami,
2)  odpowiedzieć na pytanie czy Pani C przysługuje zaopatrzenie w kule,
3)  wskazać, co po kolei Pani C powinna zrobić, aby pozyskać kule zgodnie

z przysługującymi jej uprawnieniami,

4) efekty swojej pracy zaprezentować na forum klasy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

− Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17.12.2004 r. w sprawie szczegółowego wykazu

przedmiotów ortopedycznych, środków pomocniczych i leczniczych środków
technicznych, wysokości udziału własnego użytkownika w cenie ich nabycia,
podstawowych kryteriów ich poznawania (Dz.U. Nr 276, poz. 2739).

− Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25.06.2002 r. w sprawie

określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 96 z 2002r.
poz.861).

Ćwiczenie 2

Weź udział w grze dydaktycznej według poniższego opisu.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Opis gry dydaktycznej

Uczniowie dzielą się na dwie grupy. Jedna grupa przygotowuje w sali lekcyjnej, na

korytarzu lub na szkolnym boisku „tor przeszkód” zawierający różne przeszkody i bariery
utrudniające poruszanie się osobie niewidomej w domu i poza domem. Członkowie grupy
drugiej przebywają w tym czasie w innym pomieszczeniu. Kiedy „tor przeszkód” jest już
przygotowany członkowie drugiej grupy dobierają się w pary. Jedna osoba z pary zawiązuje
oczy. Zadaniem drugiej jest przeprowadzenie jej przez „tor przeszkód”.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) znaleźć swoje miejsce w jednej lub w drugiej grupie,
2) wraz z koleżankami/kolegami pierwszej grupy przygotować w sali lekcyjnej, na korytarzu

lub na szkolnym boisku „tor przeszkód” symulujący bariery komunikacyjne, na jakie
człowiek natrafia na co dzień. Wykorzystać dostępne przedmioty i sprzęty,

3) będąc członkiem drugiej grupy, dobrać koleżankę/kolegę do pary. Jedna osoba z pary

zawiązuje sobie oczy,

4)  przeprowadzić koleżankę/kolegę z zawiązanymi oczami przez „tor przeszkód”,
5)  zamienić się z koleżankami/kolegami rolami najpierw w parze potem w grupach,
6)  wziąć udział w podsumowaniu ćwiczenia. Opowiedzieć o swoich odczuciach jako

opiekuna (prowadzącego) i jako podopiecznego (prowadzonego),

7) wskazać na jakie aspekty należy zwrócić uwagę pomagając w poruszaniu się osobie

niepełnosprawnej, a szczególnie osobie niewidomej.

Wyposażenie stanowiska pracy:

− przedmioty i sprzęt potrzebne do przygotowania „toru przeszkód”, opaski lub chusty do

zawiązania oczu.

Ćwiczenie 3

Opracuj plan codziennych czynności Twojego podopiecznego, kierując się informacjami

zawartymi w opisie sytuacji.

Opis sytuacji

Pan Z ma 73 lata. Na emeryturze prowadził aktywne życie, miał wielu znajomych,

z którymi się spotykał, interesował się bieżącymi problemami, czytał wiele książek. Od
czterech lat jego wzrok systematycznie się pogarsza. Denerwuje go, że nie może prowadzić
takiego życia jak dotychczas. Jego żona stara się wszystko robić za niego, gdyż zdarzyło się
na przykład, że Pan Z poparzył się, gdy nalewał herbatę do szklanki. Taka sytuacja powoduje,
że Pan Z niechętnie wstaje z łóżka, stracił wszystkie swoje zainteresowania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) przeczytać opis sytuacji,
2) przeanalizować jakie są możliwości i ograniczenia podopiecznego wynikające ze stanu

jego zdrowia,

3) wskazać codzienne czynności jakie Pan Z może nadal wykonywać sam lub przy

niewielkiej pomocy,

4) wskazać jakiego rodzaju działania związane ze spędzaniem czasu byłyby dla Pana

Z odpowiednie i zgodne z jego zainteresowaniami,

5) wskazać w jaki sposób żona Pan Z powinna włączyć się w aktywizowanie Pana Z,

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6) przygotować plan czynności na jeden dzień wykorzystując wypracowane wcześniej

w ćwiczeniu rozwiązania,

7) zaproponować jakie udogodnienia powinny znaleźć się w mieszkaniu Pana Z, aby ułatwić

mu samodzielne wykonywanie codziennych czynności,

8) zaprezentować efekty swojej pracy na forum klasy,
9) ocenić propozycje Twoich koleżanek/kolegów,
10) wziąć udział w podsumowaniu ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

− Instrukcja do ćwiczenia.

Ćwiczenie 4

Opracuj plan codziennych czynności Twojej podopiecznej, kierując się informacjami

zawartymi w opisie sytuacji. Pani B wieczorem przyjmuje gości – przychodzą do niej dwie
koleżanki, z którymi wcześniej pracowała.

Opis sytuacji

Pani B (68 lat) nie porusza się samodzielnie, korzysta z wózka inwalidzkiego. Pani B

mieszka w wieżowcu na V piętrze, w budynku jest winda. Mieszkanie przystosowane jest do
poruszania się osoby na wózku W łazience Pani B korzysta z kąpieli pod specjalnie
przygotowanym natryskiem. W kuchni meble przystosowane są do pracy osoby siedzącej na
wózku.

Sposób wykonania ćwiczenia:

1) przeczytać opis sytuacji,
2) przeanalizować jakie są możliwości i ograniczenia podopiecznego wynikające ze stanu

jego zdrowia,

3) wskazać codzienne czynności jakie Pani B może wykonywać sama lub przy niewielkiej

pomocy,

4) wskazać czynności, które powinny być wykonane w związku z przyjęciem koleżanek Pani B.
5) przygotować plan czynności na cały dzień wykorzystując wypracowane wcześniej

w ćwiczeniu rozwiązania,

6)  zaprezentować efekty swojej pracy na forum klasy,
7)  ocenić propozycje twoich koleżanek/kolegów,
8)  wziąć udział w podsumowaniu ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

− instrukcja do ćwiczenia.

4.3.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak Nie

1) wykorzystać sprzęt i udogodnienia techniczne ułatwiające
poruszanie się podopiecznego w mieszkaniu?
2) udzielić pomocy w zaopatrzeniu podopiecznego w sprzęt
ułatwiający poruszanie się?
3) opracować plan codziennych czynności uwzględniający
możliwości podopiecznego?
4) włączyć rodzinę podopiecznego do współpracy z opiekunem?

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. SPRAWDZIAN OSIĄGNIĘĆ

Sprawdzian I

INSTRUKCJA DLA UCZNIA

1. Zapoznaj się z instrukcją dla ucznia.
2. Oglądając miejsce wykonania zadania, oceń jakie czynności powinny być wykonane dla

prawidłowego zrealizowania zadania praktycznego.

3.  Postępuj zgodnie z wytycznymi zawartymi w treści zadania praktycznego.
4.  Pamiętaj o przestrzeganiu zasad bhp przy wykonywaniu prac porządkowych.
5.  Na wykonanie zadania masz 20 minut.
6.  Jeżeli masz jakieś pytania, zadaj je nauczycielowi przed przystąpieniem do wykonywania

zadania.

7. Wszystkie czynności wykonuj starannie – pamiętaj, że Twoja praca będzie oceniana przez

nauczyciela.

Zadanie praktyczne

Twój podopieczny wraca ze szpitala i jakiś czas będzie unieruchomiony w łóżku, moczy

się. W warunkach symulowanych (w pracowni szkolnej) przygotuj miejsce pobytu
podopiecznego w domu.
1. Ustaw we właściwy sposób łóżko, tak aby umożliwić właściwe wykonywanie zabiegów

pielęgnacyjnych.

2. Posprzątaj najbliższe otoczenie podopiecznego dobierając sprzęt i środki czystości do

rodzaju sprzątanej powierzchni.

3. Zmień bieliznę pościelową i pościel łóżko podopiecznego.
4. Zorganizuj we właściwy sposób otoczenie łóżka podopiecznego.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko ..................................................................................................

Organizowanie miejsca i przestrzeni mieszkaniowej podopiecznego

Problem Propozycja

rozwiązania Punktacja

Sytuacja mieszkaniowa
podopiecznego

Sytuacja bytowa
podopiecznego

Propozycje dostosowania
mieszkania do potrzeb
podopiecznego

Uzasadnienie
zaproponowanych zmian

Podstawowe prace
porządkowe

Sposób postępowania przy
zaopatrzeniu w sprzęt
ułatwiający poruszanie

Razem