plik

Krakowska Akademia

im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego

Karta przedmiotu

obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013

Wydział Psychologii i Nauk Humanistycznych

Kierunek studiów: Psychologia

Profil: Ogólnoakademicki

Forma studiów: Niestacjonarne

Kod kierunku: Psych

Stopień studiów: JM

Specjalności:

psychologia edukacyjna i wychowawcza
Psychologia pracy organizacji i zarządzania
Psychologia kliniczno-sądowa

Przedmiot

Nazwa przedmiotu

Procesy poznawcze cz. I

Kod przedmiotu

WPINH Psych A-1N K8 12/13

Kategoria przedmiotu

przedmioty kierunkowe

Liczba punktów ECTS

Język wykładowy

polski

Forma zajęć, liczba godzin w planie studiów

Semestr

Legenda: W — Wykład; C — Ćwiczenia/języki; K — Konwersatorium; S — Seminarium; L — Laboratorium, Warsztaty; I — Inne, Praktyki;

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego

Cele przedmiotu

Cel 1. 1 Dostarczenie studentom podstawowej wiedzy z zakresu psychologii poznawczej i tym samym stworzenie moż-

liwości identyfikowania i psychologicznego definiowania przez studentów takich pojęć jak percepcja, myślenie,
pamięć czy uwaga.
2. Wyjaśnienie mechanizmów prawidłowego funkcjonowania i ewentualnych dysfunkcji w wymienionych pro-
cesach
3. Zaznajomienie studentów z wiedzą na temat różnic dotyczących fizjologicznych i psychologicznych aspektów
omawianych procesów.
4. Przedstawienie różnych podejść i koncepcji wypracowanych na gruncie psychologii poznawczej.
5. Rozwijanie u studentów umiejętności swobodnego posługiwania się terminologią psychologiczną, identyfi-
kowania cech charakterystycznych dla różnych paradygmatów psychologii poznawczej oraz umiejętności kry-
tycznej ich oceny.
2. Wyjaśnienie mechanizmów prawidłowego funkcjonowania i ewentualnych dysfunkcji w wymienionych pro-
cesach
3. Zaznajomienie studentów z wiedzą na temat różnic dotyczących fizjologicznych i psychologicznych aspektów
omawianych procesów.
4. Przedstawienie różnych podejść i koncepcji wypracowanych na gruncie psychologii poznawczej.
5. Rozwijanie u studentów umiejętności swobodnego posługiwania się terminologią psychologiczną, identyfi-
kowania cech charakterystycznych dla różnych paradygmatów psychologii poznawczej oraz umiejętności kry-
tycznej ich oceny.

Wymaganie wstępne

a. brak

Modułowe efekty kształcenia

MW1. Wiedza: Student dysponuje podstawową wiedzą z zakresu psychologii poznawczej dotyczącą percepcji, my-

ślenia, pamięci i uwagi. Orientuje się w ich mechanizmach, prawidłowym funkcjonowaniu i ewentualnych
dysfunkcjach wymienionych procesów

MW2. Wiedza: Swobodnie porusza się między różnymi podejściami i koncepcjami, jakie zostały wypracowane na

gruncie psychologii poznawczej, znać ich założenia, podstawowe twierdzenia, wzajemne podobieństwa i różnice
oraz ich przedstawicieli

MW3. Wiedza: Posiada wiedzę na temat różnic dotyczących fizjologicznych i psychologicznych aspektów omawianych

procesów

MU1. Umiejętności: Posiada umiejętność swobodnego posługiwania się terminologią psychologiczną i identyfikowa-

nia cech charakterystycznych dla różnych paradygmatów psychologii poznawczej oraz umiejętność krytycznej
analizy tekstów z tej dziedziny

MK1. Kompetencje społeczne: Student rozumie konieczność dalszego nabywania wiedzy z zakresu procesów poznaw-

czych, jako jednego ze składników wiedzy psychologicznej dotyczącej człowieka.

Treści programowe

Strona 2/7

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego

Wykład

Tematyka zajęć

Liczba godzin

Opis szczegółowy bloków tematycznych

Problematyka wykładów: I. Percepcja 1.Wprowadzenie do problematyki psycho-
logii poznawczej przetwarzania informacji, ze szczególnym uwzględnieniem pro-
cesów percepcji. 2. Spostrzeganie jako proces kategoryzacji percepcyjnej. Pojęcia
gotowości, niespójności i obronności percepcyjnej (J. Bruner) .3. Spostrzeganie:
podejście informacyjne (konstruktywistyczne). Pojęcia reprezentacji i schematów
poznawczych. Przetwarzanie typu góra dół i dół góra. Pojęcie cyklu percepcyj-
nego (Neisser). 4. Podejście ekologiczne Gibsona i teoria spostrzegania bezpo-
średniego jako alternatywa dla ujęć konstruktywistycznyh i schematowych 5.
Różnice indywidualne w procesach percepcji i kategoryzacji. Style percepcyj-
ne i ich poznawcze i pozapoznawcze implikacje (na przykładzie analityczności-
globalności i abstrakcyjności-konkretności, wygładzania-zaostrzania itp.). 6. Spe-
cyfika spostrzegania innych ludzi. Stereotypizacja spostrzegania. Stereotyp a sche-
mat poznawczy.. 7.Relacja: percepcja zachowanie. Percepcja nieświadoma i au-
tomatyczne przetwarzanie informacji. Procesy automatyczne i kontrolowane. 8-
9Spostrzeganie: próba syntezy. Koncepcja trzech systemów percepcji U. Neis-
sera: spostrzeganie bezpośrednie, interpersonalne i upośrednione (reprezentacje
poznawcze). II. Pamięć 10 Tło historyczne badań nad pamięcią. Pamięć jako
zdolność i pamięć jako proces. Fazy procesu pamięciowego. Rodzaje procesów
pamięciowych. 11-12. Związki między procesami pamięciowymi wyodrębnionymi
ze względu na czas przechowywania informacji. Główne kierunki oceny blokowego
modelu pamięci. 13. Podstawowe właściwości pamięci proceduralnej, semantycz-
nej i epizodycznej. Pamięć deklaratywna i niedeklaratywna. III. Uwaga 14-15.
Uwaga jako proces selekcji i uwaga jako proces odpowiedzialny za gospodaro-
wanie zasobami poznawczymi. Czasowo- wytrzymałościowy aspekt uwagi. Teorie
uwagi.

Razem

Strona 3/7

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego

Ćwiczenia/języki

Tematyka zajęć

Liczba godzin

Opis szczegółowy bloków tematycznych

Tematyka ćwiczeń:Percepcja (20 godz) 1.Wprowadzenie do terminologii naukowej
z zakresu procesów poznawczych. Porównanie znaczenia kolokwialnego i nauko-
wego używanych pojęć. Analiza wybranych tekstów (zestawienie podstawowych
definicji z opracowań podręcznikowych reprezentujących różne nurty i kierunki
psychologii). Wprowadzenie podstawowych pojęć z zakresu psychofizyki takich
jak: bodziec, próg absolutny, próg różnicy, wrażliwość, czułość, bodziec dystalny,
bodziec proksymalny. Funkcja i podział analizatorów.Procesy percepcji 2. Sys-
tem wzrokowy - charakterystyka fizycznych cech światła. Budowa i funkcjonowa-
nie analizatora wzrokowego. Wrażliwość na światło. Ruchy oczu. Widzenie barw
(widmo psychologiczne, barwy dopełniające, kontrast następczy i równoczesny).
Przeprowadzenie doświadczeń ilustrujących powstawanie zjawiska kontrastów. 3
Teorie widzenia barw. Zaburzenia w widzeniu barw. Psychologiczne oddziaływa-
nie barw. Synestezje i symbolika barw. Przeprowadzenie (na grupie studentów)
badania widzenia barw tablicami Ishihary 4. Percepcja ruchu. Percepcja kształtu.
Prawa organizacji percepcyjnej. Procesy typu dół- góra, góra- dół. Percepcja odle-
głości i głębi - wrodzone i nabyte wskaźniki spostrzegania przestrzeni trójwymia-
rowej. Przeprowadzenie doświadczenia ilustrującego zjawisko paralaksy ruchowej.
Badanie widzenia głębi za pomocą stereometru lub prezentacja złudzeń optycz-
nych dot. głębi 5. Czynniki wpływające na wybiórczość spostrzegania. Wpływ
doświadczenia na percepcję wzrokową. Rodzaje stałości percepcyjnej, złudzenia
w procesie percepcji. Materiał filmowy dot. funkcjonowania analizatora wzroko-
wego. 6. System słuchowy. Fizyka dźwięku. Budowa i funkcjonowanie analizatora
słuchowego. Zależności istniejące między częstotliwością i intensywnością dźwię-
ku, a psychologicznymi wymiarami dźwięku wysokością i głośnością. Progi sły-
szenia 7. Kierunkowość słyszenia. Teorie kodowania częstotliwości i intensywności
dźwięków. Wpływ hałasu na funkcjonowanie człowieka. Deprywacja sensoryczna
i przeciążenie sensoryczne ( na przykładzie narządu słuchu). 8. Czucie skórne i
ból. Charakterystyka bodźców oraz budowa i funkcjonowanie analizatora. Neuro-
nalne, chemiczne i psychologiczne mechanizmy czucia bólu. Empiryczne spraw-
dzanie gęstości rozmieszczenia receptorów skórnych na ciele człowieka. 9. Kine-
stezja i zmysł równowagi. Charakterystyka bodźców, budowa i funkcjonowanie
analizatorów. Współdziałanie zmysłów: wzroku, kinestezji i równowagi 10. Zmysł
smaku i węchu. Charakterystyka fizycznych cech bodźców. Budowa i funkcjono-
wanie analizatorów, teorie percepcji smaków i zapachów. Współdziałanie zmy-
słów w procesie percepcji. Wprowadzenie do problematyki myślenia ( 3 godz) 11.
Czynność myślenia Istota, funkcje i rodzaje myślenia. Struktura myślenia. Me-
tody badania myślenia. Badanie myślenia konkretno-wyobrażeniowego (technika
głośnego myślenia). Eksperymenty na przyswajanie pojęć metodą różnicowania
oraz metodą przyswajania pojęć w kontekście. 12. Pamięć wybrane zagadnienia
(3 godz) Pamięć jako zdolność i pamięć jako proces. Fazy procesu pamięciowego.
Pamięć przemijająca i pamięć długotrwała. Zależności wzajemne między pamię-
cią sensoryczną, krótkotrwałą i długotrwałą. Anatomiczno-fizjologiczne podłoże
funkcjonowania pamięci. Dowody odrębności pamięci krótkotrwałej i długotrwa-
łej materiał filmowy pt: Pamięć cz. I z serii Mózg nasz wewnętrzny wszechświat
14. Uwaga (2 godz).Fizjologiczne mechanizmy uwagi. Funkcje uwagi. Metody
badania uwagi . Przeprowadzenie (na grupie studentów) badania uwagi (testy
papierowe i aparaturowe) 15. Powtórzenie materiału (2 godz)

Razem

Strona 4/7

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego

Metody dydaktyczne

M16. Wykłady

M5. Dyskusja
M7. Konsultacje
M9. Praca z podręcznikiem

M10. Prezentacje multimedialne

MI1. Filmy edukacyjne
MI2. Badanie sprawności procesów poznawczych:testy aparaturowe i papierowe

Obciążenie pracą studenta

Forma aktywności

Średnia liczba

godzin na

zrealizowanie

aktywności

Godziny kontaktowe z nauczycielem akademickim, w tym:
Godziny wynikające z planu studiów

Konsultacje przedmiotowe

Egzaminy i zaliczenia w sesji

Godziny bez udziału nauczyciela akademickiego wynikające z nakładu pracy studenta, w tym:
Przygotowanie się do zajęć, w tym studiowanie zalecanej literatury

Opracowanie wyników

Przygotowanie raportu, projektu, prezentacji, dyskusji

Przygotowanie do kolowium i egzaminu

Sumaryczna liczba godzin dla przedmiotu wynikająca z ca-
łego nakładu pracy studenta

150

Sumaryczna liczba punktów ECTS dla przedmiotu

Metody oceny

Ocena podsumowująca

P4. Kolokwium

P11. Aktywność na zajęciach

P1. Egzamin pisemny

I1. Na każdych ćwiczeniach powtórki omówionego materiału w formie ustnej prezentacji tego materiału przez

studentów

Warunki zaliczenia przedmiotu

a. Obecność na zajęciach wg wymogów regulaminu studiów. Zaliczenie kolokwium z ćwiczeń. Zdanie egzaminu

z całości materiału. Warunkiem przystąpienia do egzaminu jest uzyskanie zaliczenia z ćwiczeń

Ocena aktywności studenta bez udziału nauczyciela akademickiego

a. Sprawdzanie stopnia przyswojenia wiadomości z zadanej literatury przedmiotu

Kryteria oceny

Na ocenę 3

minimum 50% +1punkt przy 60 pytaniach 31-35 poprawnych odpowiedzi

Na ocenę 3.5

minimum 60% przy 60 pytaniach 36-40 poprawnych odpowiedzi

Na ocenę 4

minimum 68% przy 60 pytaniach 41-45 poprawnych odpowiedzi

Na ocenę 4.5

minimium 76% przy 60 pytaniach 46-50 poprawnych odpowiedzi

Na ocenę 5

minimum 85% przy 60 pytaniach 51-60 poprawnych odpowiedzi

Strona 5/7

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego

Macierz realizacji przedmiotu

Modułowe

efekty

kształcenia dla

przedmiotu

Odniesienie do

efektów

kierunkowych

Treści programowe

Metody

dydaktyczne

Sposoby oceny

MW1

K_ W01[+], K_

W02[+], K_

W06[+++], K_

W07[+]

W1, C1

M16, M5, M7,

M9, M10

P4, P11, P1, I1

MW2

K_ W01[+], K_

W02[++], K_

W03[+], K_ W06[+]

W1, C1

M16, M5, M7,

M9, M10

P4, P11, P1, I1

MW3

K_ W06[+++]

W1, C1

M16, M5, M7,

M9, M10

P4, P11, P1, I1

MU1

K_ U02[+]

M5, M7, M10

P4, P11, P1, I1

MK1

K_ K01[+++]

M5, M7

P11, I1

Wykaz literatury

Literatura podstawowa:

[1] Maruszewki, T. — Psychologia poznania. Umysł i świat, Gdańsk, 2011, GWP [rozdz. I - IV]
[2] Tomaszewski, T. — Percepcja, myślenie, decyzje., Warszawa, 1995, PWN [str. 1-108]
[3] Lindsay, Ph., Norman, D.A. — Procesy przetwarzania informacji u człowieka, Warszawa, 1984, PWN

[wybrane rozdziały]

Literatura uzupełniająca:

[1] Gerrig, R.J, Zimbardo, P.G. — Psychologia i życie, Warszawa, 2009, PWN [str. 94-137]
[2] Strealu, J. Doliński, D. — Psychologia akademicka., Gdańsk, 2008, GWP [Tom I, rodział 6 "Procesy

poznawcze" autorstwa Falkowskiego, Maruszewskiego i Nęcki]

Informacje o nauczycielach akademickich

Osoba odpowiedzialna za kartę

dr Wanda Osikowska (kontakt: wanda123@autograf.pl)

Osoby prowadzące przedmiot

dr Wanda Osikowska (kontakt: wanda123@autograf.pl)
dr Anna Czerniak (kontakt: aczerniak@afm.edu.pl)

Zatwierdzenie karty przedmiotu do realizacji

(miejscowość, data)

(odpowiedzialny za przedmiot)

(dziekan)

Strona 6/7