Tytu³ I. STOSUNKI POLITYCZNE KRÓLESTWA  Art.1. Królestwo Polskie jest na zawsze po³¹czone z 
Cesarstwem Rosyjskim.   Art.2. Stosunki cywilne i polityczne, które jemu naznaczamy, jako te¿ i zwi¹zki to 
po³¹czenie ustaliæ maj¹ce, objête s¹ niniejsz¹ ustaw¹, któr¹ mu nadajemy.  Art.3. Korona Królestwa 
Polskiego jest dziedziczn¹ w osobie naszej i naszych potomków, dziedziców i nastêpców pod³ug porz¹dku 
nastêpstwa ustanowionego dla tronu cesarsko-rosyjskiego.   Art.4. Ustawa konstytucyjna oznacza sposób i 
prawid³a sprawowania w³adzy najwy¿szej.   Art.5. Król w przypadku swojej nieprzytomnoœci mianuje 
namiestnika który powinien mieszkaæ w Królestwie. Namiestnik pod³ug woli odwo³anym byæ mo¿e.   Art.6. 
Gdy król nie bêdzie mianowa³ swym namiestnikiem ksi¹¿êcia cesarsko-rosyjskiego, wybór ten padaæ nie 
mo¿e tylko na rodaka, albo na osobê której król nada naturalizacjê stosownie do prawide³, ustanowionych 
przez artyku³ 33.   Art.7. Namiestnik bêdzie mianowany przez akt publiczny. Akt takowy oznaczy wyraŸnie 
rodzaj i rozci¹g³oœæ w³adzy, jaka mu bêdzie powierzon¹.  Art.8. Stosunki polityki zewnêtrznej naszego 
Cesarstwa bêd¹ wspólne naszemu Królestwu Polskiemu.   Art.9. Sam tylko panuj¹cy bêdzie mia³ prawo 
oznaczyæ uczestnictwo Królestwa Polskiego do wojen przez Rosjê toczonych, jako te¿ do traktatów pokoju i 
handlowych, które by to mocarstwo zawieraæ mog³o.   Art.10. W ka¿dym przypadku wprowadzenia wojsk 
polskich do Rosji, lub w przypadku przechodu tych¿e wojsk przez jak¹ prowincjê jednego z dwóch pañstw, 
utrzymanie ich i koszta przechodu ponoszone zostan¹ ca³kowicie przez kraj, do którego nale¿eæ bêd¹. 
Wojsko polskie nie bêdzie nigdy u¿yte za granicami Europy.   Art.11. Religia katolicka-rzymska wyznawana 
przez najwiêksz¹ czêœæ mieszkañców Królestwa Polskiego bêdzie, przedmiotem szczególniejszej opieki 
rz¹du, nie uw³aczaj¹c przez to wolnoœci innych wyznañ, które wszystkie bez wy³¹czenia, obrz¹dki swe 
ca³kowicie i publicznie pod protekcj¹ rz¹du odbywaæ mog¹. Ró¿noœæ wyznañ chrzeœcijañskich, nie bêdzie 
stanowiæ ¿adnej w u¿ywaniu praw cywilnych i politycznych.   Art.12. Duchowieñstwo wszystkich wyznañ, jest 
pod protekcj¹ i dozorem praw i rz¹du.   Art.13. Fundusze posiadane teraz przez duchowieñstwo katolicko-
rzymskie i przez duchowieñstwo grecko-unickie, jako te¿ te, które mu nadamy przez szczególne 
postanowienie, bêd¹ uznane za w³asnoœæ niewzruszon¹ i wspóln¹ ca³ej hierarchii duchownej, skoro rz¹d 
wska¿e i przeznaczy wzwy¿ wspomnianemu duchowieñstwu dobra narodowe sk³adaæ maj¹ce jego 
uposa¿enie.   Art.14. W senacie Królestwa Polskiego zasiadaæ bêdzie tyle biskupów obrzêdu katolicko-
rzymskiego ile prawo oznaczy województw. Zasiadaæ bêdzie prócz tego biskup grecko-unicki.  Art.15. 
Duchowieñstwo wyznania ewangelicko-augsburskiego i wyznania ewangelicko-reformowanego, u¿ywaæ 
bêdzie wsparcia rocznego, które im nadamy.  Art.16. Wolnoœæ druku jest zarêczona. Prawo przepisze œrodki 
ukrócenia jej nadu¿yciów.  Art.17. Prawo rozci¹ga sw¹ opiekê zarówno do wszystkich obywateli bez ¿adnej 
ró¿nicy stanu i powo³ania.   Art.18. Starodawne prawo kardynalne: neminem captivari permittemus nisi iure 
victum, stosowaæ siê bêdzie do wszystkich mieszkañców wszelkiego stanu, pod³ug nastêpuj¹cych prawide³.   
Art.19. Nikt nie bêdzie móg³ byæ zatrzymanym, tylko pod³ug form i w przypadkach prawem oznaczonych.   
Art.20. Powody zatrzymania powinny byæ natychmiast oznajmione na piœmie osobie zatrzymanej.   Art.21. 
Ka¿da osoba zatrzymana, stawion¹ bêdzie najpóŸniej w trzech dniach przed s¹d w³aœciwy, koñcem jej 
wybadania lub os¹dzenia pod³ug form przepisanych. Je¿eli bêdzie uniewinnion¹ przez pierwsze œledztwo, 
wrócon¹ jej natychmiast wolnoœæ zostanie.   Art.22. W przypadkach prawem dozwolonych, ktokolwiek z³o¿y 
rêkojmiê, powinien byæ natychmiast tymczasowo uwolnionym.   Art.23. Nikt karanym byæ nie mo¿e, tylko na 
mocy trwaj¹cego prawa i wyroku w³aœciwego s¹du.   Art.24. Ka¿demu Polakowi wolno bêdzie przenosiæ siê z 
sw¹ osob¹ i z swym maj¹tkiem, pod³ug form prawem oznaczonych.   Art.25. Skazany na karê ponosiæ j¹ 
bêdzie w Królestwie. Nikt nie bêdzie móg³ byæ z kraju wywo¿onym, wyj¹wszy w przypadkach wywo³ania 
prawem oznaczonym.   Art.26. Wszelka w³asnoœæ jakiegokolwiek nazwiska i rodzaju, czyli siê znajduje na 
powierzchni czyli we wnêtrznoœciach ziemi, do kogokolwiek b¹dŸ nale¿¹ca, jest œwiêt¹ i nietykaln¹. ¯adna 
w³adza nie ma prawa jej naruszyæ pod jakim b¹dŸ pozorem. Ktokolwiek nachodzi cudz¹ w³asnoœæ, za 
gwa³ciciela bezpieczeñstwa publicznego uwa¿anym i jako taki karanym bêdzie.   Art.27. Rz¹d wszelako ma 
prawo wymagaæ od ka¿dego odst¹pienia w³asnoœci, z powodu u¿ytecznoœci publicznej, za sprawiedliwym i 
poprzednim wynagrodzeniem. Prawo oznaczy formy i przypadki do których powy¿sze prawid³o bêdzie siê 
mog³o stosowaæ.   Art.28. Wszystkie czynnoœci publiczne administracyjne, s¹dowe i wojskowe, bez ¿adnego 
wy³¹czenia, odbywaæ siê bêd¹ w jêzyku polskim.   Art.29. Urzêdy publiczne, cywilne i wojskowe nie bêd¹ 
mog³y byæ sprawowane tylko przez Polaków. Urzêdy prezesów s¹dów pierwszej instancji, komisji 
wojewódzkich i trybuna³ów apelacyjnych, cz³onków rad wojewódzkich, urzêdy poselskie i deputowanych na 
sejm, jako te¿ urzêdy senatorskie, nie mog¹ byæ powierzane tylko w³aœcicielom gruntowym.   Art.30. 
Wszyscy urzêdnicy publiczni w administracji, mog¹ byæ odwo³ani do woli tê¿ sam¹ w³adzê która ich mianuje. 
Wszyscy bez ¿adnego wy³¹czenia, s¹ odpowiedzialni za swe urzêdowanie.   Art.31. Naród Polski mieæ 
bêdzie wiecznymi czasy reprezentacjê narodow¹ w sejmie z³o¿onym z króla i dwóch izb, z których pierwsza 
sk³adaæ siê bêdzie z senatu, druga z pos³ów i deputowanych od gmin.   Art.32. Ka¿dy cudzoziemiec, skoro 
siê wylegitymuje, u¿ywaæ bêdzie zarówno z innymi mieszkañcami protekcji praw i korzyœci przez nie 
zarêczonych. Bêdzie móg³ równie jak oni, pozostaæ w kraju, lub siê z niego wynieœæ zachowuj¹c wydane 
przepisy, powróciæ, nabywaæ w³asnoœci gruntowej i podaæ siê do uzyskania naturalizacji.  Art.33. Ka¿dy 
cudzoziemiec stawszy siê w³aœcicielem, uzyskawszy naturalizacjê, nauczywszy siê jêzyka polskiego i piêæ 
lat w kraju nienagannie zamieszkawszy, mo¿e byæ przypuszczonym do urzêdu publicznego.  Art.34. 
Wszelako król mocen bêdzie, b¹dŸ z w³asnej woli, b¹dŸ na przedstawienie rady stanu, przypuœciæ 
cudzoziemców z zdolnoœci znakomitych, do urzêdów publicznych, nie objêtych artyku³em 
dziewiêædziesi¹tym.   Tytu³ II.
ZARÊCZENIA OGÓLNE  Art.11. Religia katolicka-rzymska wyznawana przez najwiêksz¹ czêœæ 
mieszkañców Królestwa Polskiego bêdzie, przedmiotem szczególniejszej opieki rz¹du, nie uw³aczaj¹c 
przez to wolnoœci innych wyznañ, które wszystkie bez wy³¹czenia, obrz¹dki swe ca³kowicie i publicznie pod 

protekcj¹ rz¹du odbywaæ mog¹. Ró¿noœæ wyznañ chrzeœcijañskich, nie bêdzie stanowiæ ¿adnej w u¿ywaniu 
praw cywilnych i politycznych.   Art.12. Duchowieñstwo wszystkich wyznañ, jest pod protekcj¹ i dozorem 
praw i rz¹du.   Art.13. Fundusze posiadane teraz przez duchowieñstwo katolicko-rzymskie i przez 
duchowieñstwo grecko-unickie, jako te¿ te, które mu nadamy przez szczególne postanowienie, bêd¹ 
uznane za w³asnoœæ niewzruszon¹ i wspóln¹ ca³ej hierarchii duchownej, skoro rz¹d wska¿e i przeznaczy 
wzwy¿ wspomnianemu duchowieñstwu dobra narodowe sk³adaæ maj¹ce jego uposa¿enie.   Art.14. W 
senacie Królestwa Polskiego zasiadaæ bêdzie tyle biskupów obrzêdu katolicko-rzymskiego ile prawo 
oznaczy województw. Zasiadaæ bêdzie prócz tego biskup grecko-unicki.  Art.15. Duchowieñstwo wyznania 
ewangelicko-augsburskiego i wyznania ewangelicko-reformowanego, u¿ywaæ bêdzie wsparcia rocznego, 
które im nadamy.  Art.16. Wolnoœæ druku jest zarêczona. Prawo przepisze œrodki ukrócenia jej nadu¿yciów.  
Art.17. Prawo rozci¹ga sw¹ opiekê zarówno do wszystkich obywateli bez ¿adnej ró¿nicy stanu i powo³ania.   
Art.18. Starodawne prawo kardynalne: neminem captivari permittemus nisi iure victum, stosowaæ siê bêdzie 
do wszystkich mieszkañców wszelkiego stanu, pod³ug nastêpuj¹cych prawide³.   Art.19. Nikt nie bêdzie móg³ 
byæ zatrzymanym, tylko pod³ug form i w przypadkach prawem oznaczonych.   Art.20. Powody zatrzymania 
powinny byæ natychmiast oznajmione na piœmie osobie zatrzymanej.   Art.21. Ka¿da osoba zatrzymana, 
stawion¹ bêdzie najpóŸniej w trzech dniach przed s¹d w³aœciwy, koñcem jej wybadania lub os¹dzenia 
pod³ug form przepisanych. Je¿eli bêdzie uniewinnion¹ przez pierwsze œledztwo, wrócon¹ jej natychmiast 
wolnoœæ zostanie.   Art.22. W przypadkach prawem dozwolonych, ktokolwiek z³o¿y rêkojmiê, powinien byæ 
natychmiast tymczasowo uwolnionym.   Art.23. Nikt karanym byæ nie mo¿e, tylko na mocy trwaj¹cego prawa 
i wyroku w³aœciwego s¹du.   Art.24. Ka¿demu Polakowi wolno bêdzie przenosiæ siê z sw¹ osob¹ i z swym 
maj¹tkiem, pod³ug form prawem oznaczonych.   Art.25. Skazany na karê ponosiæ j¹ bêdzie w Królestwie. 
Nikt nie bêdzie móg³ byæ z kraju wywo¿onym, wyj¹wszy w przypadkach wywo³ania prawem oznaczonym.   
Art.26. Wszelka w³asnoœæ jakiegokolwiek nazwiska i rodzaju, czyli siê znajduje na powierzchni czyli we 
wnêtrznoœciach ziemi, do kogokolwiek b¹dŸ nale¿¹ca, jest œwiêt¹ i nietykaln¹. ¯adna w³adza nie ma prawa 
jej naruszyæ pod jakim b¹dŸ pozorem. Ktokolwiek nachodzi cudz¹ w³asnoœæ, za gwa³ciciela bezpieczeñstwa 
publicznego uwa¿anym i jako taki karanym bêdzie.   Art.27. Rz¹d wszelako ma prawo wymagaæ od ka¿dego 
odst¹pienia w³asnoœci, z powodu u¿ytecznoœci publicznej, za sprawiedliwym i poprzednim wynagrdzeniem. 
Prawo oznaczy formy i przypadki do których powy¿sze prawid³o bêdzie siê mog³o stosowaæ.   Art.28. 
Wszystkie czynnoœci publiczne administracyjne, s¹dowe i wojskowe, bez ¿adnego wy³¹czenia, odbywaæ siê 
bêd¹ w jêzyku polskim.   Art.29. Urzêdy publiczne, cywilne i wojskowe nie bêd¹ mog³y byæ sprawowane tylko 
przez Polaków. Urzêdy prezesów s¹dów pierwszej instancji, komisji wojewódzkich i trybuna³ów 
apelacyjnych, cz³onków rad wojewódzkich, urzêdy poselskie i deputowanych na sejm, jako te¿ urzêdy 
senatorskie, nie mog¹ byæ powierzane tylko w³aœcicielom gruntowym.   Art.30. Wszyscy urzêdnicy publiczni 
w administracji, mog¹ byæ odwo³ani do woli tê¿ sam¹ w³adzê która ich mianuje. Wszyscy bez ¿adnego 
wy³¹czenia, s¹ odpowiedzialni za swe urzêdowanie.   Art.31. Naród Polski mieæ bêdzie wiecznymi czasy 
reprezentacjê narodow¹ w sejmie z³o¿onym z króla i dwóch izb, z których pierwsza sk³adaæ siê bêdzie z 
senatu, druga z pos³ów i deputowanych od gmin.   Art.32. Ka¿dy cudzoziemiec, skoro siê wylegitymuje, 
u¿ywaæ bêdzie zarówno z innymi mieszkañcami protekcji praw i korzyœci przez nie zarêczonych. Bêdzie 
móg³ równie jak oni, pozostaæ w kraju, lub siê z niego wynieœæ zachowuj¹c wydane przepisy, powróciæ, 
nabywaæ w³asnoœci gruntowej i podaæ siê do uzyskania naturalizacji.   Art.33. Ka¿dy cudzoziemiec stawszy 
siê w³aœcicielem, uzyskawszy naturalizacjê, nauczywszy siê jêzyka polskiego i piêæ lat w kraju nienagannie 
zamieszkawszy, mo¿e byæ przypuszczonym do urzêdu publicznego.  Art.34. Wszelako król mocen bêdzie, 
b¹dŸ z w³asnej woli, b¹dŸ na przedstawienie rady stanu, przypuœciæ cudzoziemców z zdolnoœci 
znakomitych, do urzêdów publicznych, nie objêtych artyku³em dziewiêædziesi¹tym.     Tytu³ III.
O RZ¥DZIE   Rozdzia³ I.
O królu   Art.35. Rz¹d jest w osobie króla. Król sprawuje w³adzê wykonawcz¹ w ca³ej swej rozci¹g³oœci. 
Wszelka w³adza wykonawcza lub administracyjna, od niego tylko pochodziæ mo¿e.   Art.36. Osoba 
królewska jest œwiêta i nietykalna.   Art.37. Wszystkie akta publiczne s¹dów, trybuna³ów i magistratur jakich 
b¹dŸ, pod królewskim wydane bêd¹ imieniem. Monety i stemple nosiæ bêd¹ oznakê przez niego wskazan¹.   
Art.38. Kierunek si³y zbrojnej w pokoju i wojnie, jako te¿ mianowanie dowódców i oficerów, nale¿¹ wy³¹cznie 
do króla.   Art.39. Król rozrz¹dza dochodami pañstwa stosownie do u³o¿onego bud¿etu, a przez siebie 
potwierdzonego.   Art.40. Prawo wydawania wojny i zawierania traktatów i umów wszelkich, zachowane jest 
królowi.   Art.41. Król mianuje senatorów, ministrów, radców stanu, referendarzy, prezesów komisji 
wojewódzkich, prezesów i sêdziów ró¿nych s¹downictw do nominacji królewskiej zachowanych agentów 
dyplomatycznych i handlowych tudzie¿ wszystkich innych urzêdników administracyjnych, b¹dŸ przez siebie 
bezpoœrednio, b¹dŸ przez upowa¿nione do tego od siebie w³adze.   Art.42. Król mianuje arcybiskupów i 
biskupów ró¿nych wyznañ, sufraganów, pra³atów i kanoników.   Art.43. Prawo u³askawienia zachowane jest 
wy³¹cznie królowi, który jest mocen darowaæ lub zmieniæ karê.   Art.44. Do panuj¹cego nale¿y ustanowienie, 
urz¹dzenie i rozdawnictwo orderów cywilnych i wojskowych.   Art.45. Wszyscy nasi nastêpcy do Królestwa 
Polskiego powinni siê koronowaæ, jako królowie polscy w stolicy, pod³ug obrz¹dku jaki ustanowimy, i 
wykonaj¹ nastêpuj¹c¹ przysiêgê: "Przysiêgam i przyrzekam przed Bogiem i na Ewangeliê, i¿ ustawê 
konstytucyjn¹ zachowywaæ i zachowania jej wszelkimi si³ami przestrzegaæ bêdê".   Art.46. Do króla nale¿y 
prawo nadania szlachectwa, naturalizacji i tytu³ów honorowych.   Art.47. Wszelkie rozkazy i postanowienia 
królewskie powinny byæ zaœwiadczone podpisem ministra naczelnika wydzia³u, który bêdzie 
odpowiedzialnym za wszystko, co by te rozkazy lub postanowienia obejmowaæ mog³y przeciwnego 
konstytucji i prawom.   Rozdzia³ II.
O regencji   Art.48. Przypadki regencji, które s¹ lub bêd¹ dopuszczone w Rosji, równie jak i w³adza i atrybucje 

regenta, bêd¹ wspólne Królestwu Polskiemu i okreœlone temi¿ samemi prawid³ami.   Art.49. W przypadku 
regencji, minister sekretarz stanu winien jest, pod osobist¹ odpowiedzialnoœci¹ donieœæ namiestnikowi o 
ustanowieniu regencji rosyjskiej.   Art.50. Namiestnik otrzymawszy uwiadomienie regencji rosyjskiej i 
doniesienie ministra sekretarza stanu, zwo³ywa senat dla obrania cz³onków regencji Królestwa.   Art.51. 
Regencja Królewska sk³adaæ siê bêdzie z regenta rosyjskiego, z czterech cz³onków przez senat wybranych, 
i ministra sekretarza stanu. Zasiadaæ bêdzie w stolicy Cesarstwa Rosyjskiego pod prezydencj¹ regenta.   
Art.52. W³adza regencji bêdzie ta¿ sama co i króla, wy³¹czywszy ¿e nie bêdzie mog³a mianowaæ senatorów, i 
¿e wszystkie jej mianowania ulegaj¹ potwierdzeniu króla, który obejmuj¹c rz¹dy, mo¿e je odwo³aæ; i ¿e 
postanowienia jej wychodziæ bêd¹ w imieniu króla.   Art.53. Mianowanie i odwo³anie namiestnika zale¿y od 
regencji podczas jej rz¹du.   Art.54. Gdy król obejmie rz¹dy, ka¿e regencji zdaæ sobie sprawê z jej dzia³añ.   
Art.55. Cz³onki regencji odpowiadaj¹ z osób i maj¹tków za wszystko, co by zdzia³ali przeciwnego konstytucji 
i prawom.   Art.56. W przypadku œmierci cz³onka regencji, senat zwo³any przez namiestnika, miejsce 
wakuj¹ce zape³ni. Regencja mianuje sekretarza stanu.   Art.57. Cz³onki regencji przed udaniem siê do stolicy 
Cesarstwa Rosyjskiego, wykonaj¹ przysiêgê w obliczu senatu i przyrzekn¹ wierne zachowywanie 
konstytucji i praw.  Art.58. Regent rosyjski wykona t¹¿ sam¹ przysiêgê w obliczu cz³onków regencji 
Królestwa.   Art.59. Minister sekretarz stanu bêdzie obowi¹zanym wykonaæ podobn¹¿ przysiêgê.  Art.60. Akt 
wykonania przysiêgi przez regenta, przes³any bêdzie senatowi polskiemu.   Art.61. Akt wykonania przysiêgi 
przez ministra sekretarza stanu, bêdzie równie¿ przes³anym senatowi polskiemu.   Art.62. Akt wykonania 
przysiêgi przez cz³onków regencji, bêdzie przes³any przez senat polski regentowi rosyjskiemu.   Rozdzia³ III.
O namiestniku i o radzie stanu   Art.63. Rada stanu pod prezydencj¹ króla lub jego namiestnika sk³ada siê z 
ministrów, radców stanu, referendarzy; jako te¿ osób które król zechce szczególnie do niej wezwaæ.  Art.64. 
W nieprzytomnoœci króla, namiestnik i rada stanu zarz¹dzaj¹ w jego imieniu sprawami publicznymi 
Królestwa.   Art.65. Rada stanu dzieli siê na radê administracyjn¹ i na ogólne zgromadzenie.  Art.66. Rada 
administracyjna sk³adaæ siê bêdzie z namiestnika, z ministrów naczelników piêciu wydzia³ów rz¹dowych, i 
innych osób, szczególnie przez króla wezwanych.   Art.67. Cz³onki rady administracyjnej maj¹ g³os 
doradczy. Zdanie namiestnika jest jedynie stanowcze. Namiestnik wydawaæ bêdzie swe postanowienia w 
radzie, stosownie do ustawy konstytucyjnej, do praw i do pe³nomocnictwa królewskiego.   Art.68. Ka¿de 
postanowienie namiestnika, aby by³o obowi¹zuj¹cym, wydane byæ powinno w radzie administracyjnej i 
zaœwiadczone podpisem ministra naczelnika wydzia³u.   Art.69. Namiestnik przedstawia do nominacji 
królewskiej, pod³ug osobnego urz¹dzenia, po dwóch kandydatów na ka¿de miejsce wakuj¹ce arcybiskupa, 
biskupa, senatora, ministra, sêdziego trybuna³u najwy¿szego, radcy stanu i referendarza.   Art.70. 
Namiestnik wykona w rêce króla i w obliczu senatu nastêpuj¹c¹ przysiêgê: "Przysiêgam Panu Bogu 
Wszechmog¹cemu, i¿ sprawowaæ bêdê w imieniu króla rz¹dy Polski stosownie do aktu konstytucyjnego, do 
praw i do pe³nomocnictwa królewskiego, i ¿e z³o¿ê królowi w³adzê, któr¹ mi powierzy³, skoro siê jego 
królewskiej moœci zdawaæ bêdzie". W nieprzytomnoœci króla w Królestwie, akt z³o¿enia przysiêgi przez 
namiestnika w rêce królewskie, przes³any bêdzie senatowi przez ministra sekretarza stanu.   Art.71. Pod 
bytnoœæ królewsk¹, w³adza namiestnika jest zawieszona. Zawis³o wtenczas od króla pracowaæ pojedynczo z 
ministrami lub zwo³ywaæ radê administracyjn¹.   Art.72. W przypadku zejœcia z tego œwiata namiestnika, lub 
gdyby królowi nie zdawa³o siê nominowaæ go; król tymczasowe miejsce jego zast¹pi mianowaniem prezesa.   
Art.73. Ogólne zgromadzenie rady stanu sk³adaæ siê bêdzie ze wszystkich cz³onków wyra¿onych w artykule 
szeœædziesi¹tym trzecim. Odbywaæ siê bêdzie pod prezydencj¹ królewsk¹, namiestnika, lub w ich 
nieprzytomnoœci pierwszego cz³onka rady, pod³ug porz¹dku oznaczonego w artyku³ach szeœædziesi¹tym 
trzecim, i szeœædziesi¹tym szóstym. Czynnoœci¹ jej bêdzie:
1. Roztrz¹saæ i uk³adaæ projekta wszelkie do praw i urz¹dzeñ ogó³u kraju tycz¹cych siê. 2. Stanowiæ 
wzglêdem oddania pod s¹d urzêdników administracyjnych mianowanych przez króla za przestêpstwa w 
urzêdzie wyj¹wszy tych co s¹ s¹dom sejmowym ulegli. 3. Stanowiæ w przypadkach sporu o jurysdykcjê. 4. 
Roztrz¹saæ corocznie zdanie sprawy przez ka¿dy g³ówny wydzia³ rz¹dowy sk³adane. 5. Zbieraæ 
spostrze¿enia wzglêdem nadu¿yciów i tego wszystkiego co by mog³o uw³aczaæ ustawie konstytucyjnej, i 
uk³adaæ z nich ogólne przedstawienie podaæ siê maj¹ce panuj¹cemu, który oznaczy przedmioty 
podlegaj¹ce odes³aniu, za jego rozkazem, do senatu lub do sejmu.   Art.74. Zgromadzenie ogólne rady 
stanu, roztrz¹sa, wszelkie przedmioty na rozkaz króla, namiestnika, lub na ¿¹danie naczelnika wydzia³u, 
stosownie do statutu organicznego.   Art.75. Postanowienia zgromadzenia ogólnego rady stanu, ulegaj¹ 
potwierdzeniu przez króla lub namiestnika, te zaœ które siê tycz¹ oddania pod s¹d urzêdników i sporu 
jurysdykcyjnego, niezw³ocznie wykonywanymi bêd¹.   Rozdzia³ IV.
O wydzia³ach rz¹dowych   Art.76. Wykonywanie praw powierzone bêdzie ró¿nym wydzia³om rz¹dowym, jak 
ni¿ej: 1) komisji wyznañ religijnych i oœwiecenia publicznego; 2) komisji sprawiedliwoœci, wybranej 
spomiêdzy cz³onków trybuna³u najwy¿szego; 3) komisji spraw wewnêtrznych i policji; 4) komisji wojny; 5) 
komisji przychodów i skarbu. Ka¿da z tych komisji zostawaæ bêdzie pod prezydencj¹ i kierunkiem ministra 
tym koñcem mianowanego.   Art.77. Ustanowionym bêdzie minister sekretarz stanu, który ci¹gle przy boku 
królewskim ma przemieszkiwaæ.   Art.78. Bêdzie izba obrachunkowa, do której nale¿eæ ma ostateczna 
rewizja rachunków i zakwotowanie zdaj¹cych rachunki. Izba ta od samego tylko króla zale¿eæ bêdzie.   
Art.79. Statut organiczny oznaczy sk³ad i atrybucje komisji oœwiecenia publicznego, jako te¿ i s¹downictwa.   
Art.80. Komisje spraw wewnêtrznych, wojny i skarbu, sk³adaæ siê bêd¹ z ministra i radców stanu dyrektorów 
generalnych, pod³ug rozporz¹dzeñ statutów organicznych.   Art.81. Minister sekretarz stanu, przedstawia 
królowi sprawy, które mu przesy³a namiestnik, i przesy³a nawzajem namiestnikowi postanowienia 
królewskie. Stosunki zewnêtrzne, ile siê Królestwa Polskiego dotyczyæ bêd¹, jemu s¹ powierzone.   Art.82. 
Ministrowie naczelnicy wydzia³ów, tudzie¿ cz³onki komisji rz¹dowych, odpowiadaj¹ i podleg³ymi s¹ s¹dom 

sejmowym za ka¿de naruszenie ustawy konstytucyjnej, praw i postanowieñ królewskich, którego by siê 
dopuœcili.   Rozdzia³ V.
O administracji wojewódzkiej   Art.83. W ka¿dym województwie bêdzie komisja wojewódzka z³o¿ona z 
prezesów i komisarzy dla wykonywania rozkazów komisji rz¹dowych, pod³ug osobnego urz¹dzenia.   Art.84. 
W miastach bêd¹ urzêdy municypalne, w ka¿dej gminie zaœ bêdzie wójt dla wykonywania rozkazów 
rz¹dowych jako ostatnie ogniwo administracji krajowej.     Tytu³ IV.
O REPREZENTACJI NARODOWEJ  Art.85. Reprezentacja narodowa z³o¿ona jest wedle brzmienia 
artyku³u trzydziestego pierwszego.   Art.86. W osobie króla i w dwóch izbach sejmowych polega w³adza 
prawodawcza, stosownie do rozporz¹dzeñ artyku³u trzydziestego pierwszego.   Art.87. Sejm zwyczajny 
zgromadza siê co dwa lata w Warszawie w czasie oznaczonym przez akt zwo³ania od króla wydany. Trwaæ 
bêdzie dni trzydzieœci. Król jedynie mo¿e go przed³u¿yæ, odroczyæ i rozwi¹zaæ.   Art.88. Król zwo³uje sejm 
nadzwyczajny kiedy mu siê to zdawaæ bêdzie.   Art.89. Cz³onek sejmu nie mo¿e przez czas jego trwania byæ 
przytrzymanym, ani kryminalnie s¹dzonym, chyba za zezwoleniem izby do której nale¿y.  Art.90. Sejm 
naradza siê nad wszelkimi projektami do praw cywilnych, kryminalnych lub administracyjnych, które mu 
przes³ane bêd¹ od króla przez radê stanu. Naradza siê nad wszystkimi projektami, które mu król ka¿e podaæ 
wzglêdem umiarkowania lub zmiany atrybucji w³adz i urzêdów konstytucyjnych; jako to: sejmu, rady stanu, 
s¹downictwa, i komisji rz¹dowych.   Art.91. Sejm naradza siê pod³ug wezwania panuj¹cego, nad 
powiêkszeniem lub zmniejszeniem podatków, nak³adów i wszelkich ciê¿arów publicznych, nad zmian¹ 
jakiej by wymaga³y, nad najlepszym i najsprawiedliwszym sposobem rozk³adu, nad uk³adaniem bud¿etu 
przychodów i rozchodów, nad urz¹dzaniem systemu menniczego, nad zaci¹giem do wojska, równie jak nad 
wszystkimi innymi przedmiotami, które by mu przez panuj¹cego by³y odes³ane.   Art.92. Sejm jeszcze 
naradza siê nad tym co mu udzielonym bêdzie od króla w skutku raportu ogólnego poruczonego radzie 
stanu przez artyku³ siedemdziesi¹ty trzeci. Na koniec sejm po rozstrzygniêciu tych wszystkich przedmiotów, 
przyjmuje ¿¹dania, prze³o¿enia i odwo³ania siê pos³ów i deputowanych, maj¹ce za cel dobro i korzyœci 
swych wspó³obywateli. Przesy³a je radzie stanu, która je podaje panuj¹cemu. Gdy od króla odes³anymi 
zostan¹ sejmowi przez radê stanu, sejm naradza siê nad projektami praw, do których takowe ¿¹dania sta³y 
siê powodem.   Art.93. W przypadku gdyby sejm nie ustanowi³ bud¿etu, dawny zachowuje moc prawa a¿ do 
przysz³ego zebrania siê sejmu. Jednak¿e bud¿et ustaje po up³ynnieniu lat czterech, gdyby w tym przeci¹gu 
sejm zwo³anym nie by³.   Art.94. Sejm nie mo¿e siê trudniæ jak tylko przedmiotami do jego atrybucji 
nale¿¹cymi, lub wskazanymi w akcie zwo³ania.   Art.95. Obiedwie izby naradzaj¹ siê publicznie. Mog¹ 
wszelako zamieniæ siê w wydzia³ tajny na ¿¹danie dziesi¹tej czêœci cz³onków przytomnych.   Art.96. Projekta 
do praw u³o¿one w radzie stanu, wnoszone bêd¹ na sejm za rozkazem królewskim przez cz³onków tej¿e 
rady.  Art.97. Od króla zale¿y kazaæ wnosiæ projekta b¹dŸ do izby senatorskiej, b¹dŸ do izby poselskiej, 
wyj¹wszy projekta skarbowe, które pierwej do izby poselskiej powinny byæ wnoszone.   Art.98. Do 
roztrz¹sania projektów bêd¹ wybrane w ka¿dej izbie przez wota sekretne trzy oddzielne komisje, z³o¿one 
ka¿da, w izbie senatorskiej z trzech, a w izbie poselskiej z piêciu cz³onków, jako to: komisja do praw 
skarbowych, komisja do praw cywilnych i kryminalnych, komisja do praw organicznych i administracyjnych.
Ka¿da izba uwiadamia radê stanu o wyborze tych komisji. Komisje znosiæ siê bêd¹ z rad¹ stanu.   Art.99. 
Projekta wniesione za rozkazem królewskim, nie mog¹ byæ zmieniane tylko przez radê stanu, w skutku 
przedstawionych jej uwag od stosownych komisji sejmowych.   Art.100. Same tylko cz³onki rady stanu w obu 
izbach i cz³onki komisjów w izbach w³aœciwych, mog¹ mieæ mowy z pisma. Innym cz³onkom bêdzie tylko 
wolno z pamiêci siê przemawiaæ.   Art.101.
Cz³onki rady stanu maj¹ miejsce i g³os w obu izbach przy roztrz¹saniu projektów rz¹dowych. Lecz nie maj¹ 
prawa wotowania je¿eli nie s¹ senatorami, pos³ami lub deputowanymi.   Art.102. Projekta decydowane bêd¹ 
wiêkszoœci¹ zdañ: wotowanie nad projektem bêdzie g³oœne. Projekt tym sposobem przyjêty przez jedn¹ 
izbê wiêkszoœci¹ zdañ, przejdzie do izby drugiej, która podobnie¿ wzglêdem niego stanowiæ bêdzie. 
Równoœæ zdañ bêdzie uwa¿ana za przyjêcie projektu.   Art.103. Projekt przez jedn¹ izbê przyjêty nie mo¿e 
byæ przez drug¹ zmienianym, tylko albo ca³kowicie przyjêtym, albo odrzuconym.   Art.104. Projekt przez 
obydwie izby przyjêty, jest podanym do sankcji królewskiej.  Art.105. Je¿eli król da swoj¹ sankcjê, projekt 
zamienia siê w prawo, którego og³oszenie zwyk³ym sposobem przez króla rozkazane bêdzie. Je¿eli król 
odmówi swej sankcji, projekt upada.   Art.106. Raport ogólny o po³o¿eniu kraju u³o¿ony w radzie stanu i 
przes³any senatowi, bêdzie czytanym w obu izbach po³¹czonych.   Art.107. Ka¿da izba z osobna raport ten 
przez w³aœciwe komisje roztrz¹œnie i zdanie swoje wzglêdem niego królowi oœwiadczy. Raport rzeczony 
bêdzie móg³ byæ drukiem og³oszony.  Rozdzia³ II.
O senacie   Art.108. Senat sk³ada siê: z ksi¹¿¹t krwi cesarsko-królewskiej, z biskupów, z wojewodów, z 
kasztelanów.  Art.109. Liczba senatorów nie mo¿e przenosiæ liczby pos³ów i deputowanych.   Art.110. Król 
mianuje senatorów. Urzêdy ich s¹ do¿ywotnie. Senat podaje królowi za poœrednictwem namiestnika po 
dwóch kandydatów na ka¿de wakuj¹ce miejsce senatora, wojewody lub kasztelana.   Art.111. Aby byæ 
podanym za kandydata na senatora, wojewodê lub kasztelana, trzeba mieæ najmniej trzydzieœci piêæ lat 
skoñczonych, op³acaæ dwa tysi¹ce z³otych rocznego podatku, i dope³niaæ innych warunków prawami 
organicznymi przepisanych.   Art.112. Ksi¹¿êta krwi maj¹ prawo zasiadaæ i wotowaæ w senacie skoñczywszy 
lat osiemnaœcie.   Art.113. W senacie prezyduje pierwszy cz³onek pod³ug porz¹dku przepisanego osobnym 
postanowieniem.   Art.114. Prócz swych atrybucji prawodawczych, senat u¿ywa innych, które s¹ osobno 
oznaczone.   Art.115. Do pe³nienia swoich atrybucji prawodawczych, senat inaczej zgromadzaæ siê nie mo¿e 
jak w czasie sejmu za zwo³aniem królewskim. Do innych czynnoœci senat przez prezesa zwo³anym bêdzie.   
Art.116. Senat stanowiæ bêdzie wzglêdem oddania pod s¹d senatorów, ministrów naczelników wydzia³ów 
rz¹dowych, radców stanu, i referendarzy, wykraczaj¹cych w urzêdzie, b¹dŸ na odes³anie królewskie lub 

namiestnika, b¹dŸ na zaskar¿enie izby poselskiej.   Art.117. Senat stanowi ostatecznie wzglêdem wa¿noœci 
sejmików, zgromadzeñ gminnych i wyborów, tudzie¿ o uk³adaniu ksi¹g obywatelskich tak sejmikowych, jak i 
zgromadzeñ gminnych.   Rozdzia³ III.
O izbie poselskiej   Art.118. Izba poselska sk³ada siê:
1. Z siedemdziesiêciu siedmiu pos³ów wybranych na sejmikach czyli zgromadzeniach szlachty, licz¹c po 
jednym poœle z ka¿dego powiatu. 2. Piêædziesi¹t i jeden deputowanych od gminów. W izbie poselskiej 
prezyduje marsza³ek wybrany z jej grona a od króla mianowany.  Art.119. Ca³y kraj Królestwa Polskiego 
dzieli siê pod wzglêdem reprezentacji narodowej i wyborów, na siedemdziesi¹t siedem powiatów i 
piêædziesi¹t jeden okrêgów gminnych. Osiem okrêgów gminnych bêdzie w mieœcie Warszawie, a 
czterdzieœci trzy w reszcie kraju.   Art.120. Cz³onki izby poselskiej zostan¹ w urzêdowaniu lat szeœæ. 
Odnawiaj¹ siê w trzeciej czêœci co dwa lata. A zatem i na pierwszy raz jedna trzecia czêœæ cz³onków izby 
poselskiej zostanie na urzêdzie tylko przez dwa lata, a druga trzecia czêœæ przez lat cztery. Los oznaczy 
cz³onków wychodz¹cych w tych dwóch epokach. Cz³onki wychodz¹ce mog¹ byæ nieograniczenie na nowo 
obranymi.   Art.121. Aby byæ obranym na cz³onka izby poselskiej, trzeba mieæ lat trzydzieœci skoñczonych, 
byæ w u¿ywaniu praw obywatelskich, op³acaæ podatku najmniej z³otych polskich sto.   Art.122. ¯aden 
urzêdnik publiczny, cywilny i wojskowy, nie mo¿e byæ obranym na cz³onka izby poselskiej, je¿eli wprzód nie 
otrzyma zezwolenia swojej zwierzchniej w³adzy.  Art.123. Gdyby pose³ lub deputowany, który przed 
wybraniem swym nie posiada³ ¿adnego urzêdu p³atnego ze skarbu publicznego, urz¹d takowy po wyborze 
swym przyj¹³, nowy sejmik lub zgromadzenie gminne zwo³anym bêdzie, a to koñcem przyst¹pienia do 
nowego wyboru pos³a lub deputowanego.   Art.124. Król ma prawo rozwi¹zaæ izbê poselsk¹. Gdy tego prawa 
u¿yje, izba siê rozejdzie, a król nakazuje w przeci¹gu dwóch miesiêcy nowe wybory pos³ów i deputowanych.   
Rozdzia³ IV.
O sejmikach   Art.125. Szlachta w³aœciciele ka¿dego powiatu, zebrani na sejmikach, wybieraj¹ jednego 
pos³a, dwóch cz³onków rady wojewódzkiej, i uk³adaj¹ listê kandydatów na urzêdy administracyjne.   Art.126. 
Sejmiki inaczej zgromadzaæ siê nie mog¹, tylko za zwo³aniem królewskim, w którym czas zebrania siê, 
czynnoœæ i trwanie sejmików bêd¹ oznaczone.   Art.127. Na sejmikach wotowaæ nie mog¹ tylko szlachta w 
ksiêgê obywatelsk¹ szlachty powiatu wpisani, u¿ywaj¹cy praw obywatelskich, maj¹cy lat dwadzieœcia jeden 
skoñczonych i posiadaj¹cy w³asnoœæ gruntow¹.   Art.128. Ksiêgi obywatelskie szlachty powiatu uk³adane 
bêd¹ przez rady wojewódzkie a przez senat zatwierdzone.   Art.129. Na sejmikach rezyduje marsza³ek 
mianowany przez króla.   Rozdzia³ V. O zgromadzeniach gminnych   Art.130. W ka¿dym okrêgu gminnym 
bêdzie zgromadzenie gminne, które wybiera jednego deputowanego na sejm, jednego cz³onka rady 
wojewódzkiej, i uk³ada listê kandydatów na urzêdy administracyjne.   Art.131. Do zgromadzeñ gminnych 
przypuszczonym bêdzie: 1. Ka¿dy obywatel w³aœciciel nieszlachcic, op³acaj¹cy z swej w³asnoœci gruntowej 
jaki b¹dŸ podatek. 2. Ka¿dy rêkodzielnik i prze³o¿ony nad czeladzi¹ warsztatow¹, ka¿dy kupiec maj¹cy 
w³asny zapas w sklepie lub magazynie wartoœci dziesiêciu tysiêcy z³otych polskich. 3. Wszyscy plebani i 
wikariusze. 4. Profesorowie, nauczyciele i inne osoby maj¹ce sobie powierzone oœwiecenie publiczne. 5. 
Ka¿dy artysta znakomity z talentów, znajomoœci lub przys³ug uczynionych, b¹dŸ handlowi, b¹dŸ kunsztom.  
Art.132. Nikt nie mo¿e wotowaæ na zgromadzeniu gminnym, je¿eli nie jest wpisanym w ksiêgê obywatelsk¹ 
gminn¹, je¿eli nie u¿ywa praw obywatelskich, i je¿eli nie ma lat dwadzieœcia jeden skoñczonych.   Art.133. 
Listê w³aœcicieli maj¹cych prawo do wotowania na zgromadzeniach gminnych uk³adaæ bêdzie rada 
wojewódzka. Listê rêkodzielników, kupców i obywateli znakomitych z talentów i przys³ug, komisja spraw 
wewnêtrznych. Listê plebanów i wikariuszów, jako te¿ urzêdników oœwiecenia, komisja wyznañ religijnych i 
oœwiecenia publicznego.   Art.134. Na zgromadzeniach gminnych prezyduje marsza³ek mianowany przez 
króla.   Rozdzia³ VI. O radach wojewódzkich   Art.135. W ka¿dym województwie bêdzie rada wojewódzka 
z³o¿ona z radców wybranych na sejmikach i zgromadzeniach gminnych.   Art.136. W radzie wojewódzkiej 
prezyduje radca najstarszy wiekiem.   Art.137. Do g³ównych atrybucji rad wojewódzkich nale¿y: 1. Wybór na 
urzêdy sêdziowskie w dwóch pierwszych instancjach. 2. Formowanie i oczyszczanie listy kandydatów na 
urzêdy administracyjne. 3. Przestrzeganie dobra województwa. Wszystko stosownie do osobnych 
urz¹dzeñ.   Tytu³ V.
O S¥DOWNICTWIE   Art.138. S¹downictwo jest konstytucyjnie niepodleg³e.  Art.139. Przez niepodleg³oœæ 
sêdziego rozumie siê s³u¿¹c¹ mu wolnoœæ oœwiadczenia swego zdania w s¹dzeniu bez ulegania wp³ywowi 
w³adzy najwy¿szej i ministerialnej lub jakiemu b¹dŸ innemu wzglêdowi. Wszelkie inne okreœlenie lub 
t³umaczenie niepodleg³oœci sêdziego uznaje siê za nadu¿ycie.   Art.140. S¹dy sk³adaæ siê bêd¹ z sêdziów 
przez króla mianowanych i z sêdziów obieralnych, stosownie do statutu organicznego.   Art.141. Sêdziowie 
mianowani przez króla s¹ do¿ywotni i nie mog¹ byæ odwo³anymi. Sêdziowie obieralni nie mog¹ byæ równie¿ 
odwo³anymi przez czas swego urzêdowania.   Art.142. ¯aden sêdzia nie mo¿e byæ z³o¿ony z urzêdu, tylko 
przez wyrok w³aœciwej instancji s¹dowej, za dowiedzeniem wykroczenia w urzêdzie lub innego 
przestêpstwa.   Art.143. Karnoœæ urzêdników s¹downiczych b¹dŸ mianowanych, b¹dŸ obieralnych, i 
pohamowanie ich zboczeñ od dok³adnego pe³nienia s³u¿by publicznej, nale¿eæ bêd¹ do trybuna³u 
najwy¿szego.   Sêdziowie pokoju Art.144. Bêd¹ sêdziowie pokoju dla wszystkich klas mieszkañców. 
Obowi¹zki ich s¹ pojednawcze. Art.145. ¯adna sprawa nie bêdzie wniesiona do s¹du cywilnego pierwszej 
instancji, je¿eli nie by³a wprzód wytoczona przed w³aœciwego sêdziego pokoju, wyj¹wszy te które pod³ug 
prawa, nie ulegaj¹ pojednaniu.   S¹dy pierwszej instancji Art.146. Dla spraw piêæset z³otych polskich nie 
przechodz¹cych, bêdzie w ka¿dej gminie i w ka¿dym mieœcie s¹d cywilny i policji. Art.147. Dla spraw 
przechodz¹cych piêæset z³otych bêdzie w ka¿dym województwie kilka s¹dów ziemskich i s¹dów 
zjazdowych.   Art.148. Bêd¹ tak¿e s¹dy handlowe.  Art.149. Dla spraw kryminalnych i policji poprawczej, 
bêdzie w ka¿dym województwie kilka s¹dów grodzkich.   Trybuna³y apelacyjne Art.150 Bêd¹ najmniej dwa 

trybuna³y apelacyjne w ca³ym Królestwie, które w drugiej instancji przes¹dzaæ bêd¹ sprawy s¹dzone w 
s¹dach cywilnych, kryminalnych i handlowych. Art.151 Bêdzie trybuna³ najwy¿szy w Warszawie na ca³e 
Królestwo, s¹dz¹cy w ostatniej instancji wszelkie sprawy cywilne i kryminalne, wyj¹wszy zbrodnie stanu. 
Sk³adaæ siê bêdzie w czêœci z senatorów z kolei w nim zasiadaj¹cych, a w czêœci z sêdziów przez króla 
do¿ywotnie mianowanych.   S¹d sejmowy Art.152 S¹d sejmowy s¹dziæ bêdzie sprawy o zbrodnie stanu i o 
przestêpstwa wy¿szych urzêdników Królestwa, o których oddaniu pod s¹d senat stanowi pod³ug artyku³u sto 
szesnastego. S¹d sejmowy sk³adaæ siê bêdzie z wszystkich cz³onków senatu.     Tytu³ VI.
O SILE ZBROJNEJ   Art.153. Si³a zbrojna sk³ada siê z wojska czynnego na stopie zupe³nego ¿o³du, i z milicji 
gotowych go wzmocniæ w przypadku potrzeby.  Art.154. Si³a wojska na koszcie krajowym, oznaczona jest 
przez panuj¹cego, w miarê potrzeby i w stosunku do dochodów w bud¿ecie umieszczonych.   Art.155. 
Roz³o¿enie wojska zastosowanym bêdzie do po³¹czonej dogodnoœci mieszkañców, systemu wojskowego i 
administracyjnego. Art.156. Wojsko zachowa kolory swego munduru, swój ubiór w³aœciwy i wszystko co siê 
tyczy jego narodowoœci.     Tytu³ VII.
URZ¥DZENIA OGÓLNE  Art.157. Dobra i dochody korony sk³adaj¹ siê: 1. Z dóbr korony, które bêd¹ 
zarz¹dzane oddzielnie na rzecz królewsk¹ przez izbê lub urzêdników szczególnie od króla wybranych. 2. Z 
pa³acu królewskiego w Warszawie i z pa³acu Saskiego.  Art.158. D³ug publiczny stanu jest zarêczony.  
Art.159. Kara konfiskaty jest zniesion¹ i w ¿adnym przypadku przywrócon¹ byæ nie mo¿e.   Art.160. Ordery 
polskie cywilne i wojskowe, to jest Or³a Bia³ego, Œwiêtego Stanis³awa i Krzy¿a Wojskowego, s¹ zachowane.   
Art.161. Niniejsza ustawa konstytucyjna bêdzie rozwinion¹ przez statuta organiczne. Które by z nich nie by³y 
wydane niezw³ocznie po og³oszeniu ustawy konstytucyjnej, bêd¹ poprzedniczo roztrz¹sane w radzie stanu.   
Art.162. Pierwszy bud¿et dochodów i rozchodów bêdzie urz¹dzony przez króla za zdaniem rady stanu. 
Bud¿et ten bêdzie wykonywanym, dopóki nie zostanie umiarkowanym lub zamienionym przez panuj¹cego i 
przez obydwie izby.  Art.163. Cokolwiek nie jest przedmiotem statutu organicznego lub ksiêgi praw, i 
cokolwiek nie powinno byæ odes³anym do sejmu pod³ug jego atrybucji, bêdzie urz¹dzonym przez 
postanowienia królewskie, lub przez przepisy rz¹dowe. Statuta organiczne i ksiêgi praw nie mog¹ byæ 
umiarkowane lub zamieniane, tylko przez panuj¹cego i przez obydwie izby sejmu.   Art.164. Prawa, 
postanowienia i urz¹dzenia królewskie, bêd¹ drukowane w Dzienniku Praw. Postanowienie królewskie 
przepisze sposób ich og³aszania.   Art.165. Wszystkie prawa i ustawy poprzednicze, przeciwne niniejszej 
ustawie konstytucyjnej, s¹ zniesione.   Uznawszy w naszym sumieniu, i¿ niniejsza ustawa konstytucyjna 
odpowiada Naszym ojcowskim zamiarom, d¹¿¹cym do utrzymania we wszystkich klasach poddanych 
Naszych Królestwa Polskiego pokoju, zgody i jednoœci tak potrzebnej dla ich swobodnego bytu i do ustalenia 
szczêœliwoœci któr¹ im pragniemy zjednaæ - nadaliœmy i nadajemy im niniejsz¹ ustawê konstytucyjn¹, któr¹ 
przyjmujemy za siebie i za Naszych nastêpców. Nakazujemy nadto wszystkim w³adzom publicznym jej 
wykonanie.   Dzia³o siê w zamku Naszym królewskim w Warszawie, dnia 27 listopada 1815 r.