Technik_pozarnctwa_315[02].O1.02

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie

2. Wymagania wstępne

3. Cele kształcenia

4. Materiał nauczania

4.1. Rozkład dnia koszarowego i podział czasu służby w systemie zmianowym

4.1.1. Materiał nauczania

4.1.2. Pytania sprawdzające

4.1.3. Ćwiczenia

4.1.4. Sprawdzian postępów

4.2. Zasady postępowania po ogłoszeniu alarmu

4.2.1. Materiał nauczania

4.2.2. Pytania sprawdzające

4.2.3. Ćwiczenia

4.2.4. Sprawdzian postępów

4.3. Służba strażaka na terenie jednostki

4.3.1. Materiał nauczania

4.3.2. Pytania sprawdzające

4.3.3. Ćwiczenia

4.3.4. Sprawdzian postępów

4.4. Przebieg uroczystego apelu i zbiórki

4.4.1. Materiał nauczania

4.4.2. Pytania sprawdzające

4.4.3. Ćwiczenia

4.4.4. Sprawdzian postępów

4.5. Umundurowanie strażaka – rodzaje, zasady etyki i zachowania się

w mundurze

4.5.1. Materiał nauczania

4.5.2. Pytania sprawdzające

4.5.3. Ćwiczenia

4.5.4. Sprawdzian postępów

4.6. Rys historyczny rozwoju pożarnictwa w Polsce

4.6.1. Materiał nauczania

4.6.2. Pytania sprawdzające

4.6.3. Ćwiczenia

4.6.4. Sprawdzian postępów

4.7. Rodzaje stopni służbowych

4.7.1. Materiał nauczania

4.7.2. Pytania sprawdzające

4.7.3. Sprawdzian postępów

4.8. Zależność i droga służbowa – podstawowe pojęcia. Regulamin służby.

Służba wewnętrzna: zadania i obowiązki funkcyjnych pełniących służbę
wewnętrzną, dokumentacja. Zasady przeprowadzenia apelu, zbiórki
i zmiany służby

4.8.1. Materiał nauczania

4.8.2. Pytania sprawdzające

4.8.3. Ćwiczenia

4.8.4. Sprawdzian postępów

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

4.9. Zasady wydawania i wykonywania komend

4.9.1. Materiał nauczania

4.9.2. Pytania sprawdzające

4.9.3. Ćwiczenia

4.9.4. Sprawdzian postępów

4.10.Zasady formowania i poruszania się pododdziałów zwartych

4.10.1. Materiał nauczania

4.10.2. Pytania sprawdzające

4.10.3. Ćwiczenia

4.10.4. Sprawdzian postępów

5. Sprawdzian osiągnięć

6. Literatura

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

1. WPROWADZENIE

Otrzymujesz do rąk poradnik, który będzie Ci pomocny w przyswojeniu wiedzy o:

–  rozkładzie dnia koszarowego,
–  rozkładzie dnia i podział czasu służby w systemie zmianowym,
–  alarmie i zasadach postępowania po ogłoszeniu alarmu,
–  zasadach obowiązujących przy wchodzeniu do pomieszczeń służbowych,
–  sporządzaniu meldunku, raportu, notatki służbowej,
–  sporządzeniu raportu z przebiegu uroczystego apelu i zbiórki,
–  opracowaniu scenariusza przebiegu uroczystości związanej z ceremoniałem pożarniczym,
–  występowania w PSP rodzajów umundurowania,
–  zasadach doboru umundurowania,
–  określonych w regulaminie zasadach zachowania się w miejscach publicznych,
–  określić zasady etyki zawodowej,
–  historii rozwoju pożarnictwa w Polsce,
–  ważniejszych  wydarzeniach  mających  wpływ  na  rozwój  organizacyjny  ochrony

przeciwpożarowej w Polsce,

–  stopni służbowych, ich oznakowaniu oraz podziale na korpusy,
–  pojęciach: droga służbowa, przełożony, podwładny, starszy, młodszy, polecenie i rozkaz,
–  aktach normatywnych, które regulują zależność służbową,
–  pojęciu: służba wewnętrzna,
–  przeprowadzeniu apeli i zbiórek,
–  podstawowych zadaniach i obowiązkach funkcyjnych pełniących służbę wewnętrzną,
–  przeprowadzeniu zmiany służby wewnętrznej,
–  wypełnianiu dokumentacji pełnienia służby wewnętrznej,
–  wykonywaniu i wydawaniu komendy zgodnie z regulaminem musztry,
–  oddawaniu honorów,
–  zasadach  formowania pododdziałów,
–  sposobach poruszania się pododdziałów zwartych.

W poradniku znajdziesz:

−

wymagania wstępne – wykaz umiejętności, jakie powinieneś mieć już ukształtowane,
abyś bez problemów mógł korzystać z poradnika,

−

cele kształcenia, – wykaz umiejętności, jakie ukształtujesz podczas pracy z poradnikiem,

−

materiał nauczania, – wiadomości teoretyczne niezbędne do osiągnięcia założonych
celów kształcenia i opanowania umiejętności zawartych w jednostce modułowej,

−

zestaw pytań sprawdzających, abyś mógł sprawdzić, czy już opanowałeś określone treści,

−

ćwiczenia, które pomogą Ci zweryfikować wiadomości teoretyczne oraz ukształtować
umiejętności praktyczne,

−

sprawdzian postępów,

−

sprawdzian osiągnięć, czyli przykładowy zestaw zadań testowych, który potwierdzi
opanowanie materiału całej jednostki modułowej,

−

wykaz literatury uzupełniającej.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:

−

opracować rozkład dnia koszarowego,

−

opracować rozkład dnia i podział czasu służby w systemie zmianowym,

−

określić zasady postępowania po ogłoszeniu alarmu,

−

zastosować zasady obowiązujące przy wchodzeniu do pomieszczeń służbowych,

−

sporządzić meldunek, raport, notatkę służbową,

−

sporządzić raport z przebiegu uroczystego apelu i zbiórki,

−

opracować scenariusz uroczystości zgodnie z ceremoniałem pożarniczym,

−

scharakteryzować obowiązujące w PSP rodzaje umundurowania,

−

określić zasady doboru umundurowania,

−

zastosować określone w regulaminie zasady zachowania się w miejscach publicznych,

−

określić zasady etyki zawodowej,

−

przedstawić rys historyczny rozwoju pożarnictwa w Polsce,

−

scharakteryzować ważniejsze wydarzenia mające wpływ na rozwój organizacyjny
ochrony przeciwpożarowej w Polsce,

−

określić obowiązujące w PSP stopnie służbowe, opisać ich oznakowanie oraz dokonać
podziału na korpusy,

−

wyjaśnić pojęcia: droga służbowa, przełożony, podwładny, starszy, młodszy, polecenie i
rozkaz,

−

wskazać akty normatywne, regulujące zależność służbową,

−

wyjaśnić pojęcie - służba wewnętrzna,

−

przeprowadzić apel i zbiórkę,

−

określić podstawowe zadania i obowiązki funkcyjnych pełniących służbę wewnętrzną,

−

przeprowadzić zmianę służby wewnętrznej,

−

wypełnić dokumentację dotyczącą pełnienia służby wewnętrznej,

−

wykonać i wydać komendy zgodnie z regulaminem musztry,

−

oddać honory przełożonym i starszym,

−

wyjaśnić zasady formowania pododdziałów,

−

określić sposoby poruszania się pododdziałów zwartych.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

4. MATERIAŁ NAUCZANIA

4.1. Rozkład dnia koszarowego i podział czasu służby

w systemie zmianowym

4.1.1. Materiał nauczania

Rozkład dnia koszarowego w Szkole Państwowej Straży Pożarnej jest zawarty

w  regulaminie  służby  wewnętrznej  na  podstawie  regulaminu  służby  oraz  statutu
obowiązującego  w  szkole.  Dla  sprawnego  funkcjonowania  szkoły  wprowadza  się
szczegółowy  rozkład  dnia  koszarowego,  który  daje  słuchaczowi  obraz  dnia  i  kształtuje  jego
postawę wobec obowiązków i czynności jakie spoczywają na nim. Podział czasu i czynności
służbowych  w  celu  utrzymania  odpowiedniego  porządku  w  Szkole  Państwowej  Straży
Pożarnej ustala się rozkład dnia dla kompanii skoszarowanych w szkole w dniu powszednim,
w  dni  świąteczne  oraz  rozkład  dnia  i  podział  czasu  służby  dla  szkolnej  JRG  w  systemie
zmianowym  na  podziale  bojowym.  Strażacy  zatrudnieni  w  Szkole  Państwowej  Straży
Pożarnej pełnia służbę w codziennym i zmianowym rozkładzie czasu służby. W zmianowym
rozkładzie  czasu  służby  wykonywanie  zadań  służbowych  i  pełnienie  dyżuru  przez  strażaka
trwa  nie  dłużej  niż  24  godziny  zgodnie  z  harmonogramem  służb,  po  którym  strażakowi
przysługuje co najmniej 48 godzin czasu wolnego od służby. W codziennym rozkładzie czasu
służby  wykonywanie  zadań  służbowych  od  poniedziałku  do  piątku  wynosi  8  godzin.
W ramach czasu wolnego strażaka można wyznaczyć do pełnienia dyżuru domowego.

Przykładowy rozkład dnia dla kompanii skoszarowanych w szkole w dniu

powszednim wygląda następująco:

−

godz. 6.00

pobudka  -  ogłasza  ją  zawsze  Podoficer  Dyżurny  Kompanii  oraz
informuje o ustalonym przez przełożonego pełniącego służbę stroju
na  zaprawę  poranną.  Strój,  w  jakim  powinni  wyjść  na  zaprawę
słuchacze  zależny  jest  od  warunków  pogodowych  i  jest  określony
w regulaminie.

−

godz. 6.05-6.25

zaprawa poranna- odbywa się ona w miejscu ustalonym przez
przełożonego, najczęściej jest to stadion. Zaprawę poranną
prowadzą dowódcy poszczególnych plutonów. Przed rozpoczęciem
zaprawy sprawdzana jest obecność

−

godz. 6.25-6.55

czas przeznaczony na toaletę poranną, porządkowanie pomieszczeń
mieszkalnych i rejonu zakwaterowania, przygotowanie do zmiany
służby

−

godz. 6-55-7.25

śniadanie

−

godz. 7.00-7.30

zależnie od ustaleń wewnętrznych szkoły następuje zmiana służb
dyżurnych

−

godz. 7.30-7.45

zależnie od ustaleń wewnętrznych szkoły odbywa się apel poranny

−

godz. 7.50

przygotowanie do zajęć

−

godz. 8.00-14.00

zajęcia dydaktyczne

−

godz. 14.05-15.00

przerwa obiadowa

−

godz. 15.00-18.00

ćwiczenia doskonalące dla zmiany podziału bojowego, czas do
dyspozycji dla zmiany wolnej, do dyspozycji przełożonego
pełniącego służbę w danym dniu zmiana służbowa (gospodarcza)

−

godz. 18.00-19.00

kolacja

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

−

godz. 19.00-21.00

nauka własna

−

godz. 21.00-21.15

(zależnie od ustaleń w danej szkole) przygotowanie do apelu

−

godz. 21.15

apel wieczorny

−

godz. 21.30-22.00

toaleta wieczorna, porządkowanie rejonu zakwaterowania

−

godz. 22.00-6.00

cisza nocna

Zależnie od potrzeb przełożonego pełniącego służbę w danym dniu kompanie mogą być

alarmowane w celu sprawdzenia stanu osobowego bądź innych poleceń bezpośrednich
przełożonych o każdej porze dnia i nocy na zbiórkę.

Przykładowy rozkład dnia dla kompanii skoszarowanych w szkole w dniu

świątecznym wygląda następująco:

−

godz. 6.15

pobudka dla strażaków przyjmujących służbę

−

godz. 7.00

pobudka dla pozostałych strażaków

−

godz. 6.05-6.25

−

godz. 7.00-7.25

czas przeznaczony na toaletę poranną, porządkowanie pomieszczeń
mieszkalnych i rejonu zakwaterowania

−

godz. 7.00-7.30

zależnie od ustaleń wewnętrznych szkoły następuje zmiana służb
dyżurnych

−

godz. 7.30-7.45

zależnie od ustaleń wewnętrznych szkoły odbywa się apel poranny

−

godz. 8-00-8.30

śniadanie

−

godz. 8.00-13.00

czas wolny zajęcia sportowe

−

godz. 13.00-14.00

obiad

−

godz. 14.00-17.00

czas wolny, zajęcia kulturalno-oświatowe

−

godz. 17.00-18.00

kolacja

−

godz. 19.00-21.00

czas wolny, nauka własna

−

godz. 21.00-21.15

(zależnie od ustaleń w danej szkole) przygotowanie do apelu

−

godz. 21.15

apel wieczorny

−

godz. 21.30-22.00

toaleta wieczorna, porządkowanie rejonu zakwaterowania

−

godz. 22.00-6.00

cisza nocna

Przykładowy rozkład dnia i podział czasu służby dla szkolnej JRG w systemie

zmianowym wygląda następująco:

−

godz. 6.00-6.30

pobudka, toaleta poranna, porządkowanie rejonu zakwaterowania

−

godz. 6.30-7.30

przygotowanie do zmiany służby

−

godz. 7.30-8.00

zmiana służby

−

godz. 8-00-8.30

szczegółowe sprawdzanie sprzętu oraz przygotowanie sprzętu
do działań

−

godz. 8.30-9.00

przerwa na posiłek

−

godz. 9.00-14.00

zajęcia doskonalenia zawodowego

−

godz. 14.00-15.00

przerwa na posiłek

−

godz. 16.00-18.00

konserwacja sprzętu

−

godz. 18.00-19.00

przerwa na posiłek

−

godz. 19.00-21.30

porządkowanie rejonu, zajścia sportowe

−

godz. 21.30 -21.45

apel wieczorny

−

godz. 21.45-22.00

toaleta wieczorna

−

godz. 22.00-6.00

cisza nocna, kontrola służb i wart

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

4.1.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1. Jak przedstawia się szczegółowy rozkład dnia powszedniego w Szkole Państwowej

Straży Pożarnej?

2. Jak przedstawia się szczegółowy rozkład dnia świątecznego w Szkole Państwowej Straży

Pożarnej?

3. Jak przedstawia się szczegółowy podział czasu służby dla Szkolnej JRG w systemie

zmianowym w Szkole Państwowej Straży Pożarnej?

4.1.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

W oparciu o przykładowe rozkłady dnia, sporządź rozkład dnia świątecznego,

uwzględniając elementy zawarte w wyżej wymienionym rozkładzie.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości

z literatury uzupełniającej,

2)  dokładnie przeanalizować wszystkie rozkłady dnia,
3)  zapisać rozkład w zeszycie,
4)  przedstawić rozkład dnia świątecznego na forum grupy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia,

−

przykładowy rozkład dnia,

−

zeszyt i przybory do pisania,

−

tablica i pisaki.

4.1.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) przedstawić szczegółowo rozkład dnia powszedniego w szkole

Państwowej Straży Pożarnej?



2) przedstawić szczegółowo rozkład dnia świątecznego w szkole

Państwowej Straży Pożarnej?



3) przedstawić szczegółowo podział czasu służby dla szkolnej JRG

w systemie zmianowym w szkole Państwowej Straży Pożarnej?



„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

4.2. Zasady postępowania po ogłoszeniu alarmu

4.2.1. Materiał nauczania

Alarm- jest to rozkaz do natychmiastowego, pospiesznego i zorganizowanego działania.

Alarm stanu osobowego szkoły lub wyznaczonej kompanii może być ogłaszany

w celu:

−

niezwłocznego osiągnięcia stanu pełnej gotowości bojowej do podjęcia określonych
działań przez siły i środki szkoły,

−

kontroli stanu gotowości bojowej w ramach Centralnego Odwodu Operacyjnego,

−

kontroli stanu osobowego szkoły.
Alarm może być ogłoszony o każdej porze dnia i nocy. Osobami upoważnionymi do

ogłoszenia  alarmu  są  osoby,  które  są  zawarte  w  wewnętrznym  regulaminie  Szkoły.  Po
ogłoszeniu alarmu wszyscy słuchacze szkoły są zobowiązani do natychmiastowego stawienia
się  w  wyznaczonym  miejscu.  Alarm  jest  ogłaszany  przez  podoficera  dyżurnego  szkoły  za
pośrednictwem  podoficerów  dyżurnych  danych  kompanii.  Rodzaj  umundurowania
obowiązującego strażaków podczas alarmu jest określany w chwili ogłaszania alarmu.

Z udziału w alarmie zwolnieni są strażacy:

−

pełniący służbę dyżurną,

−

pełniący służbę w szkolnej JRG,

−

pełniący wartę,

−

posiadający zwolnienie lekarskie,

−

przebywający na przepustkach, urlopach i delegacjach.

Alarm bojowy to jest to rozkaz lub umówiony sygnał podany za pomocą urządzeń

wewnętrznych, urządzeń wywołania selektywnego, syreny, radia lub innych środków,
nakazujący przejście danej jednostki w stan pełnej gotowości bojowej, wyjazd do zdarzenia
i podjecie odpowiednich działań.

Rozróżnia się alarmy:

−

bojowy – nakazujący przejście pododdziału w stan pełnej gotowości bojowej celem
podjęcia działań ratowniczych,

−

specjalny – zarządzany w celu niezwłocznego podjęcia działań przez określone siły
i środki w sytuacjach specjalnych,

−

ćwiczebny – zarządzany w celach szkoleniowych oraz kontrolnych.

Na sygnał alarmu należy:

−

przerwać wszelkie zajęcia,

−

wyłączyć gospodarcze i warsztatowe urządzenia elektryczne w przypadku gdyby miały
zostać bez dalszego nadzoru,

−

udać się najkrótszą drogą do pojazdu lub w wyznaczone miejsce zbiórki, zależnie od
lokalnie przyjętych rozwiązań.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

4.2.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Co rozumiesz pod pojęciem: alarm, alarm bojowy?
2.  W jakim celu może być ogłaszany alarm?
3.  Kto i w jaki sposób ogłasza alarm?
4.  Kto jest zwolniony z alarmu?
5.  Jakie wyróżniamy alarmy związane z działaniami ratowniczymi?

4.2.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Na podany sygnał przez prowadzącego udaj się w ustalone miejsce w celu

przeprowadzenia alarmu i sprawdzenia stanu osobowego.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości

z literatury uzupełniającej.

2) dokładnie przeanalizować pokaz zademonstrowany przez nauczyciela dotyczący alarmu,

przemieszczenia się po ogłoszeniu alarmu,

3)  dobrać odpowiednie umundurowanie w zależności od rodzaju alarmu,
4)  odpowiednio reagować w zależności od sposobu powiadamiania o alarmie,
5)  określić kto i dlaczego ma być zwolniony z alarmu,
6)  zanotować spostrzeżenia i błędy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia,

−

urządzenie akustyczne dające sygnał dźwiękowy.

4.2.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) wyjaśnić pojęcia: alarm, alarm bojowy?



2) określić cel ogłoszenia alarmu?



3) określić kto i w jaki sposób ogłasza alarm?



4) określić kto jest zwolniony z alarmu?



5) określić jakie wyróżniamy alarmy związane z działaniami

ratowniczymi?



„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

4.3. Służba strażaka na terenie jednostki

4.3.1. Materiał nauczania

Zasady obowiązujące przy wchodzeniu do pomieszczeń służbowych

Wchodząc do pomieszczenia służbowego strażak puka do drzwi i po otrzymaniu

zaproszenia wchodzi, przyjmuje postawę zasadniczą, oddaje honor i melduje się np. „panie
brygadierze strażak (nazwisko) melduje się w sprawie (podaje powód przybycia)”.

W przypadku, gdy w pomieszczeniu przebywają: przełożony bezpośredni lub przełożony

wyższego  szczebla  i  starszy  nie  będący  przełożonym,  strażak  zwraca  się  do  swego
najwyższego  przełożonego.  Po  załatwieniu  sprawy  i  uzyskaniu  zgody  na  wyjście  strażak
oddaje  honor  i  wychodzi.  Zwracając  się  do  strażaka  przebywającego  w  obecności
przełożonego  (starszego  stopniem)  należy  oddać  honor,  a  następnie  poprosić  przełożonego
o  pozwolenie  zwrócenia  się  do  drugiego  strażaka,  np.  „panie  kapitanie,  strażak  (nazwisko)
prosi, o pozwolenie zwrócenia się do pana aspiranta”. Jeżeli występuje kilku strażaków o tym
samym  stopniu  -  wymienia  nazwisko.  W  pomieszczeniach  służbowych  honory  oddaje  się
przełożonym,  starszym  stopniem  przez  powstanie,  przyjęcie  postawy  zasadniczej  i  skłon
głowy- tylko podczas pierwszego ich przybycia.

Wzory pism służbowych:
wzór raportu

str. kdt Jan Nowak

Warszawa, dn. 10.01.2007r.

Pluton I
Kompania I

Pan
st. bryg. mgr inż. Jan Kowalski
Komendant Szkoły
Państwowej Straży Pożarnej
w Warszawie

RAPORT

Zwracam się do Pana Komendanta z prośbą o udzielenie mi urlopu od dnia

12.01.2007r. godz. 15.30 do dnia 15.01.2007r. godz. 21.00. Prośbę swą motywuję chęcią
zobaczenia się z rodziną.

Proszę o pozytywne rozpatrzenie mojego raportu.

Jan Nowak

…………………………….

(podpis sporządzającego raport)

D-ca plutonu -
D-ca kompanii -
Naczelnik Wydziału –
Komendant Szkoły –

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

4.3.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1. Jakie czynności wykonuje strażak przy wejściu do pomieszczeń służbowych?
2. Co powinien zrobić strażak po załatwieniu sprawy i uzyskaniu pozwolenia wyjścia

z pomieszczenia?

3. Jakie informacje powinny się znaleźć w raporcie dotyczącym urlopu?
4. Jak powinna brzmieć treść zawarta w raporcie, dotycząca wyjaśnienia niedopełnienia

obowiązków podczas pełnienia służby?

4.3.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Zgodnie z przyjętymi zasadami przy wchodzeniu do pomieszczeń służbowych przećwicz

wchodzenie i załatwienie sprawy służbowej w przypadku pobytu w pomieszczeniu tylko
przełożonego, starszego stopniem.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenia, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości

z literatury uzupełniającej,

2) dokładnie przeanalizować pokaz zademonstrowany przez nauczyciela,
3) wejść do pomieszczenia służbowego, załatwić sprawę służbową oraz wyjść

z pomieszczenia zgodnie z obowiązującymi zasadami,

4) zanotować spostrzeżenia w zeszycie.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia,

−

zeszyt i przybory do pisania.

Ćwiczenie 2

Zgodnie z przyjętymi zasadami przy wchodzeniu do pomieszczeń służbowych przećwicz

wchodzenie i załatwienie sprawy służbowej w przypadku, gdy w pomieszczeniu znajdują się
przełożony, starszy stopniem oraz starszy nie będący przełożonym.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenia, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości

z literatury uzupełniającej,

2) dokładnie przeanalizować pokaz zademonstrowany przez nauczyciela,
3) wejść do pomieszczenia służbowego, załatwić sprawę służbową oraz wyjść

z pomieszczenia zgodnie z obowiązującymi zasadami,

4) zanotować spostrzeżenia w zeszycie.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia,

−

zeszyt i przybory do pisania.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

Ćwiczenie 3

Zgodnie z przyjętymi zasadami przy wchodzeniu do pomieszczeń służbowych przećwicz

wchodzenie i załatwienie sprawy służbowej w przypadku, gdy w pomieszczeniu znajdują się
strażacy w tym samym stopniu służbowym.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenia, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości

z literatury uzupełniającej,

2) dokładnie przeanalizować pokaz zademonstrowany przez nauczyciela,
3) wejść do pomieszczenia służbowego, załatwić sprawę służbową oraz wyjść

z pomieszczenia zgodnie z obowiązującymi zasadami,

4) zanotować spostrzeżenia w zeszycie.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia,

−

zeszyt i przybory do pisania.

Ćwiczenie 4

Zgodnie z przyjętymi wzorami pism służbowych napisz raport o urlop podczas czasu

wolnego od zajęć.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości

z literatury uzupełniającej,

2)  dokładnie zapoznać się z zasadami pisania raportów,
3)  sporządzić raport służbowy dotyczący urlopu w dni wolne od zajęć dydaktycznych.
4)  przedstawić wyniki swojej pracy nauczycielowi.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia,

−

zeszyt i przybory do pisania.

Ćwiczenie 5

Zgodnie z przyjętymi wzorami pism służbowych napisz raport o urlop zdrowotny.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości

z literatury uzupełniającej,

2) sporządzić raport służbowy dotyczący urlopu zdrowotnego,
3) przedstawić wyniki swojej pracy nauczycielowi.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia,

−

zeszyt i przybory do pisania.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

4.4. Przebieg uroczystego apelu i zbiórki

4.4.1. Materiał nauczania

W jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej i jednostkach Ochotniczych

Straży Pożarnych uroczyste apele (zbiórki) organizuje się podczas uroczystości, którym
należy nadać szczególnie podniosły charakter.

Uroczysty apel w jednostkach organizacyjnych PSP organizuje się z okazji:

−

świąt państwowych,

−

Dnia Strażaka,

−

utworzenia nowej jednostki organizacyjnej PSP lub jej likwidacja,

−

nadania sztandaru lub innego wyróżnienia,

−

pożegnania sztandaru,

−

obchodów ważnych wydarzeń w historii lub życiu jednostki organizacyjnej PSP,

−

składania przez strażaków ślubowania,

−

zdania i objęcia stanowiska kierownika jednostki organizacyjnej PSP oraz dowódcy
jednostki ratowniczo-gaśniczej,

−

wręczania odznaczeń, wyróżnień i aktów nadania stopnia,

−

odsłonięcia pomnika lub tablicy pamiątkowej,

−

rozpoczęcia i zakończenia roku akademickiego i szkolnego w szkołach PSP,

−

nadania pierwszych stopni oficerskich, aspiranckich i podoficerskich,

−

otwarcia i przekazania do użytku obiektów PSP,

−

przekazania pojazdów i sprzętu,

−

innych ważnych okoliczności ustalonych z przełożonym wyższego szczebla, jak np.
pogrzeb lub ślub strażaka.

Ważnym elementem przy organizowaniu uroczystego apelu jest wybór miejsca i jego

przygotowanie.

Można wyróżnić następujących uczestników apelu:

−

dowódca uroczystości,

−

poczet flagowy,

−

poczet sztandarowy,

−

kompania (pluton) honorowa,

−

pododdziały towarzyszące,

−

poczty sztandarowe towarzyszące.

−

Poczet sztandarowy

Poczet sztandarowy występuje w umundurowaniu wyjściowym ze sznurem galowym,

jednym  najwyższym  odznaczeniem  lub  orderem,  czapką  rogatywką,  pasem  głównym
w rękawiczkach  oraz  butach  z  podwyższoną  cholewką.  W  skład  pocztu  sztandarowego
wchodzą: dowódca sztandarowy  i asystujący. Dowódcą pocztu sztandarowego powinien  być
młodszy  oficer.  Sztandarowym  powinien  być  aspirant  lub  starszy  podoficer.  Asystującym
powinien  być  młodszy  podoficer.  Poczet  sztandarowy  wchodzi  w  skład  pododdziału
honorowego.

Uroczysta zbiórka

Uroczysta zbiórka jest odmianą uroczystego apelu prowadzoną dla uczczenia tych

samych  świąt  i  jubileuszy,  dla  których  organizowany  jest  uroczysty  apel  –  gdy  mały  stan
osobowy  jednostki  straży  pożarnej  lub  złe  warunki  atmosferyczne  uniemożliwiają
przeprowadzenie  uroczystego  apelu  na  zewnątrz.  Uroczystą  zbiórkę  prowadzi  się
w pomieszczeniu  jednostki  straży pożarnej, takich  jak:  świetlica, sala wykładowa, aula, sala
konferencyjna  itp.  Ustawienie uczestników uroczystej zbiórki uzależnione  jest od ich  liczby
i warunków  lokalowych  i  powinno  być  każdorazowo  ustalone  przez  organizatora
uroczystości.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

Przykładowy scenariusz uroczystego apelu dotyczący przekazania sprzętu pożarniczego

Przydział funkcyjnych do uroczystości przekazania sprzętu pożarniczego dla

……………………………………………………………………..

……………………… 11 listopad 2007r.

1. Dowódca uroczystości

-kpt. ……………………(.…………….…………….)

2. Dowódca kompanii honorowej

-kpt. ……………………(…………………………...)

3. Dowódca pododdziału

-kpt. ……………………(…………………………...)

4. Dowódca pododdziału

-kpt. …………….…...…(…………………………...)

5. Poczet Sztandarowy

-kpt. ……………..…..…(…………………………...)

-asp. ………………........(…………………………...)

-kadet ………………..………………………………

6. Poczet flagowy

-kpt. …………………....(….………………..……...)

-mł. asp. ………………..(…..……………………...)

-kadet ………………..………………………………

….……………….. 03.11.2007r.

ZATWIERDZAM:

SCENARIUSZ UROCZYSTOŚCI

Przekazania sprzętu pożarniczego dla ………….……………. Państwowej Straży Pożarnej
w ………………………….

Czas i miejsce uroczystości:

11.11.2007 r., godz. 14.00 – ………….……………. plac wewnętrzny

………….…………….

Przebieg uroczystości:

godz. 13.45 – zbiórka pododdziałów na placu wewnętrznym Szkoły
godz.  13.58  -  Narrator  –  Informuje  o  rozpoczęciu  uroczystości  o  tym  ,  iż  za  chwilę
Dowódca  Uroczystości  złoży  meldunek  Komendantowi  Głównemu  Państwowej  Straży
Pożarnej  o  gotowości  pododdziałów.  Następnie  Komendant  Główny  dokona  przeglądu
pododdziałów.
godz.  14.00  –  meldunek  Komendantowi  Głównemu  PSP,  przegląd  pododdziałów,
powitanie, zajęcie miejsca przez gości honorowych i oficjalnych na trybunie.

Z chwilą przybycia Komendanta Głównego PSP, na miejsce uroczystości, Dowódca
Uroczystości podaje komendy:

„Szkoła – „Baczność”

„Szkoła, na prawo – PATRZ”

Dowódca Uroczystości -podchodzi do Komendanta Głównego PSP i składa meldunek:
„Panie /podaje stopień służbowy/  Dowódca uroczystości  kapitan …………………
melduje …………………………PSP do uroczystości przekazania sprzętu  pożarniczego
dla  ………………………………………… w …………………………….”.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

Komendant Główny PSP w asyście Dowódcy Uroczystości dokonuje przeglądu pododdziałów,
następnie przechodzi przed front szyku i wita się ze Szkołą:
„Czołem Szkoła”
„Czołem Panie /podają stopień służbowy/”

A następnie  poleca  Dowódcy  Uroczystości  wydać  komendę  „Spocznij”. Komendant  Główny
PSP  udaje  się  na  trybunę,  na  której  zajmuje  miejsce  wraz  z  gośćmi  honorowymi.  Dowódca
Uroczystości po odprowadzeniu Komendanta Głównego do trybuny,  wraca przed front szyku
i podaje komendy:

„Szkoła – Baczność”
„Szkoła – Spocznij”

Po  zajęciu  miejsc  przez  gości  honorowych  na  trybunie,  Dowódca  Uroczystości  podaje
komendy do podniesienia flagi państwowej :
„Szkoła – Baczność”
„Szkoła, na prawo – PATRZ”
„Poczet flagowy – Baczność”
„Do poniesienia flagi państwowej – Marsz”

Poczet flagowy maszeruje krokiem równym w kierunku masztu, zatrzymuje się i mocuje flagę
do  linki.  Po  zamocowaniu  flagi,  fanfarzyści  grają  sygnał  „Słuchajcie  wszyscy”,  a  następnie
hymn  państwowy  –  podczas  grania  hymnu  państwowego  flagowy  podciąga  flagę  na  maszt,
a  dowódca  pocztu  flagowego  i  asystujący  salutują.  Po  podniesieniu  flagi,  flagowy  również
salutuje. Po odegraniu hymnu Dowódca Uroczystości podaje komendy:

„Szkoła – Baczność”
„Szkoła – Spocznij”

Następuje otwarcie uroczystości.
Otwarcia uroczystości dokonuje Komendant …………………………

Następnie odbywa się przekazanie sprzętu pożarniczego, podczas którego osoba przekazująca
schodzi z trybuny honorowej, bierze z wcześniej przygotowanego w tym celu stolika stosowne
dokumenty  związane  z  przekazywanym  sprzętem  pożarniczym  i  wręcza  je dowódcy  jednostki
organizacyjnej ratowniczo-gaśniczej, składając przy tym stosowne do okoliczności gratulacje
i  życzenia.  Następnie  przekazujący  sprzęt  wraca  na  swoje  poprzednie  miejsce  na  trybunie
honorowej.
Następnie osoba duchowna dokonuje poświęcenia przekazywanego sprzętu pożarniczego.
Po  tym  następuje  krótkie  okolicznościowe  przemówienie  przełożonego  dokonującego  aktu
przekazania sprzętu.
Głos zabierają:

−

Komendant Główny PSP

−

Przedstawiciele Władz Rządowych i Samorządowych

−

Komendant……………...

Po wystąpieniach gości.
„Szkoła – Baczność”
„Szkoła, na prawo – „PATRZ”
„Poczet sztandarowy – Baczność”

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

„Sztandar odprowadzić”

DOWÓDCA UROCZYSTOŚCI:
„Panie Brygadierze, dowódca uroczystości kpt. ………………… melduje zakończenie
uroczystości przekazania sprzętu  pożarniczego dla  …………………………………….
w ……………………………”
„Szkoła – Baczność”
„Szkoła – Spocznij”

NARRATOR  –  Informuje  zaproszonych  gości  o  zakończeniu  uroczystości,  dziękując
wszystkim obecnym za udział oraz zapoznanie się z przekazanym sprzętem.

4.4.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Jaka jest różnica pomiędzy uroczystym apelem, a zbiórką?
2.  Podczas jakich okazji organizuje się uroczysty apel, zbiórkę?
3.  Co jest ważnym elementem przy organizowaniu uroczystego apelu, zbiórki?
4.  Kto może uczestniczyć w uroczystym apelu?
5.  W jakich miejscach można przeprowadzić zbiórkę?

4.4.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Na podstawie ceremoniału pożarniczego opracuj plan uroczystości ślubowania słuchaczy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości

z literatury uzupełniającej,

2)  przeanalizować program uroczystości na przykładzie podanym w poradniku,
3)  przedstawić wyniki swojej pracy nauczycielowi,
4)  zanotować spostrzeżenia w zeszycie.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia,

−

arkusze papieru formatu A4,

−

zeszyt i przybory do pisania.

4.4.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) wyjaśnić różnicę pomiędzy uroczystym apelem a zbiórką?



2) wymienić uroczystości z okazji których organizuje się uroczysty

apel, zbiórkę?



3) wymienić uczestników uroczystego apelu?



4) wymienić miejsca przeprowadzenia zbiórki?



„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

4.5. Umundurowanie

strażaka

–

rodzaje,

zasady etyki

i zachowania się w mundurze

4.5.1. Materiał nauczania

Umundurowanie strażaka składa się z ubiorów:

−

wyjściowego,

−

służbowego.

Przedmiotami ubioru wyjściowego są:

−

mundur wyjściowy,

−

płaszcz zimowy,

−

płaszcz letni,

−

koszula wyjściowa,

−

czapka rogatywka lub kapelusz,

−

półbuty wyjściowe.

Przedmiotami ubioru służbowego są:

−

mundur służbowy,

−

sweter,

−

koszula służbowa,

−

kurtka ¾,

−

beret lub kapelusz,

−

czapka służbowa,

−

półbuty służbowe.

Przedmiotami środków ochrony indywidualnej są:

−

ubranie specjalne,

−

rękawice specjalne,

−

kominiarka,

−

buty strażackie,

−

hełm strażacki.

W mundurze wyjściowym strażak występuje:

−

podczas uroczystości państwowych i strażackich,

−

podczas innych uroczystości na polecenie kierownika jednostki organizacyjnej
Państwowej Straży Pożarnej.

W ubiorze służbowym strażak występuje:

−

w miejscu pełnienia służby,

−

podczas wykonywania czynności kontrolnych,

−

na polecenie przełożonego przy wykonywaniu innych czynności.

Zasady etyki i zachowania się w mundurze

Etyka to nauka, natomiast moralność to przedmiot jej badań. Zadaniem etyki jest

określenie co jest postępowaniem dobrym, poprawnym.
Moralność to zjawisko społeczne każdorazowo ukształtowane historycznie w określonym
społeczeństwie, którego zadaniem jest regulacja całokształtu między jednostką oraz pomiędzy
jednostkami,

grupami.

Moralność

reguluje

ułatwia

współżycie

człowieka

w społeczeństwie.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

Etyka zawodowa stanowi zastosowanie zasad ogólnych dla pewnych specyficznych

sytuacji, w których może znaleźć się człowiek podczas pełnienia określonej roli zawodowej.
Stosunek funkcjonariusza do pracy i obowiązków służbowych składa się z następujących
części określających zawód strażaka:

−

dążenie do jak najlepszych wyników,

−

obowiązkowość i sumienność,

−

inicjatywa,

−

praca nad sobą,

−

troska o mienie społeczne i zawodowe,

−

stosunek do podwładnych i przełożonych,

−

stosunek do krytyki.

Osobiste wybory moralne funkcjonariusza:

−

poczucie własnej godności i honoru służby,

−

prawość i szlachetność charakteru,

−

męstwo i odwaga,

−

panowanie nad sobą i takt,

−

wytrwałość,

−

prawdomówność,

−

słowność i rzetelność,

−

skromność,

−

moralny tryb życia.

Oddawanie honorów jest zewnętrzna oznaką szacunku dla tradycji, symboli narodowych,

dyscypliny  i  jedności  strażaków  oraz  wyrazem  szacunku  dla  przełożonych  i  starszych
stopniem.  Strażaków  obowiązuje  oddawanie  honorów  i  odpowiadanie  na  oddane  honory
w służbie  i  poza  nią.  Podwładni  i  młodsi  stopniem  obowiązani  są  oddawać  honory  pierwsi,
a strażacy  równi  stopniem  jednocześnie.  W  pomieszczeniach  służbowych  honory  oddaje  się
przełożonym,  starszym  stopniem  przez  powstanie,  przyjęcie  postawy  zasadniczej  i  skłon
głowy- tylko podczas pierwszego ich przybycia. Strażacy zwracając się służbowo zarówno do
przełożonego,  starszego  stopniem  jak  i  podwładnego  młodszego  stopniem  oraz  równego
stopniem, wymieniają przed stopniem słowo „Pan”. Przełożeni starsi stopniem w rozmowach
służbowych  mogą  zwracać  się  do  podwładnych,  młodszych  stopniem  wymieniając  tylko  ich
stopień  służbowy  i  nazwisko.  Strażacy zwracając się do siebie  oficjalnie  przyjmują  postawę
zasadniczą  i  oddają  honor.  Po  wydaniu  rozkazu  (przyjęciu  meldunku)  przełożony,  starszy
stopniem  zezwala  przyjąć  postawę  swobodną.  Podczas  witania  się  (pożegnania)przełożony,
starszy  stopniem  stosuje  zwrot  czołem  np.  „czołem panie  kapitanie”,  a  podwładny,  młodszy
stopniem  odpowiada  :czołem  panie  brygadierze”.  W  rozmowach  telefonicznych  obowiązuje
strażaków obustronne przedstawianie się. Strażak, który otrzymał sygnał telefoniczny, zgłasza
się podając swój stopień służbowy i nazwisko, a w razie powiadomienia lub stwierdzenia, że
będzie  rozmawiał  z  przełożonym  używa  zwrotu „melduję  się”,  a  po  zakończonej  rozmowie
„odmeldowuję się” strażak znajdujący  się w obecności przełożonego lub  starszego powinien
przestrzegać  zasad  taktownego  zachowania  się.  Podczas  mijania  się  w  warunkach
uniemożliwiających  swobodne  przejście,  strażak  ustępuje  miejsca  przełożonemu,  starszemu
stopniem  przyjmując  postawę  zasadniczą,  stając  frontem  do  przechodzącego.  Chcąc  ominąć
stojącego w  wąskim przejściu przełożonego, starszego stopniem,  strażak po dodaniu  honoru
zwraca się o pozwolenie przejścia. Po otrzymaniu pozwolenia oddaje honor i przechodzi.

W grupie strażaków znajdujących się w wąskim przejściu pierwszy, który zauważy

przełożonego, starszego stopniem podaje komendę „przejście”. Strażacy przepuszczają
przechodzącego stając przed nim frontem i przyjmując postawę zasadniczą.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

Strażacy są obowiązani oddawać honory:

−

Prezydentowi Rzeczpospolitej Polskiej,

−

marszałkom Sejmu i Senatu,

−

Prezesowi Rady Ministrów,

−

ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych,

−

Komendantowi Głównemu Państwowej Straży Pożarnej,

−

przełożonym starszym i równym stopniem,

−

fladze państwowej podczas jej podnoszenia i opuszczania oraz sztandarom,

−

przed Grobem Nieznanego Żołnierza,

−

symbolom i miejscom upamiętniającym bohaterską walkę i męstwo narodu polskiego
i innych narodów, jeśli są tam wystawione umundurowane posterunki honorowe,

−

pogrzebom ze strażacką asystą honorową.

Pojedynczy strażak nie ma obowiązku oddawania honorów w czasie:

−

bezpośredniego udziału w akcji ratowniczej,

−

przechodzenia przez jezdnię,

−

uczestniczenia w kondukcie pogrzebowym,

−

prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn i urządzeń,

−

mijana się w odległości większej niż 15 kroków oraz mijania osób będących po drugiej
stronie ulicy,

−

przebywania w instytucjach, placówkach i miejscach publicznych (kinach, teatrach itp.),

−

przebywania na leczeniu szpitalnym,

−

przebywania w stołówkach, czytelniach, łazienkach toaletach itp.,

−

podczas bezpośredniego udzielania pomocy poszkodowanym,

−

wykonywana prac porządkowo- gospodarczych.

Oddziały (pododdziały) w ugrupowaniu rozwiniętym lub marszowym oddają

honory:

−

Prezydentowi Rzeczpospolitej Polskiej,

−

Prezesowi Rady Ministrów,

−

ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych,

−

Komendantowi Głównemu Państwowej Straży Pożarnej,

−

sztandarom,

−

przed Grobem Nieznanego Żołnierza,

−

pogrzebom z asystą honorową.

W czasie grania hymnu państwowego, hymnu innych państw, hasła Wojska Polskiego

i sygnału „Służba wartownicza”, podnoszenia na maszt i opuszczania flagi państwowej oraz
pogrzebów ze strażacką asystą honorową, oddziały oddają honory:

−

w ugrupowaniu rozwiniętym na komendę,

−

w ugrupowaniu marszowym – po zatrzymaniu się i zwróceniu frontem w kierunku
nakazanym przez dowódcę.

Honorów nie oddaje się:

−

po ogłoszeniu alarmu,

−

w czasie prowadzenia bezpośrednich działań ratowniczych,

−

podczas ćwiczeń, szkoleń oraz zajęć sportowych,

−

w czasie wykonywania prac gospodarczych.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

4.5.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Z jakich ubiorów składa się umundurowanie strażaka?
2.  Co jest przedmiotem ubioru wyjściowego?
3.  Co jest przedmiotem ubioru służbowego?
4.  Co jest przedmiotem ochrony indywidualnej strażaka?
5.  Kiedy strażak występuje w umundurowaniu wyjściowym?
6.  Czym jest oddawanie honorów?
7.  Komu strażacy mają obowiązek oddawać honory?
8.  W jakich sytuacjach strażacy nie mają obowiązku oddawania honorów?
9.  Komu  oddziały  (pododdziały)  w  ugrupowaniu  rozwiniętym  lub  marszowym  oddają

honory?

4.5.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Podczas zbiórki zorganizowanej przez nauczyciela dobierz właściwe umundurowanie

służbowe z kurtką ¾.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości

z literatury uzupełniającej,

2) zapoznać się z doborem właściwego umundurowania w zależności od okoliczności,
3) zanotować spostrzeżenia w zeszycie.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia, literatura uzupełniająca,

−

zeszyt i przybory do pisania,

−

umundurowanie służbowe.

Ćwiczenie 2

Podczas zbiórki zorganizowanej przez nauczyciela dobierz właściwe umundurowanie

wyjściowe.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości

z literatury uzupełniającej,

2) zapoznać się z doborem właściwego umundurowania w zależności od okoliczności,
3) zanotować spostrzeżenia w zeszycie.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia,

−

literatura uzupełniająca,

−

zeszyt i przybory do pisania,

−

umundurowanie wyjściowe.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

Ćwiczenie 3

Podczas zbiórki zorganizowanej przez nauczyciela dobierz właściwe umundurowanie

specjalne z uzbrojeniem osobistym.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości

z literatury uzupełniającej,

2) zapoznać się z doborem właściwego umundurowania w zależności od okoliczności,
3) zanotować spostrzeżenia w zeszycie.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia, literatura uzupełniająca,

−

zeszyt i przybory do pisania,

−

umundurowanie specjalne z uzbrojeniem osobistym.

Ćwiczenie 4

W sali lustrzanej oddaj honory w kierunku lustra i kolegi.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości

z literatury uzupełniającej,

2) zapoznać się z zademonstrowanym sposobem oddawania honorów,
3) dokładnie przeanalizować pokaz zademonstrowany przez nauczyciela dotyczący

oddawania honorów w nakryciu oraz bez nakrycia głowy,

4) zanotować spostrzeżenia w zeszycie.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia,

−

lustra,

−

beret, czapka wyjściowa, hełm,

−

zeszyt i przybory do pisania.

4.5.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) wymienić z jakich ubiorów składa się umundurowanie strażaka?



2) wymienić przedmioty ubioru wyjściowego?



3) wymienić przedmioty ubioru służbowego?



4) wymienić przedmioty ochrony indywidualnej strażaka?



5) wyjaśnić w jakich okolicznościach strażak występuje

w umundurowaniu wyjściowym?



6) wyjaśnić w jakich okolicznościach strażak występuje

w umundurowaniu służbowym?



7) wyjaśnić czym jest oddawanie honorów?



8) wyjaśnić komu strażacy mają obowiązek oddawać honory?



9) wyjaśnić w jakich sytuacjach strażacy nie mają obowiązku oddawania

honorów?



10) wyjaśnić komu oddziały (pododdziały) w ugrupowaniu rozwiniętym

lub marszowym oddają honory?



„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

4.6. Rys historyczny rozwoju pożarnictwa w Polsce

4.6.1. Materiał nauczania

Pożary od wieków niszczyły nasz kraj, dobytek ludzi, ale i dorobek kulturalny.

Największe  straty  występowały  w  dużych  miastach,  będących  skupiskami  ludności,
zajmującej  się  handlem  i  rzemiosłem.  W  czasie  pożarów  pastwą  płomieni  padały  nie  tylko
warsztaty  pracy,  majątek  ruchomy,  domy  mieszczańskie,  ale i zabytkowe  obiekty:  zamki,
kościoły, klasztory. W okresie średniowiecza główna przyczyna tych klęsk wynikała z faktu,
że prawie całe budownictwo mieszkalne, sakralne, a nawet obronne wznoszono z drewna. itp.

Porządki i uchwały ogniowe uchwalone przez magistrat warszawski w latach 1546, 1548,

1550  były  wzorowane  na  porządkach  krakowskich.  Uchwała  podjęta  w  roku  1614  znacznie
rozszerzyła pojecie porządków ogniowych. Ważnym zarządzeniem Bolesława IV z roku 1431
zakazującym  wznoszenie  domów  drewnianych  na  rynku  starego  miasta.  Dla  porządków
ogniowych  było  to,  że  nie  obowiązywały  w  całym  państwie.  Odnosiły  się  tylko  do  osiedla
miasta podległego tej władzy która je wydała.

W Polsce odrodzonej zaangażowanie i poświęcenie wielu setek działaczy pożarniczych,

rzeczników aktywności społecznej i patriotycznej przyniosło owoce w końcowej fazie wojny,
gdy  wielu  Polaków  uczestniczyło  w  walce  o  niepodległość.  Wieloletnia  działalność
wychowawcza,  kultywowanie  tradycji  i  rozbudzanie  ducha  narodowego,  wreszcie  ukryty
wojskowy  charakter  straży  ogniowych  spowodowały,  że  strażacy  masowo  wzięli  udział
w rozbrajaniu  oddziałów  okupacyjnych,  żandarmerii  i  policji,  a  także  pełnili  służbę
porządkową w miastach i miasteczkach.

Na terenach polskich wcielonych do Rzeszy (Pomorze, Wielkopolska i Śląsk)

wprowadzono  organizację  ochrony  przeciwpożarowej  obowiązującą  w  Rzeszy  według
postanowień  ustawy  z  23  listopada  1938  r.  o  zwalczaniu  pożarów.  W  większych  miastach,
w których  były zawodowe straże pożarne, np. w Poznaniu, Łodzi, Bydgoszczy,  Katowicach,
Chorzowie,  wprowadzono  policję  ogniową,  natomiast  w  innych  miastach,  np.  w  Gnieźnie
i  Kaliszu  –  zawodowe  straże  pożarne.  W  jednostkach  policji  ogniowej  pełnili  służbę
wyłącznie  Niemcy,  Polacy  zaś  byli  zatrudnieni  jako  pracownicy  warsztatowi.  Ochotnicze
straże  pożarne  zostały  jednostkami  pomocniczymi policji  i podlegały  fachowemu  nadzorowi
policji ogniowej. Stosowane były przepisy, regulaminy i programy szkolenia obowiązujące na
terenie  Rzeszy.  Żeby  umożliwić  szkolenie  znacznie  powiększonej  kadry  pożarniczej,
w byłym Centralnym Ośrodku Wyszkolenia Pożarniczego w Warszawie przy ul. Słowackiego
została  powołana  Centralna  Szkoła  Pożarnicza,  w  której  kształcono  kadrę  oficerską,
prowadzono  szkolenie  podoficerów  zawodowych,  kierowców  pojazdów  pożarniczych
i  mechaników  obsługujących  sprzęt  motorowy.  Działalność  straży  pożarnych  w  czasie
hitlerowskiej  okupacji  prowadzona  była  w  trudnych  i  bardzo  skomplikowanych  warunkach.
Polecenia  i  zadania  ustalone  przez  okupanta  dla  polskich  straży  pożarnych  nie  odpowiadały
interesom i dążeniom zniewolonego społeczeństwa polskiego.

Pierwszoplanowym zadaniem po wyzwoleniu kraju było podjęcie przez straże

działalności  operacyjnej  na  wyzwolonych  terenach.  Na  obszarach  byłej  Generalnej  Guberni
straże  pożarne  kontynuowały  swoją  działalność.  W  Centralnej  Szkole  Pożarniczej
w  Warszawie  w  czerwcu  1946  r.  rozpoczęto  szkolenie  oficerów  pożarnictwa.  W  1947  r.
ministrowi  administracji  publicznej  przedstawiono  projekt  nowej  organizacji  ochrony
przeciwpożarowej  i  rozpoczęto  prace  nad  przygotowaniem  nowej  ustawy.  Dnia  4  lutego
1950  r.  Sejm  uchwalił  ustawę  o ochronie  przeciwpożarowej,  w  której  powołano  państwowe
fachowe  organy  ochrony  przeciwpożarowej,  a  mianowicie  Komendę  Główną  Straży
Pożarnych,  komendy  wojewódzkie,  powiatowe  i  miejskie  straży  pożarnych.  Powstał  w  ten
sposób  samodzielny  pion  organizacyjny  o  charakterze  operacyjnym,  podległy  ministrowi

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

administracji  publicznej,  mający  uprawnienia  do  dysponowania  wszystkimi  strażami
pożarnymi, tj. zawodowymi terenowymi i zakładowymi oraz ochotniczymi. W 1956 r., na fali
przemian  politycznych,  podjęto  prace  nad  reorganizacją  ochrony  przeciwpożarowej.
W grudniu  1956  r.  powołano  Związek  Ochotniczych  Straży Pożarnych.  13 kwietnia  1960  r.
Sejm  uchwalił  nową  ustawę  o  ochronie  przeciwpożarowej,  która  jednak  nie  zlikwidowała
podwójnego podporządkowania.

Kształcenie pożarnicze prowadziły: pomaturalna Szkoła Oficerów Pożarnictwa

(od  1955r.),  dwie  szkoły  podoficerskie  i  ośrodki  szkolenia  pożarniczego  w  województwach
i  niektórych  resortach.  Rozporządzeniem  Rady  Ministrów  w  1971  r.  utworzono  Wyższą
Oficerską  Szkołę  Pożarniczą  w  Warszawie,  a  następnie  Szkoły  Chorążych  Pożarnictwa
w Poznaniu  (1971)  i Krakowie  (1973).  W  sierpniu  1972  r.  zarządzeniem  ministra  spraw
wewnętrznych  utworzono  Ośrodek  Badawczo-  Rozwojowy  Ochrony  Przeciwpożarowej,
który rozpoczął prowadzenie prac  badawczych w  dziedzinie ochrony przeciwpożarowej oraz
upowszechnianie  nowoczesnych  form  i  metod  zabezpieczenia  przeciwpożarowego.
W  styczniu  1984  r.  jego  nazwę  zmieniono  na  Centrum  Naukowo-Badawcze  Ochrony
Przeciwpożarowej, a 23 stycznia 1997 r. nadano mu imię Józefa Tuliszkowskiego.

12 czerwca 1975 r. Sejm uchwalił nową ustawę o ochronie przeciwpożarowej, która

wyeksponowała  zasadę  jej  powszechności.  Zwierzchni  nadzór  nad  całokształtem  ochrony
przeciwpożarowej  sprawował  w  dalszym  ciągu  minister  spraw  wewnętrznych,  koordynując
działalność  ministrów,  kierowników  urzędów  centralnych,  wojewodów  itp.  Funkcję
centralnego organu administracji państwowej w sprawach ochrony przeciwpożarowej spełniał
Komendant  Główny  Straży  Pożarnych,  podlegający  ministrowi  spraw  wewnętrznych.
Komenda Główna Straży Pożarnych prowadziła intensywne działania nad unowocześnianiem
systemu,  struktury  i  funkcjonowania  ochrony  przeciwpożarowej  w  związku  ze  zmianami
w życiu gospodarczym i społecznym kraju.

Na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych na skutek zmian ustrojowych,

politycznych  i  gospodarczych  w  Polsce,  a  także  wzrostu  różnego  rodzaju  zagrożeń  stało  się
konieczne  dokonanie  radykalnych  zmian  w  systemie  ochrony  przeciwpożarowej.  Przy  ich
tworzeniu  uczestniczyli  przedstawiciele  komend  straży  pożarnych,  szkół  pożarniczych,
związków  zawodowych,  a  także  środowisk  naukowych.  W  kwietniu  1991  r.  minister  spraw
wewnętrznych  powołał  Zespół  do  Zorganizowania  Państwowej  Straży  Pożarnej,  któremu
przewodniczyli  płk  poż.  inż.  Feliks  Dela  oraz  poseł  na  Sejm  Henryk  Michalak.  Zespół  ten,
przy  udziale  środowiska  pożarniczego,  przygotował  koncepcję  nowej  organizacji  ochrony
przeciwpożarowej.  W  wyniku  tych  działań  opracowano  i  skierowano  do  Sejmu  projekty
dwóch ustaw: o ochronie przeciwpożarowej  i o Państwowej Straży Pożarnej. 25  lutego 1992
r.  przewodniczący  Zespołu  płk  poż.  Feliks  Dela  został  przez  ministra  spraw  wewnętrznych
powołany na stanowisko Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. 1 lipca 1992 r.
PSP  została  zorganizowana.  Rozpoczęło  się  jednocześnie  wdrażanie  przyjętych  unormowań
i  realizacja  licznych  zadań  z  dziedziny  ratownictwa.  Kolejnym  ważnym  zadaniem  była
budowa krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (KSRG), który rozpoczął funkcjonowanie
1  stycznia  1995  r.  W  następnych  latach  system  rozbudowywano  przez  włączanie  do  niego
najbardziej  mobilnych  jednostek ochotniczych  straży  pożarnych.  Z  dniem  1 stycznia  1999  r.
weszła  w  życie  reforma  administracji  publicznej.  Wdrożenie  reformy  w  PSP  wymagało
ogromnej  pracy  na  wszystkich  szczeblach  organizacyjnych.  Po  prawie  dwóch  latach
działalności  w  nowych  warunkach,  Państwowa  Straż  Pożarna  oraz  krajowy  system
ratowniczo-gaśniczy  umocniły  się.  Społeczeństwo,  wyrażając  swą  opinię  w  kolejnych
sondażach,  postrzega  PSP  jako  formację  ratowniczą  najbardziej  mobilną  i  najlepiej
przygotowaną  do  prowadzenia  działań  ratowniczych.  W  marcu  2000  r.  Komendant  Główny
PSP  został  również  szefem  Obrony  Cywilnej  Kraju.  Decyzja  ta  stworzyła  dobre  warunki
integracji zadań w obrębie działania krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. Na szczeblu

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

urzędów  centralnych  integracja  stała  się  faktem.  Obok  zawodowej  służby  pożarniczej  –
Państwowej  Straży  Pożarnej  –  wielką  aktywność  przejawia  w  naszym  kraju  ruch  strażaków
ochotników.  Jednostki  te  skupione  są  w  Związku  Ochotniczych  Straży  Pożarnych
Rzeczpospolitej Polskiej.

4.6.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1. W którym roku powołano Związek Ochotniczych Straży Pożarnych?
2. W którym roku powołano państwowe fachowe organy ochrony przeciwpożarowej,

miedzy innymi Komendę Główną Straży Pożarnych?

4.6.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

W oparciu o materiały archiwalne zgromadzone w szkole przygotuj 10-cio slajdową

prezentację na temat historii powstania szkoły oraz podległej jej jednostki PSP.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości

z literatury uzupełniającej,

2)  zapoznać się z materiałami archiwalnymi szkoły i podległej jej jednostki PSP,
3)  przygotować prezentację z użyciem programu komputerowego,
4)  przedstawić prezentację na forum grupy,
5)  zanotować spostrzeżenia w zeszycie.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia,

−

zeszyt i przybory do pisania,

−

stanowisko komputerowe z programem do tworzenia prezentacji,

−

materiały archiwalne szkoły i podległej jej jednostki PSP,

−

rzutnik multimedialny.

4.6.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) podać w którym roku powołano Związek Ochotniczych Straży

Pożarnych?



2) podać w którym roku powołano państwowe fachowe organy ochrony

przeciwpożarowej, miedzy innymi Komendę Główną Straży
Pożarnych?



„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

4.7. Rodzaje stopni służbowych

4.7.1. Materiał nauczania

W Państwowej Straży Pożarnej funkcjonariusze noszący określone stopnie służbowe

wchodzą w skład odpowiednich korpusów. Wyróżniamy następujące korpusy w Państwowej
Straży Pożarnej:

–

korpus szeregowych,

–

korpus podoficerów,

–

korpus aspirantów,

–

korpus oficerów.

Korpus szeregowych – stopnie służbowe pełne nazwy oraz ich skróty (stopnie służbowe

noszone na ubraniu specjalnym, koszarowym i na wyjściowym, służbowym oraz na czapkach
służbowych, beretach i kapeluszach)

Strażak (str.)

Starszy strażak (st. str.)

Korpus podoficerów – stopnie służbowe pełne nazwy oraz ich skróty (stopnie służbowe

noszone na ubraniu specjalnym, koszarowym i na wyjściowym, służbowym oraz na czapkach
służbowych, beretach i kapeluszach)

Sekcyjny (sekc.)

Starszy sekcyjny (st. sekc.)

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

Młodszy ogniomistrz (mł. ogn.)

Ogniomistrz (ogn.)

Starszy ogniomistrz (st. ogn.)

Korpus aspirantów – stopnie służbowe pełne nazwy oraz ich skróty (stopnie służbowe

noszone na ubraniu specjalnym, koszarowym i na wyjściowym, służbowym oraz na czapkach
służbowych, beretach i kapeluszach)

Młodszy aspirant (mł. asp.)

Aspirant (asp.)

Starszy aspirant (st. asp.)

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

Aspirant sztabowy (asp. sztab.)

Korpus oficerów – stopnie służbowe pełne nazwy oraz ich skróty (stopnie służbowe

noszone na ubraniu specjalnym, koszarowym i na wyjściowym, służbowym oraz na czapkach
służbowych, beretach i kapeluszach)

Młodszy kapitan (mł. kpt.)

Kapitan (kpt.)

Starszy kapitan (st. kpt.)

Młodszy brygadier (mł. bryg.)

Brygadier (bryg.)

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

Starszy brygadier (st. bryg.)

Nadbrygadier (nadbryg.)

Generał brygadier (gen. bryg.)

Rys. 1 Stopnie służbowe pochodzące ze strony Internetowej wikipedia

4.7.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Jakie są korpusy w Państwowej Straży Pożarnej.
2.  Jakie są  stopnie służbowe w korpusie szeregowych.
3.  Jakie są stopnie służbowe w korpusie podoficerów.
4.  Jakie są stopnie służbowe w korpusie aspirantów.
5.  Jakie są stopnie służbowe w korpusie oficerów.

Ćwiczenie 1

Odszukaj w Internecie (lub poproś o udostępnienie) schemat struktury organizacyjnej

szkoły aspirantów PSP, a następnie wypisz stopnie służbowe osób kierujących
poszczególnymi jednostkami (wydziałami). Schemat przedstaw do zatwierdzenia
nauczycielowi.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości

z literatury uzupełniającej,

2)  przygotować schemat struktury organizacyjnej szkoły aspirantów PSP,
3)  zapisać stopnie służbowe osób kierujących,
4)  przedstawić schemat nauczycielowi,
5)  zanotować spostrzeżenia w zeszycie.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia,

−

zeszyt i przybory do pisania,

−

stanowisko komputerowe z przyłączem do Internetu i drukarką,

−

arkusze papieru formatu A4.

4.7.3. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) wymienić korpusy w Państwowej Straży Pożarnej?



2) wymienić stopnie służbowe w korpusie szeregowych?



3) wymienić stopnie służbowe w korpusie podoficerów?



4) wymienić stopnie służbowe w korpusie aspirantów?



5) wymienić stopnie służbowe w korpusie oficerów?



6) wdróżnić stopnie na ubraniu specjalnym od stopni na ubraniu

służbowym?



7) wymienić stopnie służbowe w korpusie szeregowych?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

4.8. Zależność i droga służbowa – podstawowe pojęcia.

Regulamin służby. Służba wewnętrzna: zadania i obowiązki
funkcyjnych pełniących służbę wewnętrzną, dokumentacja.
Zasady przeprowadzenia apelu, zbiórki i zmiany służby

4.8.1. Materiał nauczania

Zależność i droga służbowa – podstawowe pojęcia

W Państwowej Straży Pożarnej obowiązuje hierarchiczny charakter stanowisk

pomiędzy poszczególnymi osobami. Między poszczególnymi osobami istnieje stosunek
zależności służbowej. Strażak w stosunku do innych strażaków może być przełożonym,
podwładnym, starszym lub młodszym.

Starszym jest funkcjonariusz, który ma wyższy stopień służbowy.
Młodszym jest funkcjonariusz, który ma niższy stopień służbowy.
Przełożonym jest funkcjonariusz, który na mocy postanowienia służbowego lub rozkazu

wyższego przełożonego ma prawo rozkazywania oraz spowodowania władzy dyscyplinarnej
w stosunku do swych podwładnych.

Polecenie służbowe - ustne lub pisemne zlecanie funkcjonariuszowi konkretnych

obowiązków lub czynności do wykonania. Wykonywanie poleceń służbowych dotyczących
służby jest jednym z podstawowych obowiązków strażaka, a nieusprawiedliwiona odmowa
wykonania polecenia jest uznawana za ciężkie naruszenie tych obowiązków.

Rozkaz jest to polecenie podjęcia określonego działania lub zaniechania działania

wydanego  służbowo  funkcjonariuszowi.  Rozkaz  podlega  natychmiastowemu  wykonaniu,
chyba  że  wyraźnie  wskazano  inny  termin  na  jego  realizację.  Rozkaz  może  uchylić  lub
zmienić  ten,  który  go  wydał.  Rozkaz  musi  być zwięzły zrozumiały  i  wydany stanowczo. Po
wykonaniu rozkazu funkcjonariusz melduje przełożonemu, który go wydał.

Droga służbowa – to obowiązujący sposób załatwiania spraw służbowych i osobistych.

Polega on na ustnym lub pisemnym przekazywaniu zarządzeń, decyzji, rozkazów
i wytycznych od wyższego przełożonego(zwierzchnika) przez niższych do wykonawcy oraz
przyjmowaniu

meldunków

(raportów),

skarg

oraz

wniosków

podwładnych

(zainteresowanych) przez wszystkich kolejnych przełożonych (zwierzchników), aż do tego,
który sprawę rozstrzyga.

Drogę służbową można pominąć:

−

w sprawach nie cierpiących zwłoki, o czym należy zameldować (powiadomić)
pominiętych przełożonych,

−

wnosząc skargę o naruszeniu zasad poszanowania godności osobistej,

−

w skargach dotyczących pozbawienia lub ograniczenia przysługujących uprawnień
i nieregulaminowego traktowania oraz nadużycia przez przełożonych uprawnień
służbowych,

−

podczas wysłuchiwania skarg przez przełożonych oraz przewodniczących komisji
kontrolnych i inspekcyjnych.
Strażak, który zwrócił się do przełożonego wyższego szczebla z pominięciem drogi

służbowej w sprawie, którą mógł załatwić bezpośredni przełożony ponosi za to
odpowiedzialność dyscyplinarną.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

Regulamin służby

Regulamin Służby Państwowej Straży Pożarnej reguluje indywidualne i zbiorowe

zachowanie  się  funkcjonariuszy  Państwowej  Straży  Pożarnej.  Każdy  funkcjonariusz  bez
względu  na  rodzaj  stosunku  służbowego  i  stopień  służbowy  zobowiązany  jest  do
przestrzegania  postanowień  regulaminu,  sumiennego  wypełniania  obowiązków  służbowych
oraz  dotrzymania  przysięgi  zawartej  w  rocie  składanego  ślubowania.  Słuchacze  szkoły  są
zobowiązani  do  poruszania  się  po  terenie  szkoły  tylko  w  umundurowaniu  zgodnym
z  regulaminem  umundurowania  Państwem  Straży  Pożarnej  z  przyjętym  identyfikatorem
imiennym.  Słuchacze  podczas  zajęć  dydaktycznych  w  salach  wykładowych  zobowiązani  są
używać  umundurowania  służbowego,  natomiast  podczas  ćwiczeń  umundurowania
specjalnego.

Przykładowe służby powołane do prawidłowego funkcjonowania szkoły:

1)  oficer pełniący dyżur domowy,
2)  dowódca zmiany szkoły,
3)  podoficer dyżurny szkoły,
4)  pomocnik podoficera dyżurnego szkoły,
5)  podoficer dyżurny kompani,
6)  pomocnik podoficera dyżurnego kompanii,
7)  podoficer dyżurny budynku administracyjnego,
8)  pomocnik podoficera dyżurnego budynku administracyjnego,
9)  podoficer dyżurny stołówki,
10)  pomocnik podoficera dyżurnego stołówki,
11)  dyżurny sanitariusz,
12)  wartownik

13)

służba w szkolnej Jednostce Ratowniczo-Gaśniczej,

Zmianę służb dyżurnych szkoły przeprowadza osoba wyznaczona w regulaminie

wewnętrznym  Szkoły.  Obowiązek  uczestniczenia  w  zmianie  służby  dotyczy:  podoficera
dyżurnego  szkoły,  (zdającego  i  przyjmującego  służbę),  podoficera  dyżurnego  kompanii,
(zdającego  i  przyjmującego  służbę)  podoficera  dyżurnego  budynku  administracyjnego,
(zdającego i przyjmującego służbę), wartownika.

Przykładowa Instrukcja pełnienia służby Podoficera Dyżurnego i Pomocnika Podoficera
Dyżurnego Kompanii Szkolnej.
1.  Służba pełniona jest całodobowo od godz. 7

do godz. 7

dnia następnego z przerwą na

odpoczynek w godzinach: 2

-5

- dla podoficera dyżurnego kompanii, 22

-1

- dla

pomocnika podoficera dyżurnego kompanii,

2. Miejscem pełnienia służby jest stanowisko służbowe zlokalizowane w rejonie

zakwaterowania kompanii,

3. Służba pełniona jest w umundurowaniu służbowym z identyfikatorem w kolorze biało -

czerwonym z napisem: „Podoficer dyżurny kompanii (nr kompanii)”, „Pomocnik
podoficera dyżurnego kompanii (nr kompanii)”,

4. Podoficer dyżurny kompanii szkolnej podlega bezpośrednio dowódcy zmiany szkoły,
5. Pomocnik podoficera dyżurnego kompanii szkolnej podlega bezpośrednio podoficerowi

dyżurnemu szkoły. zastępuje podoficera dyżurnego i wspomaga go w realizacji zadań
określonych w niniejszej instrukcji,

6. Podoficer dyżurny przyjmujący służbę uczestniczy w zmianie służby prowadzonej przez

dowódcę zmiany szkoły o godz. 7

7. W godz. 6

-7

podoficer dyżurny zdający i przyjmujący wraz z pomocnikami

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

uczestniczą w czynnościach związanych z przekazaniem służby. Fakt przekazania służby
dokumentują podpisami w książce raportów podoficera dyżurnego szkoły,

8. Podoficer dyżurny kompanii uczestniczy w zbiórkach i alarmach kompanii

(z wyjątkiem apelu porannego i wieczornego),

9. Podczas zbiórek i alarmów odbywających się w godz. 22

-6

podoficer i pomocnik po

ogłoszeniu alarmu meldują się niezwłocznie w miejscu pełnienia służby.

Podoficer dyżurny kompanii (pomocnik) ma prawo i obowiązek:
1. Wykonywać polecenia: Komendanta szkoły, naczelnika wydziału pododdziałów

szkolnych, dowódcy kompanii, dowódcy zmiany szkoły,

2. Wydawać polecenia strażakom odpowiedniej kompanii w zakresie obowiązków

określonych niniejszą instrukcją,

3. Znać aktualny stan osobowy kompanii, a w szczególności znać liczbę i nazwiska

strażaków: znajdujących się poza terenem Szkoły, chorych, wykonujących prace zlecone,

4. Meldować podoficerowi dyżurnemu szkoły o wszelkich zmianach stanu osobowego

kompanii,

5.  Prowadzić książkę wyjść kompanii,
6.  Uczestniczyć w zbiórkach i alarmach,
7.  Kontrolować ruch osób odbywający się na terenie kompanii,
8.  Żądać  okazania  dokumentów  tożsamości  (przepustki)  od  osób  wchodzących  w  rejon

zakwaterowania kompanii,

9. Dbać o przestrzeganie przez słuchaczy kompanii (i osób czasowo przebywających

w rejonie zakwaterowania kompanii) zasad dyscypliny i ustalonego porządku dnia,

10. Dbać o wyposażenie i majątek szkoły oraz powierzone przedmioty znajdujące się

na stanowisku służbowym,

11. Dbać o utrzymanie porządku i właściwego stanu higieniczno-sanitarnego pomieszczeń

kompanii,

12. Dbać o właściwe wykorzystanie infrastruktury kompanii (ogrzewanie, oświetlenie itp.),
13. Zwracać uwagę

upominać

słuchaczy

szkoły

w przypadku stwierdzenia

nieprawidłowości w umundurowaniu,

14. Meldować niezwłocznie dowódcy zmiany szkoły o wszelkich wypadkach, przejawach

łamania zasad dyscypliny przez słuchaczy szkoły oraz innych sytuacjach nietypowych,

15. W przypadkach zaistnienia sytuacji awaryjnej niezwłocznie podjąć działania zmierzające

do likwidacji zagrożenia,

16. Meldować się: Komendantowi szkoły, naczelnikowi wydziału pododdziałów szkolnych,

dowódcom kompanii, dowódcy zmiany szkoły,

17. Sporządzać w książce raportów podoficera dyżurnego pisemny raport z przebiegu

służby.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

Podoficer Dyżurny Kompanii

Pomocnik Podoficera Dyżurnego .................................................................

RAPORT nr ......... /200_

z dnia ............

1.Uwagi o przyjęciu służby:
2.Stan Kompanii:

APEL PORANNY

APEL WIECZORNY

PODODDZIAŁ

STAN

OBECNI

NIEOBECNI
(poza szkołą)

OBECNI

NIEOBECNI
(poza szkołą)

PLUTON I

PLUTON II

PLUTON III

SUMA

PLUTON I

PLUTON II

PLUTON III

apel

poranny

apel

wieczorny

apel

poranny

apel

wieczorny

apel

poranny

apel
wieczorny

URLOP

PRZEPUSTKA

SŁUŻBA

WYJŚCIE SŁUŻBOWE

CHORZY

INNE

SUMA

3.Przebieg służby:
4. Uwagi:

ZDAJĄCY

PRZYJMUJĄCY

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

Przykładowe prawa i obowiązki dowódcy zmiany:

1. Wydawać w imieniu Komendanta szkoły rozkazy i polecenia w zakresie zadań

określonych w instrukcji lub zleconych przez Komendanta,

2.  Wykonywać polecenia: Komendanta szkoły, naczelnika wydziału pododdziałów szkolnych,
3.  Uczestniczyć w zbiórkach, alarmach i apelach,
4.  Nadzorować  kontrolę  wnoszenia  (wwożenia)  na  teren  szkoły,  a  także  wynoszenia

(wywożenia) z tego terenu wszelkich przedmiotów oraz nadzorować ruch osób
i pojazdów na terenie szkoły,

5. Kontrolować poziom zabezpieczenia terenu szkoły przed dostępem osób postronnych

oraz podejmować odpowiednie czynności w celu zapewnienia ochrony mienia szkoły,

6.  Kierować interesantów do właściwych komórek organizacyjnych szkoły,
7.  Żądać okazania dokumentów tożsamości przez osoby poruszające się po terenie szkoły,
8.  Nadzorować przestrzeganie ustalonego porządku dnia przez słuchaczy szkoły,
9.  Nadzorować  przestrzeganie  przepisów,  regulaminów,  instrukcji  i  wytycznych

obowiązujących w szkole,

10. W stosunku do osób naruszających przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości

i przeciwdziałaniu alkoholizmowi podejmować odpowiednie kroki,

11.  Kontrolować przestrzeganie  przez słuchaczy szkoły zasad dyscypliny, ładu i porządku,
12.  Kontrolować poprawność umundurowania (wraz  z identyfikatorem) słuchaczy szkoły,
13.   Interweniować w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości,
14.  Kontrolować prawidłowość toku służby i życia koszarowego słuchaczy szkoły,
15.  Kontrolować  służby  dyżurne  szkoły  pod  względem  prawidłowego  i  sumiennego

wywiązywania się ze swoich obowiązków ze szczególnym uwzględnieniem służby
wartowniczej,

16. Prowadzić ewidencję wyjść słuchaczy poza teren szkoły oraz ich powrotów do szkoły,
17. Sprawdzać obecność słuchaczy szkoły na apelach i zbiórkach oraz organizować alarmy

stanu osobowego szkoły,

18.  Organizować przydział słuchaczy szkoły do prac porządkowych i gospodarczych,
19.  Organizować stanowiska pracy zgodnie z przepisami i zasadami BHP,
20.  Egzekwować przestrzeganie przepisów i zasad BHP,
21.  Nadzorować porządek podczas pobierania i spożywania posiłków w stołówce,
22.  Nie  dopuszczać  do  objęcia  służby  dyżurnej  przez  strażaka  nieprzygotowanego  do  jej

pełnienia,

23. Podejmować odpowiednie decyzje w sprawie zmiany funkcjonariuszy pełniących służbę

dyżurną, którzy naruszyli zasady prawidłowego jej pełnienia,

24. Podejmować odpowiednie decyzje w stosunku do osób naruszających zasady dyscypliny

lub zakłócających ład i porządek w Szkole,

25.  Nadzorować korzystanie przez kadetów, elewów i słuchaczy z pomieszczeń szkoły
26.  Zwracać uwagę na stan zdrowia słuchaczy,
27.  Przedstawiać w pisemnym raporcie wnioski o wyróżnienie lub ukaranie słuchaczy szkoły,
28.  Dbać  o  utrzymanie  we  właściwym  stanie  higieniczno-sanitarnym  i  technicznym

obiektów, pomieszczeń oraz wyposażenia szkoły,

29. Meldować niezwłocznie przełożonym o wszelkich awariach, usterkach oraz sytuacjach

nietypowych, podejmować stosowne decyzje w celu ich likwidacji,

30. W przypadku zaistnienia sytuacji awaryjnej podejmować czynności zmierzające do

likwidacji zagrożenia,

31. Składać ustny meldunek o sytuacji w szkole Komendantowi lub jego przełożonym

w trakcie ich wizyty w szkole,

32. Towarzyszyć przełożonym w trakcie poruszania się ich po terenie szkoły.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

Przykładowy raport Dowódcy Zmiany Szkoły

RAPORT ....... /2007

Dowódcy Zmiany Szkoły Państwowej Straży Pożarnej

w .............................. z dnia..................

Dowódca Zmiany Szkoły:

.........................................................

Oficer Dyżurny Szkoły:… ..............................................................

Uwagi dotyczące przyjęcia służby:

………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………

4. Przebieg służby:

………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………

STAN KOMPANII

K I…….

K II…….

K III…….

K IV…….

obecnych

nieobecnych

Uwagi osób kontrolujących

………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
…………………………………..……………………………………………………………

Dowódca Zmiany zdający:

Dowódca Zmiany przyjmujący:

Zmiana służby
Zmiana służby podziału bojowego polega na sprawdzeniu elementów wyposażenia

ratowniczego  JRG  w  zakresie  sprawności  technicznej  i  gotowości  do  natychmiastowego
użycia w działaniach ratowniczych oraz sprawdzeniu stanu obiektów i infrastruktury. Zmiany
służby  dokonuje  się  o  godzinie  ustalonej  w  rozkładzie  dnia  wyznaczonym  regulaminem
wewnętrznym  jednostki.  Zmianę  służby  przeprowadza  dowódca  jednostki  lub  zastępca.
Zmiana zdająca jest zwolniona ze służby dopiero po komendzie „Służba rozpoczęta”. Podczas
zmiany  służby  uczestniczący  w  niej  strażacy  występują  w  pełnym  zestawie  odzieży
specjalnej, oraz w kompletnym uzbrojeniu osobistym. Sprawdzania sprzętu dokonuje ten, kto
będzie  się  nim  (zgodnie  z  ustaleniami  wewnętrznymi  na  dany  czas  służby)  posługiwał
w  czasie  działań  ratowniczych,  bądź  obsługiwał  dany  pojazd.  Sprzęt  ochrony  osobistej

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

sprawdza  każdy  ratownik.  W  przypadku  alarmu  przed  formalnym  przekazaniem  służby  do
akcji  wyjeżdża  zmiana  zdająca  służbę.  Jeżeli  alarm  nastąpi  w  czasie  formalnego
przekazywania  służb  do  akcji  wyjeżdża  zmiana  przyjmująca  służbę.  Jeżeli  zmiana  służb
przypada  na  czas  gdy  zmiana  zdająca  bądź  jej  część,  znajduje  się  w  akcji  ratowniczej  (lub
przy  innych  zdarzeniach),  wówczas  zmiany  dokonuje  się  na  stanowiskach  bojowych,
z pominięciem ceremoniału. Odprawę służby wewnętrznej prowadzi oficer dyżurny jednostki,
w  miejscu  ustalonym  rozporządzeniem dowódcy  JRG  (komendanta szkoły).  W odprawie  tej
może  uczestniczyć  jego  pomocnik,  wykonując  nakazane  zadania.  Sposób  przeprowadzania
zmiany służby określa „Ceremoniał pożarniczy”.

Apel

W szkole jest wprowadzony obowiązek przeprowadzania apeli wspólnie dla wszystkich

Kompanii:  o  godz.745  -  apel  poranny,  o  godz.2115  -  apel  wieczorny.  Obecność  na  apelach
jest obowiązkiem wszystkich kadetów elewów i słuchaczy.
Z udziału  w  apelach  zwolnieni  są  strażacy: pełniący  służbą dyżurną  szkoły,  pełniący  służbę
w Szkolnej  JRG,  posiadający  zwolnienie  lekarskie,  przebywający  na  przepustkach,  urlopach
oraz  delegacjach.  Apele  prowadzi  podoficer  dyżurny  szkoły,  który  w  trakcie  trwania  apeli
składa  dowódcy  zmiany  szkoły  meldunek  dotyczący  stanu  osobowego  słuchaczy
przebywających  w  szkole.  Podczas  apelu  wieczornego  odczytywane  są  rozkazy  dzienne  na
dzień  następny.  Apel  prowadzony  jest  na  placu  wewnętrznym  szkoły.  W  przypadku
niesprzyjających  warunków  atmosferycznych  dowódca  zmiany  szkoły  podejmuje  decyzję
o miejscu  i  sposobie  przeprowadzenia  apelu.  Słuchaczy  uczestniczących  w  apelach
obowiązuje  umundurowanie  zgodne  z  ustaleniami  służbowymi  przekazywanymi  przez
dowódcę kompanii.

Zbiórka

Zbiórka stanu osobowego szkoły lub wyznaczonej kompanii może być ogłoszona

w celu:przydziału  do  prac  porządkowych,  przekazania  informacji  istotnych  dla  kompanii,
realizacji  innych  zadań  służbowych,  kontroli  stanu  osobowego  poszczególnych  kompanii.
Zbiórki  organizowane  są  w  czasie  wolnym  od  zajęć  dydaktycznych  oraz  poza  godzinami
obowiązywania ciszy nocnej. Osobami upoważnionymi do ogłoszenia zbiórki są: Komendant
szkoły, naczelnik wydziału pododdziałów szkolnych, Oficer upoważniony przez Komendanta
szkoły,  dowódca  zmiany  szkoły,  dowódcy  kompanii  szkolnych.  Miejsce  zbiórki  oraz  rodzaj
obowiązującego  umundurowania  podawane  są  do  wiadomości  w  chwili  ogłoszenia  zbiórki.
Kadeci,  elewi  i  słuchacze  zobowiązani  są  do  uczestnictwa  w  ww.  zbiórkach  z  wyjątkiem
strażaków:  pełniących  służbę  dyżurną  w  Szkole,  pełniących  służbę  w  szkolnej  Jednostce
Ratowniczo-Gaśniczej,  posiadający  zwolnienie  lekarskie,  przebywający  na  przepustkach,
urlopach oraz delegacjach.

4.8.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1. Czym różni się pojęcie młodszy i starszy?

2. Co nazywamy poleceniem służbowym, a co rozkazem?

3. Jak zdefiniujesz pojęcie przełożonego?

4. Co to jest droga służbowa i na czym polega?

5. W jakich sytuacjach można pominąć drogę służbową?

6.  Jakie konsekwencje ponosi strażak który pominął drogę służbową?
7.  Jakie służby mogą być powołane do prawidłowego funkcjonowania szkoły.
8.  Jakie znasz obowiązki dowódcy zmiany szkoły na przykładzie dowódcy zmiany?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

4.8.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Wypełnij raport podoficera dyżurnego kompanii.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości

z literatury uzupełniającej.

2)  zapoznać się z dokumentacją podoficera dyżurnego pełniącego służbę,
3)  wypełnić raport i przedstawić do zatwierdzenia nauczycielowi,
4)  nanieść poprawki,
5)  zapisać spostrzeżenia w zeszycie.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia, literatura uzupełniająca,

−

zeszyt i przybory do pisania,

−

wzory (formularze) raportów,

−

dane przygotowane dla ucznia dotyczące obecności słuchaczy.

4.8.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) wymienić służby jakie mogą być powołane do prawidłowego

funkcjonowania szkoły?



2) wymienić obowiązki dowódcy zmiany szkoły na przykładzie

dowódcy zmiany?



3) wyjaśnić pojęcia młodszy i starszy?



4) wyjaśnić pojęcia polecenie służbowe i rozkaz?



5) wyjaśnić pojęcie przełożony?



1) wyjaśnić co to jest droga służbowa i na czym polega?



2) wyjaśnić jakich sytuacjach można pominąć drogę służbową?



3) wyjaśnić jakie konsekwencje ponosi strażak który pominął drogę

służbową?



„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

4.9. Zasady wydawania i wykonywania komend

4.9.1. Materiał nauczania

Regulamin musztry określa formy zachowania się strażaków oraz uporządkowanie

i  jednolity  sposób  wykonywania  czynności.  Regulamin  musztry  obejmuje  musztrę
indywidualną  i  zespołową.  Musztra  indywidualna  przygotowuje  strażaka  do  indywidualnych
wystąpień  służbowych  oraz  do  działania  w  zespole,  natomiast  musztra  zespołowa
przygotowuje pododdziały i oddziały do wystąpień.

Postawa zasadnicza przyjmowana jest przez strażaków do wykonania nakazanych

czynności lub do wystąpień służbowych. Strażak w postawie zasadniczej stoi nieruchomo.
Postawę zasadniczą strażak przyjmuje na komendę „baczność” oraz bez tej komendy
w następujących przypadkach:

−

na zapowiedź komendy nie poprzedzonej komendą „baczność”,

−

po wykonaniu komendy „zbiórka”,

−

podczas wydawania lub otrzymywania rozkazów,

−

podczas składania meldunku i przedstawiania się,

−

podczas oddawania honorów w miejscu,

−

podczas podawania komend w miejscu,

−

podczas rozmowy z przełożonym lub starszym stopniem.
Postawa swobodna umożliwia strażakowi częściowy odpoczynek podczas wykonywania

regulaminowych czynności, wystąpień służbowych oraz uroczystości. Przyjmuje się ją na
komendę „spocznij” oraz samoczynnie w sytuacjach określonych w regulaminach np.: po
odliczeniu.

Zwroty w miejscu wykonuje się na komendę „ lewo (prawo, w tył) zwrot”. Marsz

rozpoczyna  się  od  postawy  zasadniczej  lewą  nogą.  Wykonuje  się  go  krokiem  defiladowym
lub zwykłym, natomiast marsz w miejscu krokiem zwykłym. Marsz poprzedza komenda, np.:
„strażak  Kowalski,  kierunek  na  wprost  (lewo,  w  prawo,  w  tył  na  prawo)marsz  lub  strażak
Kowalski  za  mną  marsz”.  Po  każdej  komendzie  nakazującej  rozpoczęcie  marszu  pierwsze
trzy  kroki  wykonuje  się  krokiem  defiladowym  na  wprost  (z  wyjątkiem  marszu  w  miejscu).
Marsz  w  miejscu  wykonuje  się  na  komendę  „w  miejscu  marsz”,  zarówno  rozpoczynającą
marsz w  miejscu  jak  i podana do przejścia z ruchu do marszu w miejscu. Przejście z marszu
w  miejscu  w  marsz  następuje  na  komendę  „kierunek  na  wprost  marsz”,  podawaną  na  lewą
nogę, po  której  strażak  wykonuje  jeszcze  dwa kroki w  miejscu,  następnie  rozpoczyna  marsz
na  wprost.  Kierunek  marszu  zmienia  się  na  komendę  „kierunek  w  lewo  (prawo,  w  tył  na
prawo,  w  tył  na  lewo,  w  lewo  skos,  w  prawo  skos)”  lub  według  wskazanego  przedmiotu
terenowego.

Zatrzymanie następuje na komendę np.: „strażak Kowalski stój”. Po zapowiedzi strażak

zaczyna maszerować krokiem defiladowym, a po haśle „stój” daje jeszcze jeden krok
i przystawia nogę, po czym przyjmuje postawę zasadniczą.

4.9.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  W jakich przypadkach strażak przyjmuje na komendę „baczność” postawę zasadniczą?
2.  Którą nogą rozpoczynamy marsz z postawy zasadniczej?
3.  Co umożliwia strażakowi postawa swobodna i na jaką komendę się ją przyjmuje?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

4.9.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Przyjmij postawę zasadniczą i swobodną podczas ćwiczeń na placu apelowym w szyku.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości

z literatury uzupełniającej,

2) dokładnie przeanalizować pokaz zademonstrowany przez nauczyciela dotyczący

przyjęcia postawy zasadniczej i swobodnej,

3) zapisać spostrzeżenia w zeszycie.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia, literatura uzupełniająca,

−

zeszyt i przybory do pisania.

Ćwiczenie 2

Przyjmij postawę zasadniczą i zrób zwrot w prawo, lewo i w tył.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości,

z literatury uzupełniającej,

2) dokładnie przeanalizować pokaz zademonstrowany przez nauczyciela dotyczący zwrotu

w prawo, lewo i w tył,

3) zapisać spostrzeżenia w zeszycie.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia, literatura uzupełniająca,

−

zeszyt i przybory do pisania.

Ćwiczenie 3

Przyjmij postawę zasadniczą i rozpocznij marsz oraz marsz w miejscu.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości

z literatury uzupełniającej,

2) dokładnie przeanalizować pokaz zademonstrowany przez nauczyciela dotyczący

rozpoczęcia marszu i marszu w miejscu,

3) zapisać spostrzeżenia w zeszycie.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia, literatura uzupełniająca,

−

zeszyt i przybory do pisania.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

Ćwiczenie 4

Z marszu przejdź do zatrzymania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości

z literatury uzupełniającej,

2) dokładnie przeanalizować pokaz zademonstrowany przez nauczyciela dotyczący

zatrzymania z marszu,

3) zapisać spostrzeżenia w zeszycie.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia, literatura uzupełniająca,

−

zeszyt i przybory do pisania.

4.9.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) we wszystkich przypadkach na komendę „baczność” przyjąć

postawę zasadniczą?



2) od właściwej nogi rozpocząć marsz?



3) przyjąć postawę swobodną w stosowych okolicznościach?



„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

4.10. Zasady formowania i poruszania się pododdziałów

zwartych

4.10.1. Materiał nauczania

W ugrupowaniu rozwiniętym sekcja występuje w szeregu, dwuszeregu.
W ugrupowaniu marszowym sekcja występuje w rzędzie i kolumnie dwójkowej.
W celu ustawienia strażaków w żądanym szyku dowódca zarządza zbiórkę.

Na zapowiedź komendy np. „Pierwsza sekcja" lub na komendę „baczność", strażacy

zwracają  się  frontem  do  dowódcy  i  przyjmują  postawę  zasadniczą.  Następnie  dowódca
podaje:  np.  „W  dwuszeregu"  i  staje  w  postawie  zasadniczej  w  miejscu,  gdzie  chce  ustawić
pododdział. Na hasło „zbiórka" strażacy biegną do swego dowódcy, stają w nakazanym szyku
w  postawie  zasadniczej,  w  tym  samym  kierunku  co  dowódca  (jeżeli  dowódca  nie  nakazał
inaczej).  Prawoskrzydłowy  strażak  staje  z  lewej  strony  dowódcy,  a  na  zbiórce  w  kolumnie
(w rzędzie)  za  nim.  W  celu  wyrównania  i  pokrycia  dowódca  podaje  komendę  „spocznij”.
Z chwilą rozpoczęcia  formowania szyku dowódca wychodzi przed  front pododdziału na taką
odległość,  żeby  mógł  go  objąć  wzrokiem.  Dwuszereg  powinien  być  wyrównany  i  pokryty.
Dowódca  może  nakazać  zbiórkę  nie  przy  sobie,  lecz w  innym  miejscu  lub kierunku.  Podaje
wtedy  komendę,  na  przykład  „Pierwsza  sekcja w dwuszeregu  (kolumnie  dwójkowej  itp.)  na
drodze,  prawe  skrzydło  (czoło)  na  wysokości  drzewa  frontem  do  budynku  zbiórka".  Jeżeli
zbiórkę nakazuje się ponownie, można podać komendę, np. „Pierwsza sekcja, w dwuszeregu,
na  poprzednim  miejscu  zbiórka".  Strażacy  postępują  jak  podczas  zbiórki  przy  dowódcy.
W celu  sformowania  kolumny  w  marszu,  np.  na  komendę  „Pierwsza  sekcja  w  kolumnie
dwójkowej,  za  mną,  w  marszu  zbiórka"  dwójka  czołowa  maszeruje  za  dowódcą  sekcji,
pozostali  strażacy  dołączają  do  niej.  Na  komendę  „Rozejść  się",  strażacy  natychmiast
rozchodzą  się  w  dowolnych  kierunkach.  Dowódca  może  w  zapowiedzi  określić  kierunek
i miejsce,  gdzie  po  rozejściu  się  strażacy  mają  przebywać,  np.  „Do  namiotów  (biegiem)  –
rozejść się",  „Od czoła, w prawo – rozejść  się".  Równanie  i krycie strażacy stojący w szyku
wykonują  samorzutnie  po  komendzie  „spocznij"  albo  na  komendę  dowódcy  „Równaj
w prawo  (w  lewo)"  wydaną  po  komendzie  „baczność".  Na  tę  komendę  wszyscy  strażacy
zwracają  jednocześnie  i  energicznie  głowę  w  prawo  (w  lewo)  -  z  wyjątkiem  strażaka
prawoskrzydłowego  (lewoskrzydłowego)  i  stają,  tak,  żeby  prawym  (lewym)  okiem  widzieć
tylko  swego  sąsiada,  a  lewym  (prawym)  -  piersi  czwartego  od  siebie.  Po  wyrównaniu  na
komendę „baczność" strażacy jednocześnie zwracają głowy na wprost.
    Odliczanie  ma  na  celu  stwierdzenie  stanu  liczbowego  strażaków  lub  sformowanie
nowego szyku. Wykonuje się je na komendę „Kolejno odlicz", „Do dwóch odlicz". Można też
nakazać odliczenie do  jakiejkolwiek  liczby,  np. „Do siedmiu odlicz". Na  „Kolejno" wszyscy
strażacy  przyjmują  postawę  zasadniczą,  na  „odlicz"  strażacy  pierwszego  szeregu  zwracają
jednocześnie  głowy  w  prawo,  a  strażak  prawo-skrzydłowy  w  lewo  i  podają  kolejne  liczby,
zwracając  głowy  z  prawa  w  lewo,  po  czym  szybko  zwracają  głowy  na  wprost  i  przyjmują
postawę  swobodną;  lewoskrzydłowy  nie  zwraca  głowy  w  lewo  po  odliczeniu.  Strażacy
drugiego szeregu zwracają uwagę na liczbę wypowiedzianą przez swoich poprzedników, gdyż
odnosi  się  ona  również  do  nich.  Po  wymówieniu  przypadającej  na  danego  strażaka  liczby
zarówno  on  jak  i  strażak  z  drugiego  szeregu  przyjmują  postawę  swobodną.  W  dwuszeregu
lewoskrzydłowy  drugiego  szeregu  przy  odliczaniu  kolejnym  zwraca  głowę  w  kierunku
dowódcy i podaje głośno „Pełny" lub „Niepełny".
    Odstępowanie  nakazuje  się  w  celu  łatwiejszego  dokonania  przeglądu  strażaków  lub
zapewnienia  im  większej  swobody  ruchów  w  czasie  ćwiczeń.  Polega  ono  na  zwiększeniu

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

odstępów między strażakami o ilość kroków podaną w komendzie, np. „W lewo (w prawo) na
pięć  (siedem,  dziesięć  itp.)  kroków  odstąp".  Na  tę  komendę  strażacy,  z  wyjątkiem
skrzydłowego,  od  którego  zaczyna  się  odstępowanie,  robią  w  lewo  (w  prawo)  zwrot,
maszerują  (biegną)  w  nakazanym  kierunku,  oglądając  się  przez  lewe  ramię  na  strażaka
znajdującego się za nim, a po jego zatrzymaniu się strażak wykonuje tyle kroków, ile podano
w  komendzie,  następnie  zatrzymuje  się,  robi  w  prawo  (w  lewo)  zwrot  i  samodzielnie
przyjmuje  postawę  swobodną.  Przy  odstępowaniu  od  środka  wskazuje  się  strażaka,  od
którego  ma  się  rozpocząć  odstępowanie.  Na  komendę  np.  „Od  sekcyjnego  Kowalskiego,  na
krok - odstąp" wyznaczony strażak mówi „Jestem" i na chwilę podnosi lewą rękę do poziomu
z dłonią ułożoną w płaszczyźnie pionowej..
    Łączenie  odbywa  się  w  odwrotnym  kierunku  niż  odstępowanie,  no  komendę.  „Do
prawego (lewego, środka) - łącz".
    Przesunięcie  szyku  o  jeden  krok  w  przód  lub  w  tył  odbywa  się  na  komendę  „Krok  na
wprost (w tył) - marsz". Na tę komendę wszyscy strażacy robią krok w nakazanym kierunku
bez uprzedniej zmiany frontu. W celu przesunięcia szyku do przodu na większą odległość niż
jeden  krok  podaje  się  komendę,  np.  „Sekcja, pięć  kroków  w  przód marsz",  lub  w  wypadku,
gdy  nie  podaje  się  liczby  kroków  -  „Sekcja  na  wprost  -  marsz".  W  celu  przesunięcia  szyku
w tył na większą odległość niż jeden krok najpierw podaje się komendę do wykonania zwrotu
w tył, o następnie komendę do przesunięcia. Przesunięcie szyku w prawo (w lewo) wykonuje
się po zmianie frontu szyku.

Zmianę frontu ugrupowania rozwiniętego wykonuje się z postawy zasadniczej

na  komendę  „Sekcja  w  prawo  (lewo)  zachodź  marsz".  Na  tę  komendę  strażak  skrzydłowy
nieruchomego  skrzydła  zachodzi  w  miejscu  w  prawo  (lewo)  w  takim  tempie,  żeby  strażacy
maszerujący  po  kręgu  koła  mogli  utrzymać  równanie.  Po  wyjściu  sekcji  na  odpowiednią
wysokość  dowódca  podaje  komendę  „sekcja  stój”.  Komendę  do  zmiany  szyku  w  miejscu
podaje  się,  gdy  strażacy  stoją  w  postawie  zasadniczej.  Z  szeregu  w  rząd  przechodzi  się  na
komendę  „W  prawo  zwrot".  Z  rzędu  do  szeregu powraca się  na  komendę.  „W  lewo  zwrot".
Z szeregu w kolumnę dwójkową przechodzi się na komendę „W dwójki, w prawo zwrot". Na
tę  komendę  strażacy,  na  których  przy  odliczaniu  wypadła  liczba  raz,  robią  w  prawo  zwrot
w miejscu, a strażacy oznaczeni liczbą dwa robią na prawej pięcie część zwrotu w prawo, po
czym  lewą  nogą zaskakują  na  lewo od swych sąsiadów, oznaczonych  liczbą raz. Z kolumny
dwójkowej  do  szeregu  powraca  się  na  komendę  „W  szereg,  w  lewo  front".  Na  tę  komendę
strażacy, którzy przy formowaniu dwójek robili zwrot w miejscu (oznaczeni liczbą raz), robią
na  lewej  pięcie  część  zwrotu  w  lewo  i zaskakują  prawą  nogą  na prawo  od  swych  sąsiadów,
a strażacy, którzy poprzednio zaskakiwali (oznaczeni liczbą dwa), robią zwrot w miejscu.
    Z  dwuszeregu  w  kolumnę  dwójkową  przechodzi  się  na  komendę  „W  prawo  zwrot".
Z  kolumny  dwójkowej  do  dwuszeregu  powraca  się  na  komendę  „W  lewo  zwrot".  Kolumnę
dwójkową  (rząd)  z  dwuszeregu  (szeregu)  formuje  się  zawsze  w  prawo;  dwuszereg  i  szereg
z kolumny dwójkowej - w lewo.
    W marszu z kolumny dwójkowej w rząd przechodzi się na komendę „W rząd w tył". Na
tę komendę strażak znajdujący się z lewej strony każdej dwójki przesuwa się w takt marszu za
swego prawego sąsiada  i przyjmuje regulaminową odległość. Z rzędu w kolumnę dwójkową
przechodzi  się  na  komendę  „W  dwójki  w  przód".  Na  tę  komendę  strażacy,  na  których  przy
odliczaniu  wypadła  liczba  dwa,  przesuwają  się  w  przód  na  lewo  od  swych  poprzedników;
uszykowane  w  ten  sposób  dwójki  dołączają  i  kryją  dwójkę  czołową.  Czoło  skraca  krok  bez
komendy, krokiem równym maszeruje na komendę dowódcy „Równy krok", podaną z chwilą
osiągnięcia przez pododdział regulaminowych odległości.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

Pluton

W ugrupowaniu rozwiniętym pluton występuje w następujących szykach: szereg,

dwuszereg.
W  ugrupowaniu  marszowym  pluton  występuje  w  następujących  szykach:  rząd,  kolumna
dwójkowa, kolumna czwórkowa.
    Z dwuszeregu w kolumnę czwórkową przechodzi się z postawy zasadniczej no komendę
„W  czwórki,  w  prawo  zwrot”.  Na tę  komendę  strażacy,  na których przy  odliczaniu wypadła
liczba raz, robią w prawo zwrot w miejscu, a strażacy oznaczeni  liczbą dwa robią na prawej
pięcie  część  zwrotu  w  prawo,  po  czym  lewą  nogą  zaskakują  na  lewo  od  swych  sąsiadów
oznaczonych  liczbą  raz.  Z  kolumny  czwórkowej  do  dwuszeregu  powraca  się  z  postawy
zasadniczej na komendę „W dwuszereg, w lewo front”. Na tę komendę strażacy, którzy przy
formowaniu  kolumny  czwórkowej  robili  zwrot  w  miejscu  (oznaczeni  liczbą  raz),  robią  na
lewej  pięcie  część  zwrotu  w  lewo  i  zaskakują  prawą  nogą  na  prawo  od  swych  sąsiadów,
a  strażacy,  którzy  poprzednio  zaskakiwali  (oznaczeni  liczbą  dwa),  robią  w  lewo  zwrot
w miejscu.
    W  marszu  z  kolumny  czwórkowej  w  kolumnę  dwójkową  przechodzi  się  na  komendę
„W dwójki w tył". Na tę komendę strażacy oznaczeni przy odliczaniu liczbą dwa przechodzą
w  takt  marszu  za  sąsiadów  będących  z  prawej  strony  i,  kryjąc  ich,  przyjmują  przepisową
odległość; lewy rząd w tym czasie dołącza do prawego.

Strażacy idący w pierwszej dwójce nie zmieniają długości kroku.
W marszu z kolumny dwójkowej do czwórkowej przechodzi się na komendę „W czwórki

w przód". Na tę komendę jedynki lewego rzędu odstępują lewo, a strażacy, którzy poprzednio
przeszli  w  tył  (dwójki),  wstępują  na  dawne  swoje  miejsce  (na  wysokość  jedynek),  czoło
skraca krok bez komendy i krokiem równym maszeruje na komendę dowódcy „Równy krok”.
Inne  zmiany  szyków,  zbiórki,  rozejście  się.  równanie  i  krycie,  odliczanie,  odstępowanie,
przesunięcie  oraz  zmianę  frontu  ugrupowania  rozwiniętego  wykonuje  się  według  zasad
podanych dla sekcji.

Kompania

W ugrupowaniu rozwiniętym kompanii zasadniczym szykiem jest dwuszereg.

W  ugrupowaniu  marszowym  kompania  występuje  w  następujących  szykach:  kolumna
dwójkowa,  kolumna  czwórkowa.  Z  dwuszeregu  w  kolumnę  dwójkową  przechodzi  się
z postawy zasadniczej, na komendę „W prawo zwrot”, Z kolumny dwójkowej do dwuszeregu
powraca  się  na  komendę  „W  lewo  zwrot".  Przejście  z  dwuszeregu  w  kolumnę  czwórkową
wykonuje  się  według  zasad  podanych  dla  plutonu.  Z  kolumny  czwórkowej  do  dwuszeregu
powraca się według zasad podanych dla plutonu.

Z kolumny czwórkowej w dwójkową i odwrotnie przechodzi się według zasad podanych

dla plutonu, natomiast zbiórki, rozejście się, równanie, krycie, odliczanie, odstępowanie,
przesunięcie oraz zmianę frontu ugrupowania rozwiniętego wykonuje się według zasad
podanych dla sekcji i plutonu.

4.10.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  W jakim ugrupowaniu występuje sekcja?
2.  W jakim ugrupowaniu występuje pluton?
3.  W jakim ugrupowaniu występuje kompania?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

4.10.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Przyjmij postawę zasadniczą w plutonie w szeregu i dwuszeregu.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości

z literatury uzupełniającej,

2) dokładnie przeanalizować pokaz zademonstrowany przez nauczyciela dotyczący

ustawienia plutonu w szeregu i dwuszeregu,

3) zapisać spostrzeżenia w zeszycie.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia, literatura uzupełniająca,

−

zeszyt i przybory do pisania.

Ćwiczenie 2

Przyjmij postawę zasadniczą w plutonie i wykonaj zwrot z dwuszeregu w kolumnę

dwójkową i z kolumny dwójkowej w dwuszereg.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości

z literatury uzupełniającej,

2) dokładnie przeanalizować pokaz zademonstrowany przez nauczyciela dotyczący

przyjęcia postawy zasadniczej w plutonie wykonanie zwrotu z dwuszeregu w kolumnę
dwójkową i z kolumny dwójkowej w dwuszereg,

3) zapisać spostrzeżenia w zeszycie.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia, literatura uzupełniająca,

−

zeszyt i przybory do pisania.

Ćwiczenie 3

Przyjmij postawę zasadniczą w dwuszeregu z plutonem. Wykonaj odliczanie do dwóch

oraz zwrot z dwuszeregu w kolumnę czwórkowa, a następnie z kolumny czwórkowej do
dwuszeregu.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości

z literatury uzupełniającej,

2) dokładnie przeanalizować pokaz zademonstrowany przez nauczyciela dotyczący

przyjęcia postawy zasadniczej w plutonie wykonanie zwrotu z dwuszeregu w kolumnę
dwójkową,

3) zapisać spostrzeżenia w zeszycie.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia, literatura uzupełniająca,

−

zeszyt i przybory do pisania.

4.10.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) ustawić się w plutonie w szeregu i dwuszeregu?



2) wykonać zwrot z dwuszeregu w kolumnie dwójkową i z kolumny

dwójkowej w dwuszereg?



3) odliczyć do dwóch w dwuszeregu będąc w pierwszym lub drugim

szeregu?



4) wykonać zwrot w czwórki dwuszeregu oraz zwrot z czwórek

w dwuszereg?



„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

5. SPRAWDZIAN OSIĄGNIĘĆ

INSTRUKCJA DLA UCZNIA

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję.
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
3.  Zapoznaj się z zestawem pytań testowych.
4.  Test  zawiera  20  zadań  dotyczących  „Stosowanie  regulaminów  i  przepisów

obowiązujących w służbie”. Wszystkie

zadania są wielokrotnego wyboru i tylko jedna

odpowiedź jest prawidłowa.

5. Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi: w zadaniach wielokrotnego

wyboru zaznacz prawidłową odpowiedź X (w przypadku pomyłki należy błędną
odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową).

6. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
7. Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego

rozwiązanie na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas.

8. Na rozwiązanie testu masz 40 minut.

Powodzenia

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

1. Po załatwieniu sprawy w pomieszczeniu i uzyskaniu zgody na wyjście strażak

a)  oddaje honor.
b)  oddaje honor i wychodzi.
c)  wychodzi z pomieszczenia.
d)  zostaje w pomieszczeniu.

2. Alarm może być ogłoszony

a)  w godzinach 6.00 – 22.00.
b)  o każdej porze dnia i nocy.
c)  w godzinach 22.00 – 6.00.
d)  tylko w porze dnia.

3. Rozkład dnia koszarowego przedstawia się

tak samo w dzień powszedni i świąteczny.

różni się dzień powszedni od świątecznego.

różni się tylko czasem posiłków.

różni się tylko czasem zmiany służby.

4. Uroczysta zbiórka jest

a) odmianą uroczystego apelu prowadzoną dla uczczenia tych samych świąt i jubileuszy.

dla których organizowany jest uroczysty apel.

b)  spotkaniem strażaków w sprawach nie cierpiących zwłoki.
c)  spotkaniem tylko grona kadry kierowniczej.
d)  odmianą spotkania wyznaczonej grupy strażaków przez komendanta.

5. W ubiorze służbowym strażak występuje

a)  w miejscu pełnienia służby.
b)  podczas uroczystości państwowych.
c)  podczas uroczystości strażackich.
d)  podczas działań ratowniczych.

6. Strażaków obowiązuje oddawanie honorów

a)  poza służbą.
b)  tylko w służbie.
c)  tylko podczas uroczystości.
d)  w służbie i poza nią.

7. W korpusie oficerów wyróżniamy następujące stopnie służbowe

a)  sekcyjny, młodszy kapitan, kapitan.
b)  aspirant, kapitan, brygadier, starszy brygadier.
c)  ogniomistrz, starszy brygadier, generał brygadier.
d)  kapitan, młodszy brygadier, nadbrygadier.

8. W Państwowej Straży Pożarnej wyróżniamy

a)  3 korpusy.
b)  5 korpusów.
c)  6 korpusów.
d)  4 korpusy.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

9. Funkcjonariusz, który ma wyższy stopień służbowy to

a)  młodszy.
b)  starszy.
c)  podwładny.
d)  przełożony.

10. Rozkaz to

a) polecenie podjęcia określonego działania lub zaniechania działania wydanego

służbowo funkcjonariuszowi.

b)  obowiązujący sposób załatwiania spraw służbowych i osobistych.
c)  obowiązujący sposób egzekwowania spraw służbowych.
d)  polecenie zaniechania działania wydanego służbowo funkcjonariuszowi.

11. Zmianę służb dyżurnych Szkoły przeprowadza osoba wyznaczona w

a)  rozkazie wewnętrznym.
b)  regulaminie pracy.
c)  rozkazie dziennym.
d)  regulaminie wewnętrznym szkoły.

12. W korpusie aspirantów Państwowej Straży Pożarnej wyróżniamy

a)  4 stopnie służbowe.
b)  3 stopnie służbowe.
c)  5 stopni służbowych.
d)  6 stopni służbowych.

13. Związek Ochotniczych Straży Pożarnych powołano

a)  w czerwcu 1956r.
b)  w grudniu 1956r.
c)  w listopadzie 1956r.
d)  w styczniu 1956r.

14.

Przedstawiony stopień służbowy Państwowej Straży Pożarnej to

a)  młodszy kapitan.
b)  starszy brygadier.
c)  kapitan.
d)  brygadier.

15. Obowiązek uczestnictwa w zmianie służby podoficera szkoły dotyczy

a)  tylko podoficera przyjmującego.
b)  zdającego i przyjmującego służbę.
c)  tylko podoficera zdającego.
d)  tylko podoficera kompanii.

16. Pod raportem dziennym sporządzanym podczas służby obowiązany jest się podpisać

a)  tylko podoficer sporządzający raport.
b)  tylko podoficer przyjmujący służbę w danym dniu.
c)  tylko podoficer zdający służbę w danym dniu.
d)  podoficer zdający i przyjmujący służbę.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego"

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko ...............................................................................

Stosowanie regulaminów obowiązujących w służbie

Zakreśl poprawną odpowiedź.

zadania

Odpowiedzi

Punkty

Razem: