Model pomocy bezdomnym

Model pomocy bezdomnym

Pomoc uzależniona jest od dokładnej diagnozy.

Nowoczesny model pracy socjalnej obejmuje:

-

Interwencję – czyli podjęcie szeregu środków zaradczych, w celu uniemożliwienia rozwoju lub też zahamowania
zachowań i sytuacji szkodliwych ze społecznego punktu widzenia. W szczególności zapewnienie schronienia,
posiłku i niezbędnej odzieży. Interwencja jest obowiązkiem każdej gminy, w tym celu powinny zostać zawiązane
koalicja współpracy służb Pomocy Społecznej (sektora ngo oraz sektora publicznego), Policji, Straży Miejskiej,
SOK, Służby Zdrowia.

Pomoc specjalistyczną – czyli realizację m.in. hierarchizacji placówek polegającą na dostosowaniu - do potrzeb,
stopnia współpracy i możliwości psychofizycznych - adekwatnej placówki dla konkretnego beneficjenta pomocy.
Hierarchizacja placówek w znaczny stopniu wpływa na poprawę skuteczności procesu wychodzenia z
bezdomności, który powinien zawierać opisane poniżej działania w ramach pracy socjalnej.

W  odniesieniu  do  osób  bezdomnych  z  uwagi  na  indywidualność  przypadków  nie  sposób  określić  jednolitego  modelu
pracy  socjalnej  która  odbywać  się  może  zarówno  w  środowisku  lokalnym  jak  i  w  wyspecjalizowanych  placówkach.
Można  natomiast  określić  ogólny  kierunek  podejmowanych  działań  w  ramach  pracy  socjalnej  w  odniesieniu  do
kolejnych etapów pracy z osobą bezdomną.

Proces wychodzenia z bezdomności zakładający hierarchizację placówek dla osób
rokujących wyjście z bezdomności

Noclegownia (bardzo niski standard, podstawowa praca socjalna)

Schronisko (wyższy standard, praca socjalna, terapia, socjalizacja, praca)

Mieszkanie treningowe (chronione) – nauka samodzielnego życia, monitorowanie

Mieszkania socjalne – usamodzielnienie, pomoc w razie potrzeby

Grupy wsparcia, wspólnoty – oparcie psychiczne w sytuacjach kryzysowych

Bezdomność utrwalona i bezdomność pozainstytucjonalna

Domy dla bezdomnych – przeznaczone dla osób niezdolnych z różnych względów do usamodzielnienia się
(niepełnosprawność, starość)

Street workers – kontakt z bezdomnymi przebywającymi poza placówkami

Ogrzewalnie – usytuowane w miejscach gromadzenia się bezdomnych (dworce kolejowe)

Noclegownia – interwencja (bardzo niski standard, podstawowa praca socjalna)

Punkty wydawania posiłków i odzieży

Punkty informacyjne

Etap pierwszy. Noclegownia

Praca socjalna
-

ustalenie właściwej gminy,

nawiązanie kontaktu z pracownikiem socjalnym właściwego OPS-u,

ogólne rozeznanie przyczyny bezdomności, oczekiwań i potrzeb danej osoby,

ocena możliwości klienta i zakwalifikowanie do odpowiedniej placówki czyli diagnoza wstępna (w zależności od
tego kto kieruje),

kompletowanie niezbędnych dokumentów (dowodu tożsamości, książeczki RUM, książeczki wojskowej,
książeczki ubezpieczeniowej),

umożliwienie dostępu do lekarza pierwszego kontaktu,

motywowanie do podjęcia leczenia i utrzymania abstynencji,

udzielanie informacji o warunkach i możliwościach korzystania z różnych form pomocy,

uczenie i egzekwowanie zachowania higieny osobistej.

rejestracja w Urzędzie Pracy;

motywowanie do podjęcia i kontynuacji leczenia, kompletowanie dokumentacji lekarskiej dla potrzeb Zespołu ds.
Orzekania o Niepełnosprawności i komisji lekarskiej ZUS.

Etap drugi. Schronisko
(placówka przeznaczona dla osób podejmujących współpracę z pracownikami socjalnymi i
pracownikami schronisk w celu poprawy swojej sytuacji życiowej).

Praca socjalna

W schronisku powinien funkcjonować podział obowiązków w prowadzeniu pracy socjalnej z poszczególnymi
osobami, każdy pracownik schroniska (opiekun) powinien odpowiadać za wdrażanie działań związanych z pracą
socjalną. Raz lub dwa razy na 2 tygodnie powinny być realizowane obligatoryjne spotkania zespołu
pracowników umożliwiające monitorowanie i ewaluację pracy.

-

jak w przypadku Noclegowni (powyżej)

diagnoza socjalno-bytowa na podstawie wywiadu środowiskowego i rozpoznania kierownictwa placówki,

sporządzenie planu pomocy,
np. w odniesieniu do osób bezrobotnych:

aktywizowanie zawodowe, rejestracja w PUP, kursy zawodowe,

kompletowanie dokumentów o przebiegu zatrudnienia,

udzielanie wsparcia w kontaktach z urzędami,

pomoc w pisaniu pism,
ponadto:

nawiązywanie kontaktów z członkami rodziny,

tworzenie i realizowanie indywidualnych programów wychodzenia z bezdomności,

sprawdzanie możliwości uzyskania pomocy ze strony krewnych, odnawianie więzi rodzinnych,

pomoc w załatwianiu spraw związanych z przydziałem lokalu mieszkalnego lub odzyskaniem utraconego
mieszkania:

•

kontakt z Wydziałem Mieszkalnictwa Urzędu Miasta,

•

opiniowanie wniosków o przydział mieszkania dla osób niepełnosprawnych i klientów rokujących szansę na
usamodzielnienie (mieszkanie kontraktowe),

•

udzielanie porad prawnych i pomoc w przygotowaniu dokumentacji urzędowej,

motywowanie do wychodzenie bezdomnych na „zewnątrz” placówki ze swoimi propozycjami i działaniami,

motywowanie do wykonywania prac społecznie użytecznych na rzecz placówki i współmieszkańców,

organizowanie terapii grupowej, indywidualnej w tym grup samopomocy,

typowanie osób do kolejnego etapu wychodzenia z bezdomności,

pomoc psychoterapeutyczna (dotycząca syndromu bezdomności, choroby alkoholowej i innych uzależnień).

Praca socjalna ukierunkowana na integrację społeczną

-

motywowanie  do  zmiany  stylu  życia  poprzez  realizację  konkretnych  projektów  np.  budzenie  potrzeby  podjęcia
zatrudnienia, uzyskania stałego źródła dochodu, podjęcia udziału w terapii na terenie placówki lub na „zewnątrz”,
poprawa  organizacji  czasu  wolnego,  kształtowanie  umiejętności  gospodarowania  posiadanymi  zasobami
finansowymi,  kształtowanie  nawyków  higienicznych,  prawidłowych  kontaktów  międzyludzkich  i  zachowań
społecznych i inne

udział i dostęp do rozrywek kulturalnych,

współdziałanie z lokalnymi społecznościami (np. współorganizacja Festynów lokalnych),

wyjścia do teatrów, kina,

umożliwienie dostępu środków masowej komunikacji (internet)

Praca socjalna ukierunkowana na integrację zawodową
-

tworzenie klubów pracy ułatwiających kontakt z potencjalnymi pracodawcami,

dostęp do ofert pracy,

powstawanie w placówkach warsztatów pracy oraz ekip pracowniczych świadczących usługi na zewnątrz (możliwe
preludium przed założeniem Firmy Socjalnej), np. ekipa remontowo-budowlana, poligraficzna, krawiecka

tworzenie firm socjalnych, zatrudnianie w nich osób bezdomnych,

uczestnictwo w zajęciach Centrum Integracji Społecznej,

organizowanie szkoleń i kursów w zależności od specyfiki regionu oraz potrzeb samych beneficjentów,

powstawanie pracowni i warsztatów pracy np. plastyczna, stolarska, ślusarska.

Etap drugi. Dom dla bezdomnych
(placówka przeznaczona dla osób niepełnosprawnych i starszych).

Praca socjalna

w odniesieniu do osób chorych i w podeszłym wieku:

motywowanie do podjęcia i kontynuacji leczenia, kompletowanie dokumentacji lekarskiej dla potrzeb Zespołu ds.
Orzekania o Niepełnosprawności i komisji lekarskiej ZUS,

kompletowanie dokumentów o przebiegu zatrudnienia,

udzielanie wsparcia w kontaktach z urzędami,
ponadto:

kompletowanie dokumentacji do domów pomocy społecznej,

nawiązywanie kontaktów z członkami rodziny,

ustalenie uprawnień emerytalno-rentowych,

sprawdzanie możliwości uzyskania pomocy ze strony krewnych, odnawianie więzi rodzinnych,

pomoc w załatwianiu spraw związanych z przydziałem lokalu mieszkalnego lub odzyskaniem utraconego
mieszkania:

•

kontakt z Wydziałem Mieszkalnictwa Urzędu Miasta,

•

opiniowanie wniosków o przydział mieszkania dla osób niepełnosprawnych i klientów rokujących szansę na
usamodzielnienie (mieszkanie kontraktowe),

•

udzielanie porad prawnych i pomoc w przygotowaniu dokumentacji urzędowej,

Praca socjalna ukierunkowana na integrację społeczną

-

udział i dostęp do rozrywek kulturalnych,

współdziałanie z lokalnymi społecznościami (np. współorganizacja Festynów lokalnych, organizowanie
potańcówek itp),

wyjścia do teatrów, kina,

umożliwienie dostępu środków masowej komunikacji (internet)

motywowanie do wychodzenie bezdomnych na „zewnątrz” placówki ze swoimi propozycjami i działaniami,

motywowanie do wykonywania prac społecznie użytecznych na rzecz placówki i współmieszkańców,

organizowanie terapii grupowej,

pomoc psychoterapeutyczna (dotycząca syndromu bezdomności, choroby alkoholowej i innych uzależnień),

zaangażowanie wolontariatu,

animowanie powstawania kółek zainteresowania oraz warsztatów zajęciowych w zależności od zainteresowań,

działania samopomocowe.

Etap trzeci. Mieszkanie kontraktowe

Uczestnicy tego etapu powinni mieć zatrudnienie i własnych dochód, zatrudnienie to może być realizowane na wolny
rynku lub w innych formach np. CIS, Firma Socjalna.

Praca socjalna

Doprowadzenie do zawarcia kontraktu.

II.

Monitorowanie realizacji kontraktu,

dopilnowanie i sprawdzanie terminowości uiszczania opłat czynszowych,

pomoc w planowaniu budżetu domowego,

pomoc w organizowaniu dnia,

pomoc w adaptacji w nowym środowisku,

pomoc psychoterapeutyczna (dotycząca syndromu bezdomności, choroby alkoholowej i innych uzależnień).

w uzasadnionych przypadkach udzielanie wsparcia w sferze:

•

samodzielnego załatwiania spraw urzędowych,

•

utrzymania abstynencji,

•

utrzymania higieny osobistej i porządku w mieszkaniu,

rozmowy, podpowiedzi pracowników kierunkujące samodzielne działania podopiecznego na osoby i instytucje, w
których może on uzyskać pomoc lub załatwić sprawy osobiste.

III.

Ewaluacja

ocena stopnia samodzielności funkcjonowania w środowisku,

zakwalifikowanie do następnego etapu.

Etap czwarty. Samodzielne mieszkanie

w uzasadnionych przypadkach udzielenie wsparcia,

możliwe uczestnictwo w grupach wsparcia i wspólnotach.