background image

 

J

AN 

T

WARDOWSKI 

 

 
Jan Twardowski – urodzony 1 czerwca 1915 roku w Warszawie, zmarł 18 stycznia 2006 roku również w Warszawie. Był 
księdzem, prałatem honorowym Jego Świątobliwości i poetą. Maturę zdał w 1935 roku, a dwa lata później ukazał się 
pierwszy  tomik  wierszy  Powrót  Andersena.  W  tym  samym  roku  zaczął  studiować  polonistykę  na  Uniwersytecie 
Warszawskim,  którą  ukończył  dopiero  w  1947  roku.  W  czasie  II  wojny  światowej  był  żołnierzem  Armii  Krajowej  i 
uczestniczył  w  powstaniu  warszawskim.  W  marcu  1945  r.  zaczął  naukę  w  tajnym  Seminarium  Duchownym  w 
Warszawie. Naukę kontynuował z przerwami do 1948 roku i 4 lipca przyjął święcenia kapłańskie. W tym samym roku 
został  magistrem  filologii  polskiej.  Po  studiach  w  seminarium  został  na  trzy  lata  wikarym  w  parafii  w  Żbikowie  k. 
Pruszkowa. Zajmował się nauczaniem religii w szkole specjalnej. Potem był również wikarym w Warszawie (kościół św. 
Stanisława Kostki, Matki Boskiej Nieustającej Pomocy i Wszystkich Świętych), a także prefektem w liceum Sowińskiego 
i szkole specjalnej w Pruszkowie. Od 1960 r. do emerytury był rektorem kościoła sióstr Wizytek w Warszawie. Głosił 
tam kazania dla dzieci, którym później zadedykował m.in. zbiory Zeszyt w kratkę oraz Patyki i patyczki. Jego wiersze 
drukowane były na łamach wielu czasopism. W latach czterdziestych i pięćdziesiątych miał miejsce coroczny druk jego 
poezji w „Tygodniku Powszechnym”. Publikował również  w: „Akcencie”, „Kulturze”, „Liście”, „Literaturze”, „Nowych 
Książkach”,  a  także  w  piśmie  „Poezja”,  „Polonistyka”,  „Przegląd  Katolicki”,  Twórczość”,  „W  Drodze”,  „Więź”  i  w 
dzienniku  „Rzeczpospolita”.  Ksiądz  Twardowski  pochowany  został  w  krypcie  dla  zasłużonych  Świątyni  Opatrzności 
Bożej.  
 
 
N

AGRODY I ODZNACZENIA

 

w 1978 roku otrzymał Nagrodę im. Brata Alberta za wybitne osiągnięcia w dziedzinie sztuki sakralnej 

 

w 1980 roku uhonorowano Twardowskiego nagrodą Pen Clubu im. Roberta Gravesa za całokształt twórczości 

 

w 1996 roku otrzymał Order Uśmiechu 

 

w 1999 r. Katolicki Uniwersytet Lubelski przyznał mu tytuł doktora honoris causa 

 

w 2000 roku nagrodą IKAR i Dziecięcą Nagrodą SERCA  

 

w 2001 TOTUS, która nazywana jest również „katolickim Noblem” 

 
Ważniejsze  tomiki:  Wiersze  (1959)  Znaki  ufności  (1970)  Zeszyt  w  kratkę  (1973)  Poezje  wybrane  (1979)  Niebieskie 
okulary (1980) Rachunek dla dorosłego (1982) Który stwarzasz jagody (1984, 1988) Na osiołku (1986) Nie przyszedłem 
pana  nawracać  (1986)  Sumienie  ruszyło  (1989,  1990)  Tak  ludzka  (1990)  Stukam  do  nieba  (1990)  Nie  bój  się  kochać 
(1991)  Niecodziennik  (1991)  Nie  martw  się  (1992)  Tyle  jeszcze  nadziei  (1993)  Krzyżyk  na  drogę  (1993)  Elementarz 
księdza  Twardowskiego  dla  najmłodszego,  średniaka  i  starszego  (2000)  Pogodne  spojrzenie  (2003)  Mimo  Wszystko 
(2003)    
 
 
C

ECHY POEZJI 

J

ANA 

T

WARDOWSKIEGO

 

najczęściej  mówi  się,  że  jest  to  poezja  franciszkańska,  głosząca,  iż  miłość  do  świata  objawia  się  miłością  do 
wszystkich stworzeń boskich, każdego należy traktować z miłością i szacunkiem; 

 

jest  to  także  poezja  prosta,  nieoperująca  głęboką  metaforyką,  niesięgająca  po  skomplikowane  środki 
poetyckie; prostota jest tu sposobem opisywania świata; 

 

świat  jawi  się,  zgodnie  z  Biblią,  jako  twór  Boga,  ale  nie  jest  on  idealny,  bo  człowiek  nie  żyje  zgodnie  z 
przykazaniami boskimi; 

 

często porusza Twardowski tematy związane z miłością, przyjaźnią, bliskością, radością życia, pogodą ducha, 
koniecznością pogodzenia się z nieuchronnością śmierci; 

 

często również korzysta z modlitw i zwraca się do określonych świętych.  

 

Literatura:  

 

 

Autobiografia. 

Myśli 

nie 

tylko 

sobie. 

Tom 

1. 

Smak 

dzieciństwa 

1915-1959 

http://selkar.pl/autobiografia_mysli_nie_tylko_o_sobie_tom_1_smak_dziecinstwa_19151959_jan_twardow
ski_p_154793.html

 

 
Opowieść  o  życiu,  spotkaniach  i  zdarzeniach  znakomitego  autora  wierszy,  dobrego  człowieka  i  wspaniałego 
księdza.  
 Autor  -  z  perspektywy  lat  -  opowiada  o  wydarzeniach,  które  od  dzieciństwa  kształtowały  jego  osobowość, 
ożywiały wiarę, rozbudzały wrażliwość. Wspomina chwile radosne i trudniejsze. Stara się dostrzec w nich ukryty, 

background image

 

głębszy  sens.  Mówi  o  ludziach,  którzy  w  jego  życiu  odegrali  znaczącą  rolę.  Daje  wspaniałą  lekcję  miłości, 
wdzięczności i radości. Uczy jak czytać książkę swojego życia, ,,którą pisze sam Pan Bóg".  
 Wrodzone  pogodne  spojrzenie,  poczucie  humoru  i  głęboka  ufność  księdza  Jana  Twardowskiego  czynią  z 
Autobiografii  prawdziwe  źródło  radości  życia,  spokoju  wiary  i  niegasnącej  nadziei.  Nie  publikowane  dotąd 
fotografie podnoszą ją do rangi prawdziwego wydarzenia na rynku wydawniczym. 
 

 

Autobiografia 

Myśli 

nie 

tylko 

sobie 

tom 

1959-2006 

http://selkar.pl/aff/dolfijn/autobiografia_mysli_nie_tylko_o_sobie_tom_2_19592006_twardowski_jan_p_15
4794.html

 

 
Jan  Twardowski  dyktował  wspomnienia  do  ostatnich  chwil  życia.  Z  tych  zapisków  -  wzbogaconych  o  fragmenty 
wywiadów,  drukowanych  w  czasopismach  i  książkach  oraz  nagrywanych  dla  radia  i  filmów  dokumentalnych,  o 
korespondencję,  wspomnienia  osób,  które  się  z  nim  spotkały,  wreszcie  o  fragmenty  twórczości  Księdza  ? 
powstała Autobiografia. 
 
 Atrakcyjnym  uzupełnieniem  wspomnień  Księdza  są  zdjęcia  prywatne  i  oficjalne,  dokumenty  (podania  i  listy, 
rękopisy wierszy i homilii, legitymacja studencka)  oraz reprodukcje jego zbiorów: kartek pocztowych z początku 
XX wieku, zielnika. Opracowanie tekstu, zestawienie bibliografii i wybór ilustracji Aleksandra Iwanowska. 
 
 Jan Twardowski (1915 - 2006) ? ksiądz, kaznodzieja, poeta; autor m.in. zbiorów poezji: Niebieskie okulary, Znaki 
ufności,  Nie  bój  się  kochać,  Bóg  prosi  o  miłość,  nauk:  Ważne  jak  katechizm...,  Elementarz...,  kazań  dla  dzieci: 
Zeszyt w kratkę, Patyki i patyczki, oraz kazań żałobnych Stale być blisko. 
 

 

Biedroneczko 

leć 

do 

nieba 

http://selkar.pl/aff/dolfijn/biedroneczko_lec_do_nieba_twardowski_jan_p_56571.html

 

 
Nowy  wybór  wierszy  księdza  Twardowskiego  zawiera  najważniejsze  liryki  poety-kapłana  z  ostatnich  lat  oraz 
kilkanaście  utworów  przeznaczonych  specjalnie  dla  tej  edycji.  Wybór  poprzedza  kompetentny  wstęp  pt.  Trzcina 
czująca badaczki literatury i cenionej eseistki, ukazujący zalety i zadziwiające właściwości tej niezwykle popularnej 
w Polsce liryki. 
 

 

Bliscy i obcy – 

http://selkar.pl/aff/dolfijn/bliscy_i_obcy_twardowski_jan_p_67425.html

  

 
Cztery  jednocześnie  wydane  tomiki  zawierające  wybór  wierszy  i  prozy  ks.  Jan  Twardowskiego.  Obok  tekstów 
znanych, znalazły się w nich również rozważania publikowane po raz pierwszy - myśli wcześniej wypowiedziane z 
ambony, teraz przypomniane, a w swej wymowie zawsze aktualne. 
 
 Wspólnym mianownikiem wszystkich tomików jest człowiek i jego problemy: natura człowieka (Stale w kratkę); 
relacje  międzyludzkie  (Bliscy  i  obcy);  człowiek  a  Bóg  -  odejścia  i  powroty(Urodzony  dezerter);  droga  do  Boga 
(Stuknąć w kamień serca). Choć nie są serią wydawnicza, dopełniają  się wzajemnie. 
 

 

Budzić 

nadzieję. 

Abecadło 

dziewięćdziesięciolatka 

–  

http://selkar.pl/aff/dolfijn/budzic_nadzieje_abecadlo_dziewiecdziesieciolatka_p_61972.html

  

 
Niezwykły  tom  poetycko  -  prozatorski  przygotowany  na  90.  rocznicę  urodzin  księdza  Jana  Twardowskiego, 
przypadającą 1 czerwca 2005 r. Zawiera 90 motywów - haseł ułożonych alfabetycznie, od "A" jak "Anioł" do "Ż" 
jak  "Życie",  prezentujących  wiodące  w  twórczości  Autora  tematy,  które  przez  lata  podejmował.  Pokazuje  tym 
samym  głębię  osobowości  wychowawcy  wielu  pokoleń  czytelników.  Budzić  nadzieję.  Abecadło 
dziewięćdziesięciolatka  zawiera  nie  tylko  znane,  cenione  i  lubiane  wiersze,  ale  także  wybrane  refleksje 
ewangeliczne,  fragmenty  felietonów,  wywiadów  i  opowiadań  dla  dzieci.  Tym  samym  uzmysławia  bogactwo 
warsztatowe  Jana  Twardowskiego  i  pokazuje  go  jako  poetę,  myśliciela,  kaznodzieję,  felietonistę,  wnikliwego  i 
dowcipnego obserwatora życia. 
 

 

Anioł i Stróż - 

http://selkar.pl/aff/dolfijn/aniol_i_stroz_twardowski_jan_p_209587.html

  

 
 Ks. Jan Twardowski (1915-2006), ulubiony autor i dorosłych, i dzieci. O trudnych sprawach mówił i pisał prostym, 
zrozumiałym  językiem.  Pisał  tak,  jakby  rozmawiał  z  przyjacielem,  któremu  chce  opowiedzieć  o  Panu  Bogu,  o 

background image

 

wierze, o tym, co słychać w niebie i jak zrozumieć życie na ziemi. Często rozmawiał o aniołach. Uczył szukać ich na 
ziemi, wkoło siebie. Tłumaczył, co to znaczy być jednocześnie i aniołem, i stróżem.  
 
 Teksty  pochodzą  z  publikacji  Autora  wydanych  w  latach  2000-2011  (w  wyborze  i  opracowaniu  Aleksandry 
Iwanowskiej):  Ile  słońca  w  słoneczniku,  powiedz,  drogi  mój  chłopczyku?  Wiersze  i  proza  dla  dzieci  1973-1998, 
Warszawa  2000;  Kubek  z  jednym  uchem,  wyd.  2  zm.,  Poznań  2011;  Nie  tylko  o  jeżach.  Myśli  i  opowieści  o 
przyrodzie, Warszawa 2000;  Nie tylko wrona chodzi zdziwiona, Warszawa 2000; Nowe patyki i patyczki, Poznań 
2008; Z Matką Bożą za rękę. Myśli różańcowe dla dzieci, Częstochowa 2009. Opowiadania Generał aniołów, Kto 
jest  podobny  do  anioła?,  O  modlitwie  do  Anioła  Stróża,  Pochwała,  Podobne  do  anioła  -  nie  były  dotąd  nigdzie 
publikowane.  Ich  podstawą  są  homilie  dla  dzieci  wygłoszone  w  Warszawie  w  kościele  Sióstr  Wizytek  w  latach 
1964, 1968, 1995, 1996. 

 

 

Dlaczego krzyż? Audiobook – 

http://selkar.pl/aff/dolfijn/dlaczego_krzyz_p_209351.html

 

 
Wybór  rozważań  ks.  Jana  Twardowskiego  (1915-2006)  o  ofierze  Chrystusa,  sensie  cierpienia  człowieka,  krzyżu, 
jako  cenie  miłości.  Pomaga  patrzeć  na  cierpienie  nie  jak  na  nieszczęście,  ale  jak  na  doświadczenie  -  próbę 
wierności Bogu. I. Krzyż Jezusa / II. Krzyż Człowieka – Czyta Tadeusz Malak